Pytania pomocnicze - GIW.07
Organizacja i prowadzenie eksploatacji złóż metodą odkrywkową - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 213. Strona 3 z 4.
Dlaczego przy płytkim poziomie wód gruntowych nie zawsze wykonuje się odwodnienie wyrobiska?
Odwodnienie może być bardzo kosztowne, technicznie trudne i wymagać stałego pompowania dużych ilości wody. Przy złożach kruszyw często korzystniejsze jest urabianie spod lustra wody.
Jak miąższość złoża wpływa na dobór metody eksploatacji?
Duża miąższość oznacza, że złoże zalega na znaczną głębokość. Jeśli jednocześnie występuje wysoki poziom wód gruntowych, znaczna część złoża będzie zawodniona, co sprzyja użyciu koparek pływających.
Jaką rolę pełnią koparki jednonaczyniowe przy udostępnieniu złoża zawodnionego?
Koparki jednonaczyniowe mogą wykonać początkowe roboty ziemne z powierzchni terenu, przygotować dojście do złoża i utworzyć warunki do pracy sprzętu pływającego.
Dlaczego w analizowanym pytaniu poprawna jest odpowiedź z koparkami pływającymi?
Ponieważ poziom wód gruntowych znajduje się bardzo płytko, tylko 1 m pod powierzchnią. Przy miąższości złoża 30 m większość kopaliny zalega w warunkach zawodnienia.
Czym różni się udostępnienie złoża od właściwego urabiania?
Udostępnienie obejmuje przygotowanie dostępu do złoża, np. zdjęcie nadkładu i wykonanie wyrobiska początkowego. Urabianie to już bezpośrednie odspajanie kopaliny od calizny.
Jakie zagrożenia występują podczas eksploatacji spod lustra wody?
Do głównych zagrożeń należą utrata stateczności skarp, osuwiska podwodne, trudniejsza kontrola przodka oraz ryzyko związane z pracą sprzętu na wodzie.
W jakich złożach najczęściej stosuje się koparki pływające?
Najczęściej stosuje się je w zawodnionych złożach kruszyw naturalnych, takich jak piaski i żwiry, gdzie eksploatacja odbywa się poniżej zwierciadła wody.
Jak oblicza się łączną masę kruszywa przewidzianą do wysyłki?
Należy pomnożyć liczbę samochodów przez ich ładowność. Jeśli występują różne ładowności, oblicza się każdą grupę oddzielnie i sumuje wyniki.
Dlaczego w tym zadaniu nie można pomnożyć wszystkich samochodów przez jedną ładowność?
Ponieważ samochody mają dwie różne ładowności: 25 ton i 30 ton. Każdą grupę pojazdów trzeba potraktować osobno.
Jakie działanie prowadzi do poprawnego wyniku 4300 ton?
Poprawne działanie to: 100 × 25 t + 60 × 30 t = 2500 t + 1800 t = 4300 t.
Co oznacza ładowność samochodu w planowaniu dostaw?
Ładowność oznacza maksymalną masę kruszywa, jaką może przewieźć dany samochód. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się, że pojazd jest załadowany do tej wartości.
Do czego służy dzienny harmonogram dostaw w zakładzie górniczym?
Służy do zaplanowania ilości materiału przeznaczonego do wysyłki, liczby pojazdów, organizacji załadunku oraz płynności transportu.
Jak sprawdzić, czy wynik obliczeń jest realistyczny?
Można oszacować wynik: 160 samochodów o ładowności około 25–30 ton daje masę rzędu 4000–4800 ton. Wynik 4300 ton mieści się w tym zakresie.
Dlaczego strzałowi są zaliczani do osób wykonujących zadania specjalistyczne?
Ponieważ wykonują roboty strzałowe z użyciem materiałów wybuchowych. Są to prace szczególnie niebezpieczne, wymagające uprawnień, wiedzy technicznej i ścisłego przestrzegania procedur.
Czym zajmuje się wydawca środków strzałowych?
Wydawca środków strzałowych odpowiada za wydawanie, przyjmowanie, kontrolę i ewidencję materiałów wybuchowych oraz środków inicjujących. Dba także o ich bezpieczne przechowywanie.
