Pytania pomocnicze - SPO.03

Ponieważ taka osoba najlepiej uczy się przez regularne ćwiczenie konkretnych czynności w praktyce. Trening pozwala utrwalać nawyki potrzebne w codziennym funkcjonowaniu.

Pokaz tylko prezentuje sposób wykonania zadania, natomiast trening obejmuje wielokrotne ćwiczenie, korektę błędów i stopniowe zwiększanie samodzielności podopiecznego.

Można ćwiczyć m.in. ubieranie się, higienę osobistą, przygotowanie prostego posiłku, sprzątanie, robienie zakupów czy korzystanie z komunikacji.

Zadania należy dzielić na proste etapy, wydawać krótkie i jasne polecenia oraz stosować powtarzanie. Ważne jest wzmacnianie sukcesów i cierpliwa korekta błędów.

Film pokazuje czynność, ale nie zapewnia ćwiczenia pod kontrolą opiekuna ani natychmiastowej pomocy. Osoba z niepełnosprawnością intelektualną może mieć trudność z przeniesieniem obejrzanej instrukcji na praktyczne działanie.

Opiekun organizuje bezpieczne warunki, instruuje, wspiera i stopniowo ogranicza pomoc. Celem jest możliwie największa samodzielność podopiecznego.

Ropa jest materiałem biologicznym i może zawierać drobnoustroje chorobotwórcze. Wcześniejsze odkażenie zmniejsza ryzyko przeniesienia zakażenia.

Podstawą są rękawiczki jednorazowe, a przy ryzyku zachlapania także fartuch ochronny i ewentualnie maseczka. Po zakończeniu czynności należy wykonać higienę rąk.

Strzepywanie może powodować rozprzestrzenianie drobnoustrojów w powietrzu i skażenie otoczenia. Bieliznę należy zdejmować ostrożnie i od razu umieścić w odpowiednim pojemniku lub worku.

Bielizna zwykła jest zabrudzona typowo, np. potem lub kurzem. Bielizna skażona ma kontakt z krwią, ropą, wydzielinami lub wydalinami i wymaga postępowania przeciwepidemicznego.

Należy ją zdjąć w rękawiczkach, nie strzepywać, zabezpieczyć przed kontaktem z otoczeniem i poddać odkażeniu przed praniem zgodnie z procedurą.

Zapewnia czystość, zmniejsza ryzyko namnażania drobnoustrojów i chroni skórę przed dodatkowymi podrażnieniami. Poprawia też komfort osoby podopiecznej.

Taki czas pozwala dokładnie oczyścić wszystkie powierzchnie dłoni i skuteczniej usunąć drobnoustroje. Krótsze mycie zwykle jest niedokładne.

Najczęściej pomijane są przestrzenie między palcami, kciuki, opuszki palców, okolice paznokci oraz grzbiety dłoni.

Przed posiłkiem, po skorzystaniu z toalety, po kontakcie z wydzielinami, po powrocie z zewnątrz oraz zawsze wtedy, gdy ręce są zabrudzone.

Najlepiej użyć jednorazowego ręcznika papierowego. Wilgotne dłonie łatwiej przenoszą drobnoustroje.

Powinien zachęcać podopiecznego do wykonania czynności w możliwie największym zakresie samodzielnie, pomagając tylko tam, gdzie jest to konieczne.

Osoby starsze i chore mogą mieć obniżoną odporność, dlatego są bardziej narażone na zakażenia. Prawidłowa higiena rąk zmniejsza ryzyko przenoszenia drobnoustrojów.

Ponieważ ciecz może zawierać drobnoustroje chorobotwórcze. Dezynfekcja przed usunięciem ogranicza ryzyko zakażenia i rozprzestrzeniania skażenia.

Wycieranie bez wcześniejszej dezynfekcji może roznieść materiał biologiczny na większą powierzchnię. Zwiększa to ryzyko kontaktu z drobnoustrojami.

Podstawą są rękawiczki jednorazowe. Przy większym zabrudzeniu można użyć także fartucha ochronnego i zabezpieczenia obuwia.

Trzeba odczekać czas działania preparatu podany przez producenta. Następnie usuwa się ciecz materiałem jednorazowym i ponownie porządkuje powierzchnię.

