Pytania pomocnicze - TWO.05

Służy do kontrolowanego rozszerzania pierścieni tłokowych podczas ich zdejmowania lub zakładania na tłok. Chroni pierścień i tłok przed uszkodzeniem.

Można wtedy pęknąć pierścień, nadmiernie go odkształcić albo uszkodzić rowki tłokowe. Przyrząd rozporowy rozkłada siłę równomiernie.

Wymienia się je przy nadmiernym zużyciu, utracie sprężystości, pęknięciach, zapieczeniu lub gdy nie zapewniają prawidłowego uszczelnienia komory spalania.

Uszczelniają przestrzeń między tłokiem a tuleją cylindrową, ograniczają przedmuchy gazów i pomagają odprowadzać ciepło z tłoka do tulei.

Trzeba zachować właściwą kolejność pierścieni, kierunek montażu oraz odpowiednie rozmieszczenie zamków. Należy też sprawdzić czystość i stan rowków tłokowych.

Przyrząd rozporowy działa na pierścień tłokowy i umożliwia jego rozszerzenie. Narzędzia do dławicy służą do obsługi elementów uszczelniających drąg tłoka, czyli innego zespołu.

Urządzenie sterowe służy do wychylania steru, a tym samym do zmiany lub utrzymywania kierunku ruchu statku.

Powinno umożliwić przełożenie steru z 35° na jedną burtę do 35° na drugą burtę przy maksymalnej prędkości statku naprzód.

Przy maksymalnej prędkości na ster działają największe siły hydrodynamiczne, więc urządzenie musi mieć odpowiednią moc i niezawodność.

Typowe urządzenia sterowe statków nie pracują w zakresie wychyleń do 90°. W przepisach klasyfikacyjnych stosuje się wartości rzędu 35° na burtę.

Przełożenie steru oznacza zmianę wychylenia z jednej burty na drugą, natomiast powrót do 0° oznacza ustawienie steru w położeniu neutralnym.

Awaria urządzenia sterowego może spowodować utratę manewrowości, trudności w utrzymaniu kursu oraz zwiększyć ryzyko kolizji lub wejścia na mieliznę.

Stoper służy do unieruchomienia łańcucha kotwicznego. Zabezpiecza łańcuch i kotwicę przed samoczynnym przesuwaniem się lub opadnięciem.

Po zablokowaniu łańcucha stoper przejmuje część obciążeń, które w przeciwnym razie działałyby na mechanizm windy kotwicznej. Chroni to windę przed przeciążeniem i zużyciem.

Stoper blokuje i utrzymuje łańcuch w miejscu. Zwalniak służy do szybkiego zwolnienia łańcucha, np. w sytuacji awaryjnej.

Poler jest elementem cumowniczym, używanym do mocowania lin cumowniczych. Nie służy do blokowania łańcucha kotwicznego.

Szakla jest elementem łączącym, np. łańcuch z innym osprzętem. Sama nie jest urządzeniem przeznaczonym do unieruchamiania łańcucha.

Stoper znajduje się najczęściej na pokładzie dziobowym, na trasie prowadzenia łańcucha kotwicznego między kluzą kotwiczną a windą kotwiczną.

Po spawaniu poprawa położenia kokera jest trudna i kosztowna. Błąd osiowania może uniemożliwić prawidłowy montaż trzonu sterowego lub spowodować problemy eksploatacyjne.

Oś kokera należy sprawdzić względem osi pochwy kadłubowej. Właściwe jest zweryfikowanie ich przecięcia zgodnie z dokumentacją techniczną.

Gródź może nie mieć bezpośredniego związku z geometrią układu sterowo-napędowego. Bazą pomiarową powinny być osie i punkty określone w dokumentacji montażowej.

Nie jest to podstawowe kryterium kontroli jego umiejscowienia w kadłubie. Maszynka sterowa współpracuje z układem sterowym, ale ustawienie kokera odnosi się przede wszystkim do osi pochwy kadłubowej.

