Przejdź do głównej treści
  1. Strona główna
  2. Słownik
  3. TWO.05
  4. Pytania pomocnicze

Pytania pomocnicze - TWO.05

Organizacja budowy, remontu i modernizacji kadłuba jednostek pływających - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 556. Strona 9 z 9.

Na czym polega badanie ruchu urządzenia sterowego na statku?

Polega na sprawdzeniu, czy ster wychyla się prawidłowo, płynnie i w wymaganym czasie. Kluczowe jest zmierzenie czasu przełożenia steru przy obciążeniu, szczególnie przy pełnej prędkości statku.

Dlaczego czas wychylenia steru bada się przy pełnej prędkości statku?

Przy pełnej prędkości na płetwę sterową działają największe siły hydrodynamiczne. Jeśli układ działa poprawnie w takich warunkach, uznaje się go za zdolny do bezpiecznej eksploatacji.

Co oznacza maksymalne wychylenie steru?

Jest to skrajne dopuszczalne położenie płetwy sterowej względem osi symetrii statku, np. określony kąt wychylenia na prawą lub lewą burtę.

Jakie elementy układu sterowego mogą wpływać na czas wychylenia steru?

Wpływ mają m.in. napęd sterowy, siłowniki hydrauliczne, pompy, stan mechanizmów przeniesienia ruchu, opory ruchu oraz obciążenie płetwy sterowej wodą.

Czym różni się główne urządzenie sterowe od awaryjnego?

Główne urządzenie sterowe służy do normalnego prowadzenia statku. Awaryjne umożliwia sterowanie w przypadku uszkodzenia układu podstawowego.

Dlaczego w odpowiedzi nie chodzi o ciśnienie wody działające na ster?

Ciśnienie wody jest zjawiskiem wpływającym na obciążenie steru, ale badanie ruchu urządzenia sterowego ocenia efekt pracy układu, czyli czas i poprawność wychylenia steru.

Dlaczego urządzeń cumowniczych nie mocuje się wyłącznie do poszycia pokładu?

Samo poszycie pokładu może być zbyt cienkie, aby bezpiecznie przenieść duże siły od lin cumowniczych. Obciążenia muszą być przekazywane na elementy nośne kadłuba.

Jakie elementy konstrukcji kadłuba najlepiej przenoszą obciążenia od urządzeń cumowniczych?

Najważniejsze są wzdłużniki, pokładniki i wiązary, ponieważ stanowią szkielet nośny pokładu i kadłuba.

Czym grozi ustawienie pachoła cumowniczego w miejscu bez odpowiedniego usztywnienia?

Może dojść do odkształcenia pokładu, pęknięcia spoin, a nawet wyrwania pachoła pod obciążeniem.

Jaka jest rola fundamentu lub podbudowy pod urządzeniem cumowniczym?

Fundament rozkłada siły z urządzenia na większą powierzchnię i przekazuje je na mocne elementy wiązań kadłuba.

Dlaczego sama grubość płyty pod urządzeniem cumowniczym nie wystarcza?

Gruba płyta zwiększa lokalną wytrzymałość, ale jeśli nie jest połączona z układem wiązań, obciążenia nadal nie będą prawidłowo rozprowadzone.

Jakie siły działają na urządzenia cumownicze podczas eksploatacji statku?

Działają na nie głównie siły rozciągające od lin cumowniczych, często o zmiennym kierunku i dużej wartości, zwłaszcza przy wietrze, prądzie lub ruchach jednostki.

Do czego służy zwalniak łańcucha kotwicznego?

Służy do szybkiego odłączenia końcowego odcinka łańcucha kotwicznego w komorze łańcuchowej. Jest elementem bezpieczeństwa stosowanym w sytuacjach awaryjnych.

Dlaczego koniec łańcucha kotwicznego nie powinien być zamocowany na stałe?

Stałe mocowanie uniemożliwiłoby szybkie uwolnienie łańcucha i kotwicy w razie zagrożenia. Dlatego stosuje się mocowanie rozłączne, np. zwalniak.

Czym jest komora łańcuchowa na statku?

To przestrzeń w kadłubie przeznaczona do przechowywania łańcucha kotwicznego po podniesieniu kotwicy. Zwykle znajduje się w części dziobowej jednostki.

Czym różni się zwalniak od stopera łańcucha kotwicznego?

Zwalniak umożliwia szybkie odłączenie końca łańcucha. Stoper służy do zatrzymania lub zablokowania łańcucha, najczęściej na pokładzie, podczas postoju lub obsługi kotwicy.

Do czego służy kausza i dlaczego nie jest poprawną odpowiedzią w tym pytaniu?

Kausza wzmacnia i chroni pętlę liny przed przetarciem. Nie służy do awaryjnego odłączania łańcucha kotwicznego w komorze łańcuchowej.

W jakiej sytuacji może być konieczne awaryjne odłączenie łańcucha kotwicznego?