Występuje ryzyko zakażenia oraz ryzyko poślizgnięcia się i upadku. Dlatego miejsce trzeba szybko zabezpieczyć i prawidłowo zdezynfekować.

Należy wyrzucić go do odpowiedniego pojemnika na odpady zgodnie z procedurą placówki. Po zakończeniu czynności trzeba zdjąć rękawiczki i wykonać higienę rąk.

Najczęstsze objawy to zaczerwienienie, obrzęk, ból, ocieplenie miejsca i upośledzenie funkcji. Wynikają one z miejscowej reakcji obronnej organizmu.

Zapalenie to cały proces reakcji tkanek na czynnik szkodliwy. Wysięk to płyn, który może powstać w przebiegu zapalenia.

Zapalenie może być wywołane przez zakażenie, uraz, oparzenie, substancje chemiczne, alergeny lub ciało obce. Każdy z tych czynników może uszkadzać tkanki.

Zaczerwienienie powstaje wskutek rozszerzenia naczyń krwionośnych i zwiększonego dopływu krwi do uszkodzonego miejsca. Jest to element reakcji obronnej organizmu.

Obrzęk powstaje, gdy płyn przenika z naczyń krwionośnych do tkanek. Dzieje się tak w odpowiedzi na uszkodzenie i stan zapalny.

Należy zgłosić narastający obrzęk, silny ból, ropną wydzielinę, gorączkę oraz szybko szerzące się zaczerwienienie. Mogą one świadczyć o nasileniu procesu zapalnego lub zakażeniu.

Najczęstsze objawy to osłabienie, silne uczucie głodu, potliwość, drżenie rąk, ból głowy, senność, niepokój i splątanie. W ciężkich przypadkach może dojść do utraty przytomności.

Glukoza jest podstawowym źródłem energii dla mózgu. Jej znaczny spadek może prowadzić do zaburzeń świadomości, drgawek, śpiączki, a nawet zagrożenia życia.

Powinien podać szybko przyswajalne węglowodany, np. słodki napój, glukozę lub cukier, jeśli podopieczny może bezpiecznie połykać. W miarę możliwości należy też zmierzyć poziom glukozy glukometrem.

Nie wolno podawać mu niczego doustnie, ponieważ grozi to zachłyśnięciem. Należy wezwać pomoc medyczną, kontrolować oddech i ułożyć osobę w pozycji bezpiecznej, jeśli oddycha.

Hipoglikemia daje głównie objawy głodu, potów, drżenia, osłabienia i senności. Utrudniona wymiana gazowa częściej wiąże się z dusznością, sinicą, przyspieszonym oddechem i spadkiem saturacji.

Przyczyną może być zbyt duża dawka insuliny lub leków przeciwcukrzycowych, pominięcie posiłku, zwiększony wysiłek fizyczny albo spożycie alkoholu. Ryzyko rośnie, gdy leczenie nie jest dostosowane do jedzenia i aktywności.

Niepokojące są pęknięcia, zaczerwienienia, rany, owrzodzenia, zrogowacenia, zmiana koloru skóry, obrzęk, ochłodzenie stopy oraz zaburzenia czucia. Każdą taką zmianę należy zgłosić personelowi medycznemu.

Cukrzyca może powodować uszkodzenie nerwów i naczyń krwionośnych. Chory może nie czuć bólu po urazie, a gorsze ukrwienie utrudnia gojenie ran.

Stopy należy myć w letniej wodzie, dokładnie osuszać, szczególnie między palcami, delikatnie natłuszczać suchą skórę i codziennie obserwować. Nie wolno używać ostrych narzędzi do usuwania zrogowaceń.

Nie należy samodzielnie wycinać odcisków, modzeli ani skórek, stosować gorących kąpieli, termoforów, ostrych tarek czy drażniących preparatów. Może to doprowadzić do urazu i zakażenia.

W stopie cukrzycowej zmiany wynikają z powikłań cukrzycy: suchości skóry, zaburzeń ukrwienia, zaburzeń czucia i trudnego gojenia ran. Zaniedbanie higieniczne może nasilać problem, ale nie wyjaśnia typowych zmian u chorego na cukrzycę.

Pęknięcie może stać się wrotami zakażenia. U chorego na cukrzycę rana może goić się wolno i prowadzić do owrzodzenia lub martwicy.

