Pytania pomocnicze - INF.02

Piksel to najmniejszy logiczny punkt obrazu wyświetlany na ekranie. W monitorze LCD składa się zwykle z trzech subpikseli: czerwonego, zielonego i niebieskiego.

Piksel tworzy jeden punkt obrazu, natomiast subpiksele odpowiadają za składowe barw RGB. Jeden piksel najczęściej zawiera subpiksel czerwony, zielony i niebieski.

Mniejszy rozmiar plamki oznacza większą gęstość pikseli i zwykle ostrzejszy obraz. Większy rozmiar plamki może powodować bardziej widoczną strukturę pikseli.

Ponieważ rozmiar plamki zależy także od fizycznej wielkości ekranu. Ta sama liczba pikseli na większym ekranie oznacza większe odstępy między pikselami.

Rozmiar plamki najczęściej podaje się w milimetrach. Typowe wartości dla monitorów komputerowych mieszczą się w okolicach kilku dziesiątych milimetra.

Nie. Składowa RGB dotyczy subpiksela, a rozmiar plamki opisuje odległość między kolejnymi pikselami.

Polecenie `top` służy do bieżącego monitorowania procesów, użycia CPU, pamięci RAM oraz obciążenia systemu. Dane są odświeżane automatycznie.

`ps` pokazuje procesy w konkretnym momencie, natomiast `top` monitoruje je na bieżąco. Dlatego do dynamicznej obserwacji pracy systemu używa się `top`.

Aby wyjść z programu `top`, należy nacisnąć klawisz `q`.

`top` pokazuje m.in. PID procesu, użytkownika, użycie procesora, użycie pamięci RAM, czas działania procesu oraz nazwę polecenia.

W programie `top` należy nacisnąć klawisz `P`. Procesy zostaną posortowane według procentowego użycia CPU.

W programie `top` należy nacisnąć klawisz `M`. Procesy zostaną posortowane według zużycia pamięci.

Nie. `/proc` to wirtualny system plików zawierający informacje o systemie i procesach, ale `proc` nie jest standardowym poleceniem do bieżącego monitorowania procesów.

Służą do sprawdzania parametrów sprzętu, stanu systemu, temperatur, napięć, wydajności oraz błędów urządzeń. Pomagają wykrywać usterki i identyfikować podzespoły.

CPU-Z pokazuje szczegółowe informacje o procesorze, pamięci RAM, płycie głównej i innych elementach sprzętowych. Jest narzędziem informacyjnym i diagnostycznym.

HD Tune koncentruje się głównie na diagnostyce dysków, np. S.M.A.R.T., transferze i sektorach. CPU-Z służy przede wszystkim do identyfikacji procesora, pamięci i płyty głównej.

Cryptic Disk służy do szyfrowania i ochrony danych. Nie analizuje parametrów sprzętu ani stanu technicznego komputera.

Można sprawdzić m.in. model procesora, płytę główną, pamięć RAM, kartę graficzną, temperatury, napięcia i informacje o systemie operacyjnym.

Oznacza to, że zbiera i prezentuje informacje o sprzęcie, systemie lub kondycji urządzeń. Może też wykonywać testy diagnostyczne lub wydajnościowe.

Trzeba określić główne przeznaczenie programu. Jeśli program służy np. do szyfrowania, archiwizacji, edycji grafiki lub komunikacji, nie jest typowym narzędziem diagnostycznym.

RAM to fizyczna pamięć operacyjna komputera. Pamięć wirtualna to mechanizm systemowy wykorzystujący dysk, np. plik stronicowania, jako rozszerzenie RAM.

To plik systemowy Windows używany jako część pamięci wirtualnej. System zapisuje w nim dane, które nie mieszczą się aktualnie w pamięci RAM.

Gdy zabraknie RAM i miejsca w pliku stronicowania, system może nie mieć zasobów do poprawnego działania aplikacji lub usług. W skrajnych przypadkach może dojść do błędu krytycznego, np. BSOD.

