Pytania pomocnicze - MED.14

Przyjmuje się, że prawidłowo rozwijające się dziecko zaczyna chodzić około 12. miesiąca życia. Jest to orientacyjny kamień milowy rozwoju ruchowego.

Około 6. miesiąca dziecko zwykle dopiero rozwija umiejętność siedzenia i kontroli tułowia. Chodzenie pojawia się znacznie później.

Przed chodzeniem dziecko zwykle uczy się kontroli głowy, siadania, obracania się, pełzania lub raczkowania oraz wstawania przy podparciu.

Nie. 12. miesiąc to wartość orientacyjna, a rozwój dziecka może przebiegać indywidualnie. Ważna jest ogólna dynamika rozwoju i brak objawów niepokojących.

Jeśli dziecko nie podejmuje prób chodzenia w późniejszym okresie, np. około 18. miesiąca życia, warto skonsultować się z lekarzem. Niepokojące są też asymetria ruchów, wiotkość lub brak postępów rozwojowych.

Opiekun medyczny powinien obserwować podstawowe funkcje i zachowania dziecka oraz zgłaszać niepokojące objawy personelowi medycznemu lub opiekunom prawnym. Nie stawia diagnozy, ale wspiera wczesne zauważenie problemu.

Ponieważ wymaga użycia aparatu do mierzenia ciśnienia i daje konkretny wynik liczbowy, np. 120/80 mmHg.

Wywiad polega na uzyskiwaniu informacji przez rozmowę z pacjentem lub opiekunem. Pomiar polega na uzyskaniu danych za pomocą przyrządu, skali lub procedury pomiarowej.

Przez obserwację można ocenić np. wygląd skóry, zachowanie, mimikę bólu, duszność, senność, niepokój lub sposób poruszania się pacjenta.

Najczęściej mierzy się ciśnienie tętnicze, tętno, temperaturę ciała, liczbę oddechów oraz saturację, jeśli dostępny jest pulsoksymetr.

Analiza danych polega na interpretowaniu już zebranych informacji, np. wyników badań, dokumentacji medycznej, kart obserwacji lub wcześniejszych pomiarów.

Prawidłowy zapis umożliwia ocenę zmian stanu pacjenta w czasie i ułatwia przekazywanie informacji personelowi medycznemu.

Jeśli informacja wynika z tego, co opiekun widzi lub zauważa, jest to obserwacja. Jeśli uzyskano ją za pomocą sprzętu i ma wartość liczbową, jest to pomiar.

Pozycja wysoka ułatwia pracę przepony i mięśni oddechowych. Dzięki temu pacjentowi łatwiej jest oddychać, a wentylacja płuc może się poprawić.

W pozycji wysokiej tułów jest uniesiony bardziej, zwykle do kąta około 60–90°. W pozycji półwysokiej uniesienie jest mniejsze, najczęściej około 30–45°.

Pozycję boczną ustaloną stosuje się głównie u osoby nieprzytomnej, która oddycha samodzielnie. Pomaga ona utrzymać drożność dróg oddechowych i zmniejsza ryzyko zachłyśnięcia.

W pozycji Trendelenburga głowa znajduje się niżej niż tułów i kończyny dolne, co może zwiększać ucisk narządów jamy brzusznej na przeponę. Może to utrudniać oddychanie zamiast je ułatwiać.

Należy obserwować przyspieszony lub utrudniony oddech, sinicę, niepokój, trudności w mówieniu, używanie dodatkowych mięśni oddechowych oraz zgłaszane uczucie braku powietrza.

Należy zapewnić spokój, dostęp świeżego powietrza, rozluźnić uciskającą odzież i obserwować stan pacjenta. W razie pogorszenia trzeba niezwłocznie powiadomić personel medyczny.

U osoby z cukrzycą hipoglikemię zwykle rozpoznaje się przy poziomie glukozy poniżej 70 mg/dl. Wynik 50 mg/dl jest nieprawidłowo niski.

