Pytania pomocnicze - INF.02

Po usunięciu pliku system plików zwykle oznacza jego miejsce jako wolne, ale nie usuwa natychmiast samej zawartości. Dane można odzyskać, dopóki nie zostaną nadpisane.

Najczęściej są to przypadkowe usunięcie plików, opróżnienie Kosza, szybkie formatowanie lub błąd logiczny systemu plików. Warunkiem jest sprawny fizycznie nośnik.

Zamoczenie to uszkodzenie fizyczne nośnika lub elektroniki. Program nie naprawi uszkodzonych elementów sprzętowych.

Należy przestać używać dysku, aby nie nadpisać danych. Najlepiej uruchomić odzyskiwanie z innego nośnika i zapisać odzyskane pliki na innym dysku.

Nie. Awaria silnika jest problemem mechanicznym, który wymaga specjalistycznego serwisu lub laboratorium odzyskiwania danych.

Utrata logiczna dotyczy np. skasowania plików, formatowania lub błędów systemu plików. Uszkodzenie fizyczne oznacza awarię elementów sprzętowych, np. głowic, talerzy, silnika lub elektroniki.

Kopia zapasowa pozwala szybko przywrócić dane bez ryzyka, że pliki zostały nadpisane lub nośnik jest zbyt uszkodzony. Odzyskiwanie danych nigdy nie daje pełnej gwarancji sukcesu.

`/proc` to wirtualny system plików udostępniający informacje o jądrze, procesach i zasobach systemu. Pliki w tym katalogu zwykle nie są zapisane fizycznie na dysku, lecz generowane dynamicznie.

Najprościej użyć polecenia `cat /proc/vmstat`. Wynik zawiera liczniki dotyczące m.in. stronicowania, swapu i błędów stron.

`/proc/vmstat` to linuxowy plik z bieżącymi statystykami pamięci wirtualnej. `pagefile.sys` to plik stronicowania używany w systemie Windows.

Swap to obszar dysku używany jako rozszerzenie pamięci RAM. System przenosi tam mniej aktywne strony pamięci, gdy brakuje pamięci operacyjnej.

`pswpin` oznacza liczbę stron wczytanych ze swapu do RAM, a `pswpout` liczbę stron zapisanych z RAM do swapu. Wysokie wartości mogą świadczyć o intensywnym użyciu pamięci wirtualnej.

`/etc/inittab` służył do konfiguracji procesu init w starszych systemach Linux. Nie zawiera statystyk wykorzystania pamięci wirtualnej.

Błąd strony występuje, gdy proces odwołuje się do strony pamięci, której nie ma aktualnie w pamięci fizycznej lub wymaga obsługi przez system. W Linuxie statystyki takich zdarzeń można znaleźć m.in. w `/proc/vmstat`.

Windows SmartScreen ostrzega przed uruchamianiem nieznanych, podejrzanych lub potencjalnie niebezpiecznych aplikacji oraz plików pobranych z Internetu.

Windows SmartScreen sprawdza reputację aplikacji i ostrzega przed zagrożeniami. Windows Update pobiera i instaluje aktualizacje systemu oraz poprawki bezpieczeństwa.

SmartScreen dotyczy głównie uruchamianych plików, aplikacji i niebezpiecznych stron. Zapora systemu Windows kontroluje ruch sieciowy przychodzący i wychodzący.

Pliki z Internetu mogą zawierać malware, instalatory niechcianych programów lub aplikacje bez zaufanego podpisu cyfrowego. Ostrzeżenie ma zmniejszyć ryzyko uruchomienia szkodliwego kodu.

Nie. SmartScreen ocenia reputację plików i stron oraz wyświetla ostrzeżenia, natomiast antywirus skanuje pliki pod kątem złośliwego kodu. Oba mechanizmy mogą się uzupełniać.

