Pytania pomocnicze - TWO.08
Planowanie i prowadzenie żeglugi po śródlądowych drogach wodnych i morskich wodach wewnętrznych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 956.
Strona 15 z 16.
Co oznacza akwen o nieustalonym kierunku ruchu?
To akwen, na którym nie wyznaczono jednego obowiązującego kierunku poruszania się jednostek. Statki mogą płynąć w różnych kierunkach, a pierwszeństwo ustala się z ogólnych zasad prawa drogi.
Jak działa zasada prawej burty przy przecinaniu kursów?
Jednostka, która widzi inną jednostkę po swojej prawej burcie, powinna ustąpić jej drogi. Statek nadchodzący z prawej strony ma pierwszeństwo.
Jak ustalić pierwszą jednostkę do przejścia, gdy spotyka się kilka statków tej samej kategorii?
Należy znaleźć jednostkę, która w danej sytuacji nie ma innej jednostki po swojej prawej burcie. Taka jednostka przechodzi jako pierwsza.
Dlaczego po przejściu jednej jednostki trzeba ponownie analizować sytuację?
Po usunięciu jednej jednostki z układu zmieniają się relacje pierwszeństwa między pozostałymi statkami. Dlatego kolejność wyznacza się etapami.
Czy jednostki tej samej kategorii mają między sobą pierwszeństwo wynikające z wielkości statku?
Nie, jeżeli są tej samej kategorii, nie rozstrzyga sama wielkość ani kolor jednostki na rysunku. Decyduje wzajemne położenie kursów i zasada prawej burty.
Co powinna zrobić jednostka zobowiązana do ustąpienia drogi?
Powinna wykonać manewr odpowiednio wcześnie i wyraźnie, np. zmienić kurs lub zmniejszyć prędkość. Manewr musi zapewnić bezpieczne minięcie.
Jaki jest poprawny tok rozumowania w zadaniach z rysunkiem kilku jednostek?
Najpierw należy odczytać kierunki ruchu z wektorów lub strzałek, potem ustalić prawą burtę każdej jednostki i kolejno wskazywać statki mające pierwszeństwo.
Do czego służy konosament w przewozie wodnym?
Konosament potwierdza przyjęcie ładunku do przewozu statkiem i określa podstawowe warunki przewozu. Może też uprawniać do odbioru ładunku.
Dlaczego faktura VAT nie jest dokumentem potwierdzającym przyjęcie ładunku do przewozu?
Faktura VAT jest dokumentem księgowym dotyczącym sprzedaży lub usługi. Nie potwierdza fizycznego przyjęcia ładunku na statek.
Czym różni się konosament od manifestu ładunkowego?
Konosament dotyczy przyjęcia konkretnego ładunku do przewozu i praw do jego odbioru. Manifest ładunkowy jest zbiorczym wykazem ładunków znajdujących się na statku.
Jakie dane ładunku mogą być wpisane w konosamencie?
Najczęściej są to: rodzaj ładunku, ilość, masa lub objętość, opakowanie oraz stan zewnętrzny ładunku przy przyjęciu.
Kto może wystawić konosament?
Konosament wystawia przewoźnik, kapitan statku albo upoważniony przedstawiciel przewoźnika po przyjęciu ładunku do przewozu.
Dlaczego konosament jest ważny dla odbiorcy ładunku?
Ponieważ może stanowić podstawę do wydania ładunku odbiorcy w miejscu przeznaczenia. Potwierdza też, jaki ładunek został przyjęty do przewozu.
Do czego służy kanał 70 DSC w paśmie VHF?
Kanał 70 DSC służy do cyfrowego selektywnego wywołania, m.in. w sytuacjach alarmowych, pilnych, bezpieczeństwa oraz do wywołań rutynowych między stacjami. Nie prowadzi się na nim rozmów fonicznych.
Dlaczego wywołanie statku w niebezpieczeństwie uzasadnia użycie DSC?
DSC pozwala szybko przekazać alarm lub wywołanie związane z niebezpieczeństwem do wybranej stacji albo do wszystkich stacji w zasięgu. Jest to element systemu GMDSS zwiększający skuteczność alarmowania.
Czym różni się kanał 70 DSC od kanału 16 VHF?
