Pytania pomocnicze - TWO.04

Jednostkę należy odczytać bezpośrednio ze specyfikacji technicznej lub innego fragmentu dokumentacji. Nie należy jej zgadywać na podstawie samej nazwy roboty.

Ponieważ narzut jest warstwą materiału o określonej grubości, więc liczy się jego objętość. Objętość wyraża się w m³.

Metr kwadratowy oznacza powierzchnię, np. obszar umocnienia płytami. Metr sześcienny oznacza objętość, np. ilość wbudowanego kamienia lub gruntu.

Metr bieżący stosuje się przy obmiarze elementów liniowych, np. długości umocnienia brzegu, odcinka rowu, rurociągu lub opaski brzegowej.

Potrzebna jest powierzchnia umocnienia oraz grubość warstwy narzutu. Objętość można obliczyć jako powierzchnię pomnożoną przez grubość.

Ponieważ różne rodzaje robót mierzy się inaczej. Płyty betonowe można mierzyć w m², umocnienie liniowe w mb, a narzut kamienny w m³.

Wyniki obmiarów zapisuje się w dokumentach budowy, najczęściej w książce obmiaru robót, zgodnie z zasadami określonymi w dokumentacji.

Należy odczytać wysokość skarpy oraz jej rzut poziomy. Nachylenie zapisuje się najczęściej jako stosunek wysokości do długości poziomej, np. 3 m : 6 m = 1 : 2.

Oznacza, że na 1 jednostkę wysokości przypadają 2 jednostki odległości poziomej. Taka skarpa jest łagodniejsza niż skarpa 1 : 1.

Ponieważ w hydrotechnice nachylenie skarp zwykle zapisuje się jako stosunek pionu do poziomu. Z rysunku: wysokość wynosi 3 m, a rzut poziomy skarpy 6 m, więc 3 : 6 = 1 : 2.

Na rysunku widoczny jest korpus wału, korona wału o szerokości 8 m oraz dwie skarpy boczne o rzucie poziomym po 6 m i wysokości 3 m.

Tak. Obie skarpy mają tę samą wysokość 3 m i ten sam rzut poziomy 6 m, dlatego ich nachylenie wynosi 1 : 2.

Nachylenie wynosiłoby 3 : 9, czyli 1 : 3. Skarpa byłaby łagodniejsza niż przy nachyleniu 1 : 2.

Nachylenie wpływa na stateczność korpusu wału, odporność na osuwanie oraz możliwość wykonania i utrzymania umocnień skarp. Zbyt strome skarpy mogą być mniej stabilne.

Należy odjąć rzędną dna rowu od rzędnej terenu przy rowie. Wynik jest pionową głębokością rowu.

Rzędna terenu określa wysokość punktu terenu względem przyjętego poziomu odniesienia, zwykle w metrach nad poziomem morza.

Rzędna dna dotyczy najniższego poziomu rowu lub cieku, a rzędna terenu określa poziom gruntu przy przekroju.

Głębokość jest wymiarem pionowym, więc oblicza się ją z różnicy wysokości. Odległości poziome służą raczej do określania szerokości dna, skarp lub całego przekroju.

Głębokość rowu mierzy się od terenu do dna, natomiast głębokość wody od zwierciadła wody do dna. Rów może mieć większą głębokość niż aktualny poziom wody.

Z rysunku odczytuje się rzędną terenu 282,40 m n.p.m. oraz rzędną dna 281,00 m n.p.m. Różnica 282,40 − 281,00 wynosi 1,40 m.

Należy znaleźć robotę zaznaczoną w kolumnie z daną datą, a następnie odczytać liczbę pracowników z kolumny „Liczba i specjalność robotników lub maszyny”.

W tych dniach zaznaczono wykonywanie robót „Ręczne wykonanie wykopu”. Dla tej pozycji w kolumnie liczby robotników wpisano 6.

Liczba roboczo-dni określa nakład pracy potrzebny do wykonania danej roboty przez jednego pracownika w ciągu dni roboczych. Oblicza się ją zwykle jako ilość robót podzieloną przez normę wydajności dziennej.

