Pytania pomocnicze - TKO.03

Wartość 160 km/h należy do przedziału „120 < Vmax ≤ 160”, ponieważ znak „≤” oznacza „mniejsze lub równe”.

Pytanie dotyczy budowy podtorza, więc należy korzystać z kolumny dla podtorza nowobudowanego, dobudowywanego i modernizowanego. W tej kolumnie minimalna szerokość ławy wynosi 0,60 m.

Podtorze nowobudowane dotyczy nowej budowy lub modernizacji i ma inne wymagania projektowe. Podtorze eksploatowane odnosi się do istniejącego toru, dla którego dopuszczalne szerokości mogą być mniejsze.

Ława torowiska zapewnia boczne oparcie podsypki, miejsce na odwodnienie i bezpieczniejsze utrzymanie toru. Wpływa też na stateczność całego podtorza.

Trzeba dokładnie sprawdzić nagłówki kolumn, zakresy wartości oraz warunki opisane w treści pytania. Błąd często wynika z wybrania dobrej prędkości, ale złej kolumny.

Należy obliczyć pole przekroju poprzecznego nasypu, a następnie pomnożyć je przez długość nasypu. Wzór ogólny to V = P × L.

Przekrój ma dwie równoległe podstawy: górną i dolną szerokość nasypu oraz określoną wysokość. Taki kształt odpowiada trapezowi.

Długości podaje się w metrach, pola w metrach kwadratowych, a objętość w metrach sześciennych. W robotach ziemnych podstawową jednostką obmiaru objętości jest m³.

Oznacza, że na 1 jednostkę wysokości przypada 1,5 jednostki odległości poziomej. Przy wysokości 0,50 m poszerzenie jednej skarpy wynosi 0,75 m.

Do szerokości górnej należy dodać poszerzenie z obu stron. Dla wysokości 0,50 m i skarp 1:1,5 jest to 2 × 0,75 m, czyli łącznie 1,50 m; 2,80 + 1,50 = 4,30 m.

Bo nasyp ma skarpy, więc jego dolna szerokość jest większa od górnej. Trzeba uwzględnić cały przekrój trapezowy, a nie tylko prostokąt.

Objętość wynosi 1,775 × 200 = 355 m³. Jest to ilość gruntu potrzebna do wykonania nasypu przy założeniu stałego przekroju.

Stopień zmechanizowania określa, jaka część robót jest wykonywana przy użyciu maszyn, sprzętu lub narzędzi mechanicznych zamiast wyłącznie pracy ręcznej.

Ponieważ udział sprzętu mechanicznego jest zauważalny, ale nadal duża część prac wykonywana jest ręcznie. To odpowiada metodzie małej mechanizacji.

W metodzie ręcznej zasadnicze czynności wykonuje człowiek bez istotnego wsparcia sprzętu mechanicznego. W małej mechanizacji używa się lekkich maszyn i zmechanizowanych narzędzi.

Najważniejsze wskazówki to: lekki sprzęt, zmechanizowane narzędzia oraz stopień zmechanizowania 20–40%.

Pełna mechanizacja oznacza dominujący udział maszyn w wykonywaniu robót. W pytaniu podano tylko 20–40% zmechanizowania, więc nie jest to pełna mechanizacja.

Może występować przy pracach torowych o ograniczonym zakresie, np. przy naprawach, regulacjach, wymianie elementów nawierzchni lub robotach utrzymaniowych wykonywanych przez brygadę z lekkim sprzętem.

Metoda naciągu polega na mechanicznym rozciągnięciu szyn do wymaganego wydłużenia. Wykonuje się to za pomocą naprężaczy szynowych.

W torze bezstykowym szyny nie mają klasycznych przerw dylatacyjnych, dlatego zmiany temperatury powodują duże siły podłużne. Regulacja naprężeń zmniejsza ryzyko wyboczenia toru lub pęknięcia szyny.

W metodzie naciągu szynę rozciąga się mechanicznie naprężaczami. W metodzie podgrzewania wydłużenie szyny uzyskuje się przez jej ogrzanie.

Opórki przeciwpełzne ograniczają podłużne przesuwanie się szyn względem podkładów. Nie służą do regulacji naprężeń w torze bezstykowym metodą naciągu.

Stosuje się je przy regulacji naprężeń, wymianie szyn, naprawach pęknięć oraz przygotowaniu szyn do wykonania złączy spawanych w torze bezstykowym.

Zbyt duże naprężenie ściskające może doprowadzić do wyboczenia toru, szczególnie przy wysokiej temperaturze szyn.

Należy znaleźć kolumnę odpowiadającą danej frakcji, np. Sa dla piasku, a następnie wybrać wiersz, którego zakres procentowy obejmuje podaną wartość.

Ponieważ w tabeli piasek ze żwirem ma zakres frakcji piaskowej 50–80%. Wartość 80% mieści się w tym przedziale.

Piasek drobny, średni lub gruby w tabeli ma zawartość frakcji piaskowej 85–100%. Wartość 80% jest za mała dla tej grupy.

Symbol Sa oznacza frakcję piaskową, czyli udział ziaren piasku w badanej próbce gruntu.

Symbol grSa oznacza piasek ze żwirem. Główną frakcją jest piasek, a żwir występuje jako istotna domieszka.

Rodzaj gruntu wpływa na ocenę nośności podłoża, dobór technologii robót ziemnych oraz decyzję o ewentualnym wzmocnieniu lub wymianie gruntu.