Kanał 70 służy do cyfrowego wywołania DSC, a kanał 16 do łączności fonicznej w niebezpieczeństwie, pilności i bezpieczeństwie oraz do wywołań ogólnych. Po alarmie DSC dalsza komunikacja często przechodzi na kanał foniczny, np. 16.
Czy sprawy administracyjne, takie jak kontakt z agentem lub armatorami, wymagają użycia kanału 70 DSC?
Zwykle nie. Takie sprawy prowadzi się kanałami roboczymi, telefonicznie lub innymi środkami łączności, a nie jako połączenia alarmowe DSC na kanale 70.
Czy uzyskanie zgody kapitanatu na wejście do portu jest typowym powodem użycia kanału 70 DSC?
Nie jest to typowy przypadek wymagający połączenia DSC. Łączność z kapitanatem lub VTS prowadzi się najczęściej na wskazanych kanałach roboczych VHF zgodnie z lokalnymi przepisami.
Jakie informacje może zawierać alarm DSC w niebezpieczeństwie?
Alarm DSC może zawierać identyfikację jednostki, pozycję, czas oraz rodzaj niebezpieczeństwa, jeśli został wybrany. Ułatwia to szybkie podjęcie akcji ratowniczej.
Dlaczego po alarmie „człowiek za burtą” najpierw rzuca się koło ratunkowe?
Koło ratunkowe daje poszkodowanemu natychmiastowe podparcie na wodzie i zwiększa jego szanse przeżycia. Jest to działanie bezpośrednie i szybsze niż powiadamianie służb.
Jaką rolę pełni obserwator po wypadnięciu człowieka za burtę?
Obserwator powinien stale wskazywać pozycję poszkodowanego i nie tracić go z oczu. Ułatwia to wykonanie manewru powrotu i podjęcie człowieka z wody.
Kiedy należy powiadomić służby ratownicze podczas alarmu „człowiek za burtą”?
Służby powiadamia się wtedy, gdy sytuacja tego wymaga, np. nie można szybko podjąć poszkodowanego, warunki są trudne albo istnieje zagrożenie życia. Nie jest to jednak pierwsza czynność w typowym schemacie odpowiedzi egzaminacyjnej.
Dlaczego opuszczenie łodzi ratunkowej nie jest pierwszą czynnością po alarmie „człowiek za burtą”?
Opuszczenie łodzi ratunkowej zajmuje czas i wymaga przygotowania. Najpierw należy natychmiast zabezpieczyć poszkodowanego na wodzie, np. przez rzucenie koła ratunkowego.
Jakie zagrożenia występują u osoby znajdującej się w wodzie po wypadnięciu za burtę?
Największe zagrożenia to utonięcie, wychłodzenie organizmu, zmęczenie oraz utrata kontaktu wzrokowego ze statkiem. Dlatego liczy się szybka reakcja załogi.
Jakie dalsze działania wykonuje załoga po rzuceniu koła ratunkowego?
Załoga utrzymuje obserwację poszkodowanego, przygotowuje środki do podjęcia go z wody i wykonuje odpowiedni manewr powrotu. W razie potrzeby wzywa pomoc radiową.
Jak działa statek dwuśrubowy podczas pracy śrub w przeciwnych kierunkach?
Jedna śruba pracująca naprzód i druga pracująca wstecz wytwarzają moment obrotowy. Statek może wtedy obracać się ciasno, często prawie w miejscu.
Dlaczego przy skręcie w prawo stosuje się lewą śrubę naprzód i prawą wstecz?
Taki układ powoduje obrót kadłuba w prawo: lewa strona rufy jest pchana do przodu, a prawa cofana. W efekcie dziób kieruje się na prawą burtę.
Co oznacza określenie „z górnej wody” w manewrowaniu na rzece lub kanale?
Oznacza podejście od strony położonej wyżej względem kierunku spływu wody. Przy takim manewrze trzeba szczególnie uwzględnić działanie prądu i znoszenie statku.
Dlaczego przed wejściem do bocznej drogi wodnej należy zmniejszyć prędkość?
Mniejsza prędkość ogranicza bezwładność statku i daje więcej czasu na korektę kursu. Ułatwia też bezpieczne obrócenie dziobu w kierunku wejścia.
Jak prąd wpływa na manewr wejścia do bocznej drogi wodnej?