Typowe objawy to potliwość, drżenie rąk, głód, bladość, osłabienie, niepokój i kołatanie serca. W ciężkich przypadkach mogą wystąpić splątanie, drgawki lub utrata przytomności.

Należy podać szybko wchłaniające się węglowodany, np. słodki napój, glukozę lub cukier rozpuszczony w wodzie. Następnie trzeba obserwować pacjenta i ponownie skontrolować poziom glukozy.

U osoby nieprzytomnej występuje ryzyko zachłyśnięcia. W takiej sytuacji należy wezwać pomoc medyczną i nie podawać nic doustnie.

Hipoglikemia oznacza zbyt niski poziom glukozy we krwi, a hiperglikemia zbyt wysoki. Wynik 50 mg/dl wskazuje na hipoglikemię.

Hipoglikemia dotyczy obniżonego poziomu glukozy we krwi. Hipokaliemia oznacza obniżony poziom potasu, czyli innego parametru laboratoryjnego.

W zawale serce jest niedokrwione i bardzo wrażliwe na dodatkowe obciążenie. Oklepywanie może nasilić ból, duszność, stres oraz ryzyko zaburzeń rytmu serca.

Celem jest ułatwienie odrywania i usuwania zalegającej wydzieliny z dróg oddechowych. Zabieg wspomaga kaszel i poprawia wentylację płuc.

Nie oklepuje się kręgosłupa, mostka, okolicy nerek, żeber po urazie ani miejsc bolesnych. Oklepywanie powinno obejmować bezpieczne obszary klatki piersiowej i pleców.

Należy ocenić stan ogólny pacjenta, oddech, tętno, saturację, ból i występowanie przeciwwskazań. Ważne jest też upewnienie się, że pacjent toleruje zabieg.

Zabieg trzeba przerwać, gdy pojawi się duszność, ból w klatce piersiowej, sinica, zawroty głowy, znaczne osłabienie lub pogorszenie parametrów życiowych.

Nie zawsze. Przy zaleganiu wydzieliny oklepywanie może być pomocne, ale decyzja zależy od stanu pacjenta, zaleceń medycznych i braku przeciwwskazań.

Niski fotel wymusza nadmierne zgięcie biodra i utrudnia bezpieczne wstawanie. Może to zwiększać ryzyko zwichnięcia endoprotezy.

Powinno być stabilne, dość wysokie, mieć oparcie, a najlepiej także podłokietniki. Ułatwia to bezpieczne siadanie i wstawanie.

Pacjent powinien unikać nadmiernego zginania biodra, krzyżowania nóg, zakładania nogi na nogę oraz gwałtownych skrętów tułowia i kończyny operowanej.

Taboret nie ma oparcia i często jest mniej stabilny niż krzesło. Zwiększa to ryzyko utraty równowagi i upadku.

Powinien ustawić stabilne krzesło, usunąć przeszkody z otoczenia i asekurować pacjenta. Należy zachęcać do powolnego siadania z podparciem rękami.

Krzyżowanie nóg może prowadzić do nieprawidłowego ustawienia operowanego stawu. Zwiększa to ryzyko zwichnięcia endoprotezy.

Wózek może być używany do transportu lub wtedy, gdy pacjent nie może jeszcze bezpiecznie chodzić. Nie jest jednak podstawowym miejscem do siadania w codziennym funkcjonowaniu, jeśli pacjent może korzystać z krzesła.

Po posiłku organizm intensywnie trawi, a ciepła kąpiel rozszerza naczynia krwionośne i może obciążać układ krążenia. Może to spowodować osłabienie, zawroty głowy lub omdlenie.

Zaleca się odczekać około 2 godzin po większym posiłku. Dlatego po obiedzie o 14.00 kąpiel powinna odbyć się około 16.00.

Nie należy rozpoczynać kąpieli, gdy pacjent zgłasza osłabienie, zawroty głowy, duszność, ból w klatce piersiowej, nudności lub ma niestabilny stan ogólny.

Należy zapewnić odpowiednią temperaturę pomieszczenia, matę antypoślizgową, środki higieniczne, ręczniki oraz sprzęt pomocniczy. Trzeba też zadbać o bezpieczeństwo, intymność i asekurację pacjenta.

