Pytania pomocnicze - TKO.03

Polega na układaniu gruntu kolejnymi warstwami, ich wyrównywaniu i zagęszczaniu. Nasyp powstaje stopniowo aż do osiągnięcia projektowanej wysokości.

Zagęszczanie zapewnia odpowiednią nośność i stateczność nasypu. Pominięcie tego etapu może prowadzić do osiadań i deformacji podtorza.

Najczęściej stosuje się zgarniarki, równiarki, spycharki oraz walce zagęszczające. Zgarniarki i równiarki umożliwiają przesuwanie oraz profilowanie gruntu wzdłuż nasypu.

W metodzie warstwowej grunt układa się warstwami na większej powierzchni nasypu. W metodzie czołowej nasyp wykonuje się od czoła, dosypując grunt na przedłużeniu już wykonanego odcinka.

Wskazówką jest opis układania gruntu warstwami albo przesuwania gruntu wzdłuż nasypu za pomocą zgarniaczy, równiarek lub spycharek.

Równiarka służy do wyrównywania i profilowania rozłożonej warstwy gruntu. Dzięki temu można uzyskać właściwy spadek i równą powierzchnię przed zagęszczeniem.

Grubość warstwy musi umożliwiać skuteczne zagęszczenie gruntu na całej jej głębokości. Zbyt gruba warstwa może pozostać niedostatecznie zagęszczona.

Objętość gotowej podsypki należy pomnożyć przez podany przelicznik objętości. W tym przypadku: 200 m³ × 1,18 = 236 m³.

Tłuczeń po ułożeniu i zagęszczeniu zmniejsza swoją objętość, ponieważ ziarna układają się ciaśniej. Dlatego trzeba dostarczyć więcej materiału luźnego.

Oznacza, że na 1 m³ wymaganej podsypki trzeba przyjąć 1,18 m³ tłucznia w stanie luźnym.

Stosuje się wzór: ilość tłucznia luźnego = objętość podsypki × współczynnik przeliczeniowy.

Jeżeli współczynnik jest większy od 1, wynik powinien być większy od objętości gotowej podsypki. Dla 200 m³ i współczynnika 1,18 poprawny wynik to 236 m³, a nie 118 m³.

Podsypkę tłuczniową najczęściej obmierza się w metrach sześciennych, czyli m³, ponieważ jest to materiał objętościowy.

Metoda małej mechanizacji polega na wykonywaniu robót przy użyciu lekkich, przenośnych urządzeń mechanicznych obsługiwanych przez pracowników. Przykładem jest podbijak spalinowy używany do podbijania podkładów.

Podbijak spalinowy jest narzędziem ręcznie prowadzonym i obsługiwanym przez pracownika, a nie dużą maszyną wykonującą cały proces robót torowych. Dlatego zalicza się go do małej mechanizacji.

W małej mechanizacji stosuje się lekkie urządzenia wspomagające pracę ludzi. W pełnej mechanizacji zasadnicze czynności wykonują specjalistyczne maszyny torowe, np. podbijarki torowe.

Podbijanie służy zagęszczeniu podsypki pod podkładami i zapewnieniu właściwego podparcia toru. Pomaga utrzymać prawidłową geometrię toru, zwłaszcza wysokość i równość.

Do podbijania można stosować ręczne narzędzia, podbijaki spalinowe lub elektryczne oraz duże podbijarki torowe. Rodzaj sprzętu wpływa na klasyfikację sposobu wykonania robót.

Automatyzacja oznacza wykonywanie czynności przez system lub maszynę z ograniczonym udziałem człowieka. Podbijak spalinowy wymaga bezpośredniej obsługi ręcznej, więc nie jest przykładem automatyzacji.

Geowłóknina chroni rurę drenarską przed zamuleniem. Przepuszcza wodę, ale zatrzymuje drobne cząstki gruntu.

Pełni głównie funkcję filtracyjną i separacyjną. Pomaga utrzymać drożność drenażu i ogranicza mieszanie się gruntu z warstwą filtracyjną.

Geowłóknina jest przepuszczalna dla wody i działa jak filtr. Geofolia jest zwykle materiałem izolacyjnym, stosowanym do ograniczania przepływu wody.

Zamulona rura traci drożność, przez co woda nie jest skutecznie odprowadzana. Może to prowadzić do osłabienia podtorza, zawilgocenia gruntu i pogorszenia stateczności toru.

Stosuje się m.in. geowłókniny, geotkaniny, geosiatki, geomembrany i geokompozyty. Każdy z tych materiałów ma inne zastosowanie, np. filtrację, separację, wzmocnienie lub izolację.

Rura drenarska musi przepuszczać wodę, ale nie grunt. Dlatego owija się ją geowłókniną, która działa jak filtr.

Wysadziny mrozowe to odkształcenia i podniesienia gruntu spowodowane zamarzaniem wody w porach gruntu. Mogą prowadzić do nierówności toru i pogorszenia jego stateczności.

Gruby piasek jest dobrze przepuszczalny i nie zatrzymuje dużej ilości wody. Dzięki temu podczas mrozu nie dochodzi do dużego zwiększenia objętości gruntu.

Piasek pylasty zawiera dużo drobnych cząstek, które zatrzymują wodę. Przy zamarzaniu może to powodować powstawanie wysadzin.

Powinien być nośny, przepuszczalny, mrozoodporny i niewysadzinowy. Ważna jest mała zawartość frakcji pylastej i ilastej.

Ił i glina mają bardzo drobne cząstki i łatwo zatrzymują wodę. W czasie mrozu mogą zwiększać objętość i powodować deformacje podtorza.