Prąd może znosić statek z planowanej linii ruchu i utrudniać ustawienie go w osi wejścia. Sternik musi rozpocząć manewr odpowiednio wcześnie i korygować ustawienie śrubami oraz sterem.
Jaki układ pracy śrub zastosować przy obrocie statku dwuśrubowego w lewo?
Do obrotu w lewo stosuje się zwykle: prawa śruba naprzód, lewa śruba wstecz. Jest to układ przeciwny do obrotu w prawo.
Dlaczego przy podchodzeniu dziobem do nabrzeża w pierwszej kolejności podaje się szpring dziobowy?
Szpring dziobowy pozwala szybko kontrolować ruch statku względem nabrzeża i ograniczyć jego przesuwanie się do przodu lub odchodzenie dziobu. Umożliwia też wykorzystanie pracy napędu i steru do bezpiecznego ustawienia kadłuba.
Czym różni się szpring od cumy?
Cuma zasadniczo utrzymuje statek przy nabrzeżu, działając bardziej poprzecznie lub skośnie od burty. Szpring biegnie wzdłuż statku i służy głównie do ograniczania ruchu statku wzdłuż nabrzeża.
Jak działa szpring dziobowy po jego obłożeniu na nabrzeżu?
Szpring dziobowy, prowadzony z dziobu w kierunku rufy na nabrzeże, hamuje ruch statku do przodu. Przy odpowiednim użyciu napędu może pomóc dociągnąć burtę lub dziób do nabrzeża.
Jakie zagrożenia występują przy zbyt późnym podaniu pierwszej liny cumowniczej?
Statek może stracić kontrolę nad położeniem, uderzyć dziobem lub burtą w nabrzeże albo zostać zniesiony przez wiatr lub prąd. Opóźnienie zwiększa ryzyko uszkodzenia kadłuba, urządzeń nabrzeżowych i lin.
Kiedy podczas cumowania podaje się cumę dziobową lub rufową?
Cumy dziobową i rufową podaje się zwykle po opanowaniu podstawowego ruchu statku za pomocą szpringu. Służą do ostatecznego przyciągnięcia i utrzymania statku przy nabrzeżu.
Jak wiatr i prąd wpływają na kolejność podawania lin cumowniczych?
Wiatr i prąd mogą znosić statek od nabrzeża lub dociskać go do niego, dlatego kolejność lin dobiera się tak, aby najpierw opanować najbardziej niebezpieczny ruch. W omawianym manewrze podstawową liną kontrolną jest szpring dziobowy.
Jak rozpoznać na rysunku prom przemieszczający się swobodnie z pierwszeństwem przejścia?
Charakterystycznym elementem jest dodatkowa sygnalizacja wzrokowa na maszcie, w tym zielona kula oraz znak wskazujący pierwszeństwo. Oznacza to prom poruszający się samodzielnie, któremu inne jednostki powinny ustąpić.
Czym różni się prom swobodny od promu na uwięzi?
Prom swobodny porusza się samodzielnie, bez prowadzenia po linie lub łańcuchu. Prom na uwięzi jest związany z brzegiem lub dnem za pomocą liny, łańcucha albo prowadnicy.
Co powinien zrobić kierownik statku, gdy zbliża się do promu z pierwszeństwem przejścia?
Powinien zachować ostrożność, obserwować ruch promu i nie wymuszać na nim zmiany kursu lub prędkości. W razie potrzeby należy zmniejszyć prędkość albo zatrzymać się.
Dlaczego promy są szczególnie ważne dla bezpieczeństwa na śródlądowych drogach wodnych?
Promy często przecinają szlak żeglowny poprzecznie, a ich ruch może kolidować z ruchem statków płynących wzdłuż drogi wodnej. Dlatego ich oznakowanie musi być szybko rozpoznawalne.
Jak nie pomylić promu z pierwszeństwem ze statkiem przewożącym materiały niebezpieczne?
Statek z materiałami niebezpiecznymi oznacza się m.in. niebieskimi stożkami lub niebieskimi światłami. Prom z pierwszeństwem ma inną sygnalizację, związaną z charakterem przeprawy promowej.
Jakie znaczenie ma określenie „statek w drodze” w tym pytaniu?
Oznacza jednostkę, która nie stoi na kotwicy, nie jest przycumowana ani osiadła na mieliźnie. Prom przedstawiony na rysunku znajduje się w ruchu i wykonuje przeprawę.