Może dojść do trudności w montażu steru, zwiększonego tarcia, zużycia łożysk, nieszczelności oraz konieczności wykonania poprawek po spawaniu.

Kontrolę należy wykonać przed spawaniem zasadniczym, najlepiej również po sczepieniu elementu. Pozwala to wykryć przesunięcia zanim połączenie stanie się trwałe.

Wciągarka przenosi duże siły od łańcucha i kotwicy, dlatego musi być zamocowana do wzmocnionej konstrukcji. Fundament zapobiega odkształceniom pokładu i rozkłada obciążenia na kadłub.

Podparcie pod pokładem wzmacnia miejsce montażu wciągarki i przenosi obciążenia z fundamentu na wręgi, pokładniki lub inne elementy kadłuba.

Komora łańcuchowa służy do przechowywania łańcucha kotwicznego. Nie jest elementem konstrukcyjnym mocującym wciągarkę do pokładu.

Stoper unieruchamia lub odciąża łańcuch kotwiczny. Fundament natomiast jest konstrukcyjną podstawą pod wciągarkę.

Musi przenosić siły rozciągające od łańcucha, momenty od pracy wciągarki, drgania oraz możliwe obciążenia udarowe podczas pracy kotwicy.

Kluza należy do układu kotwicznego i prowadzi łańcuch, ale nie jest powiązana bezpośrednio z fundamentem wciągarki. Nie stanowi jej podparcia konstrukcyjnego.

Ważne są sztywność pokładu, rozmieszczenie wzmocnień pod pokładem, prawidłowe przenoszenie sił oraz ustawienie wciągarki względem łańcucha i kluzy.

To urządzenia i mechanizmy pracujące na pokładzie, np. windy kotwiczne, wciągarki cumownicze, urządzenia holownicze, trapowe lub obsługujące pokrywy lukowe.

Podczas hamowania powstaje ciepło wskutek tarcia. Jeśli elementy nie są odporne termicznie, mogą się odkształcić lub stracić skuteczność.

Muszą wytrzymywać temperaturę do 250°C. Jest to kluczowa wartość do zapamiętania w tym zagadnieniu.

Mogą to być szczęki, taśmy, okładziny cierne, sworznie, śruby, sprężyny, dźwignie oraz wsporniki mocujące hamulec.

Może dojść do spadku skuteczności hamowania, uszkodzenia mocowań, odkształceń oraz utraty kontroli nad urządzeniem pokładowym.

PRS, czyli Polski Rejestr Statków, jest instytucją klasyfikacyjną określającą wymagania techniczne dla statków, ich urządzeń i wyposażenia.

Denko tłoka styka się bezpośrednio z gazami spalinowymi, wysoką temperaturą i dużym ciśnieniem. Dlatego może ulegać wypaleniu, erozji, korozji i odkształceniom.

Stosuje się specjalny przymiar, szablon lub przyrząd kontrolny przykładany do powierzchni denka. Pozwala on porównać kształt tłoka z dopuszczalnym wzorcem.

Typowe uszkodzenia to wypalenia, wżery, pęknięcia, nadtopienia, ubytki materiału i deformacje powierzchni. Mogą one świadczyć o przeciążeniu cieplnym lub niewłaściwym spalaniu.

Może prowadzić do pogorszenia spalania, wzrostu temperatury elementów, przedmuchów gazów i uszkodzenia tłoka. W skrajnym przypadku może spowodować poważną awarię silnika głównego.

Kontrola zużycia polega na ocenie stanu technicznego i ubytku materiału. Trasowanie osi to czynność wyznaczania linii pomocniczych na powierzchni elementu, np. przed obróbką.

Kontrolę wykonuje się podczas przeglądów okresowych, remontów, po demontażu tłoka oraz przy podejrzeniu nieprawidłowej pracy cylindra. Jest to element diagnostyki i utrzymania sprawności silnika.

Ponieważ w razie zerwania zawiesia, awarii haka lub utraty stabilności ładunku może dojść do ciężkiego lub śmiertelnego wypadku. Strefa pod zawieszonym ładunkiem jest strefą niebezpieczną.

