Pytania pomocnicze - ROL.04
Prowadzenie produkcji rolniczej
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 610.
Strona 6 z 10.
Dlaczego temperatura w chlewni jest ważna dla loch karmiących?
Temperatura wpływa na pobranie paszy, samopoczucie lochy i produkcję mleka. Przegrzanie lochy może obniżyć laktację i pogorszyć odchów prosiąt.
Jaka wilgotność względna jest korzystna w pomieszczeniu dla loch karmiących?
Optymalna wilgotność względna wynosi około 70%. Zbyt wysoka wilgotność pogarsza higienę powietrza, a zbyt niska zwiększa zapylenie i przesuszenie błon śluzowych.
Dlaczego prosięta potrzebują wyższej temperatury niż lochy?
Nowo narodzone prosięta mają słabo rozwiniętą termoregulację i łatwo się wychładzają. Dlatego w kojcu stosuje się dogrzewane strefy dla prosiąt.
Jak zbyt wysoka temperatura wpływa na lochę karmiącą?
Powoduje stres cieplny i zmniejsza pobranie paszy. W konsekwencji może spaść produkcja mleka i tempo wzrostu prosiąt.
Jakie znaczenie ma wentylacja w porodówce dla świń?
Wentylacja usuwa nadmiar wilgoci, ciepła i szkodliwych gazów, takich jak amoniak. Musi działać bez powodowania przeciągów, szczególnie w strefie prosiąt.
Dlaczego nie należy ogrzewać całej porodówki do temperatury wymaganej przez prosięta?
Tak wysoka temperatura byłaby niekorzystna dla lochy i mogłaby zmniejszyć jej apetyt oraz mleczność. Lepszym rozwiązaniem jest lokalne dogrzewanie legowiska prosiąt.
Dlaczego nawozy wapniowe najlepiej stosować po żniwach?
Po żniwach jest czas na wykonanie podorywki i wymieszanie wapna z glebą. Wapno działa stopniowo, więc wcześniejsze zastosowanie poprawia warunki dla kolejnych upraw.
Dlaczego nie powinno się stosować wapna razem z obornikiem?
Wapno może przyspieszać uwalnianie amoniaku z obornika, co powoduje straty azotu. Między wapnowaniem a nawożeniem obornikiem należy zachować odstęp czasowy.
Jaki jest główny cel stosowania nawozów wapniowych?
Głównym celem jest odkwaszenie gleby, czyli podniesienie jej pH. Poprawia to dostępność składników pokarmowych i warunki wzrostu roślin.
Od czego zależy dawka nawozu wapniowego?
Dawka zależy przede wszystkim od odczynu gleby, kategorii agronomicznej gleby oraz potrzeb roślin. Najlepiej ustalać ją na podstawie analizy gleby.
Czym różni się wapno węglanowe od tlenkowego?
Wapno węglanowe działa wolniej i łagodniej, dlatego jest bezpieczne na większości gleb. Wapno tlenkowe działa szybciej, ale jest bardziej agresywne i zalecane głównie na gleby cięższe.
Dlaczego wapno powinno być wymieszane z glebą?
Wymieszanie zwiększa kontakt nawozu z glebą i poprawia skuteczność odkwaszania. Dlatego korzystne jest stosowanie wapna pod zabieg uprawowy, np. podorywkę.
Jak oblicza się wartość produkcji w zadaniu o nadwyżce bezpośredniej?
Należy zsumować wszystkie pozycje zaliczone w tabeli do wartości produkcji, np. wartość produktu głównego i dopłaty. W tym zadaniu: 1526 zł + 282 zł = 1808 zł.
Co zalicza się do kosztów bezpośrednich w produkcji roślinnej?
Są to koszty bezpośrednio związane z daną uprawą, np. materiał siewny, nawozy mineralne, środki ochrony roślin i inne koszty przypisane do tej produkcji.
Dlaczego w tym zadaniu odpowiedź 1808 zł nie jest nadwyżką bezpośrednią?
Kwota 1808 zł oznacza wyłącznie wartość produkcji. Aby otrzymać nadwyżkę bezpośrednią, trzeba od niej odjąć koszty bezpośrednie.