Najpierw wybiera się wiersz na podstawie wyniku próby rozmakania lub wałeczkowania, a następnie kolumnę na podstawie próby rozcierania w wodzie. Nazwa gruntu znajduje się na przecięciu wiersza i kolumny.

Czas 15 godzin mieści się w przedziale od 1 do 24 godzin. W tabeli odpowiada to grupie gruntów typu glina zwięzła, glina piaszczysta zwięzła lub glina pylasta zwięzła.

Taki wynik wskazuje na grupę II, czyli grunty pośrednie. W tej kolumnie dla czasu rozmakania 1–24 godziny znajduje się glina zwięzła.

Próba rozmakania 15 godzin wskazuje wiersz gruntów zwięzłych. Pojedyncze ziarna piasku wskazują grupę II, a na przecięciu tych danych w tabeli znajduje się glina zwięzła.

Glina zwięzła należy do grupy II, gdzie wyczuwa się pojedyncze drobne ziarna piasku. Glina pylasta zwięzła należy do grupy III, gdzie ziaren piasku nie wyczuwa się.

Próba wałeczkowania pomaga ocenić plastyczność i spoistość gruntu. Obserwuje się, czy z gruntu można uformować wałeczek, czy pęka oraz czy jego powierzchnia ma połysk.

Rodzaj gruntu wpływa na nośność, stateczność i podatność podtorza na wodę oraz odkształcenia. Błędna ocena gruntu może prowadzić do osiadań, deformacji toru i problemów z odwodnieniem.

Przytwierdzenie szynowe łączy szynę z podkładem i utrzymuje ją w prawidłowym położeniu. Przenosi też część obciążeń od pojazdów kolejowych na podkład i podsypkę.

Charakterystycznym elementem jest śruba stopowa. W pytaniu egzaminacyjnym to właśnie ona jest poprawną odpowiedzią.

Śruba stopowa umożliwia dociśnięcie łapki do stopki szyny. Dzięki temu szyna jest stabilnie utrzymywana na podkładce żebrowej.

Śruba stopowa jest elementem przytwierdzenia szyny do podkładu. Śruba łubkowa służy do skręcania łubków w złączu szynowym.

Łubek służy do łączenia dwóch końców szyn w złączu łubkowym. Nie jest elementem mocującym szynę do podkładu.

Najczęściej są to łapka dociskowa, nakrętka, pierścień sprężysty i podkładka żebrowa. Razem zapewniają odpowiedni docisk stopki szyny.

Poluzowanie przytwierdzenia może powodować utratę stabilności położenia szyny, zwiększone zużycie elementów nawierzchni i pogorszenie bezpieczeństwa jazdy.

Służą do podnoszenia, przemieszczania i układania ciężkich elementów nawierzchni kolejowej, zwłaszcza przęseł torowych.

Wózek motorowy jest przeznaczony głównie do transportu ludzi, narzędzi lub drobnych materiałów, a nie do podnoszenia ciężkich przęseł torowych.

Przęsło torowe to gotowy odcinek toru, zwykle złożony z szyn połączonych z podkładami i elementami przytwierdzenia.

Przęsła torowe mają dużą masę i gabaryty, dlatego ich bezpieczne układanie wymaga urządzeń zdolnych do podnoszenia i precyzyjnego ustawiania.

Pociąg sieciowy wykorzystuje się głównie przy budowie, naprawie i utrzymaniu kolejowej sieci trakcyjnej.

Suwnica bramowa podnosi i układa elementy, natomiast nasuwarka służy przede wszystkim do przesuwania lub nasuwania elementów torowych.

Polega na przesuwaniu toru poprzecznie, czyli w lewo lub w prawo, aby uzyskać prawidłowy przebieg osi toru w planie.

Nasuwarka torowa jest przeznaczona do bocznego przesuwania toru, dlatego umożliwia korektę jego położenia w płaszczyźnie poziomej.

Regulacja w poziomie dotyczy przesuwania toru na boki. Regulacja w pionie dotyczy wysokości toru, np. jego podnoszenia i podbijania podsypki.

Oczyszczarka tłucznia służy do usuwania zanieczyszczeń z podsypki tłuczniowej, a nie do regulacji położenia toru w poziomie.

Profilarka ław torowiska służy do kształtowania i wyrównywania ław torowiska, czyli bocznych części podtorza przy torze.

Suwnica portalowa służy głównie do podnoszenia i przemieszczania ciężkich elementów, np. przęseł torowych lub podkładów, a nie do regulacji toru w planie.

Głównym celem jest nadanie ławom odpowiedniego kształtu, aby woda opadowa mogła swobodnie odpływać poza torowisko.

Woda osłabia podtorze, przyspiesza zanieczyszczanie podsypki i może prowadzić do deformacji geometrii toru.

Profilarka kształtuje ławy torowiska i poprawia odwodnienie, natomiast podbijarka zagęszcza podsypkę pod podkładami i reguluje położenie toru.

Podsypka umożliwia szybkie odprowadzanie wody spod podkładów, pod warunkiem że nie jest nadmiernie zanieczyszczona i ma odpowiedni profil.

Stosuje się ją podczas robót utrzymaniowych, gdy ławy są zawyżone, nierówne, zanieczyszczone lub utrudniają odpływ wód opadowych.

Suwnica bramowa służy do podnoszenia i przemieszczania ciężkich elementów, a nie do profilowania ław torowiska ani oczyszczania podsypki.