Przejdź do głównej treści

Pytania pomocnicze - GIW.07

Organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż metodą odkrywkową - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 213. Strona 2 z 4.

Po co sporządza się Operat Ewidencyjny Zasobów Złoża?

Sporządza się go, aby ustalić aktualny stan ilościowy zasobów złoża oraz wykazać zmiany zasobów, np. wskutek wydobycia, strat lub dokładniejszego rozpoznania.

Na jaki dzień najczęściej ustala się stan zasobów w operacie ewidencyjnym?

Stan zasobów ustala się na zakończenie roku kalendarzowego, czyli według stanu na 31 grudnia.

Dlaczego raport produkcyjny nie jest właściwą odpowiedzią w tym pytaniu?

Raport produkcyjny dotyczy głównie wielkości produkcji lub wydobycia, natomiast nie jest formalnym dokumentem ewidencji zasobów złoża.

Czym różni się Operat Ewidencyjny Zasobów Złoża od Planu Ruchu Zakładu Górniczego?

Operat służy do ewidencji i aktualizacji stanu zasobów złoża. Plan Ruchu określa organizację i zasady bezpiecznego prowadzenia ruchu zakładu górniczego.

Czym różni się Operat Ewidencyjny Zasobów Złoża od Projektu Zagospodarowania Złoża?

Projekt Zagospodarowania Złoża określa sposób racjonalnej eksploatacji i wykorzystania złoża. Operat ewidencyjny pokazuje aktualny stan zasobów oraz ich zmiany w danym okresie.

Jakie zmiany zasobów mogą być wykazywane w operacie ewidencyjnym?

Mogą to być zmiany wynikające z wydobycia kopaliny, strat eksploatacyjnych, rozpoznania geologicznego, przeklasyfikowania zasobów lub korekt obliczeniowych.

Dlaczego prowadzenie ewidencji zasobów jest ważne w eksploatacji odkrywkowej?

Pozwala kontrolować stopień wykorzystania złoża, planować dalszą eksploatację i oceniać, czy gospodarka złożem jest prowadzona racjonalnie.

Jak obliczyć objętość skały, gdy znane jest wydobycie w Mg i gęstość w Mg/m³?

Objętość oblicza się ze wzoru V = Q / ρ. Masę wydobycia dzieli się przez gęstość skały.

Dlaczego w tym zadaniu nie można od razu pomnożyć 17 500 Mg przez 0,6 kg/m³?

Jednostkowe zużycie MW odnosi się do objętości, a nie do masy skały. Najpierw trzeba przeliczyć wydobycie z Mg na m³.

Jakie jednostki powinny się skrócić przy obliczaniu objętości ze wzoru V = Q / ρ?

Mg dzielone przez Mg/m³ daje m³. Wynikiem jest więc objętość urabianej skały.

Co oznacza jednostkowe zużycie materiału wybuchowego równe 0,6 kg/m³?

Oznacza, że do urobienia 1 m³ skały potrzeba średnio 0,6 kg materiału wybuchowego.

Jak przebiega obliczenie zużycia MW dla danych z tabeli?

Najpierw V = 17 500 / 2,5 = 7 000 m³. Następnie M = 7 000 · 0,6 = 4 200 kg.

Od czego może zależeć jednostkowe zużycie materiału wybuchowego w praktyce?

Zależy m.in. od zwięzłości skały, parametrów otworów strzałowych, rodzaju MW, wymaganej granulacji urobku i warunków geologicznych.

Po co stosuje się strzelanie długimi otworami w kopalni odkrywkowej?

Stosuje się je do rozluźniania i rozdrabniania skał zwięzłych, aby umożliwić lub ułatwić załadunek oraz transport urobku.

Po co wyznacza się strefę rozrzutu odłamków skalnych?

Wyznacza się ją w celu określenia obszaru zagrożonego wyrzutem fragmentów skał podczas robót strzałowych. Pozwala to zabezpieczyć ludzi, maszyny i infrastrukturę.

Jak oznacza się strefę rozrzutu odłamków skalnych na mapie górniczej?

Na mapie górniczej strefę tę oznacza się czerwoną przerywaną linią. Jest to charakterystyczny znak związany z planowaniem użycia materiałów wybuchowych.

Czym różni się rozrzut odłamków skalnych od podmuchu powietrza?