Najczęściej zaleca się pozostawienie automatycznego zarządzania rozmiarem pliku stronicowania przez system. Ręczne ustawienia warto stosować tylko wtedy, gdy wiadomo, dlaczego są potrzebne.

Tak, wiele programów może zwiększyć zużycie RAM i pamięci wirtualnej. Jednak w tym pytaniu bezpośrednią przyczyną błędu jest zbyt mały rozmiar pamięci wirtualnej, a nie sam autostart programów.

Przegrzewanie procesora może powodować restarty lub wyłączenia komputera, ale opis błędu wskazuje na niewystarczającą ilość pamięci. Dlatego poprawna odpowiedź dotyczy pamięci wirtualnej.

Zużycie pamięci można sprawdzić w Menedżerze zadań, w zakładce dotyczącej wydajności lub procesów. Pozwala to ocenić, które aplikacje najbardziej obciążają pamięć.

To podstawowy tryb pracy procesora zgodny z architekturą 8086. Umożliwia wykonywanie kodu 16-bitowego i dostęp do maksymalnie 1 MB pamięci.

DOS był systemem pracującym głównie w środowisku 16-bitowym. Programy DOS-owe uruchamiano typowo w trybie rzeczywistym procesora x86.

Tryb rzeczywisty nie zapewnia ochrony pamięci i ma ograniczoną przestrzeń adresową. Tryb chroniony umożliwia m.in. ochronę pamięci, wielozadaniowość i obsługę większej ilości RAM.

Oznacza to, że program został napisany z myślą o przetwarzaniu danych i adresowaniu charakterystycznym dla architektury 16-bitowej. Takie programy były typowe dla starszych systemów, np. DOS.

Tryb wirtualny 8086 pozwalał uruchamiać programy zgodne z 8086 w środowisku kontrolowanym przez system działający w trybie chronionym.

Aplikacje 16-bitowe w kontekście procesorów Intel x86 były uruchamiane w trybie rzeczywistym.

Robak komputerowy jest projektowany głównie po to, aby samodzielnie rozprzestrzeniać się, szczególnie przez sieci komputerowe. To odróżnia go od trojana, backdoora i keyloggera.

Wirus zwykle dołącza się do pliku lub programu i wymaga jego uruchomienia. Robak potrafi rozprzestrzeniać się samodzielnie, najczęściej przez sieć.

Trojan podszywa się pod legalny lub użyteczny program i zwykle wymaga uruchomienia przez użytkownika. Robak koncentruje się na samodzielnym kopiowaniu i infekowaniu kolejnych komputerów.

Backdoor zapewnia ukryty, nieautoryzowany dostęp do systemu. Nie musi samodzielnie się rozprzestrzeniać, dlatego nie jest najlepszą odpowiedzią w tym pytaniu.

Keylogger przechwytuje znaki wpisywane przez użytkownika, np. loginy, hasła lub numery kart. Jego podstawową funkcją nie jest rozprzestrzenianie się w sieci.

Najważniejsze są aktualizacje bezpieczeństwa, zapora sieciowa, silne hasła, wyłączanie zbędnych usług oraz skanowanie systemu programem antywirusowym.

Mogą szybko infekować wiele komputerów, generować duży ruch sieciowy i wykorzystywać podatności w usługach dostępnych w LAN. W skrajnych przypadkach mogą sparaliżować działanie sieci.

`fsck` służy do sprawdzania i ewentualnej naprawy integralności systemu plików. Wykrywa błędy logiczne w strukturze danych na partycji.

Sprawdzanie zamontowanego systemu plików, szczególnie w trybie zapisu, może prowadzić do niespójności lub utraty danych. Zaleca się najpierw odmontować partycję.

`fsck` sprawdza i naprawia istniejący system plików. `mkfs` tworzy nowy system plików na partycji, czyli wykonuje formatowanie.

`fsck` jest używany głównie w systemach Linux/Unix. `chkdsk` to odpowiednik stosowany w systemach Windows.