Jaką rolę pełnią dopłaty przy obliczaniu nadwyżki bezpośredniej?
Jeżeli dopłaty są podane w tabeli jako element wartości produkcji, należy je doliczyć do przychodów. W tym zadaniu zwiększają wartość produkcji o 282 zł.
Jak sprawdzić, czy obliczenie nadwyżki bezpośredniej jest poprawne?
Najpierw trzeba oddzielnie zsumować wartość produkcji i koszty bezpośrednie. Następnie należy wykonać działanie: wartość produkcji minus koszty bezpośrednie.
Czym różni się koszt bezpośredni od kosztu pośredniego?
Koszt bezpośredni można przypisać konkretnej uprawie lub produkcji, np. materiał siewny pszenicy. Koszty pośrednie dotyczą całego gospodarstwa, np. amortyzacja budynków lub ogólne koszty administracyjne.
Co oznacza skrót b.o. w żywieniu zwierząt?
B.o. oznacza białko ogólne, czyli całkowitą ilość białka zawartego w paszy lub potrzebnego zwierzęciu w dawce pokarmowej.
Ile białka ogólnego potrzebuje krowa na wytworzenie 1 litra mleka o 4% tłuszczu?
Na wytworzenie 1 litra mleka o 4% zawartości tłuszczu krowa potrzebuje 78 g białka ogólnego.
Ile energii potrzeba na wyprodukowanie 1 litra mleka o 4% tłuszczu?
Na produkcję 1 litra mleka o 4% tłuszczu przyjmuje się 2,9 MJ energii.
Czym różnią się potrzeby bytowe od produkcyjnych u krowy mlecznej?
Potrzeby bytowe dotyczą utrzymania podstawowych funkcji życiowych. Potrzeby produkcyjne dotyczą wytwarzania mleka i zależą głównie od wydajności mlecznej.
Jak obliczyć zapotrzebowanie produkcyjne krowy na białko przy znanej dziennej wydajności mleka?
Należy liczbę litrów mleka pomnożyć przez 78 g białka ogólnego. Na przykład 10 litrów mleka wymaga 780 g b.o. na produkcję.
Dlaczego zawartość tłuszczu w mleku wpływa na potrzeby pokarmowe krowy?
Mleko o wyższej zawartości tłuszczu ma większą wartość energetyczną, dlatego jego produkcja wymaga większej ilości energii w dawce pokarmowej.
Po czym rozpoznać agregat uprawowo-siewny na zdjęciu?
Należy szukać jednocześnie elementów uprawowych, takich jak talerze, zęby lub wały, oraz elementów siewnych: skrzyni nasiennej, przewodów nasiennych i redlic.
Czym agregat uprawowo-siewny różni się od siewnika rzędowego?
Siewnik rzędowy przede wszystkim wysiewa nasiona w rzędach. Agregat uprawowo-siewny dodatkowo przygotowuje glebę przed wysiewem w tym samym przejeździe.
Dlaczego stosuje się agregaty uprawowo-siewne?
Pozwalają wykonać uprawę przedsiewną i siew jednocześnie. Zmniejsza to liczbę przejazdów, oszczędza czas i ogranicza ugniatanie gleby.
Jakie elementy robocze mogą występować w sekcji uprawowej agregatu?
Mogą to być talerze, zęby sprężyste, wały doprawiające, włóki lub brony. Ich zadaniem jest spulchnienie, wyrównanie i zagęszczenie gleby przed siewem.
Czym agregat uprawowy bierny różni się od aktywnego?
Agregat bierny pracuje dzięki oporowi gleby i ruchowi ciągnika. Maszyna aktywna ma elementy robocze napędzane mechanicznie, najczęściej od WOM ciągnika.
Dlaczego obecność skrzyni nasiennej jest ważną wskazówką w rozpoznawaniu maszyny?
Skrzynia nasienna wskazuje, że maszyna służy także do wysiewu. Jeśli oprócz niej widoczne są elementy uprawowe, najczęściej jest to agregat uprawowo-siewny.
Jaką rolę pełnią redlice w agregacie uprawowo-siewnym?