Dlaczego maszyniści koparek i zwałowarek nie są poprawną odpowiedzią w tym pytaniu?
Maszyniści obsługują maszyny podstawowe w procesie wydobycia i zwałowania. Ich praca jest specjalistyczna technicznie, ale w tym kontekście egzaminacyjnym chodzi o zadania specjalistyczne związane głównie z robotami strzałowymi.
Jakie zagrożenia wiążą się z pracą strzałowego?
Najważniejsze zagrożenia to niekontrolowany wybuch, rozrzut odłamków skalnych, niewypały, fala uderzeniowa oraz oddziaływanie drgań. Dlatego roboty strzałowe wymagają zabezpieczenia strefy zagrożenia.
Jaką dokumentację należy prowadzić przy środkach strzałowych?
Prowadzi się ewidencję wydanych, zużytych i zwróconych materiałów wybuchowych oraz środków inicjujących. Dokumentacja umożliwia kontrolę obrotu materiałami wybuchowymi i ogranicza ryzyko nadużyć.
Jaki jest związek robót strzałowych z planem ruchu zakładu górniczego?
Plan ruchu określa zasady prowadzenia ruchu zakładu górniczego, w tym organizację robót niebezpiecznych. Roboty strzałowe muszą być prowadzone zgodnie z zatwierdzonymi procedurami i dokumentacją.
Jak obliczyć miesięczne zużycie paliwa jednej maszyny?
Należy pomnożyć liczbę przepracowanych zmian przez średnie zużycie paliwa na jedną zmianę.
Jak uwzględnić w obliczeniach kilka takich samych maszyn?
Wynik dla jednej maszyny należy pomnożyć przez liczbę maszyn albo od razu zastosować wzór: liczba maszyn × liczba zmian × zużycie paliwa na zmianę.
Dlaczego w zadaniu trzeba liczyć osobno różne typy koparek?
Różne typy maszyn mogą mieć inne zużycie paliwa i inną liczbę zmian pracy, dlatego ich zapotrzebowanie oblicza się oddzielnie.
Jakie jest zużycie paliwa koparki CAT 325DL w podanym zadaniu?
Koparka CAT 325DL pracuje 20 zmian i zużywa 180 litrów na zmianę, więc zużycie wynosi 20 × 180 = 3600 litrów.
Jakie jest łączne zużycie paliwa dwóch koparek KU 1207?
Dwie koparki pracują po 24 zmiany i każda zużywa 50 litrów na zmianę, więc zużycie wynosi 2 × 24 × 50 = 2400 litrów.
Jak uzyskać całkowite miesięczne zapotrzebowanie na paliwo?
Należy zsumować zużycie wszystkich maszyn lub grup maszyn pracujących w danym miesiącu.
Czym jest motogodzina?
Motogodzina to jednostka określająca rzeczywisty czas pracy maszyny. Jest liczona wtedy, gdy maszyna faktycznie pracuje.
Jak oblicza się roczny czas pracy maszyny w motogodzinach?
Należy pomnożyć liczbę godzin pracy w ciągu dnia przez liczbę dni pracy w roku. W tym przypadku: 8 × 250 = 2000 motogodzin rocznie.
Jak wyznaczyć liczbę lat do remontu generalnego?
Czas pracy między remontami podany przez producenta dzieli się przez roczną liczbę motogodzin pracy maszyny.
Dlaczego w tym zadaniu poprawny wynik to 15 lat?
Wozidło pracuje 2000 motogodzin rocznie. Po podzieleniu 30 000 motogodzin przez 2000 motogodzin rocznie otrzymuje się 15 lat.
Czy czas między remontami zawsze oznacza liczbę lat użytkowania maszyny?
Nie. Najczęściej oznacza dopuszczalną liczbę motogodzin pracy. Liczba lat zależy od tego, ile godzin maszyna pracuje dziennie i ile dni w roku.
Do czego służy znajomość czasu pracy między remontami w przedsiębiorstwie górniczym?