Podaje się ścieżkę do urządzenia blokowego, np. `/dev/sda1`, `/dev/nvme0n1p2` albo `/dev/vdb1`. Oznaczenie zależy od typu dysku i układu partycji.

Opcja `-n` uruchamia sprawdzanie bez wprowadzania zmian. Jest przydatna, gdy administrator chce tylko zobaczyć wykryte problemy.

Najczęściej dlatego, że partycja nie ma rozpoznawalnego systemu plików albo nośnik nie został prawidłowo przygotowany do pracy. Może to dotyczyć nowego, niezainicjowanego lub uszkodzonego logicznie dysku.

Inicjalizacja tworzy tablicę partycji, np. MBR lub GPT. Formatowanie zakłada system plików, np. NTFS lub FAT32, na konkretnej partycji.

Oznacza to, że system nie może jeszcze normalnie korzystać z dysku, ponieważ brakuje poprawnej tablicy partycji, partycji lub systemu plików. Taki nośnik wymaga inicjalizacji, partycjonowania i formatowania.

Uszkodzona pamięć RAM zwykle powoduje niestabilność systemu, błędy aplikacji, zawieszanie się lub BSOD. Komunikat o formatowaniu dotyczy struktury danych na nośniku, a nie pracy pamięci operacyjnej.

MBR i GPT to typy tablic partycji, które opisują układ partycji na dysku. Bez poprawnej tablicy partycji system może nie wiedzieć, jak odczytać zawartość nośnika.

Nie należy od razu formatować nośnika. Najpierw warto sprawdzić jego stan, wykonać kopię zapasową lub skorzystać z narzędzi do odzyskiwania danych.

Może uszkodzić dane lub system plików, ale w typowym pytaniu egzaminacyjnym sam komunikat o konieczności formatowania wskazuje przede wszystkim na nieprzygotowany lub niezainicjowany nośnik.

Zworka Clear CMOS kasuje ustawienia zapisane w pamięci CMOS. Po resecie płyta główna uruchamia się z wartościami domyślnymi zapisanymi przez producenta.

Reset CMOS wykonuje się m.in. po błędnej konfiguracji BIOS/UEFI, problemach po podkręcaniu, zapomnieniu hasła BIOS lub gdy komputer nie pozwala wejść do BIOS Setup.

Na płytach głównych spotyka się oznaczenia takie jak CLR_CMOS, CLRTC, JBAT1 lub CLEAR CMOS. Dokładna nazwa zależy od producenta płyty.

Nie. Aktualizacja BIOS-u służy do zmiany wersji oprogramowania układowego, a nie jest standardową metodą resetowania ustawień. W takiej sytuacji stosuje się Clear CMOS.

Nie. Bateria CMOS nie jest zwykle ładowana; w razie rozładowania wymienia się ją na nową. Samo przywrócenie ustawień wykonuje się zworką Clear CMOS lub wyjęciem baterii.

Po resecie warto wejść do BIOS/UEFI i sprawdzić datę, godzinę, tryb pracy dysków oraz kolejność bootowania. Ustawienia te mogły wrócić do wartości fabrycznych.

Touchpad wykrywa zmianę pojemności elektrycznej spowodowaną dotknięciem powierzchni palcem. Dzięki temu określa pozycję palca i przekazuje ją do systemu jako ruch kursora.

Mysz wymaga przesuwania całego urządzenia po podłożu, natomiast touchpad reaguje na ruch palca po nieruchomej powierzchni. Oba urządzenia służą do sterowania kursorem.

Touchpad wykrywa dotyk palca na płytce, a trackpoint to mały manipulator reagujący na nacisk, zwykle umieszczony między klawiszami klawiatury laptopa.

Typowe gesty to przewijanie dwoma palcami, kliknięcie, przeciąganie, powiększanie i pomniejszanie gestem szczypania oraz przełączanie okien lub pulpitów.

Ponieważ większość współczesnych touchpadów działa jako urządzenia pojemnościowe. Wykrywają one dotyk przez zmianę pola elektrycznego, a nie przez ruch mechaniczny.