Sprawne odwodnienie zmniejsza ilość wody w gruncie. Im mniej wody w podtorzu, tym mniejsze ryzyko jej zamarzania i powstawania wysadzin.

Należy wybrać wymiar zgodny z kierunkiem układania elementów. Jeśli elementy tworzą długość peronu, używa się wymiaru wzdłuż peronu.

Jedna ścianka ma długość modularną 1,0 m. Peron ma długość 200 m, więc 200 m dzieli się przez 1,0 m.

Nie, wysokość wpływa na geometrię i funkcję konstrukcji, ale nie na liczbę elementów układanych wzdłuż peronu.

Najczęściej w sztukach, ponieważ są to pojedyncze prefabrykaty o określonych wymiarach modularnych.

Należy przewidzieć element docinany, uzupełniający lub dobrać inny układ prefabrykatów zgodnie z dokumentacją projektową.

Najważniejsza jest długość jednego prefabrykatu w kierunku zabudowy oraz całkowita długość peronu.

Nasuwarka torowa służy do przesuwania toru w płaszczyźnie poziomej, czyli do korygowania jego położenia w planie. Wykorzystuje się ją m.in. przy regulacji osi toru.

Regulacja w poziomie dotyczy przesunięcia toru na boki, np. ustawienia osi toru. Regulacja w pionie dotyczy wysokości toru i niwelacji jego położenia.

Żuraw kolejowy służy głównie do podnoszenia i przenoszenia ciężkich elementów, a nie do precyzyjnej korekty położenia toru w planie. Do tego przeznaczona jest nasuwarka torowa.

Korektę wykonuje się, gdy tor jest przesunięty względem projektowanej osi, po robotach torowych albo przy usuwaniu odkształceń geometrycznych toru. Jest to ważne dla bezpieczeństwa i płynności jazdy pociągów.

Z położeniem toru w poziomie wiążą się m.in. kierunek toru, strzałki krzywizny na łukach oraz zgodność osi toru z dokumentacją projektową. Ich kontrola pozwala ocenić, czy tor wymaga przesunięcia.

Nasuwarka przesuwa tor w poziomie, natomiast podbijarka zagęszcza podsypkę pod podkładami i koryguje położenie toru głównie w pionie oraz w geometrii. Są to różne maszyny do różnych czynności utrzymaniowych.

Przytwierdzenie utrzymuje szynę na podkładzie, zapewnia jej właściwe położenie i przenosi siły od przejeżdżających pojazdów na podkłady oraz podsypkę.

Najważniejsze elementy to kotwa SB-3 osadzona w podkładzie betonowym, łapka sprężysta, przekładka podszynowa oraz elementy izolacyjne i dystansowe.

Kotwa stanowi punkt mocowania dla elementów sprężystych i przenosi siły docisku szyny na podkład betonowy.

SB-3 jest przytwierdzeniem sprężystym, bezśrubowym, związanym z kotwą w podkładzie betonowym. Typ K jest przytwierdzeniem śrubowym z podkładką żebrową i elementami mocowanymi śrubami.

Wkręt kolejowy ma wyraźny gwint i łeb do wkręcania. Kotwa SB-3 ma część przeznaczoną do współpracy z łapką sprężystą oraz trzpień osadzany w podkładzie.

Łapka sprężysta dociska stopkę szyny do podkładu przez elementy pośrednie, zapewniając sprężyste i stabilne zamocowanie szyny.

Niebezpieczne są pęknięcia podkładu przy kotwie, uszkodzenia kotwy, brak lub złe osadzenie łapki sprężystej oraz zużyte przekładki podszynowe.

Giętarka szynowa służy do prostowania szyn lub nadawania im wymaganej krzywizny. Stosuje się ją wtedy, gdy konieczna jest korekta kształtu szyny.

Podbijak służy do zagęszczania podsypki pod podkładami, a nie do zmiany kształtu szyn. Poprawia podparcie toru, ale nie prostuje szyny.

Giętarka zmienia kształt szyny przez jej doginanie lub prostowanie. Podnośnik służy do unoszenia toru lub jego elementów podczas prac regulacyjnych.

Efekt prostowania kontroluje się przez pomiary geometryczne toru, m.in. sprawdzenie kierunku toru, strzałki krzywizny oraz szerokości toru.

Wymiana jest konieczna, gdy szyna ma pęknięcia, poważne uszkodzenia, nadmierne zużycie lub odkształcenia niemożliwe do bezpiecznego usunięcia giętarką.

Należy zabezpieczyć miejsce pracy, stosować środki ochrony indywidualnej i używać urządzenia zgodnie z instrukcją. Szczególną ostrożność trzeba zachować przy pracy z urządzeniami hydraulicznymi.

Wagony hopper-dozator służą do przewozu i dozowanego wysypywania materiałów sypkich, przede wszystkim tłucznia, bezpośrednio w torze.

Tłuczeń jest materiałem sypkim, który można równomiernie wysypywać z wagonu przez specjalne klapy dozujące. Ułatwia to uzupełnianie i profilowanie podsypki torowej.

Tłuczeń tworzy podsypkę, która przenosi obciążenia z podkładów na podtorze, stabilizuje tor i zapewnia odwodnienie nawierzchni.

Podkłady są elementami sztukowymi, a nie materiałem sypkim. Do ich przewozu stosuje się inne wagony, np. platformy.

Najlepiej nadają się materiały sypkie, takie jak tłuczeń, żwir lub kruszywo, które można rozładować grawitacyjnie przez urządzenia dozujące.

Tłuczeń przewozi się jako materiał sypki w wagonach samowyładowczych, natomiast szyny długie wymagają specjalnych platform lub składów przystosowanych do transportu długich elementów.