Może być konieczne, gdy kotwica lub łańcuch zagrażają bezpieczeństwu jednostki, np. przy zakleszczeniu kotwicy, nagłej zmianie warunków pogodowych lub konieczności szybkiego odejścia.

Czym jest przęsło pośrednie łańcucha kotwicznego?

Jest to odcinek łańcucha kotwicznego znajdujący się między elementami skrajnymi układu. Umożliwia podział łańcucha na wymienne i kontrolowane części.

Jaką długość ma kotwiczne przęsło pośrednie?

Długość kotwicznego przęsła pośredniego wynosi 25÷27,5 m. To zakres najważniejszy do zapamiętania w tym pytaniu.

Dlaczego łańcuch kotwiczny dzieli się na przęsła?

Podział ułatwia montaż, transport, przeglądy techniczne i wymianę uszkodzonych odcinków. Pozwala też łatwiej kontrolować długość wydanego łańcucha.

Z jakimi elementami współpracuje łańcuch kotwiczny na statku?

Łańcuch kotwiczny współpracuje m.in. z kotwicą, windą kotwiczną, kluzą kotwiczną, zwalniakiem łańcucha oraz komorą łańcuchową.

Do czego służy komora łańcuchowa?

Komora łańcuchowa służy do przechowywania łańcucha kotwicznego po jego wciągnięciu na statek. Musi umożliwiać bezpieczne i uporządkowane układanie łańcucha.

Jaką funkcję pełni zwalniak łańcucha kotwicznego?

Zwalniak umożliwia szybkie zwolnienie lub zabezpieczenie łańcucha kotwicznego. Jest elementem bezpieczeństwa w układzie kotwicznym.

Jaką funkcję pełni sprzęgło przeciążeniowe w windzie kotwicznej?

Chroni napęd i mechanizm windy przed nadmiernym momentem obrotowym. Przy przeciążeniu powoduje poślizg lub rozłączenie napędu.

Dlaczego regulacja sprzęgła przeciążeniowego jest ważna po remoncie windy kotwicznej?

Po remoncie mogły zostać zmienione nastawy lub wymienione elementy mechanizmu. Regulacja zapewnia, że zabezpieczenie zadziała przy właściwym obciążeniu.

Przy jakim typie napędu windy kotwicznej należy zwrócić szczególną uwagę na regulację sprzęgła przeciążeniowego?

Przy napędzie elektrycznym. Silnik elektryczny może przekazywać duży moment, dlatego sprzęgło chroni mechanizm przed przeciążeniem.

Czym różni się zabezpieczenie przeciążeniowe napędu elektrycznego od hydraulicznego?

W napędzie elektrycznym często stosuje się sprzęgło przeciążeniowe. W napędzie hydraulicznym funkcję ograniczania przeciążenia mogą pełnić elementy hydrauliki, np. zawory przelewowe.

Jakie elementy windy kotwicznej są chronione przez sprzęgło przeciążeniowe?

Chronione są m.in. silnik, przekładnia, wały, koła łańcuchowe oraz elementy przenoszące siłę z napędu na łańcuch kotwiczny.

Co może się stać, jeśli sprzęgło przeciążeniowe zostanie ustawione nieprawidłowo?

Zbyt wysoka nastawa może doprowadzić do uszkodzenia mechanizmu, a zbyt niska do niepotrzebnego rozłączania napędu podczas normalnej pracy.

Do czego służy krętlik w łańcuchu kotwicznym?

Krętlik umożliwia obrót części łańcucha względem siebie. Dzięki temu zapobiega skręcaniu się łańcucha podczas pracy kotwicy.

Jak odróżnić krętlik od zwykłego ogniwa łańcucha kotwicznego?

Zwykłe ogniwo jest jednolitą pętlą, często z rozpórką. Krętlik ma masywny korpus z częścią obrotową i wygląda jak specjalny łącznik między odcinkami łańcucha.

Czym różni się krętlik od szekli?

Szekla służy głównie do łączenia elementów i ma kabłąk ze sworzniem. Krętlik oprócz łączenia umożliwia obrót, co chroni łańcuch przed skręcaniem.

Czym jest łącznik Kentera w łańcuchu kotwicznym?

Łącznik Kentera to rozbieralny element służący do łączenia przęseł łańcucha kotwicznego. Nie pełni funkcji obrotowej tak jak krętlik.

Dlaczego skręcanie łańcucha kotwicznego jest niekorzystne?

Skręcony łańcuch może źle układać się w komorze łańcuchowej, szybciej się zużywać i powodować zakleszczenia. Może też zwiększać obciążenia w elementach osprzętu kotwicznego.

Jakie elementy mogą występować w przęśle łańcucha kotwicznego?

W przęśle mogą występować ogniwa rozpórkowe, ogniwa końcowe, łączniki, szekle oraz krętliki. Ich układ zależy od konstrukcji i przeznaczenia danego odcinka łańcucha.

