Pytania pomocnicze - TWO.05

Polega na oględzinach trudno dostępnych miejsc za pomocą endoskopu. Jest to badanie wizualne, umożliwiające ocenę powierzchni i połączeń bez demontażu elementów.

Ponieważ wynik badania opiera się na obserwacji obrazu badanego miejsca. Endoskop jedynie umożliwia dostęp wzrokowy tam, gdzie bezpośrednie oględziny są utrudnione.

Można zauważyć wady powierzchniowe, korozję, zabrudzenia, pęknięcia widoczne na powierzchni, uszkodzenia mechaniczne lub nieprawidłowości montażowe.

Nie powinno się nim oceniać wad ukrytych wewnątrz materiału lub spoiny. Do takich wad stosuje się np. badania ultradźwiękowe albo radiograficzne.

Badanie endoskopowe jest wizualne i pokazuje powierzchnię badanego miejsca. Badanie ultradźwiękowe wykorzystuje fale dźwiękowe do wykrywania nieciągłości również wewnątrz materiału.

Może być przydatny w zbiornikach, rurach, profilach zamkniętych, komorach, przestrzeniach technicznych oraz przy połączeniach ukrytych za elementami wyposażenia.

Odbijacze są elementami wyposażenia lub ochrony burty, a nie zasadniczą konstrukcją kadłuba. Szerokość B odnosi się do wymiaru konstrukcyjnego mierzonego między zewnętrznymi krawędziami wręgów.

Wręgi są poprzecznymi elementami szkieletu kadłuba. Nadają kadłubowi kształt i przenoszą obciążenia działające na poszycie.

Nie. Nawet jeśli nadbudówka jest szersza od części kadłubowej, szerokość B określa się według konstrukcji kadłuba, a nie nadbudówki.

Szerokość konstrukcyjna odnosi się do kadłuba i jego elementów nośnych. Szerokość całkowita może obejmować także elementy wystające, np. odbijacze lub wyposażenie burtowe.

Wymiar B stosuje się w obliczeniach projektowych, klasyfikacyjnych i statecznościowych. Jest też jednym z podstawowych wymiarów opisujących kadłub jednostki.

Jednoznaczne definicje zapewniają, że projektanci, stocznie i inspektorzy stosują te same zasady pomiaru. Dzięki temu wyniki obliczeń i kontroli są porównywalne.

Polega na napełnieniu komory wodą do wymaganego poziomu, w tym przypadku do górnej części kluzy łańcuchowej. Woda jednocześnie sprawdza szczelność i obciąża konstrukcję.

Słup wody wytwarza ciśnienie hydrostatyczne, które działa na ściany, dno, grodzie i spoiny. Dzięki temu można ocenić, czy konstrukcja nie ulega nadmiernym odkształceniom.

Próba szczelności sprawdza, czy nie ma przecieków. Próba konstrukcyjna sprawdza, czy element wytrzymuje wymagane obciążenie bez uszkodzeń i trwałych deformacji.

Taka metoda dobrze wykrywa nieszczelności, ponieważ na przeciekach pojawiają się pęcherzyki. Nie daje jednak typowego obciążenia konstrukcyjnego jak napełnienie wodą.

Kontroluje się głównie spoiny, styki blach, przejścia konstrukcyjne, dno, grodzie oraz miejsca połączeń z kluzą łańcuchową. Szuka się przecieków i odkształceń.

Komora łańcuchowa musi być szczelna i odporna na obciążenia od wody oraz pracy łańcucha kotwicznego. Próba potwierdza poprawność wykonania konstrukcji.

Określają, czy pracownik może bezpiecznie wykonywać konkretne zadania. Jeśli są przeciwwskazania zdrowotne, osoba nadzorująca nie może dopuścić pracownika do pracy niezgodnej z tymi zaleceniami.

Odpowiada za to osoba kierująca lub nadzorująca pracowników, np. brygadzista, mistrz albo kierownik. Ma ona obowiązek reagować, gdy praca mogłaby zagrażać zdrowiu lub życiu.

Brak uprawnień dotyczy kwalifikacji formalnych, np. obsługi urządzeń. Przeciwwskazania lekarskie dotyczą stanu zdrowia i mogą uniemożliwiać wykonywanie określonych prac niezależnie od kwalifikacji.