Liczbę dni pracy oblicza się przez podzielenie liczby roboczo-dni przez liczbę pracowników w brygadzie. Wynik często zaokrągla się do pełnych dni przyjętych w harmonogramie.

Liczba dni pracy wynika z obliczeń i może być ułamkowa. Przyjęta liczba dni pracy to wartość praktyczna wpisana do harmonogramu, zwykle zaokrąglona do pełnych dni.

Nie zawsze. Sumuje się tylko pracowników z tych robót, które są wykonywane równocześnie w danym dniu.

Oznacza, że dana robota jest zaplanowana do wykonania w tym konkretnym dniu.

Paliki stabilizują kiszkę faszynową i utrzymują ją w zaprojektowanym położeniu. Dzięki temu umocnienie lepiej chroni skarpę przed rozmyciem.

Na rysunku podano, że wymiary są w centymetrach. Palik o długości 110–130 mm byłby zbyt krótki do zakotwienia umocnienia w skarpie.

Najpierw należy sprawdzić jednostkę podaną przy rysunku, a następnie odczytać wartość przypisaną do konkretnego elementu. W tym przypadku długość palika oznaczono jako 110–130 cm.

Kiszki faszynowe to walcowate wiązki faszyny, czyli gałęzi związanych w pęki. Stosuje się je do umacniania brzegów i skarp cieków oraz ograniczania erozji.

Często stosuje się darninę, narzut kamienny, włókninę filtracyjną oraz paliki mocujące. Dobór elementów zależy od warunków przepływu i projektu umocnienia.

Zbyt krótki palik nie zapewni odpowiedniego zakotwienia w gruncie. Może to spowodować przesunięcie lub wypłukanie kiszki faszynowej podczas przepływu wody.

Po zamykających się szczękach lub łupinach, które obejmują materiał. Nie jest to zwykła łyżka koparki, lecz element służący do chwytania i podnoszenia.

Najczęściej do wybierania namułów, pogłębiania dna, usuwania przeszkód z cieku oraz przeładunku materiałów na barkach lub przy brzegu rzeki.

Osprzęt łyżkowy kopie i nabiera grunt klasyczną łyżką. Chwytak zamyka szczęki na materiale, dlatego lepiej nadaje się do pionowego wybierania i podnoszenia.

Pozwala wydobywać namuł i osady z dna cieku bez konieczności wykonywania długiego ruchu kopania. Może pracować z brzegu, pomostu, barki lub koparki pływającej.

Chwytak służy do chwytania i przenoszenia materiału. Zrywak ma zwykle pojedynczy ząb lub pazur i służy do rozluźniania twardego gruntu.

Chwytak obejmuje i przenosi materiał, natomiast osprzęt nożycowy tnie lub kruszy elementy, np. stal, beton albo konstrukcje rozbiórkowe.

Można przenosić namuły, piasek, żwir, kamień, faszynę, złom, drewno oraz inne materiały sypkie lub kawałkowe, zależnie od typu chwytaka.

Kiszki faszynowe mają kształt długich, cylindrycznych wiązek gałęzi, zwykle przewiązanych drutem lub sznurkiem. Wyglądają jak wałki z faszyny ułożone w stos.

Służą do umacniania brzegów i skarp, wykonywania opasek brzegowych, zabezpieczania dna oraz jako element konstrukcji faszynowych w ciekach naturalnych.

Kiszka faszynowa jest długa i walcowata, natomiast materac faszynowy jest płaski i ma formę maty. Materace często układa się na większych powierzchniach dna lub skarp.

Faszyna wiklinowa to materiał z gałęzi wierzby, a kiszka faszynowa to gotowy wyrób wykonany z faszyny związanej w walec.

Są elastyczne, naturalne, łatwo dopasowują się do nierównego podłoża i dobrze sprawdzają się przy umacnianiu brzegów oraz dna cieków.

Paliki drewniane służą do mocowania i stabilizowania elementów faszynowych, aby nie przesuwały się pod wpływem nurtu wody.