Redlice umieszczają nasiona w glebie na odpowiedniej głębokości. Od ich pracy zależy równomierność wschodów roślin.
Dlaczego częsta uprawa zbóż po sobie jest niekorzystna?
Prowadzi do nagromadzenia chorób, szkodników i chwastów związanych ze zbożami. Może też powodować spadek żyzności i pogorszenie struktury gleby.
Dlaczego owies uznaje się za zboże o działaniu fitosanitarnym?
Owies jest mniej podatny na wiele chorób podstawy źdźbła typowych dla innych zbóż. Dzięki temu ogranicza namnażanie niektórych patogenów w stanowisku.
Czy owies całkowicie zastępuje prawidłowe zmianowanie?
Nie. Owies poprawia sytuację w zmianowaniu zbożowym, ale najlepsze efekty daje wprowadzenie także roślin niezbożowych, np. bobowatych, okopowych lub rzepaku.
Jakie zboża najczęściej pogarszają stan fitosanitarny stanowiska przy uprawie po sobie?
Szczególnie problematyczne są pszenica, jęczmień i żyto uprawiane często po sobie. Sprzyjają rozwojowi chorób podstawy źdźbła i chorób korzeni.
Co oznacza pojęcie zmianowania roślin?
Zmianowanie to zaplanowane następstwo roślin uprawianych na danym polu w kolejnych latach. Ma na celu utrzymanie żyzności gleby i ograniczenie chorób, szkodników oraz chwastów.
Jakie rośliny poza owsem mogą poprawiać stanowisko po zbożach?
Dobre działanie mają rośliny bobowate, okopowe, rzepak oraz międzyplony. Przerywają one cykl rozwojowy wielu patogenów typowych dla zbóż.
Do jakiego typu użytkowego należy rasa charolais?
Charolais należy do ras bydła mięsnego. Jest wykorzystywana głównie do produkcji wołowiny i opasu.
Dlaczego charolais daje dobre efekty w produkcji mięsa?
Rasa ta cechuje się szybkim wzrostem, silnym umięśnieniem i wysoką wydajnością rzeźną. Dzięki temu dobrze nadaje się do intensywnego opasu.
Czym różni się charolais od rasy jersey?
Charolais to rasa mięsna, a jersey to rasa mleczna. Jersey jest ceniona za mleko o wysokiej zawartości tłuszczu, nie za produkcję mięsa.
W jakim celu krzyżuje się krowy mleczne z buhajami rasy charolais?
Takie krzyżowanie poprawia wartość opasową i rzeźną potomstwa. Cielęta mają zwykle lepsze umięśnienie niż potomstwo po rasach mlecznych.
Jakie cechy powinno mieć bydło przeznaczone do opasu?
Powinno szybko rosnąć, dobrze wykorzystywać paszę i osiągać wysoką masę ciała. Ważne jest też dobre umięśnienie i wysoka wydajność rzeźna.
Które rasy bydła są typowo mleczne w porównaniu z charolais?
Do ras mlecznych należą między innymi jersey oraz rasa czarno-biała. Ich głównym kierunkiem użytkowania jest produkcja mleka, a nie mięsa.
Dlaczego zaprawianie nasion jest metodą bezpośredniego zwalczania chorób roślin?
Ponieważ zaprawa działa bezpośrednio na patogeny znajdujące się na nasionach lub w ich najbliższym otoczeniu. Ogranicza infekcje już na początku rozwoju rośliny.
Czym różnią się metody bezpośrednie od pośrednich w ochronie roślin?
Metody bezpośrednie zwalczają patogen lub szkodnika wprost, np. przez zaprawianie lub oprysk. Metody pośrednie ograniczają ryzyko wystąpienia chorób, np. przez płodozmian.
Dlaczego właściwe zmianowanie nie jest metodą bezpośrednią?
Zmianowanie ogranicza nagromadzenie patogenów w glebie i zmniejsza ryzyko chorób. Nie działa jednak bezpośrednio na sprawcę choroby w danym momencie.
Jaką rolę pełni kwalifikowany materiał siewny w ograniczaniu chorób roślin?