To typowy komunikat SmartScreen informujący, że uruchamiana aplikacja jest nieznana lub może być ryzykowna. Użytkownik powinien uruchomić ją tylko wtedy, gdy ufa źródłu pliku.

USB 3.0 umożliwia transfer danych z maksymalną teoretyczną prędkością 5 Gb/s.

Gb/s oznacza gigabity na sekundę, a GB/s gigabajty na sekundę. 1 bajt to 8 bitów, więc 5 Gb/s to teoretycznie około 625 MB/s.

USB 3.0 bywa oznaczany jako SuperSpeed USB, USB 3.1 Gen 1 lub USB 3.2 Gen 1. Wszystkie te nazwy odnoszą się do przepustowości 5 Gb/s.

USB 2.0 osiąga do 480 Mb/s, natomiast USB 3.0 do 5 Gb/s. USB 3.0 jest więc znacznie szybszy.

Podana wartość jest maksymalną prędkością teoretyczną. W praktyce transfer ograniczają m.in. narzut protokołu, jakość kontrolera, urządzenie, nośnik danych i system plików.

USB 3.1 Gen 2 oferuje do 10 Gb/s, czyli dwukrotnie więcej niż USB 3.0, które ma do 5 Gb/s.

Licencja OEM jest przypisywana do pierwszego komputera, a w praktyce komputer identyfikuje się głównie przez płytę główną. Jej wymiana na inny sprawny model może być traktowana jako zmiana komputera.

Tak, wymiana dysku twardego lub SSD jest zwykle dopuszczalna. Nie powoduje ona utraty licencji OEM, bo dysk nie jest głównym elementem identyfikującym komputer.

Nie, wymiana zasilacza, nawet na model o lepszych parametrach, jest traktowana jako zwykła modernizacja lub naprawa sprzętu.

Licencja OEM jest przypisana do pierwszego komputera i ma ograniczone możliwości przenoszenia. Licencja BOX/Retail zwykle może być przeniesiona na inny komputer, pod warunkiem że nie jest używana jednocześnie na kilku urządzeniach.

Nie zawsze. Przy naprawie gwarancyjnej lub serwisowej, zwłaszcza na identyczny lub równoważny model, aktywacja może być uznana. W pytaniach egzaminacyjnych kluczowa jest jednak zasada: sprawnej płyty głównej nie wymienia się dowolnie przy OEM.

Te elementy można zwykle wymieniać bez naruszania podstawowej zasady licencji OEM. Nie są one traktowane jako główny element definiujący komputer.

PCIe x16 jest zwykle najdłuższym gniazdem rozszerzeń i często znajduje się najbliżej procesora. Na płycie może być opisane jako PCIEX16 lub PCIe x16.

Karty graficzne wymagają dużej przepustowości do przesyłania danych między GPU, procesorem i pamięcią. Złącze PCIe x16 zapewnia znacznie więcej linii transmisyjnych niż np. PCIe x1.

PCIe x1 ma jedną linię transmisyjną i krótkie gniazdo, natomiast PCIe x16 ma szesnaście linii i długie gniazdo. PCIe x1 stosuje się np. do kart sieciowych, a PCIe x16 głównie do kart graficznych.

Nie. PCI i PCIe to różne standardy złączy, mają inną budowę fizyczną i nie są ze sobą zgodne mechanicznie.

AGP było starszym złączem przeznaczonym do kart graficznych. Zostało zastąpione przez PCI Express, czyli standard używany we współczesnych komputerach.

Typowa karta graficzna ma duży radiator lub wentylator, złącze krawędziowe do montażu w płycie głównej oraz wyjścia obrazu, np. HDMI, DVI, DisplayPort lub VGA.

Sensor wykonuje serię szybkich obrazów powierzchni. Procesor porównuje kolejne obrazy i na podstawie przesunięcia szczegółów oblicza kierunek oraz odległość ruchu.