Na zdjęciu widać wiązki cienkich gałęzi, a nie pojedyncze, grube, zaostrzone elementy drewniane. Paliki mają zwykle regularniejszy kształt i służą głównie do mocowania.

Po tym, że koparka urabia grunt ruchem łyżki do siebie. Zwykle pracuje poniżej poziomu ustawienia maszyny, np. w rowie, wykopie lub korycie rzeki.

Stosuje się ją do pogłębiania i profilowania koryt cieków, wykonywania wykopów, odmulania oraz kształtowania skarp. Jest przydatna, gdy grunt znajduje się poniżej stanowiska koparki.

Łyżka podsiębierna kopie ruchem do maszyny i zwykle poniżej jej poziomu. Łyżka przedsiębierna pracuje ruchem od maszyny i częściej służy do urabiania gruntu powyżej poziomu ustawienia koparki.

Ponieważ koparka może stać na brzegu, a łyżką wybierać grunt z dna lub skarpy koryta poniżej swojego poziomu. Umożliwia to pogłębianie i nadawanie właściwego profilu cieku.

Osprzęt chwytakowy ma szczęki zamykające się na materiale. Stosuje się go np. do wybierania gruntu z głębokich wykopów, studni lub miejsc, gdzie potrzebne jest pionowe opuszczanie osprzętu.

Właściwy osprzęt wpływa na wydajność, dokładność i bezpieczeństwo robót. Nieodpowiednia łyżka może utrudniać profilowanie skarp, pogłębianie koryta lub załadunek urobku.

Objętość oblicza się ze wzoru V = długość × szerokość × wysokość. Wszystkie wymiary powinny być podane w metrach, a wynik otrzymuje się w m³.

Beton zamawia się i rozlicza objętościowo, dlatego jednostką właściwą jest m³. Metr kwadratowy dotyczy powierzchni, a nie ilości mieszanki.

Najpierw oblicza się objętość jednej stopy, a następnie mnoży przez liczbę stóp. W tym przykładzie 1,4 m³ × 3 = 4,2 m³.

Wysokość to trzeci wymiar elementu, który mnoży się przez długość i szerokość. Przy stopie 2,0 × 2,0 m i wysokości 0,35 m daje to 1,4 m³.

Najczęstsze błędy to pominięcie liczby elementów, użycie różnych jednostek oraz podanie wyniku w m² zamiast w m³. Trzeba też uważać na poprawne mnożenie wymiarów.

Jeżeli treść zadania tego nie wymaga, na egzaminie przyjmuje się wynik wynikający bezpośrednio z obliczeń geometrycznych. Zapas technologiczny dolicza się tylko wtedy, gdy jest podany w zadaniu lub wymagany w dokumentacji.

Stanowisko górne to część cieku znajdująca się powyżej jazu, od strony napływu wody. Występuje tam spiętrzenie wody, dlatego kontroluje się m.in. skarpy i ich umocnienia.

Skarpy są narażone na działanie spiętrzonej wody, falowanie, filtrację i rozmywanie. Ich uszkodzenie może prowadzić do utraty stateczności brzegu lub zagrożenia dla budowli.

Należy zwracać uwagę na ubytki materiału, osunięcia, pęknięcia, zapadliska, rozluźnienie narzutu, wypłukanie gruntu oraz nadmierną roślinność utrudniającą odpływ lub kontrolę.

Do stanowiska dolnego należą m.in. wypad, niecka wypadowa, urządzenia do rozpraszania energii oraz umocnienia dna i brzegów poniżej budowli.

Stanowisko górne znajduje się przed jazem, od strony napływu i spiętrzenia wody. Stanowisko dolne znajduje się za jazem, gdzie woda odpływa i często ma dużą energię hydrauliczną.

Przeglądy służą szybkiemu wykrywaniu uszkodzeń, ocenie bezpieczeństwa obiektu i planowaniu napraw. Dzięki nim można zapobiec awariom oraz rozmyciom koryta lub skarp.