Pytania pomocnicze - ROL.04

Prowadzenie produkcji rolniczej

Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 610.
Strona 8 z 10.

Ile azotu z nawozów naturalnych można maksymalnie zastosować na 1 ha gruntów rolnych w ciągu roku?

Maksymalna ilość wynosi 170 kg azotu w przeliczeniu na czysty składnik N na 1 ha rocznie.

Co oznacza przeliczenie nawozu na czysty składnik azotu?

Oznacza uwzględnienie nie masy całego nawozu, lecz rzeczywistej ilości azotu, którą nawóz wnosi do gleby.

Jakie nawozy zalicza się do nawozów naturalnych?

Do nawozów naturalnych należą m.in. obornik, gnojowica, gnojówka oraz pomiot ptasi.

Dlaczego ogranicza się ilość azotu stosowanego w nawozach naturalnych?

Limit ma chronić glebę i wodę przed zanieczyszczeniem azotanami oraz ograniczać straty składników pokarmowych.

Czy limit 170 kg N/ha dotyczy masy obornika?

Nie. Limit dotyczy ilości azotu zawartego w nawozach naturalnych, a nie całkowitej masy zastosowanego nawozu.

Co powinien zrobić rolnik, jeśli planowana dawka nawozu naturalnego przekracza 170 kg N/ha?

Powinien zmniejszyć dawkę nawozu lub rozdzielić go na większą powierzchnię, aby nie przekroczyć dopuszczalnego limitu.

Dlaczego nie wolno od razu dotykać osoby porażonej prądem?

Osoba porażona może nadal znajdować się pod napięciem. Dotknięcie jej przed wyłączeniem zasilania może spowodować porażenie ratownika.

Co należy zrobić po wyłączeniu zasilania przy porażeniu prądem?

Należy sprawdzić przytomność i oddech poszkodowanego oraz wezwać pogotowie ratunkowe. W razie braku prawidłowego oddechu trzeba rozpocząć RKO.

Kiedy należy wezwać pogotowie ratunkowe po porażeniu prądem?

Pogotowie należy wezwać zawsze, gdy doszło do porażenia prądem, zwłaszcza jeśli poszkodowany stracił przytomność, ma zaburzenia oddechu, oparzenia lub źle się czuje.

Czym można odsunąć przewód elektryczny od poszkodowanego, jeśli nie da się szybko wyłączyć zasilania?

Można użyć suchego przedmiotu nieprzewodzącego prądu, np. drewnianego kija lub elementu z tworzywa sztucznego. Nie wolno używać metalu ani mokrych przedmiotów.

Jakie zagrożenia elektryczne występują w gospodarstwie rolnym?

Ryzyko porażenia występuje przy maszynach elektrycznych, pompach, dojarkach, instalacjach w wilgotnych pomieszczeniach i uszkodzonych przewodach. Szczególnie niebezpieczne są miejsca mokre i źle zabezpieczone instalacje.

Dlaczego wilgoć zwiększa ryzyko porażenia prądem?

Wilgoć obniża opór elektryczny skóry i ułatwia przepływ prądu przez ciało. Dlatego urządzenia elektryczne w oborach, chlewniach i innych wilgotnych pomieszczeniach muszą być szczególnie dobrze zabezpieczone.

Co oznacza funkcja tezauryzacyjna pieniądza?

Oznacza wykorzystanie pieniądza do gromadzenia oszczędności i przechowywania wartości w czasie. Przykładem jest odkładanie pieniędzy na przyszły zakup maszyny rolniczej.

Czym różni się środek tezauryzacji od środka wymiany?

Środek tezauryzacji dotyczy oszczędzania i przechowywania pieniędzy. Środek wymiany oznacza użycie pieniędzy do zakupu lub sprzedaży towarów i usług.

Kiedy pieniądz pełni funkcję miernika wartości?

Gdy za jego pomocą określa się ceny towarów i usług. Dzięki temu można porównywać wartość różnych produktów, np. zboża, mleka i nawozów.

Kiedy pieniądz jest środkiem płatniczym?

