Pytania pomocnicze - TKO.05

Zwis to pionowe obniżenie przewodu między punktami jego zawieszenia. Jest jednym z podstawowych parametrów oceny prawidłowego naciągu przewodu.

Zwis jest bezpośrednio związany z naprężeniem mechanicznym przewodu. Zbyt duży zwis oznacza zwykle zbyt mały naciąg, a zbyt mały zwis może świadczyć o nadmiernym naprężeniu.

Zwis należy mierzyć w co najmniej trzech punktach odcinka naprężania. Pozwala to ocenić stan przewodu na całym odcinku, a nie tylko lokalnie.

Wzrost temperatury powoduje wydłużanie przewodu i zwiększenie jego zwisu. Spadek temperatury powoduje skrócenie przewodu i wzrost naprężenia.

Jeden pomiar może nie odzwierciedlać rzeczywistego rozkładu naprężeń na całym odcinku. Pomiar w kilku punktach zmniejsza ryzyko błędnej oceny.

Odcinek naprężania to fragment sieci lub przewodu między punktami kotwienia albo urządzeniami naprężającymi. Na tym odcinku kontroluje się wymagane parametry mechaniczne przewodów.

Służy do budowy, konserwacji i napraw sieci trakcyjnej. Wykorzystuje się go m.in. przy wymianie przewodu jezdnego, regulacji sieci i usuwaniu awarii.

Ponieważ ma specjalistyczne pomosty robocze, urządzenia do rozwijania przewodu oraz sprzęt do prac przy sieci górnej. Umożliwia bezpieczną i technicznie poprawną wymianę przewodu.

Przewód jezdny to element sieci górnej, po którym ślizga się pantograf pojazdu trakcyjnego. Przekazuje energię elektryczną do lokomotywy lub zespołu trakcyjnego.

Wymiany wymaga wtedy, gdy jego przekrój lub stan techniczny pogorszył się przez zużycie mechaniczne, przegrzanie, uszkodzenia albo korozję. Nadmierne zużycie może zagrażać ciągłości odbioru prądu i bezpieczeństwu ruchu.

Prace wykonuje się po wyłączeniu napięcia, zabezpieczeniu miejsca pracy i zastosowaniu uziemień ochronnych zgodnie z instrukcjami. Niezbędne jest także dopuszczenie brygady do pracy przez uprawnione osoby.

Pociąg sieciowy jest przeznaczony do specjalistycznych prac przy sieci trakcyjnej. Pociąg gospodarczy ma bardziej ogólne zastosowanie transportowe i utrzymaniowe.

Celem inspekcji jest wykrycie uszkodzeń, zużycia i nieprawidłowości w sieci trakcyjnej, zanim doprowadzą one do awarii lub zagrożenia bezpieczeństwa ruchu.

Takie inspekcje należy przeprowadzać nie rzadziej niż co 1 miesiąc.

Przy większych prędkościach współpraca pantografu z drutem jezdnym musi być bardzo stabilna. Nawet małe nieprawidłowości mogą powodować iskrzenie, uszkodzenia lub ograniczenia ruchu.

Sprawdza się m.in. drut jezdny, linę nośną, izolatory, wysięgniki, uchwyty, połączenia elektryczne i mechaniczne oraz urządzenia naprężające.

Oznacza to, że odstęp między inspekcjami nie może być dłuższy niż jeden miesiąc. Inspekcje mogą być wykonywane częściej, jeśli wymaga tego stan techniczny lub sytuacja eksploatacyjna.

Dodatkową inspekcję wykonuje się np. po awarii, silnym wietrze, oblodzeniu, robotach w pobliżu sieci lub po zgłoszeniu nieprawidłowości przez maszynistę.

Stosuje się je do bezpiecznego wykonywania czynności manipulacyjnych przy urządzeniach elektrycznych, np. obsługi odłączników lub zakładania osprzętu. Pozwalają zachować bezpieczną odległość od części czynnych.

Wilgoć, zabrudzenia i uszkodzenia mogą pogorszyć właściwości izolacyjne drążka. Zwiększa to ryzyko porażenia prądem.