Na co zwraca się uwagę podczas kontroli krętlika?

Sprawdza się zużycie, korozję, pęknięcia, odkształcenia oraz swobodę obrotu. Element nie powinien mieć luzów ani uszkodzeń obniżających wytrzymałość.

Co oznacza określenie, że próba odbywa się na uwięzi?

Oznacza to, że jednostka jest unieruchomiona lub zabezpieczona przy nabrzeżu, doku albo stanowisku prób. Nie wychodzi w morze w celu wykonania testu.

Dlaczego urządzeń cumowniczych nie testuje się podczas prób morskich?

Urządzenia cumownicze służą do mocowania statku przy nabrzeżu, więc ich działanie można sprawdzić bez wypływania w morze. Próby morskie są potrzebne głównie dla układów pracujących podczas ruchu jednostki.

Jakie elementy zalicza się do urządzeń cumowniczych?

Do urządzeń cumowniczych należą m.in. windy i kabestany cumownicze, pachoły, kluzy, przewłoki, rolki oraz osprzęt do prowadzenia i mocowania lin.

Co sprawdza się podczas badania windy cumowniczej?

Sprawdza się działanie napędu, hamulca, bębna, sterowania, zabezpieczeń oraz poprawność zamocowania urządzenia do konstrukcji pokładu.

Czym różnią się urządzenia cumownicze od kotwicznych?

Urządzenia cumownicze służą do mocowania statku za pomocą lin przy nabrzeżu lub innej jednostce. Urządzenia kotwiczne służą do utrzymywania statku na kotwicy za pomocą łańcucha i kotwicy.

Kto może nadzorować odbiór urządzeń cumowniczych na statku?

Odbiór może być prowadzony przez uprawniony nadzór techniczny, przedstawiciela armatora oraz inspektora towarzystwa klasyfikacyjnego, jeżeli wymagają tego przepisy.

Na czym polega kooperacja zewnętrzna w stoczni?

Polega na zlecaniu określonych prac lub operacji technologicznych firmom spoza stoczni. Prace te są wykonywane na potrzeby budowy, remontu lub modernizacji jednostki pływającej.

Dlaczego cięcie blach w innej firmie jest przykładem współpracy zewnętrznej?

Ponieważ czynność technologiczna potrzebna do wykonania elementów kadłuba jest realizowana przez przedsiębiorstwo zewnętrzne, a nie przez dział stoczni.

Czym różni się praca wewnętrzna stoczni od kooperacji zewnętrznej?

Praca wewnętrzna jest wykonywana przez komórki organizacyjne stoczni, np. jej własny dział obróbki. Kooperacja zewnętrzna oznacza udział innej firmy.

Czy gięcie blach w dziale stoczni jest współpracą zewnętrzną?

Nie. Jest to czynność realizowana wewnątrz stoczni, więc nie stanowi kooperacji zewnętrznej.

Jakie prace przy blachach i profilach mogą być zlecane poza stocznię?

Mogą to być np. cięcie, gięcie, prostowanie, fazowanie krawędzi lub specjalistyczna obróbka profili, jeśli stocznia nie wykonuje ich samodzielnie.

Dlaczego stocznia korzysta z firm zewnętrznych?

Najczęściej z powodu braku odpowiednich maszyn, przeciążenia własnych wydziałów, wymagań specjalistycznych lub potrzeby skrócenia czasu realizacji zlecenia.

Po czym rozpoznać zawór grzybkowy na przekroju?

Charakterystyczne są: pokrętło, pionowy trzpień oraz grzybek dociskany do gniazda zaworu. Element zamykający porusza się liniowo góra–dół.

Jak działa zawór grzybkowy?

Obrót pokrętła przesuwa trzpień, który unosi lub dociska grzybek do gniazda. W ten sposób zawór otwiera, zamyka albo ogranicza przepływ medium.

Czym zawór grzybkowy różni się od zaworu motylkowego?

W zaworze grzybkowym przepływ zamyka grzybek poruszający się liniowo. W zaworze motylkowym przepływ reguluje obracająca się tarcza umieszczona w świetle przewodu.

Czym zawór grzybkowy różni się od zaworu zwrotnego?

Zawór grzybkowy jest zwykle sterowany ręcznie lub napędem i służy do odcinania albo regulacji. Zawór zwrotny działa samoczynnie i zapobiega cofaniu się medium.

Jaką funkcję pełni gniazdo w zaworze grzybkowym?

Gniazdo jest powierzchnią, do której dociska się grzybek. Od szczelności styku grzybka z gniazdem zależy skuteczne zamknięcie przepływu.

Gdzie na jednostkach pływających mogą występować zawory grzybkowe?

Mogą być stosowane w instalacjach wody, paliwa, oleju, pary lub sprężonego powietrza. Służą do odcinania i regulowania przepływu w rurociągach okrętowych.