Pozwala planować przestoje, remonty, koszty eksploatacji oraz dostępność maszyn potrzebnych do prowadzenia wydobycia i transportu urobku.
Do czego służy głowica hydrauliczna pogłębiarki ssącej?
Służy do spulchniania i odspajania gruntu pod wodą oraz kierowania mieszaniny wody i urobku do przewodu ssawnego pogłębiarki.
Jak rozpoznać głowicę hydrauliczną pogłębiarki ssącej?
Ma rozbudowaną metalową konstrukcję z przewodami, dyszami wodnymi i połączeniem z rurociągiem ssawnym. Często znajduje się na końcu dużej rury opuszczanej pod wodę.
Czym różni się głowica hydrauliczna od lancy hydromechanicznej?
Lanca hydromechaniczna jest prostszym narzędziem kierującym strumień wody do urabiania. Głowica hydrauliczna jest elementem roboczym pogłębiarki i współpracuje z układem ssącym.
Jak działa pogłębiarka ssąca podczas wydobycia urobku?
Głowica rozluźnia grunt na dnie, a pompa zasysa mieszaninę wody i urobku przez rurociąg. Materiał jest następnie transportowany na brzeg, barkę lub do instalacji przeróbczej.
W jakich warunkach stosuje się pogłębiarki ssące?
Stosuje się je przy eksploatacji złóż zawodnionych, zwłaszcza piasków i żwirów zalegających pod lustrem wody. Są typowe dla wyrobisk, zbiorników i akwenów eksploatacyjnych.
Dlaczego głowica hydrauliczna ułatwia eksploatację spod lustra wody?
Ponieważ pozwala odspoić grunt bez osuszania wyrobiska i bez bezpośredniego dostępu maszyn lądowych do dna. Urobek jest transportowany hydraulicznie jako mieszanina z wodą.
Co oznacza ręczne urabianie nadkładu w kopalni odkrywkowej?
Jest to odspajanie i usuwanie warstw gruntu lub skał zalegających nad kopaliną przy użyciu pracy ludzi i narzędzi ręcznych, bez bezpośredniego użycia maszyn urabiających.
Dlaczego jednoczesna praca w przodkach jeden nad drugim jest niebezpieczna?
Pracownicy znajdujący się niżej są narażeni na spadający urobek, kamienie, narzędzia lub obsunięcie materiału z wyższego poziomu.
Jaka minimalna szerokość poziomu pomiędzy piętrami pozwala na jednoczesną pracę przy ręcznym urabianiu nadkładu?
Minimalna wymagana szerokość poziomu wynosi 7 m. Mniejsze szerokości nie zapewniają wymaganego poziomu bezpieczeństwa.
Co to jest przodek w eksploatacji odkrywkowej?
Przodek to miejsce bezpośredniego prowadzenia robót urabiających, czyli fragment ściany lub skarpy, z którego odspaja się nadkład albo kopalinę.
Jakie zagrożenia występują podczas pracy na piętrach w wyrobisku odkrywkowym?
Do głównych zagrożeń należą obrywanie się skał, osuwanie skarp, upadek z wysokości, spadający urobek oraz kolizje z maszynami lub narzędziami.
Dlaczego w pytaniach egzaminacyjnych ważne jest rozróżnienie wartości 6 m i 7 m?
Ponieważ dopuszczalna jednoczesna praca w przodkach położonych jeden nad drugim wymaga poziomu o szerokości co najmniej 7 m. Wartość 6 m jest niewystarczająca.
Do czego służy kombajn frezujący w kopalni odkrywkowej?
Służy do mechanicznego odspajania i rozdrabniania skały za pomocą bębna frezującego. Najczęściej wykorzystuje się go przy skałach średnio urabialnych przeznaczonych na kruszywo.
Dlaczego kombajn frezujący nie jest typową maszyną do wydobywania bloków skalnych?
Ponieważ jego zadaniem jest skrawanie i rozdrabnianie skały, a nie zachowanie jej w dużych, foremnych blokach. Do wydobycia bloków stosuje się inne technologie, np. piły linowe lub rozłupiarki.
Jakie skały najczęściej urabia się kombajnem frezującym?