Rozrzut odłamków dotyczy przemieszczania się fragmentów skał po wybuchu. Podmuch powietrza to fala ciśnienia powstająca w atmosferze wskutek detonacji.

Jakie czynniki wpływają na zasięg rozrzutu odłamków skalnych?

Wpływają na niego m.in. ilość materiału wybuchowego, sposób załadowania otworów, rodzaj skały, przybitka oraz geometria wyrobiska. Błędy technologiczne mogą zwiększyć zasięg rozrzutu.

Dlaczego przed robotami strzałowymi należy ewakuować ludzi ze strefy zagrożenia?

Ponieważ odłamki skalne mogą zostać wyrzucone na znaczną odległość i stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. Ewakuacja jest podstawowym środkiem bezpieczeństwa.

Czym są gazy postrzałowe?

Gazy postrzałowe to produkty reakcji chemicznej powstające po wybuchu materiału wybuchowego. Mogą być toksyczne, dlatego po strzelaniu należy zachować odpowiednie procedury bezpieczeństwa.

Czym są drgania sejsmiczne przy robotach strzałowych?

Są to drgania gruntu wywołane wybuchem. Mogą oddziaływać na obiekty budowlane i infrastrukturę, ale nie są oznaczane jako obszar rozrzutu odłamków.

Czym jest obszar górniczy?

Obszar górniczy to przestrzeń, w której przedsiębiorca ma prawo prowadzić działalność górniczą określoną w koncesji, np. wydobywać kopalinę ze złoża.

Czym różni się obszar górniczy od terenu górniczego?

Obszar górniczy dotyczy miejsca prowadzenia działalności górniczej, a teren górniczy obejmuje przestrzeń narażoną na szkodliwe wpływy robót górniczych. Teren górniczy może być większy od obszaru górniczego.

Dlaczego granice obszaru górniczego zaznacza się na mapach?

Granice te pokazują, gdzie przedsiębiorca może prowadzić eksploatację zgodnie z koncesją. Są potrzebne do planowania, kontroli i dokumentowania robót górniczych.

Co oznaczają punkty załamania granicy na mapie górniczej?

Są to charakterystyczne punkty, przez które przebiega linia graniczna danego obszaru, np. obszaru górniczego. Ułatwiają jednoznaczne wyznaczenie granicy w terenie i na mapie.

Czy granica udokumentowanego złoża jest tym samym co granica obszaru górniczego?

Nie. Granica udokumentowanego złoża określa zasięg rozpoznanej kopaliny, natomiast granica obszaru górniczego określa przestrzeń objętą uprawnieniem do działalności górniczej.

Czy eksploatacja może wykraczać poza obszar górniczy?

Nie. Roboty górnicze powinny być prowadzone w granicach wyznaczonych w koncesji i dokumentacji, czyli w granicach obszaru górniczego.

Czym są straty pozaeksploatacyjne w górnictwie odkrywkowym?

To część kopaliny pozostawiona w złożu z przyczyn technicznych, bezpieczeństwa lub organizacyjnych, a nie bezpośrednio w wyniku procesu urabiania.

Dlaczego w skarpie pozostawia się część złoża?

Pozostawienie kopaliny w skarpie wynika z konieczności zachowania stateczności zbocza i bezpiecznego kąta nachylenia skarpy.

Jakie dane ze schematu są potrzebne do obliczenia strat w skarpie?

Najczęściej potrzebne są wymiary geometryczne skarpy, takie jak wysokość, szerokość podstawy pozostawionej części, kąt nachylenia oraz długość analizowanego odcinka.

Jak odróżnić straty pozaeksploatacyjne od eksploatacyjnych?

Straty eksploatacyjne powstają podczas urabiania i wybierania kopaliny, natomiast pozaeksploatacyjne wynikają z konieczności pozostawienia części złoża poza frontem eksploatacji.

W jaki sposób straty w skarpie wpływają na bilans zasobów?

Zmniejszają ilość kopaliny możliwej do wydobycia, dlatego muszą być uwzględniane przy obliczaniu zasobów wydobywalnych i ocenie wykorzystania złoża.

Dlaczego schemat geometryczny wystarcza do rozpoznania strat w skarpie?

Ponieważ straty te mają zwykle postać bryły geometrycznej pozostawionej przy skarpie, którą można obliczyć z pola przekroju i długości wyrobiska.

Dlaczego przy mocno spękanym złożu nie zaleca się techniki strzelniczej?