Gdy służy do regulowania zobowiązań, takich jak podatki, raty kredytu, faktury lub wynagrodzenia. Nie chodzi wtedy o samo oszczędzanie, lecz o zapłatę należności.

Dlaczego w pytaniu o gromadzenie oszczędności poprawna jest odpowiedź: środek tezauryzacji?

Ponieważ gromadzenie oszczędności oznacza przechowywanie wartości pieniądza na przyszłość. To właśnie jest istotą funkcji tezauryzacyjnej.

Czym jest amortyzacja środka trwałego?

Amortyzacja to stopniowe rozliczanie zużycia środka trwałego w kosztach działalności. Dotyczy np. maszyn, budynków i urządzeń używanych przez kilka lat.

Czym różni się stopa amortyzacji od kwoty amortyzacji?

Stopa amortyzacji jest wyrażona w procentach, np. 10% rocznie. Kwota amortyzacji jest wartością pieniężną, np. 5 000 zł rocznie.

Co oznacza stopa amortyzacji 20%?

Oznacza, że w ciągu roku amortyzuje się 20% wartości początkowej środka trwałego. Przy wartości 50 000 zł roczna amortyzacja wyniesie 10 000 zł.

Jakie środki trwałe występują w gospodarstwie rolnym?

Mogą to być ciągniki, kombajny, maszyny uprawowe, budynki gospodarcze, obory, magazyny, silosy oraz urządzenia techniczne.

Dlaczego amortyzację zalicza się do kosztów działalności?

Ponieważ środki trwałe zużywają się podczas użytkowania i tracą wartość. Amortyzacja pozwala rozłożyć ten koszt na lata użytkowania.

Czym jest odpis amortyzacyjny?

Odpis amortyzacyjny to część wartości środka trwałego zaliczona w koszty w określonym okresie. Może być obliczany miesięcznie lub rocznie.

Co oznacza określenie warzywa uprawiane w gruncie?

Są to warzywa uprawiane bezpośrednio na polu, bez stałych osłon takich jak szklarnia czy tunel foliowy. Przykładami są cebula, kapusta, marchew i burak ćwikłowy.

Dlaczego produkcja cebuli i kapusty jest pracochłonna?

Wymaga wielu zabiegów agrotechnicznych, pielęgnacyjnych, ochronnych oraz pracy przy zbiorze, sortowaniu i przygotowaniu warzyw do sprzedaży.

Jakie czynności zwiększają nakład pracy w uprawie warzyw gruntowych?

Do najważniejszych należą sadzenie lub siew, odchwaszczanie, nawadnianie, ochrona roślin, zbiór, sortowanie, pakowanie i przechowywanie.

Czym różni się produkcja warzyw gruntowych od uprawy zbóż pod względem pracy?

Uprawa warzyw gruntowych wymaga zwykle więcej zabiegów i większej dokładności niż uprawa zbóż. Zbiory i przygotowanie warzyw do sprzedaży są także bardziej pracochłonne.

Czy mechanizacja całkowicie eliminuje pracę ręczną w produkcji cebuli i kapusty?

Nie. Mechanizacja ogranicza nakład pracy, ale wiele czynności, zwłaszcza kontrola jakości, sortowanie i pakowanie, nadal wymaga udziału człowieka.

Jakie znaczenie ma jakość plonu w produkcji warzyw gruntowych?

Warzywa są sprzedawane według wymagań jakościowych, dlatego ważne są wyrównanie, zdrowotność, wygląd i odpowiednie przygotowanie do sprzedaży.

Dlaczego rzepak ozimy jest bardziej ryzykowny niż wiele innych roślin uprawnych?

Rzepak ozimy musi przetrwać okres jesieni, zimy i wiosny, a każda z tych faz niesie ryzyko uszkodzeń pogodowych. Jest też kosztowny w uprawie, więc niepowodzenie plantacji powoduje duże straty.

Jakie warunki zimowe są szczególnie niebezpieczne dla rzepaku?

