Pytania pomocnicze - TKO.04

Niwelacja geometryczna polega na wyznaczaniu różnic wysokości za pomocą niwelatora i łaty niwelacyjnej. Oś celowa niwelatora jest pozioma, a odczyty z łaty pozwalają obliczyć wysokości punktów.

Niwelator jest ustawiony przy punkcie o znanej wysokości, a łata znajduje się na punkcie wyznaczanym. Różnicę wysokości oblicza się zwykle jako wysokość osi celowej minus odczyt z łaty.

W niwelacji w przód instrument znajduje się przy jednym z punktów, a odczyt wykonuje się na łacie ustawionej na punkcie drugim. W niwelacji ze środka niwelator ustawia się między dwiema łatami, co zmniejsza wpływ niektórych błędów pomiarowych.

Odczyt z łaty to wartość przecięcia poziomej osi celowej niwelatora z podziałką łaty. Służy do obliczenia różnicy wysokości lub rzędnej punktu.

Różnicę wysokości oblicza się ze wzoru Δh = i − N, gdzie i to wysokość osi celowej nad punktem odniesienia, a N to odczyt z łaty na punkcie mierzonym.

Ponieważ przy ustawieniu instrumentu w środku odległości błędy celowania, krzywizny Ziemi i refrakcji częściowo się kompensują. Dlatego metoda ta jest preferowana przy dokładniejszych pomiarach.

Służy do wyznaczania rzędnych terenu, kontroli wysokości elementów konstrukcji, sprawdzania spadków oraz prowadzenia robót ziemnych i montażowych zgodnie z projektem.

Pospółkę zalicza się do gruntów sypkich, czyli niespoistych. W tabelach występuje zwykle razem z piaskami i żwirami.

Dla pospółki zagęszczanej płytą wibracyjną lekką zalecana grubość warstwy wynosi 20–40 cm.

Dla gruntów sypkich, takich jak piaski, żwiry i pospółki, liczba przejść lekkiej płyty wibracyjnej wynosi zwykle 5–8.

Zbyt gruba warstwa może nie zostać skutecznie zagęszczona w całej objętości. Zbyt cienka warstwa obniża wydajność robót.

Płyta wibracyjna jest mniejsza i przydatna w miejscach ograniczonych, np. w wykopach. Walec ma większą wydajność i stosuje się go głównie na większych powierzchniach.

Należy znaleźć rodzaj sprzętu, następnie rodzaj gruntu, a potem odczytać grubość warstwy i liczbę przejść maszyny po jednym śladzie.

Polega na uderzeniu w powierzchnię betonu i pomiarze liczby odbicia bijaka. Na tej podstawie można orientacyjnie ocenić twardość i wytrzymałość betonu.

Badanie nie wymaga wycinania próbek ani uszkadzania elementu konstrukcyjnego. Pozostawia co najwyżej niewielki ślad na powierzchni betonu.

Bezpośrednio ocenia się twardość powierzchniową betonu, a pośrednio szacuje jego wytrzymałość na ściskanie.

Sklerometr pozwala szybko zbadać beton w konstrukcji bez pobierania próbek. Badania laboratoryjne są zwykle dokładniejsze, ale wymagają wykonania lub pobrania próbek.

Na wynik wpływają m.in. wilgotność betonu, stan i gładkość powierzchni, wiek betonu, karbonatyzacja oraz kierunek wykonywania pomiaru.

Spoinomierz służy do pomiaru szerokości spoin lub szczelin. Nie jest przyrządem do oceny odporności ani wytrzymałości betonu.

Sonda dynamiczna służy głównie do badania zagęszczenia i oporu gruntów. Nie stosuje się jej do nieniszczącego pomiaru odporności betonu.

Oznacza stan, w którym element ma nieodwracalne zniszczenia i nie może być dalej bezpiecznie użytkowany. Wymaga pilnej reakcji technicznej i organizacyjnej.