Drążek izolacyjny jest narzędziem do bezpiecznego wykonywania czynności z odległości. Przenośny uziemiacz służy do połączenia odłączonego urządzenia z ziemią w celu zabezpieczenia miejsca pracy.

Wskaźnik napięcia służy do sprawdzania obecności napięcia. Drążek izolacyjny jest narzędziem roboczym lub nośnikiem końcówek roboczych.

Oznacza to, że można do niego mocować różne wymienne końcówki, np. haki, chwytaki lub adaptery. Dzięki temu jeden drążek może służyć do wielu czynności.

Nie wolno używać drążka z pęknięciami, rozwarstwieniami, śladami przypalenia, uszkodzoną powierzchnią izolacyjną lub niesprawnym mocowaniem końcówki roboczej.

Minimalne odległości ograniczają ryzyko przeskoku łuku elektrycznego i przypadkowego zbliżenia się do części czynnych. Są podstawowym elementem bezpieczeństwa pracy.

Pierwsza cyfra określa ochronę przed dostępem do części niebezpiecznych oraz przed wnikaniem ciał stałych. W oznaczeniu IP44 cyfra 4 oznacza ochronę przed ciałami większymi niż 1 mm.

Druga cyfra określa poziom ochrony przed wodą. Im wyższa cyfra, tym zwykle lepsza ochrona przed wilgocią, bryzgami lub strumieniem wody.

Oba oznaczenia mają taki sam poziom ochrony przed ciałami stałymi, bo pierwsza cyfra to 4. Różni się ochrona przed wodą: IP44 chroni przed bryzgami z dowolnego kierunku, a IP43 słabiej.

Ponieważ druga cyfra zmniejsza się z 4 do 3. Oznacza to niższy poziom ochrony przed działaniem wody.

Nie. Klasa ochronności dotyczy sposobu ochrony przeciwporażeniowej, np. uziemienia lub izolacji, a nie szczelności obudowy.

Nie. Pełna pyłoszczelność występuje przy pierwszej cyfrze 6, np. IP65. Cyfra 4 oznacza tylko ochronę przed ciałami stałymi większymi niż 1 mm.

Służy do bezkontaktowego wykrywania miejsc o podwyższonej temperaturze. Pozwala szybko znaleźć przegrzewające się połączenia, styki, przewody lub aparaty.

Może świadczyć o przeciążeniu, poluzowanym połączeniu lub zwiększonej rezystancji styku. Długotrwałe przegrzewanie grozi uszkodzeniem aparatury, awarią lub pożarem.

Elementy rozdzielnicy mogą znajdować się pod napięciem, więc dotykanie ich jest niebezpieczne. Kamera termowizyjna pozwala prowadzić diagnostykę z bezpiecznej odległości.

Kamera termowizyjna mierzy temperaturę bezkontaktowo i pokazuje rozkład temperatur na obrazie. Termometr oporowy wymaga kontaktu czujnika z badanym elementem.

Można wykryć przegrzane zaciski, luźne połączenia, uszkodzone styki, przeciążone przewody oraz nierównomiernie obciążone fazy.

Trzeba uwzględnić emisyjność powierzchni, odbicia promieniowania cieplnego i warunki otoczenia. Najlepiej porównywać podobne elementy pracujące przy podobnym obciążeniu.

Ponieważ szyny torowe stanowią element układu powrotnego i uziemiającego. Prawidłowe połączenie umożliwia odpływ prądu uszkodzeniowego i ogranicza ryzyko porażenia.

Sprawdzenie połączeń polega głównie na ocenie ich stanu technicznego i ciągłości. Pomiar rezystancji uziemienia określa wartość oporu elektrycznego układu uziemiającego.

Otwarcie odłączników odcina określony tor zasilania, ale nie potwierdza skuteczności ochrony przeciwporażeniowej. Przy ochronie przez uziemienie najważniejsze jest sprawne połączenie kabiny z uziemieniem.

Niebezpieczne są przerwania przewodu, poluzowane zaciski, korozja, nadpalenia oraz mechaniczne uszkodzenia izolacji lub żył. Mogą one uniemożliwić odpływ prądu uszkodzeniowego.