Najczęściej są to skały średnio zwięzłe i średnio urabialne, np. wapienie, margle lub niektóre piaskowce. Materiał po urobieniu może być przeznaczony na kruszywo.
Czym różni się urabianie kombajnem frezującym od urabiania materiałem wybuchowym?
Kombajn frezujący urabia skałę mechanicznie i bardziej selektywnie, bez detonacji. Roboty strzałowe stosuje się częściej przy skałach bardzo trudno urabialnych.
Po czym można rozpoznać kombajn frezujący na zdjęciu?
Charakterystyczne są podwozie gąsienicowe, masywna konstrukcja oraz bęben frezujący z narzędziami skrawającymi. Maszyna wygląda jak urządzenie do ciągłego skrawania skały, a nie klasyczna koparka.
Dlaczego kombajn frezujący jest przydatny przy produkcji kruszywa?
Podczas urabiania od razu częściowo rozdrabnia skałę, dzięki czemu urobek łatwiej skierować do transportu i dalszej przeróbki. Może też ograniczyć potrzebę wstępnego kruszenia.
Jak oblicza się objętość kopaliny niewybranej wskutek przesunięcia frontu eksploatacji?
Objętość oblicza się jako iloczyn szerokości pasa, długości frontu i wysokości ściany: V = a × L × H.
Dlaczego wynik strat zasobów podaje się w Mg, a nie w m³?
Objętość w m³ przelicza się na masę przez pomnożenie przez średni ciężar objętościowy kopaliny wyrażony w Mg/m³.
Jaki wzór zastosować do obliczenia strat zasobów przemysłowych w tym zadaniu?
Należy zastosować wzór S = a × L × H × qₒ, gdzie S oznacza stratę zasobów w Mg.
Jakie znaczenie ma średni ciężar objętościowy kopaliny w obliczeniach strat?
Pozwala przeliczyć objętość niewybranej kopaliny na jej masę. Im większy ciężar objętościowy, tym większa strata wyrażona w Mg.
Jak sprawdzić poprawność jednostek w obliczeniach tego typu?
Metry mnożone przez metry dają m³, a m³ pomnożone przez Mg/m³ dają Mg. Dzięki temu wiadomo, że wynik jest masą kopaliny.
Ile wynosi objętość pasa kopaliny utraconego przy danych a = 30 m, L = 100 m i H = 20 m?
Objętość wynosi 30 × 100 × 20 = 60 000 m³.
Co oznacza przesunięcie frontu eksploatacji w kontekście strat zasobów?
Oznacza zmianę położenia prowadzenia robót, która może spowodować pozostawienie części kopaliny niewybranej i zaliczenie jej do strat.
Czym jest zwałowisko zewnętrzne w kopalni odkrywkowej?
Jest to miejsce składowania nadkładu lub innych mas skalnych poza wyrobiskiem odkrywkowym, ale w granicach obszaru górniczego.
Gdzie należy lokalizować zwałowisko zewnętrzne?
Zwałowisko zewnętrzne lokalizuje się pomiędzy górną krawędzią wyrobiska a granicą obszaru górniczego.
Dlaczego zwałowisko zewnętrzne nie znajduje się między dolną i górną krawędzią wyrobiska?
Ten obszar należy do wyrobiska, gdzie prowadzi się eksploatację, transport i roboty górnicze. Zwałowisko zewnętrzne musi być poza wyrobiskiem.
Czym różni się zwałowisko zewnętrzne od wewnętrznego?
Zwałowisko zewnętrzne znajduje się poza wyrobiskiem, natomiast zwałowisko wewnętrzne zakłada się w wyeksploatowanej części wyrobiska.
Co oznacza górna krawędź wyrobiska?
Jest to górna granica skarpy wyrobiska, czyli miejsce przejścia terenu powierzchniowego w wyrobisko odkrywkowe.
Jaką rolę pełni granica obszaru górniczego przy lokalizacji zwałowiska?
Wyznacza teren, w którym przedsiębiorca górniczy może prowadzić działalność górniczą. Zwałowisko powinno mieścić się w tych granicach.