Materiały wybuchowe mogą dodatkowo rozdrobnić skałę i zniszczyć naturalne bloki. Obniża to uzysk bloków oraz ich wartość użytkową.

Co oznacza, że złoże występuje w formie żyłowej?

Złoże żyłowe ma postać wąskiego, wydłużonego ciała mineralnego wypełniającego szczelinę lub pęknięcie w skałach otaczających. Często ma ograniczoną miąższość i nieregularny przebieg.

Kiedy bezpośrednie wyciąganie bloków ze ściany jest korzystne?

Jest korzystne, gdy bloki są już naturalnie oddzielone spękaniami i można je wydobyć bez intensywnego urabiania. Pozwala to ograniczyć uszkodzenia i zachować większe bryły.

Czym różni się bezpośrednie wyciąganie bloków od klinowania mechanicznego?

Bezpośrednie wyciąganie wykorzystuje istniejące spękania i gotowe oddzielenie bloków. Klinowanie mechaniczne polega na wymuszonym rozłupywaniu skały za pomocą klinów lub urządzeń rozpierających.

Jak spękanie skały wpływa na dobór metody eksploatacji?

Silne spękanie ułatwia oddzielanie bloków, ale zwiększa ryzyko ich rozpadu. Dlatego wybiera się metody mało agresywne, które nie powodują dodatkowego kruszenia.

Dlaczego maszyny tnące nie zawsze są najlepszym rozwiązaniem przy złożach spękanych?

Cięcie jest opłacalne głównie wtedy, gdy skała jest zwarta i można uzyskać regularne bloki. Przy silnym spękaniu naturalne szczeliny mogą powodować rozpad skały mimo wykonanego cięcia.

Jak budowa geologiczna złoża wpływa na technologię urabiania?

Budowa geologiczna decyduje o zwięzłości skały, układzie spękań, miąższości i formie złoża. Te cechy wpływają na wybór między strzelaniem, cięciem, klinowaniem lub bezpośrednim wybieraniem bloków.

Czym różni się nawiercony poziom wód gruntowych od ustalonego poziomu wód gruntowych?

Nawiercony poziom to miejsce, gdzie podczas wiercenia po raz pierwszy stwierdzono wodę. Ustalony poziom to wysokość, na której zwierciadło wody ustabilizowało się po pewnym czasie.

Dlaczego poziom wód gruntowych jest ważny w kopalni odkrywkowej?

Wpływa na odwodnienie wyrobiska, stateczność skarp, bezpieczeństwo pracy i dobór technologii eksploatacji.

Co oznacza zapis rzędnej, np. 175,5 m n.p.m., na przekroju geologicznym?

Oznacza wysokość danego punktu względem średniego poziomu morza. W tym pytaniu wskazuje rzędną nawierconego poziomu wód gruntowych.

Jakie informacje można odczytać z przekroju geologicznego złoża?

Można odczytać układ warstw geologicznych, miąższość złoża, położenie stropu i spągu, otwory wiertnicze oraz informacje hydrogeologiczne.

Dlaczego nie każdy zaznaczony poziom na przekroju oznacza poziom eksploatacyjny?

Poziom eksploatacyjny dotyczy organizacji robót górniczych, natomiast przekrój geologiczny może oznaczać także granice warstw, poziomy wodne lub elementy dokumentacyjne.

Jak wody gruntowe mogą wpływać na stateczność skarp w wyrobisku?

Woda zwiększa ciężar gruntu lub skał i może obniżać ich wytrzymałość, co sprzyja osuwiskom oraz obrywom skarp.

Co oznacza metoda standardowych otworów w robotach strzałowych?

Jest to metoda urabiania skały polegająca na wierceniu otworów strzałowych o określonych parametrach, ładowaniu ich materiałem wybuchowym i odpalaniu według ustalonego schematu.

Jaka wysokość poziomu eksploatacyjnego jest dopuszczalna przy wydobyciu granitu metodą standardowych otworów?

Dopuszczalna wysokość poziomu eksploatacyjnego wynosi 6 m.

Dlaczego wysokość poziomu eksploatacyjnego ma znaczenie przy robotach strzałowych?

Wpływa na bezpieczeństwo, zasięg rozrzutu odłamków, stateczność skarp oraz skuteczność urabiania skały.

Czym różni się strzelanie standardowymi otworami od strzelania długimi otworami?

Strzelanie standardowymi otworami stosuje się przy mniejszych wysokościach poziomów, natomiast długie otwory wykorzystuje się przy większych wysokościach i innych parametrach technologicznych.

