Pytania pomocnicze - SPC.07
Organizacja i nadzorowanie produkcji wyrobów spożywczych - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 196. Strona 2 z 4.
Na czym polega homogenizacja mleka?
Homogenizacja polega na mechanicznym rozdrobnieniu kuleczek tłuszczowych i równomiernym rozmieszczeniu ich w mleku. Dzięki temu mleko ma jednolitą strukturę i nie rozwarstwia się.
W którym miejscu procesu produkcji mleka w proszku występuje homogenizacja?
W typowym schemacie występuje po pasteryzacji i zagęszczaniu, a przed suszeniem. Przygotowuje koncentrat mleczny do uzyskania jednorodnego proszku.
Dlaczego mleko przed suszeniem poddaje się homogenizacji?
Homogenizacja poprawia jednolitość koncentratu mlecznego i stabilność tłuszczu. Wpływa to na jakość, rozpuszczalność i wygląd mleka w proszku.
Czym homogenizacja różni się od normalizacji mleka?
Homogenizacja zmienia rozdrobnienie i rozmieszczenie tłuszczu w mleku. Normalizacja polega na ustawieniu wymaganej zawartości tłuszczu w produkcie.
Czym różni się zagęszczanie mleka od suszenia?
Zagęszczanie usuwa część wody, najczęściej przez odparowanie, tworząc koncentrat mleczny. Suszenie usuwa dalszą ilość wody i prowadzi do otrzymania proszku.
Dlaczego pasteryzacja jest wykonywana przed dalszym przetwarzaniem mleka?
Pasteryzacja niszczy większość drobnoustrojów chorobotwórczych i ogranicza mikroflorę psującą. Zwiększa bezpieczeństwo i trwałość produktu.
Jak obliczyć ilość składnika, gdy receptura podana jest na 100 kg surowca podstawowego?
Należy zastosować proporcję: ilość składnika z receptury mnoży się przez nową ilość surowca podstawowego i dzieli przez ilość bazową, najczęściej 100 kg.
Czym jest współczynnik przeliczeniowy receptury?
To liczba określająca, ile razy należy zwiększyć lub zmniejszyć recepturę. Oblicza się ją przez podzielenie planowanej ilości surowca podstawowego przez ilość bazową z receptury.
Dlaczego w recepturach piekarskich mąka często jest składnikiem podstawowym?
Mąka stanowi główny surowiec ciasta, dlatego względem jej ilości ustala się dodatki, takie jak woda, drożdże, sól czy cukier.
Jak przeliczyć recepturę, gdy produkcja ma być mniejsza niż w tabeli?
Postępuje się tak samo jak przy zwiększaniu receptury, ale współczynnik przeliczeniowy jest mniejszy od 1. Każdy składnik mnoży się przez ten współczynnik.
Jaki błąd najczęściej pojawia się przy zadaniach z przeliczania receptur?
Częstym błędem jest dodawanie ilości składników zamiast stosowania proporcji albo przeliczanie względem sumy wszystkich surowców zamiast względem surowca podstawowego.
Jak sprawdzić, czy wynik przeliczenia receptury jest logiczny?
Jeśli ilość mąki wzrosła, ilość pozostałych składników też powinna proporcjonalnie wzrosnąć. Dla 120 kg mąki wynik powinien być większy niż dla 100 kg, ale tylko o 20%.
Jak obliczyć masę produktu, gdy znana jest masa surowca i wydajność procentowa procesu?
Masę produktu oblicza się, mnożąc masę surowca przez wydajność wyrażoną jako ułamek dziesiętny. Dla 63% należy pomnożyć przez 0,63.
Dlaczego w zadaniu 63% zapisuje się jako 0,63?
Procent oznacza część ze stu. Dlatego 63% to 63/100, czyli 0,63.
Jakie działanie prowadzi do wyniku 2520 kg oleju?
Należy wykonać działanie: 4000 kg × 0,63 = 2520 kg. Wynik oznacza masę oleju otrzymaną z podanej ilości nasion.
Czym jest wydajność procesu technologicznego?
To stosunek ilości otrzymanego produktu do ilości użytego surowca, najczęściej wyrażony w procentach.
Czy wydajność procesu może wynosić 100%?
Teoretycznie tak, ale w praktyce przemysłowej zwykle występują straty technologiczne, dlatego wydajność często jest mniejsza niż 100%.
Jak sprawdzić, czy wynik obliczeń jest logiczny?
Przy wydajności 63% masa produktu musi być mniejsza od masy surowca. Wynik 2520 kg jest mniejszy niż 4000 kg, więc jest logiczny.
Do czego służy densymetr w kontroli jakości żywności?
Densymetr służy do oznaczania gęstości cieczy i roztworów. Pozwala kontrolować m.in. stężenie syropów, solanek, mleka i napojów.
Na jakiej zasadzie działa typowy densymetr pływakowy?
Działa na zasadzie wyporu cieczy. Im większa gęstość cieczy, tym płycej zanurza się densymetr.
Dlaczego temperatura próbki jest ważna podczas pomiaru gęstości?