Nie. Niewykorzystanie urlopu nie oznacza automatycznie, że pracownik nie może rozpocząć pracy, o ile jest zdolny do jej wykonywania i spełnia wymagania BHP.

Szczególnej oceny mogą wymagać prace na wysokości, w przestrzeniach zamkniętych, spawalnicze, przy hałasie, zapyleniu, substancjach niebezpiecznych oraz przy obsłudze urządzeń technicznych.

Powinien uniemożliwić mu rozpoczęcie tej pracy i zgłosić sprawę przełożonemu lub służbie BHP. Pracownik może zostać skierowany do innych zadań zgodnych z orzeczeniem lekarskim.

Ponieważ nieprawidłowe lub niezgodne z zakresem pracy zalecenia lekarskie oznaczają realne ryzyko dla zdrowia pracownika. Osoba nadzorująca ma obowiązek nie dopuścić go wtedy do pracy.

Zwykły klucz nie pozwala kontrolować momentu dokręcania. Przy denku tłoka konieczne jest dokręcenie śrub zgodnie z wartością podaną w dokumentacji technicznej.

Moment dokręcania to wartość siły obrotowej przykładanej do śruby lub nakrętki. Najczęściej wyraża się ją w niutonometrach, czyli Nm.

Zbyt słabe dokręcenie może spowodować luzowanie się połączenia podczas pracy silnika. Może to prowadzić do awarii tłoka, cylindra lub innych elementów silnika.

Zbyt duży moment może uszkodzić gwint, rozciągnąć śrubę lub spowodować pęknięcie elementu. Takie połączenie nie jest bezpieczne mimo pozornie mocnego dokręcenia.

Dokumentacja określa właściwy moment i kolejność dokręcania. Zapewnia to prawidłowy docisk, trwałość połączenia i bezpieczeństwo pracy mechanizmu.

Zużyty lub rozregulowany klucz może wskazywać błędny moment dokręcania. Kalibracja zapewnia wiarygodność narzędzia i poprawność wykonania połączeń śrubowych.

Chłodzenie powoduje skurcz cieplny metalu, czyli niewielkie zmniejszenie średnicy śruby. Dzięki temu łatwiej wprowadzić ją w ciasno pasowany otwór.

Ciekły azot ma temperaturę około -196°C. Tak niska temperatura powoduje szybkie i wyraźne obkurczenie metalowej śruby.

Śruba rozszerza się i odzyskuje pierwotny wymiar. W efekcie uzyskuje się ciasne, stabilne osadzenie w otworze.

Podgrzanie zwiększa średnicę śruby, więc utrudnia jej wprowadzenie do pasowanego otworu. Może też niekorzystnie wpłynąć na własności materiału.

Nie. Smar może zmniejszyć tarcie, ale nie zmniejsza średnicy śruby. Przy ciasnym pasowaniu wymagany jest efekt skurczu cieplnego.

Stosuje się je w połączeniach wymagających dokładnego ustawienia i przenoszenia dużych sił, np. w połączeniach wałów, kołnierzy, tłumików drgań i elementów silnika.

Ciekły azot może powodować odmrożenia, uszkodzenia oczu i ryzyko niedotlenienia w słabo wentylowanych pomieszczeniach. Należy stosować rękawice kriogeniczne, ochronę twarzy i wentylację.

Najważniejszą cechą jest obecność zaworów grzybkowych w głowicy, zwykle z widocznymi sprężynami. Komora spalania znajduje się nad tłokiem, między głowicą, tuleją cylindra i denkiem tłoka.

W komorze spalania następuje sprężenie ładunku oraz spalanie paliwa. Powstające gazy spalinowe wywierają nacisk na tłok i zamieniają energię cieplną na pracę mechaniczną.

W silniku czterosuwowym napełnianie cylindra i usuwanie spalin odbywa się przez zawory dolotowe i wylotowe umieszczone w głowicy. To odróżnia go od wielu silników dwusuwowych, w których ważną rolę pełnią okna w tulei cylindrowej.

Tworzą ją głowica cylindra, denko tłoka oraz górna część tulei cylindrowej. W głowicy mogą znajdować się zawory, wtryskiwacz i kanały gazowe.

W silniku czterosuwowym komora współpracuje z zaworowym układem rozrządu w głowicy. W silniku dwusuwowym wymiana ładunku może odbywać się przez okna przepłukujące i wylotowe w tulei.