Oznacza, że przewód ochronny lub uziemiający tworzy nieprzerwaną drogę elektryczną między chronionymi częściami kabiny a punktem uziemienia, np. szynami torowymi.

Celem jest ograniczenie napięcia dotykowego oraz zapewnienie drogi przepływu prądu zwarciowego w przypadku uszkodzenia izolacji. Dzięki temu zmniejsza się zagrożenie dla obsługi.

Uchwyt krańcowy służy do zakończenia i zamocowania przewodu lub liny w miejscu kotwienia. Przenosi siły naciągu z elementu sieci na konstrukcję wsporczą lub urządzenie naprężające.

Lina nośna podtrzymuje układ sieci jezdnej i przenosi obciążenia mechaniczne. Drut jezdny jest elementem, po którym ślizga się pantograf i z którego pojazd pobiera energię elektryczną.

Kształt stożkowy umożliwia skuteczne zaciskanie liny pod wpływem siły naciągu. Im większe obciążenie rozciągające, tym mocniejsze zakleszczenie elementu w uchwycie.

Może dojść do utraty naciągu, zmiany geometrii sieci jezdnej, pogorszenia współpracy z pantografem, a nawet do awarii lub zerwania elementów sieci.

Sprawdza się stan mechaniczny uchwytu, brak pęknięć, korozji i odkształceń oraz prawidłowe osadzenie liny. Ważne jest też, czy lina nie przesuwa się w uchwycie.

Monter sieci trakcyjnej musi umieć dobrać i zidentyfikować elementy osprzętu w praktyce. Rozpoznanie uchwytu pozwala określić jego funkcję, miejsce montażu i przeznaczenie.

Służy do widocznego rozłączenia przewodu zasilającego sieć trakcyjną od urządzeń podstacji. Jest używany głównie podczas przełączeń i prac eksploatacyjnych.

Dla toru głównego nieparzystego stosuje się numery 10 i 30. W pytaniu egzaminacyjnym oznaczają one stronę wjazdową i wyjazdową stacji.

W typowym schemacie egzaminacyjnym tor nieparzysty kojarzy się z numerami 10 i 30, a tor parzysty z numerami 20 i 40.

Pozwala jednoznacznie wskazać urządzenie, które ma zostać przełączone. Zmniejsza ryzyko pomyłki przy wykonywaniu poleceń łączeniowych.

Odłącznik służy głównie do stworzenia widocznej przerwy izolacyjnej i zwykle nie jest przeznaczony do wyłączania prądów roboczych. Wyłącznik może załączać i wyłączać obwód pod obciążeniem.

Są to strony stacji określone względem kierunku prowadzenia linii i układu torowego. W schematach zasilania pomagają przypisać odłączniki do konkretnych odcinków sieci.

Służy do pewnego uchwycenia przewodu i przeniesienia siły potrzebnej do jego naprężenia. Używa się go m.in. podczas montażu i regulacji naciągu przewodów.

Uchwyt naciągowy pracuje na przewodach nieizolowanych i służy do przenoszenia siły naciągu. Ściągacz izolacji ma ostrza lub mechanizm nacinający powłokę kabla.

Zwykle ma szczęki zaciskowe oraz ucho, hak lub zaczep do połączenia z napinaczem, wciągarką albo liną. Jego konstrukcja umożliwia chwytanie przewodu pod obciążeniem.

Uchwyty dobiera się do konkretnego rodzaju i średnicy przewodu, np. przewodów stalowych, aluminiowych lub stalowo-aluminiowych. Nie wolno stosować uchwytu poza zakresem podanym przez producenta.

Należy sprawdzić stan techniczny szczęk i korpusu, dopuszczalne obciążenie oraz zgodność uchwytu ze średnicą przewodu. Uszkodzonego lub zużytego uchwytu nie wolno używać.

Napinanie polega na przyłożeniu siły wzdłuż przewodu w celu uzyskania właściwego naciągu lub zwisu. Cięcie polega na mechanicznym rozdzieleniu przewodu przy użyciu nożyc lub specjalnych przecinarek.