Jakie zagrożenia mogą wystąpić przy nieprawidłowo prowadzonych robotach strzałowych?

Do najważniejszych zagrożeń należą rozrzut odłamków skalnych, nadmierne drgania, uszkodzenie wyrobiska, niekontrolowane spękania skały oraz zagrożenie dla ludzi i maszyn.

Dlaczego przy wydobyciu granitu stosuje się roboty strzałowe?

Granit jest skałą twardą i zwięzłą, dlatego jego urabianie często wymaga użycia materiałów wybuchowych w celu odspojenia skały od calizny.

Dlaczego przy ryzyku zalania dna wyrobiska nie ustawia się koparki na spągu złoża?

Ponieważ spąg może być zawodniony, niestabilny i niebezpieczny dla ciężkiej maszyny. Ustawienie koparki wyżej ogranicza ryzyko zalania, unieruchomienia i awarii.

Na czym polega urabianie podsiębierne?

Urabianie podsiębierne polega na wybieraniu materiału znajdującego się poniżej poziomu ustawienia maszyny. Maszyna stoi wyżej, a organ roboczy pracuje w dół.

Czym różni się urabianie podsiębierne od nadsiębiernego?

Podsiębiernie oznacza urabianie poniżej poziomu maszyny, a nadsiębiernie — powyżej poziomu maszyny. Wybór zależy od położenia złoża, geometrii piętra i warunków bezpieczeństwa.

Dlaczego na ostatnim, najniższym poziomie odkrywki korzystna jest koparka łańcuchowa?

Koparka łańcuchowa może efektywnie urabiać materiał poniżej poziomu swojego ustawienia. Dzięki temu nie musi wjeżdżać na zagrożone zalaniem dno wyrobiska.

Jak warunki hydrogeologiczne wpływają na dobór sposobu eksploatacji w odkrywce?

Duży dopływ wody, wysoki poziom wód gruntowych lub ryzyko zalania wymuszają bezpieczniejsze ustawienie maszyn i odpowiednie odwodnienie. Mogą też decydować o wyborze urabiania podsiębiernego.

Dlaczego odpowiedź z koparką kołową ustawioną na spągu jest niekorzystna w tym przypadku?

Ustawienie koparki na spągu naraża ją na pracę w strefie możliwego zalania. Przy najniższym poziomie głębokiego wyrobiska bezpieczniejsze jest prowadzenie urabiania z poziomu położonego wyżej.

Co oznacza spąg złoża w eksploatacji odkrywkowej?

Spąg złoża to dolna powierzchnia ograniczająca złoże. W przypadku ostatniego poziomu może znajdować się blisko dna wyrobiska i być szczególnie narażony na zawodnienie.

Dlaczego do odspajania bloków skalnych nie wybiera się zwykle młota pneumatycznego?

Młot pneumatyczny działa udarowo i może powodować niekontrolowane spękania skały. Przy kamieniu blocznym ważne jest zachowanie możliwie nienaruszonej struktury bloku.

Na czym polega kontrolowane odspajanie bloku skalnego?

Polega na oddzieleniu bloku od calizny skalnej w zaplanowanym kierunku i z ograniczeniem przypadkowych pęknięć. Celem jest uzyskanie bloku o odpowiednich wymiarach i jakości.

Jaką rolę pełni wiertarka udarowa przy pracach związanych z blokami skalnymi?

Wiertarka udarowa może służyć do wykonywania otworów pomocniczych. Nie jest jednak podstawowym narzędziem do samego odspajania bloku.

Dlaczego przy eksploatacji kamienia blocznego ważne jest ograniczenie drgań?

Drgania mogą wywoływać mikropęknięcia i obniżać jakość bloku. Uszkodzony blok ma mniejszą wartość użytkową i handlową.

Jak rozłupiarka hydrauliczna wpływa na uzysk bloków skalnych?

Pozwala precyzyjniej oddzielać blok od masywu, co zmniejsza ilość odpadów i strat. Dzięki temu może poprawić uzysk pełnowartościowych bloków.

Czym różni się odspajanie bloku od kruszenia skały?

Odspajanie bloku ma na celu uzyskanie dużej, możliwie regularnej bryły skalnej. Kruszenie prowadzi do rozdrobnienia skały na mniejsze fragmenty.

Potwierdzenie

Informacja