Najgroźniejsze są silne mrozy bez okrywy śnieżnej, gwałtowne wahania temperatury oraz wysmalanie przez mroźny wiatr. Mogą one prowadzić do przerzedzenia lub całkowitego zniszczenia plantacji.

Jak susza wpływa na plon rzepaku?

Susza jesienią utrudnia wschody i rozwój roślin przed zimą. Susza wiosną i podczas kwitnienia ogranicza tworzenie łuszczyn oraz nalewanie nasion, co obniża plon.

Dlaczego termin siewu ma duże znaczenie w uprawie rzepaku?

Zbyt późny siew powoduje, że rośliny wchodzą w zimę słabo rozwinięte. Zbyt wczesny siew może prowadzić do nadmiernego wyrośnięcia roślin i większej podatności na uszkodzenia zimowe.

Jakie szkodniki mogą dodatkowo zwiększać ryzyko uprawy rzepaku?

Do ważnych szkodników rzepaku należą m.in. słodyszek rzepakowy, chowacze i pryszczarek kapustnik. Ich masowe wystąpienie może znacząco obniżyć plon.

Dlaczego w egzaminie poprawną odpowiedzią nie są zboża?

Zboża są w Polsce powszechnie uprawiane i zazwyczaj lepiej dostosowane do lokalnych warunków klimatycznych. Ich uprawa jest zwykle mniej ryzykowna niż uprawa rzepaku ozimego.

Jak można ograniczać ryzyko w uprawie rzepaku?

Ryzyko ogranicza się przez dobór odmian odpornych na wymarzanie, właściwy termin siewu, dobre przygotowanie gleby, zbilansowane nawożenie oraz ochronę przed chwastami, chorobami i szkodnikami.

Na czym polega podkiełkowywanie sadzeniaków ziemniaka?

Polega na wcześniejszym pobudzeniu bulw sadzeniakowych do wytworzenia krótkich, mocnych kiełków przed sadzeniem. Dzięki temu ziemniaki szybciej wschodzą po posadzeniu.

Dlaczego podkiełkowywanie zaleca się głównie w uprawie ziemniaków na wczesny zbiór?

Zabieg jest pracochłonny i kosztowny, więc opłaca się tam, gdzie wcześniejszy termin zbioru daje wyższą cenę sprzedaży. Dotyczy to przede wszystkim ziemniaków bardzo wczesnych i wczesnych.

Jakie kiełki są pożądane u prawidłowo podkiełkowanych sadzeniaków?

Powinny być krótkie, grube, silne i zabarwione na zielonkawo lub fioletowo. Takie kiełki są mniej podatne na złamanie podczas sadzenia.

Dlaczego nie zaleca się podkiełkowywania ziemniaków pastewnych lub przemysłowych?

W tych kierunkach produkcji liczy się głównie wysoki plon i niski koszt jednostkowy. Przyspieszenie zbioru zwykle nie rekompensuje dodatkowego nakładu pracy.

Jakie warunki sprzyjają prawidłowemu podkiełkowaniu sadzeniaków?

Potrzebne są światło, umiarkowana temperatura i przewiewne miejsce. Brak światła powoduje tworzenie długich, białych i łamliwych kiełków.

Jaka jest różnica między sadzeniakiem a sadzonką w uprawie ziemniaka?

Sadzeniak to bulwa ziemniaka przeznaczona do sadzenia. W praktyce rolniczej przy ziemniakach poprawniej mówi się o sadzeniakach, a nie o sadzonkach.

Co oznacza cena równowagi rynkowej?

To cena, przy której ilość dobra, jaką chcą kupić nabywcy, jest równa ilości oferowanej przez sprzedawców. Rynek jest wtedy zrównoważony.

Jak znaleźć cenę równowagi w tabeli popytu i podaży?

Należy odszukać wiersz, w którym ilość nabywana jest taka sama jak ilość oferowana. Cena z tego wiersza jest ceną równowagi.

Czym jest popyt?

Popyt to ilość dobra, którą nabywcy chcą i są w stanie kupić przy określonej cenie. W tabelach zwykle odpowiada mu kolumna „ilość nabywana”.