Gęstość cieczy zmienia się wraz z temperaturą. Dlatego pomiar powinien być wykonywany w temperaturze zalecanej dla danego przyrządu lub odpowiednio przeliczony.
Czym różni się densymetr od pehametru?
Densymetr mierzy gęstość cieczy, natomiast pehametr mierzy odczyn pH, czyli kwasowość lub zasadowość roztworu.
Czym różni się densymetr od higrometru?
Densymetr służy do pomiaru gęstości cieczy. Higrometr służy do pomiaru wilgotności, najczęściej wilgotności powietrza.
Czym różni się densymetr od manometru?
Densymetr mierzy gęstość, a manometr mierzy ciśnienie gazów lub cieczy w instalacjach i zbiornikach.
Jak przeliczyć kilogramy na gramy?
Należy pomnożyć liczbę kilogramów przez 1000. Na przykład 12 kg to 12 000 g.
Dlaczego w tym zadaniu trzeba przeliczyć jednostki?
Całkowita masa produktu jest podana w kilogramach, a pojemność jednego opakowania w gramach. Aby poprawnie wykonać dzielenie, obie wartości muszą być w tej samej jednostce.
Jakim działaniem oblicza się liczbę potrzebnych opakowań?
Całkowitą ilość produktu dzieli się przez ilość produktu mieszczącą się w jednym opakowaniu. W tym przypadku: 12 000 g / 200 g = 60.
Co zrobić, gdy wynik obliczenia liczby opakowań nie jest liczbą całkowitą?
Wynik należy zaokrąglić w górę, ponieważ do zapakowania pozostałej części produktu potrzebne będzie dodatkowe opakowanie.
Czym jest opakowanie jednostkowe?
Opakowanie jednostkowe to opakowanie przeznaczone dla pojedynczej porcji handlowej produktu, np. paczka cukierków o masie 200 g.
Na czym polega transport pneumatyczny mąki?
Transport pneumatyczny polega na przesyłaniu mąki przewodami za pomocą strumienia powietrza. Stosuje się go głównie przy transporcie mąki luzem, np. z cysterny do silosu.
Dlaczego w transporcie pneumatycznym trzeba oddzielić powietrze od mąki?
Powietrze służy tylko jako czynnik transportujący. Po zakończeniu transportu mąka musi trafić do zbiornika, a powietrze powinno zostać odprowadzone lub oczyszczone.
Jaką funkcję pełni cyklon w instalacji transportu pneumatycznego?
Cyklon oddziela cząstki mąki od powietrza transportującego. Dzięki temu mąka opada do zbiornika, a powietrze jest kierowane dalej lub usuwane.
Dlaczego dmuchawa nie jest prawidłową odpowiedzią w tym pytaniu?
Dmuchawa wytwarza strumień powietrza potrzebny do transportu mąki, ale nie służy do jej oddzielania od powietrza. Funkcję separacji pełni cyklon.
Czym różni się cyklon od przesiewacza?
Cyklon rozdziela mąkę i powietrze na podstawie ruchu wirowego oraz siły odśrodkowej. Przesiewacz oddziela frakcje materiału według wielkości cząstek.
Jakie zagrożenia mogą występować przy transporcie pneumatycznym mąki?
Najważniejsze zagrożenia to zapylenie, straty surowca oraz ryzyko wybuchu pyłu mącznego. Dlatego instalacje muszą być szczelne, odpylane i prawidłowo eksploatowane.
Na czym polega oznaczanie chlorków metodą Mohra?
Polega na miareczkowaniu jonów chlorkowych roztworem AgNO₃ w obecności K₂CrO₄. Najpierw wytrąca się AgCl, a po zużyciu chlorków pojawia się ceglastoczerwony Ag₂CrO₄.
Jaki roztwór stosuje się jako titrant w metodzie Mohra?
Titrantem jest mianowany roztwór azotanu(V) srebra, czyli AgNO₃. Dostarcza on jonów Ag⁺ reagujących z jonami Cl⁻.
Jaki wskaźnik stosuje się w metodzie Mohra?
Wskaźnikiem jest roztwór chromianu(VI) potasu K₂CrO₄. Umożliwia rozpoznanie końca miareczkowania przez powstanie ceglastoczerwonego osadu Ag₂CrO₄.
Dlaczego w metodzie Mohra najpierw strąca się chlorek srebra?
Chlorek srebra AgCl jest bardzo trudno rozpuszczalny, dlatego jony Ag⁺ reagują najpierw z jonami Cl⁻. Dopiero po ich wyczerpaniu nadmiar Ag⁺ reaguje z chromianem.
Jak rozpoznać punkt końcowy miareczkowania metodą Mohra?
Punkt końcowy rozpoznaje się po pojawieniu się trwałego ceglastoczerwonego zabarwienia lub osadu Ag₂CrO₄. Oznacza to niewielki nadmiar jonów Ag⁺.
W jakim środowisku prowadzi się miareczkowanie metodą Mohra?
Oznaczenie prowadzi się w środowisku obojętnym lub lekko zasadowym. Zbyt kwaśne albo zbyt zasadowe pH może zafałszować wynik.
Czym metoda Mohra różni się od metody Volharda?