Stan budzący niepokój wskazuje na uszkodzenia wymagające obserwacji lub naprawy. Stan przedawaryjny oznacza już zniszczenia na tyle poważne, że dalsze użytkowanie elementu jest niemożliwe.

To słowo kluczowe prowadzi do odpowiedzi „stan przedawaryjny”. Oznacza, że elementu nie da się przywrócić do prawidłowego stanu zwykłymi zabiegami utrzymaniowymi.

Należy ograniczyć lub wstrzymać użytkowanie elementu, wykonać ocenę techniczną i zaplanować naprawę, wzmocnienie albo wymianę. Priorytetem jest bezpieczeństwo ruchu kolejowego.

Mogą to być znaczne pęknięcia elementów nośnych, utrata nośności, duże trwałe odkształcenia, zaawansowana korozja lub zniszczenie betonu. Ważne jest, że uszkodzenia uniemożliwiają dalsze użytkowanie.

Wiadukt przenosi obciążenia od pociągów i toru. Uszkodzenie elementów nośnych może doprowadzić do ograniczenia nośności, deformacji toru lub zagrożenia katastrofą budowlaną.

Jest to górna część podpory, na której umieszcza się łożyska mostowe. Przenosi obciążenia z przęsła na filar lub przyczółek.

Należy znaleźć element opisany jako ława i odczytać wymiar poziomy przypisany bezpośrednio do tego elementu. W tym zadaniu jest to 1,20 m.

Ława podłożyskowa i korpus filara to różne części podpory. Filar może mieć inną szerokość niż element, na którym bezpośrednio opierają się łożyska.

Łożyska przekazują siły z przęsła na podporę i umożliwiają kontrolowane przemieszczenia lub obroty konstrukcji, np. pod wpływem temperatury i obciążeń.

Pomaga opis elementu, strzałka wskazująca ławę oraz linie wymiarowe obejmujące jej szerokość lub wysokość. Warto też sprawdzić położenie ławy pod dźwigarami.

Najczęściej myli się wymiary różnych elementów, np. szerokość ławy z szerokością filara albo wysokością podpory. Trzeba zawsze sprawdzać, do czego odnosi się konkretna linia wymiarowa.

Należy znaleźć kolumnę oznaczoną #14 lub Ø14 i odczytać z niej sumaryczną masę prętów. W tym przypadku masa wynosi 844,5 kg.

Całkowity koszt oblicza się ze wzoru: koszt = masa × cena jednostkowa. Dla prętów Ø14: 844,5 kg × 2,60 zł/kg = 2 195,70 zł.

Cena podana jest za 1 kilogram, więc do obliczeń potrzebna jest masa materiału. Długość byłaby potrzebna tylko wtedy, gdy trzeba byłoby najpierw obliczyć masę z masy jednostkowej kg/m.

Masę oblicza się ze wzoru: masa = długość całkowita × masa jednostkowa. Dla Ø14 byłoby to około 697,97 m × 1,21 kg/m = 844,5 kg.

Oznacza pręty zbrojeniowe o średnicy 14 mm. Symbol Ø odnosi się do średnicy pręta.

Zestawienie stali pozwala określić ilość, długość i masę prętów zbrojeniowych. Na tej podstawie można obliczyć zapotrzebowanie materiałowe oraz koszt stali.

Trzeba stosować właściwe jednostki, odczytać dane z odpowiedniej kolumny i używać ceny odpowiadającej jednostce miary. W tym zadaniu cena dotyczy kilograma, więc podstawą obliczeń jest masa w kg.

Blachownica to stalowy dźwigar zbudowany z blach, zwykle o pełnej ściance. Widać ją jako masywny element nośny biegnący wzdłuż przęsła.

Blachownica ma pełną ściankę z blach stalowych, natomiast kratownica składa się z prętów tworzących układ trójkątów. Oba elementy mogą pełnić funkcję dźwigarów nośnych.

Dźwigar przenosi obciążenia od toru, taboru i pomostu na podpory mostu. Jest jednym z głównych elementów nośnych przęsła.

