Pytania pomocnicze - SPO.03

Zapach acetonu wynika z obecności ciał ketonowych, które powstają, gdy organizm z powodu niedoboru insuliny zaczyna rozkładać tłuszcze zamiast wykorzystywać glukozę.

Mogą wystąpić: silne pragnienie, częste oddawanie moczu, osłabienie, nudności, wymioty, ból brzucha, senność, pogłębiony oddech i zaburzenia świadomości.

Powinien potraktować to jako objaw alarmowy, ocenić stan podopiecznego, zmierzyć glikemię, jeśli jest to możliwe i zgodne z procedurą, oraz niezwłocznie powiadomić personel medyczny.

Hiperglikemia to zbyt wysoki poziom glukozy we krwi, a hipoglikemia to poziom zbyt niski. Woń acetonu jest typowa raczej dla ciężkiej hiperglikemii z ketozą, a nie dla hipoglikemii.

Prowadzi do zakwaszenia organizmu, odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Nieleczona może doprowadzić do śpiączki, a nawet zgonu.

Warto przekazać zaobserwowane objawy, czas ich wystąpienia, wynik pomiaru glikemii, informacje o jedzeniu, piciu, lekach, insulinie oraz ewentualnych wymiotach lub zaburzeniach świadomości.

Polega na rozpoznaniu sytuacji konkretnej osoby, ustaleniu jej potrzeb i zaplanowaniu indywidualnych działań pomocowych. W centrum uwagi znajduje się jeden podopieczny.

Ponieważ działanie jest skierowane do konkretnej osoby i dotyczy jej zdrowia, motywacji oraz osobistego planu wsparcia. Nie odnosi się do całej grupy ani społeczności.

Praca z indywidualnym przypadkiem koncentruje się na jednej osobie i jej problemach. Praca z grupą dotyczy kilku osób, które wspólnie uczestniczą w zajęciach lub rozwiązują podobne problemy.

Opiekun rozpoznaje potrzeby podopiecznego, wspiera go, motywuje i pomaga w realizacji ustalonego planu pomocy. Ważne jest wzmacnianie samodzielności podopiecznego.

Oznacza współpracę z personelem, wykonywanie zaleceń, udział w ćwiczeniach, podejmowanie decyzji i odpowiedzialność za własne postępy w miarę możliwości.

O pracy z rodziną mówimy wtedy, gdy główne działania są skierowane do członków rodziny, ich relacji, obowiązków opiekuńczych i współpracy w opiece nad podopiecznym.

Polega na organizowaniu działań, w których mieszkańcy współpracują, wspierają się nawzajem i uczą się prawidłowych zachowań społecznych. Personel wspiera proces grupowy i dba o bezpieczeństwo uczestników.

Metoda indywidualnego przypadku dotyczy jednej osoby i jej problemów. Metoda pracy z grupą wykorzystuje relacje między uczestnikami oraz wzajemny wpływ członków grupy.

Mogą to być zajęcia terapeutyczne, treningi umiejętności społecznych, grupy wsparcia, zebrania mieszkańców, warsztaty integracyjne lub wspólne planowanie aktywności.

Wzajemne wsparcie wzmacnia poczucie przynależności, zmniejsza izolację i ułatwia zmianę zachowań. Mieszkańcy uczą się także przez obserwację i doświadczenia innych osób.

Opiekun organizuje zajęcia, motywuje uczestników, wspiera komunikację i zapobiega konfliktom. Nie dominuje grupy, lecz pomaga jej bezpiecznie funkcjonować.

Nie jest to metoda pracy z grupą, gdy pomoc koncentruje się wyłącznie na jednej osobie, rodzinie albo całej społeczności lokalnej. Kluczowe musi być działanie i wzajemny wpływ członków konkretnej grupy.

To ułożenie osoby na plecach z uniesionymi rękami i nogami. Ma poprawić dopływ krwi do mózgu, szczególnie przy omdleniu.

Można ją zastosować przy omdleniu lub krótkotrwałej utracie przytomności, jeśli osoba oddycha prawidłowo i nie ma podejrzenia urazu.

Uniesienie kończyn ułatwia powrót krwi do serca i mózgu. Może to pomóc w szybszym odzyskaniu przytomności.

Nie stosuje się jej przy podejrzeniu urazu kręgosłupa, głowy, miednicy lub kończyn. Nie jest też właściwa, gdy osoba nie oddycha prawidłowo.