Typowe uszkodzenia to nadpalenia, pęknięcia głowicy, zużycie przylgni zaworowych, nagar oraz uszkodzenia denka tłoka. Wynikają one z wysokiej temperatury, ciśnienia i obciążeń cieplnych.

Rysunek pokazuje przekrój cylindra z tłokiem, tuleją, głowicą i zaworami, czyli elementy silnika spalinowego. Pompa paliwa i zawór parowy mają inną budowę i nie zawierają komory nad tłokiem.

Polega na prześwietleniu spoiny promieniowaniem jonizującym, najczęściej rentgenowskim, i ocenie obrazu na filmie lub detektorze. Umożliwia wykrycie wad wewnętrznych bez niszczenia złącza.

Stosuje się promieniowanie rentgenowskie X lub promieniowanie gamma. W pytaniu egzaminacyjnym poprawną odpowiedzią jest promieniowanie rentgenowskie.

Metoda radiograficzna pozwala wykryć m.in. pęcherze gazowe, wtrącenia żużla, brak przetopu, pęknięcia i inne nieciągłości wewnętrzne.

Badanie radiograficzne wykrywa głównie wady wewnętrzne przy użyciu promieniowania. Badanie penetracyjne wykorzystuje penetrant i służy głównie do ujawniania wad otwartych na powierzchni.

Badanie radiograficzne wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie lub gamma, a ultradźwiękowe fale dźwiękowe o wysokiej częstotliwości. Obie metody są nieniszczące, ale działają na innej zasadzie.

Ponieważ pozwala ocenić jakość spoiny bez jej rozcinania, łamania ani uszkadzania. Element po badaniu może nadal być używany, jeśli spełnia wymagania jakościowe.

Należy chronić ludzi przed promieniowaniem jonizującym, stosować strefy kontrolowane, osłony, oznakowanie i uprawniony personel. Promieniowanie rentgenowskie może być szkodliwe dla zdrowia.

Służy do bezpiecznego wprowadzenia tłoka z pierścieniami do cylindra lub tulei cylindrowej. Ułatwia osiowe ustawienie tłoka i chroni pierścienie przed uszkodzeniem.

Pierścienie wystają poza obrys tłoka, dlatego bez ich ściśnięcia mogłyby zahaczyć o krawędź tulei cylindrowej. Groziłoby to ich pęknięciem lub zarysowaniem gładzi cylindra.

Przyrząd do montażu tłoka pomaga wprowadzić cały tłok do cylindra. Przyrząd do pierścieni służy tylko do zakładania lub zdejmowania pierścieni z tłoka.

Najczęściej narażone są pierścienie tłokowe, gładź tulei cylindrowej, płaszcz tłoka oraz elementy połączenia z korbowodem lub trzonem tłokowym.

Tłoki silników okrętowych są duże i ciężkie, a tolerancje montażowe są małe. Specjalne oprzyrządowanie zapewnia bezpieczeństwo pracy i dokładne prowadzenie elementu.

Zwykle ma postać dużej metalowej tulei, pierścienia lub prowadnicy umieszczanej przy cylindrze silnika. Nie przypomina małego narzędzia ręcznego do zakładania samych pierścieni.

Pochwa wału przechodzi przez kadłub i ma kontakt z wodą zaburtową. Próba ciśnieniowa potwierdza jej szczelność i bezpieczeństwo eksploatacji.

Wał napędowy przenosi moment obrotowy na śrubę. Pochwa wału jest nieruchomą osłoną i przepustem kadłubowym, w którym wał jest prowadzony i uszczelniany.

Jest to wartość ciśnienia próbnego wskazana w regulacjach PRS dla pochwy wału. W egzaminie ta wartość pomaga rozpoznać właściwy element układu wałów.

Nie. Tunel wału to przestrzeń konstrukcyjna lub korytarz osłaniający przebieg wału wewnątrz kadłuba. Pochwa wału to element przepustu wału przez kadłub, wymagający szczelności.

Łożyska podpierają wał i utrzymują jego prawidłowe położenie podczas pracy. Nie są jednak elementem wskazanym w tym pytaniu jako wymagający próby ciśnieniowej 0,2 MPa.

Sprawdza szczelność i odporność elementu na zadane ciśnienie. W przypadku pochwy wału ma potwierdzić, że przez przepust wału nie będzie przedostawała się woda.