Natychmiast po zauważeniu rany, zaczerwienienia, pęknięcia, obrzęku, wysięku, bólu, zmiany koloru skóry lub objawów zakażenia. W cukrzycy nie należy czekać na samoistne ustąpienie zmian.

Najbardziej charakterystyczne są białe lub kremowe naloty na języku, policzkach, podniebieniu albo dziąsłach. Mogą im towarzyszyć pieczenie, ból i zaczerwienienie śluzówki.

Pleśniawki mają postać białych nalotów lub plam związanych z zakażeniem grzybiczym. Afty to zwykle pojedyncze lub mnogie bolesne nadżerki/owrzodzenia z czerwoną obwódką.

U osób starszych częściej występuje osłabiona odporność, choroby przewlekłe, suchość w jamie ustnej oraz protezy zębowe. Te czynniki sprzyjają namnażaniu grzybów Candida.

Powinna odnotować objaw, obserwować stan podopiecznego i zgłosić zmianę pielęgniarce lub lekarzowi. Nie powinna samodzielnie wdrażać leczenia przeciwgrzybiczego.

Regularne i delikatne oczyszczanie jamy ustnej ogranicza zaleganie resztek pokarmowych i rozwój drobnoustrojów. Ważna jest także higiena protez zębowych i płukanie jamy ustnej po lekach wziewnych.

Źle czyszczona lub stale noszona proteza może sprzyjać namnażaniu grzybów i podrażnieniu błony śluzowej. Protezę należy regularnie czyścić i przechowywać zgodnie z zaleceniami.

Pilnego zgłoszenia wymagają nasilony ból, trudności w jedzeniu lub piciu, krwawienie, gorączka, szybkie szerzenie się zmian albo objawy odwodnienia.

Słabsza strona jest bardziej narażona na ugięcie kończyny, zachwianie i utratę równowagi. Opiekun ustawiony po tej stronie może szybciej zareagować i zapobiec upadkowi.

Należy usunąć przeszkody, zabezpieczyć śliskie powierzchnie, zapewnić dobre oświetlenie i sprawdzić, czy podopieczny ma stabilne obuwie. Trasa przejścia powinna być możliwie prosta i bezpieczna.

Niepokojące są zawroty głowy, duszność, ból w klatce piersiowej, nagłe osłabienie, bladość, potliwość lub zaburzenia równowagi. W takiej sytuacji należy bezpiecznie posadzić podopiecznego i ocenić jego stan.

Ciągnięcie może zaburzyć równowagę, spowodować ból lub uraz stawu barkowego. Bezpieczniejsze jest spokojne podtrzymywanie i asekuracja tułowia lub użycie pasa asekuracyjnego, jeśli jest dostępny.

Pomocne mogą być balkonik, laska, kule, poręcze, uchwyty oraz odpowiednio dobrane obuwie. Sprzęt powinien być dopasowany do możliwości podopiecznego i używany zgodnie z zaleceniami.

Opiekun powinien stabilnie podeprzeć podopiecznego, chronić go przed gwałtownym upadkiem i w miarę możliwości kontrolowanie sprowadzić do pozycji siedzącej lub na podłoże. Nie wolno szarpać ani gwałtownie odciągać podopiecznego.

Tłuszcze dostarczają najwięcej energii spośród składników pokarmowych, bo około 9 kcal w 1 gramie. Tłuszcze nasycone dodatkowo zwiększają ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

Najwięcej tłuszczów nasyconych zawierają tłuste mięsa, smalec, masło, śmietana, tłuste sery, wyroby cukiernicze oraz fast food.

Błonnik zwiększa uczucie sytości, wspomaga pracę jelit i pomaga ograniczyć podjadanie. Znajduje się m.in. w warzywach, owocach, pełnoziarnistych produktach zbożowych i nasionach.

Nie. Białko jest potrzebne do utrzymania mięśni, regeneracji tkanek i prawidłowego funkcjonowania organizmu. Należy wybierać raczej chude źródła białka.

Opiekun może pomagać w planowaniu posiłków, wybieraniu produktów o mniejszej zawartości tłuszczu, kontrolowaniu porcji oraz unikaniu słodyczy i dań typu fast food.

Warzywa zwykle mają mało kalorii, a dużo błonnika, witamin, składników mineralnych i wody. Pomagają zwiększyć objętość posiłku bez dużego wzrostu kaloryczności.