W metodzie Mohra chlorki miareczkuje się bezpośrednio AgNO₃ z K₂CrO₄ jako wskaźnikiem. W metodzie Volharda nadmiar AgNO₃ odmiareczkowuje się roztworem tiocyjanianu, zwykle w obecności jonów Fe³⁺.
Jakie drobnoustroje wykorzystuje się do produkcji kefiru?
Do produkcji kefiru stosuje się bakterie fermentacji mlekowej oraz drożdże. Wspólnie tworzą one smak, zapach i lekko musującą strukturę kefiru.
Dlaczego w produkcji kefiru ważna jest fermentacja mlekowa?
Fermentacja mlekowa powoduje przekształcenie laktozy w kwas mlekowy. Dzięki temu mleko kwaśnieje, gęstnieje i zyskuje charakterystyczne cechy kefiru.
Czym różni się fermentacja mlekowa od alkoholowej?
W fermentacji mlekowej głównym produktem jest kwas mlekowy, a w alkoholowej alkohol etylowy i dwutlenek węgla. W kefirze dominujące znaczenie mają bakterie fermentacji mlekowej, choć drożdże mogą wytwarzać niewielkie ilości alkoholu.
Dlaczego odpowiedź „fermentacja masłowa” jest błędna w odniesieniu do kefiru?
Fermentacja masłowa prowadzi do powstawania kwasu masłowego i jest zwykle kojarzona z niepożądanym psuciem żywności. Nie jest podstawą prawidłowej produkcji kefiru.
Jaką rolę pełnią drożdże w kefirze?
Drożdże uczestniczą w fermentacji cukrów i mogą wytwarzać niewielkie ilości alkoholu etylowego oraz dwutlenku węgla. Nadają kefirowi lekko musujący charakter.
Jakie produkty mleczne powstają dzięki fermentacji mlekowej?
Do produktów takich należą między innymi kefir, jogurt, maślanka, mleko acidofilne i niektóre sery. Wszystkie wykorzystują aktywność bakterii fermentacji mlekowej.
Dlaczego do produkcji chrupek kukurydzianych stosuje się ekstruzję?
Ekstruzja pozwala uzyskać porowatą i chrupką strukturę produktu dzięki działaniu wysokiej temperatury, ciśnienia i gwałtownego rozprężenia po wyjściu z matrycy.
Co dzieje się z masą kukurydzianą podczas ekstruzji?
Masa jest mieszana, ogrzewana, sprężana i przeciskana przez matrycę. Skrobia ulega skleikowaniu, a po rozprężeniu produkt zwiększa objętość.
Czym różni się ekstruzja od prażenia?
Prażenie polega głównie na ogrzewaniu surowca, natomiast ekstruzja obejmuje także sprężanie, przeciskanie przez matrycę i formowanie produktu.
Dlaczego suszenie nie jest właściwym procesem do wytwarzania chrupek kukurydzianych?
Suszenie usuwa wodę z produktu, ale nie nadaje mu porowatej, ekspandowanej struktury charakterystycznej dla chrupek.
Do czego służy matryca w ekstruderze?
Matryca nadaje produktowi kształt i umożliwia gwałtowne rozprężenie masy po opuszczeniu ekstrudera.
Jakie surowce są najczęściej używane do produkcji chrupek kukurydzianych?
Najczęściej stosuje się grys kukurydziany lub kaszkę kukurydzianą o odpowiedniej granulacji i wilgotności.
Jakie parametry wpływają na jakość produktów ekstrudowanych?
Najważniejsze są temperatura, ciśnienie, wilgotność surowca, prędkość ślimaka, czas obróbki oraz kształt matrycy.
Do czego służy masownica w przetwórstwie mięsa?
Masownica służy do mechanicznego masowania mięsa z solanką lub przyprawami. Ułatwia równomierne rozprowadzenie składników i poprawia jakość gotowego wyrobu.
Dlaczego masownicę kojarzy się z produkcją szynki?
Szynka jest wyrobem mięsnym peklowanym, w którym ważne jest dobre wprowadzenie i rozprowadzenie solanki. Masownica wspomaga ten etap technologiczny.
Jaki etap produkcji szynki często poprzedza masowanie mięsa?
Przed masowaniem często wykonuje się nastrzykiwanie mięsa solanką peklującą. Następnie masownica pomaga równomiernie rozprowadzić solankę w tkance mięśniowej.
Po co stosuje się próżnię w masownicy?
Próżnia ogranicza kontakt mięsa z tlenem, co poprawia barwę i jakość wyrobu. Może też ułatwiać wnikanie solanki w strukturę mięsa.
Czym masownica różni się od urządzeń stosowanych w produkcji chleba lub czekolady?
Masownica jest urządzeniem typowym dla przetwórstwa mięsnego. W produkcji chleba używa się m.in. miesiarek i pieców, a w produkcji czekolady konsz i temperówek.
Jakie wyroby oprócz szynki mogą być przygotowywane z użyciem masownicy?
Masownicę stosuje się także przy produkcji łopatki, baleronu, polędwicy, boczku oraz innych mięsnych wyrobów peklowanych i formowanych.