Należy ocenić reakcję na bodźce, udrożnić drogi oddechowe i sprawdzić oddech. Od wyniku tej oceny zależy dalsze postępowanie.

Pozycja czterokończynowa jest stosowana głównie przy omdleniu w celu poprawy ukrwienia mózgu. Pozycja boczna bezpieczna służy zabezpieczeniu dróg oddechowych u osoby nieprzytomnej, która oddycha prawidłowo.

Skala Barthel służy do oceny samodzielności pacjenta w podstawowych czynnościach życia codziennego, takich jak jedzenie, mycie, ubieranie, przemieszczanie się czy korzystanie z toalety.

Ocenia się m.in. spożywanie posiłków, przemieszczanie się, higienę osobistą, korzystanie z toalety, kąpiel, chodzenie po schodach, ubieranie się oraz kontrolę moczu i stolca.

Niski wynik oznacza dużą zależność pacjenta od pomocy innych osób w czynnościach samoobsługowych i konieczność szerszego wsparcia opiekuńczego.

Wysoki wynik wskazuje na większą samodzielność pacjenta i mniejsze zapotrzebowanie na pomoc w codziennych czynnościach.

Pozwala określić rzeczywisty poziom sprawności pacjenta, dobrać zakres pomocy oraz monitorować poprawę lub pogorszenie jego funkcjonowania.

Skala Barthel ocenia samodzielność pacjenta w czynnościach codziennych, natomiast skala Apgar służy do oceny stanu noworodka po urodzeniu.

Pozwala to bezpiecznie i dokładnie pościelić łóżko oraz zwiększa komfort podopiecznego. Ogranicza też niepotrzebne przesuwanie osoby po materacu.

Tak postępuje się głównie u osoby leżącej, która nie może opuścić łóżka. Wtedy łóżko ścieli się etapami, zmieniając pozycję podopiecznego.

Wózek należy ustawić blisko łóżka, zablokować hamulce i usunąć przeszkody z otoczenia. Trzeba też upewnić się, że podopieczny ma stabilne obuwie lub skarpety antypoślizgowe.

Informowanie zwiększa poczucie bezpieczeństwa i podmiotowości podopiecznego. Ułatwia też współpracę podczas przemieszczania lub zmiany pozycji.

Najczęstsze zagrożenia to upadek, zawroty głowy, poślizgnięcie się, utrata równowagi i przeciążenie opiekuna. Dlatego konieczna jest asekuracja i przygotowanie otoczenia.

Fałdy i zagniecenia mogą powodować ucisk, otarcia i zwiększać ryzyko odleżyn. Gładko pościelone łóżko poprawia komfort odpoczynku.

Sudocrem działa ochronnie i łagodząco na skórę, tworząc warstwę zabezpieczającą przed wilgocią i podrażnieniem. Jest przydatny szczególnie w okolicy pośladków narażonej na ucisk, pot i kontakt z moczem lub kałem.

Należy regularnie zmieniać pozycję ciała, dbać o czystą i suchą skórę, stosować materac przeciwodleżynowy oraz obserwować miejsca narażone na ucisk. Ważne jest także odpowiednie odżywienie i nawodnienie.

Najczęściej są to okolice kości krzyżowej, pośladków, pięt, łokci, bioder, kostek i łopatek. Ryzyko wzrasta tam, gdzie kość znajduje się blisko skóry i występuje długotrwały ucisk.

Okolica pośladków jest narażona na ucisk, tarcie oraz wilgoć. U osób leżących lub z nietrzymaniem moczu i stolca szybko może dojść do zaczerwienienia, maceracji skóry i rozwoju odleżyn.

Wczesna odleżyna objawia się zaczerwienieniem, które nie blednie po uciśnięciu palcem. Może też występować ocieplenie, bolesność lub stwardnienie skóry.

Altacet stosuje się głównie miejscowo przy stłuczeniach, obrzękach i stanach pourazowych. Nie jest standardowym preparatem ochronnym do codziennej pielęgnacji skóry zagrożonej odleżynami.

Skórę trzeba delikatnie oczyszczać, dokładnie osuszać i zabezpieczać preparatem ochronnym. Należy często zmieniać pieluchomajtki lub wkładki oraz unikać silnego pocierania skóry.