Kąpiel w wannie wymaga większego wysiłku, zmiany pozycji, kontaktu z ciepłą wodą i często samodzielnego przemieszczania się. Dla pacjenta chorego lub starszego może to być znaczące obciążenie krążeniowe.

Największe ryzyko występuje przy zmianie pozycji i na śliskiej powierzchni. Opiekun powinien asekurować pacjenta, użyć maty antypoślizgowej i obserwować, czy nie pojawiają się zawroty głowy lub osłabienie.

Warstwa sucha chroni ogrzaną okolicę przed nagłym ochłodzeniem. Pomaga też utrzymać efekt cieplny po zakończeniu zabiegu.

Warstwę suchą należy pozostawić na 30 minut. Jest to ważna zasada pielęgnacyjna często sprawdzana w pytaniach egzaminacyjnych.

Okład ciepły składa się zwykle z warstwy wilgotnej, warstwy izolacyjnej oraz warstwy suchej. Każda z nich pełni inną funkcję w utrzymaniu ciepła.

Ciepło rozszerza naczynia krwionośne, poprawia ukrwienie i zmniejsza napięcie mięśni. Może także łagodzić ból i wspomagać wchłanianie wysięków.

Nie stosuje się ich m.in. przy świeżych urazach, krwawieniach, ostrych stanach zapalnych, zaburzeniach czucia i uszkodzeniach skóry. Zawsze trzeba uwzględnić stan pacjenta i zlecenie.

Trzeba kontrolować temperaturę okładu, stan skóry i samopoczucie pacjenta. Zabieg należy przerwać, jeśli pojawi się ból, pieczenie lub nadmierne zaczerwienienie.

Krocze jest okolicą szczególnie narażoną na obecność drobnoustrojów. Zmiana wody ogranicza ryzyko przeniesienia zanieczyszczeń i zakażeń.

Mycie wykonuje się zwykle od okolic najczystszych do najbardziej zanieczyszczonych: twarz, szyja, klatka piersiowa, kończyny, brzuch, plecy, pośladki, a na końcu krocze.

Wodę należy zmienić, gdy jest zabrudzona, zbyt chłodna lub po umyciu szczególnie zanieczyszczonych części ciała.

Należy osłonić pacjenta, odsłaniać tylko mytą okolicę, zamknąć drzwi lub zasłonić parawan oraz informować pacjenta o wykonywanych czynnościach.

Mycie od przodu do tyłu zapobiega przenoszeniu drobnoustrojów z okolicy odbytu w kierunku cewki moczowej i narządów płciowych.

Opiekun powinien założyć rękawiczki jednorazowe, a po zakończeniu czynności zdjąć je zgodnie z zasadami higieny i zdezynfekować ręce.

Pacjent karmiony przez sondę często nie przyjmuje pokarmów doustnie, więc zmniejsza się naturalne oczyszczanie jamy ustnej podczas jedzenia i picia. Sprzyja to suchości, namnażaniu drobnoustrojów, nieprzyjemnemu zapachowi i stanom zapalnym.

Obejmuje oczyszczanie zębów, dziąseł, języka i błony śluzowej jamy ustnej oraz nawilżanie warg. Należy wykonywać ją delikatnie, aby nie uszkodzić śluzówki ani nie przemieścić sondy.

Może dojść do zapalenia błony śluzowej, owrzodzeń, pleśniawek, przykrego zapachu z ust oraz zwiększonego ryzyka zakażeń. Suchość jamy ustnej powoduje także dyskomfort pacjenta.

Trzeba uważać, aby nie pociągnąć ani nie przemieścić sondy. Należy obserwować błonę śluzową, miejsca ucisku sondy oraz reakcję pacjenta na wykonywane czynności.

Ponieważ sonda została założona przez usta, a nie przez nos. Przy sondzie założonej przez nos szczególnej pielęgnacji wymagałyby również okolice nosa, ale w tym przypadku najważniejsza jest jama ustna.