Kwalifikowany materiał siewny ma potwierdzoną jakość i zdrowotność, dlatego zmniejsza ryzyko zawleczenia chorób. Jest to działanie profilaktyczne.
Czy kwarantanna jest metodą bezpośredniego zwalczania chorób roślin?
Nie. Kwarantanna służy głównie zapobieganiu rozprzestrzenianiu się groźnych organizmów i chorób, więc ma charakter profilaktyczny i administracyjny.
Jakie choroby można ograniczać przez zaprawianie nasion?
Zaprawianie ogranicza zwłaszcza choroby przenoszone z materiałem siewnym oraz patogeny atakujące siewki. Przykładem mogą być zgorzele siewek i niektóre choroby grzybowe zbóż.
Co oznacza dawka pokarmowa w żywieniu krów mlecznych?
Dawka pokarmowa to ilość i skład pasz podawanych krowie w ciągu doby. Powinna pokrywać zapotrzebowanie bytowe i produkcyjne zwierzęcia.
Jakie pasze zalicza się do objętościowych soczystych?
Do pasz objętościowych soczystych należą m.in. zielonki, kiszonki, sianokiszonki i rośliny okopowe. Zawierają dużo wody i są podstawą żywienia przeżuwaczy.
Jakie pasze zalicza się do objętościowych suchych?
Do pasz objętościowych suchych zalicza się głównie siano i słomę. Zapewniają włókno potrzebne do prawidłowej pracy żwacza.
Dlaczego pasze objętościowe są ważne w diecie krowy mlecznej?
Pasze objętościowe utrzymują prawidłową pracę przewodu pokarmowego, pobudzają przeżuwanie i wspierają zdrowie żwacza. Są podstawą dawki dla bydła mlecznego.
Od czego zależy ilość paszy treściwej dla krowy mlecznej?
Ilość paszy treściwej zależy przede wszystkim od wydajności mlecznej, jakości pasz objętościowych, masy ciała i fazy laktacji. Krowy wysoko wydajne wymagają większego uzupełnienia energii i białka.
Jak obliczyć ilość pasz soczystych dla krowy o masie 600 kg?
Przy zasadzie 10% masy ciała należy obliczyć 10% z 600 kg. Wynik to około 60 kg pasz objętościowych soczystych dziennie.
Jak obliczyć ilość pasz suchych dla krowy o masie 600 kg?
Przy zasadzie 1–2% masy ciała krowa o masie 600 kg powinna otrzymać około 6–12 kg pasz objętościowych suchych dziennie.
Co oznacza wybrakowanie knurka hodowlanego?
Wybrakowanie oznacza usunięcie knurka z grupy zwierząt przeznaczonych do dalszej hodowli lub rozrodu. Powodem mogą być wady budowy, słaby rozwój albo niska wartość hodowlana.
Dlaczego wybrakowane knurki hodowlane poddaje się kastracji?
Kastracja ułatwia dalszy tucz, ogranicza agresję i zmniejsza ryzyko wystąpienia niepożądanego zapachu mięsa charakterystycznego dla knurów.
Jaki termin kastracji knurków hodowlanych wybrakowanych należy zapamiętać na egzamin ROL.04?
Należy zapamiętać termin 9–11 tygodni życia. To poprawna odpowiedź dla knurków hodowlanych, które zostały wybrakowane.
Czym różni się knurek hodowlany od knurka przeznaczonego na tucz?
Knurek hodowlany jest początkowo przeznaczony do rozrodu i podlega selekcji. Knurek przeznaczony na tucz jest utrzymywany głównie w celu produkcji mięsa.
Jakie cechy mogą spowodować wybrakowanie knurka hodowlanego?
Do wybrakowania mogą prowadzić wady pokroju, słaby wzrost, choroby, nieprawidłowości narządów rozrodczych lub niespełnienie wymagań hodowlanych.
Dlaczego w produkcji trzody chlewnej ważna jest selekcja zwierząt hodowlanych?
Selekcja pozwala pozostawić do rozrodu tylko osobniki o najlepszych cechach użytkowych i zdrowotnych. Dzięki temu poprawia się jakość stada i wyniki produkcyjne.