Choroba Parkinsona powoduje drżenie, sztywność mięśni, spowolnienie ruchowe i zaburzenia koordynacji. Te objawy utrudniają precyzyjne i bezpieczne wykonywanie czynności takich jak zdejmowanie i zakładanie bielizny.

ADL obejmuje podstawowe czynności samoobsługowe, takie jak mycie, ubieranie się, jedzenie, korzystanie z toalety, przemieszczanie się i kontrola czynności fizjologicznych.

Powinien zapewnić prywatność, np. zamknąć drzwi lub użyć parawanu, oraz odsłaniać ciało tylko w niezbędnym zakresie. Ważne jest też pytanie o zgodę i informowanie o wykonywanych czynnościach.

Samo nadciśnienie tętnicze najczęściej nie ogranicza sprawności rąk, koordynacji ani zdolności ubierania się. Pomoc byłaby potrzebna dopiero wtedy, gdy wystąpiłyby dodatkowe powikłania lub niepełnosprawność.

Należy pozwolić mu wykonać samodzielnie wszystkie czynności, które jest w stanie zrobić, nawet jeśli trwa to dłużej. Opiekun pomaga tylko w takim zakresie, w jakim jest to konieczne.

Najczęściej są to drżenie spoczynkowe, sztywność mięśni, bradykinezja, czyli spowolnienie ruchów, oraz zaburzenia postawy i równowagi.

Powinien ocenić czystość skóry, obecność odparzeń, zaczerwienień, otarć lub ran. Ważne jest także zapewnienie suchej, czystej i wygodnej bielizny.

Mocz i kał drażnią oraz zawilgacają skórę, powodując jej macerację. Osłabiona skóra łatwiej ulega uszkodzeniu pod wpływem ucisku i tarcia.

Czynniki wewnętrzne wynikają ze stanu podopiecznego, np. unieruchomienie, niedożywienie, zaburzenia czucia czy nietrzymanie moczu i stolca. Czynniki zewnętrzne dotyczą otoczenia i opieki, np. wilgotna pościel, fałdy na prześcieradle lub zbyt rzadka zmiana pozycji.

Mokre poszewki należą do czynników zewnętrznych, ponieważ wynikają z warunków otoczenia i jakości pielęgnacji. Mogą zwiększać ryzyko odleżyn, ale nie są cechą stanu organizmu podopiecznego.

Białko jest potrzebne do regeneracji tkanek i gojenia ran. Dieta bogata w białko zwykle działa ochronnie, a nie zwiększa ryzyka odleżyn.

Najczęściej są to okolice kości krzyżowej, pośladków, pięt, łopatek, łokci, bioder i potylicy. Są to miejsca, gdzie tkanki są uciskane między kością a podłożem.

Powinien dbać o szybką zmianę zabrudzonej bielizny, dokładną toaletę i osuszanie skóry oraz regularną zmianę pozycji. Ważna jest też obserwacja skóry i zgłaszanie niepokojących zmian.

Podopieczny jest częściowo odsłonięty, dlatego łatwo może się wychłodzić. Temperatura 22°C–26°C zapewnia komfort cieplny i zmniejsza ryzyko dreszczy oraz dyskomfortu.

Należy zapewnić odpowiednią temperaturę, zamknąć okna i drzwi, usunąć przeciągi oraz zadbać o intymność podopiecznego. Wszystkie przybory powinny być przygotowane przed rozpoczęciem czynności.

Należy zasłonić drzwi, użyć parawanu, informować podopiecznego o kolejnych czynnościach i odsłaniać tylko tę część ciała, która jest aktualnie myta.

Odsłonięcie całego ciała powoduje utratę ciepła i narusza poczucie intymności. Ciało należy odkrywać stopniowo, zgodnie z wykonywaną czynnością.

Potrzebne są m.in. miska z ciepłą wodą, myjki lub rękawice, ręczniki, środki myjące i pielęgnacyjne, czysta bielizna, rękawiczki ochronne oraz worek na odpady.

Trzeba obserwować zaczerwienienia, odparzenia, rany, obrzęki, suchość skóry i miejsca narażone na ucisk. Szczególną uwagę należy zwrócić na okolice kości krzyżowej, pięt, łokci i fałdów skórnych.

Wilgoć sprzyja odparzeniom, maceracji skóry i rozwojowi zakażeń. Szczególnie dokładnie należy osuszać fałdy skórne i okolice intymne.