Mostownice podpierają szyny i przekazują obciążenia z toru na konstrukcję mostu. Umożliwiają też prawidłowe zamocowanie szyn na obiekcie.

Odbojnice to dodatkowe szyny lub elementy prowadzące stosowane w celu ograniczenia skutków wykolejenia. Nie są głównym elementem nośnym mostu.

Elementy nośne, takie jak blachownice i kratownice, przenoszą obciążenia konstrukcji. Elementy nawierzchni, np. mostownice i szyny, służą głównie do prowadzenia toru i przekazywania obciążeń na konstrukcję.

Najpierw określa się rodzaj pala, np. wbijany lub wykonywany w gruncie, a następnie rodzaj gruntu. Termin odczytuje się na przecięciu właściwego wiersza i kolumny.

Glina zwięzła jest gruntem spoistym, ponieważ zawiera frakcje drobne i wykazuje spójność. Dlatego w tabeli należy korzystać z kolumny „spoiste”.

Dla pali wbijanych w gruntach spoistych termin sprawdzenia nośności wynosi 30 dni od wykonania pala.

Pale wbijane są gotowymi elementami zagłębianymi w podłoże przez uderzenia lub wibracje. Pale wykonywane w gruncie powstają bezpośrednio w otworze lub przestrzeni uformowanej w podłożu, zwykle z betonu.

Termin 7 dni dotyczy pali wbijanych w gruntach niespoistych. Glina zwięzła jest gruntem spoistym, więc właściwy termin to 30 dni.

Jeżeli co najmniej 50% całkowitej nośności pala uzyskiwane jest w gruntach spoistych, to one są miarodajne przy ustalaniu terminu sprawdzenia nośności.

Zasadniczo tabela podaje 30 dni, ale przy cementach szybkosprawnych lub po potwierdzeniu odpowiedniej wytrzymałości betonu badanie można wykonać wcześniej.

Polega na natryskiwaniu zaprawy lub mieszanki betonowej pod ciśnieniem na przygotowaną powierzchnię. Mieszanka zagęszcza się dzięki energii uderzenia o podłoże.

Pozwala szybko uzupełniać ubytki betonu, wzmacniać elementy i wykonywać naprawy w miejscach trudno dostępnych. Dobrze przylega do odpowiednio przygotowanego podłoża.

Torkretowanie polega na nanoszeniu zaprawy lub betonu, a piaskowanie na oczyszczaniu powierzchni strumieniem ścierniwa. Piaskowanie może być etapem przygotowania podłoża przed naprawą.

Należy usunąć luźne i skorodowane fragmenty betonu, oczyścić zbrojenie, odpylić powierzchnię i zapewnić dobrą przyczepność warstwy naprawczej.

Stosuje się metodę suchą i mokrą. W metodzie suchej woda dodawana jest przy dyszy, a w metodzie mokrej natryskiwana jest już przygotowana mieszanka.

Napawanie dotyczy nanoszenia warstwy metalu, najczęściej metodami spawalniczymi. Nie jest technologią natryskiwania zaprawy na konstrukcję żelbetową.

Wskaźnik W 9 wyznacza początek lub koniec odcinka toru, przez który należy jechać z ograniczoną prędkością.

Ograniczenie prędkości może wynikać z robót torowych, uszkodzeń nawierzchni, prac przy obiektach inżynieryjnych albo innych warunków obniżających bezpieczeństwo jazdy.

W 9 dotyczy odcinka jazdy z ograniczoną prędkością, natomiast W 4 wskazuje miejsce zatrzymania czoła pociągu.

Nie. Wskaźnik W 9 jest przeznaczony dla prowadzącego pojazd kolejowy i dotyczy jazdy z ograniczoną prędkością.

Ustawia się go przy torze na granicy odcinka, na którym obowiązuje ograniczona prędkość, czyli na jego początku lub końcu.

Maszynista powinien rozpoznać, że wjeżdża na odcinek z ograniczoną prędkością albo że taki odcinek się kończy.