Należy sprawdzić przygotowanie pokładu, obecność wymaganych wzmocnień pod pokładem oraz zapewnić wolną i oznakowaną strefę pracy. Miejsce powinno umożliwiać bezpieczne ustawienie i zamocowanie urządzenia.

Przenoszą duże siły powstające podczas cumowania jednostki. Bez nich pokład mógłby ulec odkształceniu lub uszkodzeniu.

Należy sprawdzić masę ładunku, dobór zawiesi, stan techniczny osprzętu dźwignicowego, punkty zaczepienia oraz przebieg trasy transportu. Trzeba też upewnić się, że w strefie niebezpiecznej nie ma pracowników.

Za bezpieczne wykonanie operacji odpowiada zespół wykonujący transport, w tym operator urządzenia dźwignicowego i osoba kierująca lub sygnalista. Muszą oni stosować ustalone sygnały i procedury.

Nie zawsze. Mogą być stosowane, jeśli są przeznaczone do danego obciążenia, mają wymagane dopuszczenia i są w dobrym stanie technicznym. Zakazane jest natomiast używanie uszkodzonego lub źle dobranego osprzętu.

Najważniejsze zagrożenia to przygniecenie, uderzenie kołyszącym się ładunkiem, upadek ładunku, zakleszczenie dłoni oraz praca w nieuporządkowanej strefie montażowej.

Blok rufowy jest związany z układem napędowym statku, dlatego stanowi bazę do dalszego montażu elementów siłowni i urządzeń napędowych.

Silnik główny jest duży i ciężki, więc wymaga swobodnego dostępu transportowego. Nadbudówka mogłaby utrudnić jego wprowadzenie i ustawienie.

Kocioł pomocniczy służy do wytwarzania pary lub ciepła potrzebnego m.in. do ogrzewania, podgrzewania paliwa, obsługi instalacji pomocniczych i celów technologicznych.

Może zostać ograniczony dostęp do wnętrza kadłuba, co utrudni montaż ciężkich urządzeń i może wymusić dodatkowe prace technologiczne.

Montaż kadłuba dotyczy łączenia konstrukcji, bloków i sekcji. Zbrojenie kadłuba obejmuje wyposażanie go w instalacje, urządzenia, rurociągi i osprzęt.

Prawidłowa kolejność zmniejsza liczbę poprawek, przestojów i prac demontażowych. Dzięki temu skraca się czas budowy i ogranicza koszty.

Ciężkie i wielkogabarytowe urządzenia należy montować wtedy, gdy dostęp do miejsca montażu jest jeszcze możliwie największy.

Suszenie usuwa wilgoć z powierzchni materiału. Dzięki temu kolejne operacje, zwłaszcza czyszczenie i piaskowanie, są skuteczniejsze, a ryzyko korozji mniejsze.

Szczotkowanie usuwa luźną rdzę, pył, zabrudzenia i inne zanieczyszczenia powierzchniowe. Przygotowuje materiał do prostowania oraz dokładniejszego oczyszczania.

Walcowanie służy przede wszystkim do prostowania lub wyrównywania blach i profili. Dzięki temu materiał ma właściwy kształt przed cięciem, trasowaniem i montażem.

Piaskowanie oczyszcza powierzchnię strumieniowo-ściernie, usuwając zgorzelinę, rdzę i pozostałe zanieczyszczenia. Przygotowuje powierzchnię do zabezpieczenia antykorozyjnego.

Podczas piaskowania wcześniejsze oznaczenia mogłyby zostać starte lub stać się nieczytelne. Opisywanie na końcu zapewnia identyfikację materiału po zakończonej obróbce.

Może dojść do konieczności powtarzania czynności, utraty oznaczeń albo pogorszenia jakości powierzchni. Nieprawidłowa kolejność zwiększa też ryzyko błędów technologicznych.

Zwykle oznacza się numer elementu, gatunek materiału, wymiary, przeznaczenie lub numer sekcji. Opis umożliwia identyfikację materiału w dalszych etapach produkcji.