Czym jest podaż?

Podaż to ilość dobra, którą producenci lub sprzedawcy chcą zaoferować na rynku przy określonej cenie. W tabelach odpowiada jej kolumna „ilość oferowana”.

Co oznacza niedobór towaru na rynku?

Niedobór występuje wtedy, gdy ilość nabywana jest większa niż ilość oferowana. Kupujący chcą kupić więcej towaru, niż sprzedawcy dostarczają na rynek.

Co oznacza nadwyżka towaru na rynku?

Nadwyżka występuje wtedy, gdy ilość oferowana jest większa niż ilość nabywana. Sprzedawcy oferują więcej towaru, niż kupujący chcą nabyć.

Na czym polega biologiczna metoda konserwowania żywności?

Polega na wykorzystaniu pożytecznych mikroorganizmów, głównie bakterii kwasu mlekowego. Wytwarzany przez nie kwas mlekowy obniża pH i hamuje psucie produktu.

Dlaczego kiszona kapusta jest przykładem konserwowania biologicznego?

Ponieważ powstaje w wyniku fermentacji mlekowej prowadzonej przez bakterie. Nie jest utrwalana przez samo suszenie, mrożenie ani ogrzewanie.

Jaką rolę pełni kwas mlekowy podczas kiszenia?

Kwas mlekowy zakwasza środowisko, co ogranicza rozwój drobnoustrojów powodujących psucie. Dzięki temu produkt może być dłużej przechowywany.

Czym różni się kiszenie od mrożenia?

Kiszenie jest metodą biologiczną, bo zachodzi dzięki mikroorganizmom. Mrożenie jest metodą fizyczną, ponieważ polega na obniżeniu temperatury produktu.

Czym różni się kiszenie od suszenia?

Kiszenie wykorzystuje fermentację mlekową, a suszenie usuwa wodę z produktu. Suszenie hamuje rozwój drobnoustrojów przez obniżenie wilgotności.

Dlaczego kompot owocowy nie jest typowym przykładem konserwowania biologicznego?

Kompot utrwala się zwykle przez ogrzewanie, np. pasteryzację. Jest to metoda termiczna, a nie biologiczna.

Jakie produkty rolnicze często konserwuje się przez fermentację mlekową?

Przykładami są kapusta kiszona, ogórki kiszone, kiszonka z kukurydzy i sianokiszonka. Wszystkie powstają dzięki działaniu bakterii kwasu mlekowego.

Dlaczego otręby zbożowe uznaje się za odpad technologiczny?

Powstają jako produkt uboczny podczas przemiału ziarna na mąkę lub kaszę. Nie są głównym celem produkcji młynarskiej, ale mają wartość użytkową.

Jakie składniki odżywcze zawierają otręby zbożowe?

Otręby zawierają dużo błonnika, białko roślinne, składniki mineralne oraz witaminy z grupy B. Ich skład zależy od gatunku zboża.

W żywieniu jakich zwierząt można stosować otręby?

Otręby stosuje się m.in. u bydła, koni, owiec, kóz i trzody chlewnej. Ich udział w dawce powinien być dostosowany do gatunku, wieku i kierunku użytkowania zwierzęcia.

Dlaczego otręby są cenne w diecie człowieka?

Są źródłem błonnika pokarmowego, który wspomaga pracę jelit i zwiększa uczucie sytości. Dodaje się je m.in. do pieczywa, musli, jogurtów i produktów dietetycznych.

Czym różnią się otręby od płatków zbożowych?

Otręby są produktem ubocznym przemiału ziarna, głównie z jego zewnętrznych warstw. Płatki zbożowe są celowo wytwarzanym produktem spożywczym z obrobionego ziarna.

Na co należy uważać przy dużym udziale otrąb w dawce pokarmowej?

Nadmierna ilość otrąb może obniżyć wartość energetyczną dawki i zaburzyć bilans mineralny, szczególnie stosunek wapnia do fosforu. Dlatego powinny być stosowane racjonalnie.