Charakterystyczne są: dioda LED jako źródło światła, promienie odbite od powierzchni, soczewki, matryca CMOS/CCD, układ DSP oraz interfejs USB lub radiowy do komputera.

Mysz optyczna nie ma mechanicznej kulki i odczytuje ruch za pomocą światła oraz sensora obrazu. Mysz kulkowa wykrywa ruch mechanicznie, przez obrót kulki i rolek.

Szkło słabo rozprasza światło i nie daje sensorowi wyraźnych szczegółów powierzchni. Przez to układ ma problem z porównywaniem kolejnych obrazów.

DSP przetwarza obraz z sensora, porównuje kolejne próbki i oblicza przesunięcie myszy. Wynik jest przekazywany do komputera jako ruch kursora.

DPI określa czułość myszy, czyli ile jednostek ruchu zostanie zarejestrowanych przy przesunięciu o jeden cal. Wyższe DPI oznacza większą czułość kursora.

`tar` służy do tworzenia i rozpakowywania archiwów plików oraz katalogów. Może też współpracować z mechanizmami kompresji, np. gzip lub xz.

Archiwizacja łączy wiele plików w jeden plik archiwum. Kompresja zmniejsza rozmiar danych, ale nie musi łączyć wielu plików.

Można użyć polecenia `tar -cf archiwum.tar katalog/`. Opcja `-c` tworzy archiwum, a `-f` wskazuje jego nazwę.

Należy użyć polecenia `tar -czf archiwum.tar.gz katalog/`. Opcja `-z` włącza kompresję gzip.

`sed` i `awk` służą do przetwarzania tekstu, filtrowania danych i modyfikowania strumieni tekstowych. Nie są podstawowymi narzędziami do tworzenia archiwów.

Nie. `set` jest poleceniem powłoki używanym m.in. do ustawiania opcji środowiska lub parametrów, a nie do tworzenia archiwów.

Mostek północny odpowiada za komunikację procesora z pamięcią RAM oraz magistralą karty graficznej. Obsługuje najszybsze połączenia w klasycznym chipsecie płyty głównej.

Mostek północny obsługuje szybkie elementy, takie jak procesor, RAM i grafika. Mostek południowy obsługuje wolniejsze interfejsy, np. USB, dyski, BIOS, porty COM i LPT.

Na rysunku numer 6 oznacza układ North Bridge, czyli mostek północny. To on łączy procesor z pamięcią operacyjną RAM i magistralą karty graficznej.

Do mostka południowego podłączane są m.in. kontrolery dysków, porty USB, BIOS/CMOS, magistrale PCI/ISA oraz układy wejścia-wyjścia.

W wielu współczesnych komputerach nie ma osobnego mostka północnego. Jego funkcje, np. kontroler pamięci RAM i obsługa PCI Express, zostały przeniesione do procesora.

Mostek północny znajduje się zwykle blisko procesora i pamięci RAM. Na schemacie bywa podpisany jako North Bridge i łączy CPU, RAM oraz kartę graficzną.

Zszywki mogą zablokować mechanizm podajnika, uszkodzić rolki lub porysować elementy skanujące. Mogą też spowodować zacięcie papieru.

ADF automatycznie pobiera kolejne kartki i umożliwia szybkie skanowanie wielu dokumentów bez ręcznego układania każdej strony na szybie.

Nie należy wkładać kartek ze zszywkami, spinaczami, kartek podartych, pogiętych, mokrych, sklejonych lub o nieodpowiedniej gramaturze.

Należy czyścić szybę skanera, rolki podajnika i usuwać kurz. Trzeba też stosować papier zgodny z zaleceniami producenta.

Typowe objawy to zacięcia papieru, pobieranie kilku kartek naraz, krzywe skanowanie oraz smugi lub linie na skanach.

Antywirus i temperatura podzespołów dotyczą eksploatacji komputera, a nie bezpośredniej, mechanicznej obsługi skanera z podajnikiem dokumentów.