Dlaczego w pytaniu egzaminacyjnym ważne jest odróżnienie zielonej kuli od czarnych kul?
Zielona kula wiąże się z oznakowaniem promu, natomiast czarne kule mogą oznaczać inne stany statku, np. utratę manewrowości lub postój na kotwicy. Pomylenie tych znaków prowadzi do błędnej odpowiedzi.
Dlaczego statek podchodzi do nabrzeża pod kątem około 10–15°?
Taki kąt pozwala kontrolować zbliżanie dziobu i burty do nabrzeża. Jest wystarczający do wykonania manewru, ale nie powoduje nadmiernego ryzyka uderzenia dziobem.
Jaką rolę pełni ster lewo na burt przy podejściu prawą burtą?
Wychylenie steru w lewo powoduje zmianę kierunku ruchu rufy i pomaga ustawić statek prawą burtą do nabrzeża. Ułatwia to wyrównanie kadłuba względem kei.
Po co zatrzymuje się maszynę przed podaniem szpringu dziobowego?
Zatrzymanie maszyny zmniejsza prędkość i ogranicza ryzyko uderzenia w nabrzeże. Pozwala też bezpieczniej podać linę cumowniczą.
Czym różni się szpring dziobowy od cumy dziobowej?
Cuma dziobowa utrzymuje dziób przy nabrzeżu, a szpring dziobowy pracuje ukośnie i ogranicza ruch statku wzdłuż nabrzeża. Szpring może też pomagać w obracaniu i ustawianiu kadłuba.
Dlaczego podczas cumowania należy utrzymywać małą prędkość manewrową?
Mała prędkość daje czas na reakcję i zmniejsza energię ewentualnego kontaktu z nabrzeżem. Ułatwia też skuteczne działanie steru, maszyny i lin.
Jakie liny zwykle podaje się po pierwszym szpringu podczas cumowania?
Po ustabilizowaniu statku podaje się pozostałe cumy, najczęściej cumę dziobową, cumę rufową oraz drugi szpring. Ich zadaniem jest trwałe utrzymanie statku przy nabrzeżu.
Jakie zagrożenia występują przy pracy lin cumowniczych?
Liny mogą gwałtownie się naprężyć, zerwać lub uderzyć załogę. Należy unikać stania w świetle pracy liny i zachować bezpieczną odległość od bębnów, pachołów oraz kluz.
Czym charakteryzuje się zestaw sprzężony?
Zestaw sprzężony tworzą statki połączone burtami, znajdujące się za statkiem o napędzie mechanicznym. Kluczowe są połączenie bokami kadłubów i położenie względem jednostki napędowej.
Czym zestaw sprzężony różni się od zestawu pchanego?
W zestawie pchanym jednostki bez napędu znajdują się przed pchaczem. W zestawie sprzężonym statki są połączone burtami i znajdują się za statkiem o napędzie mechanicznym.
Czym zestaw sprzężony różni się od zestawu holowanego?
W zestawie holowanym jednostki są ciągnięte na holu. W zestawie sprzężonym statki są połączone burtami, a nie tylko ciągnięte na linie.
Dlaczego w definicji zestawu sprzężonego ważne jest położenie statków za jednostką napędową?
Położenie za statkiem o napędzie mechanicznym odróżnia zestaw sprzężony od zestawu pchanego, w którym jednostki znajdują się przed pchaczem.
Jak rozpoznać błędną odpowiedź dotyczącą zestawu sprzężonego?
Błędna odpowiedź pomija połączenie burtami albo wskazuje, że statki znajdują się przed jednostką napędową. Sama informacja o holowaniu nie wystarcza do definicji zestawu sprzężonego.
Co oznacza połączenie statków burtami?
Oznacza ustawienie jednostek bokami kadłubów względem siebie i ich fizyczne połączenie w jedną formację. Takie połączenie jest podstawową cechą zestawu sprzężonego.
Po czym rozpoznać piktogram drabiny pożarowej na statku?
Najczęściej ma czerwone tło i biały symbol drabiny. Czerwony kolor wskazuje na sprzęt lub wyposażenie przeciwpożarowe.
Czym drabina pożarowa różni się od trapu?
Drabina pożarowa jest elementem wyposażenia awaryjnego i przeciwpożarowego. Trap służy głównie do komunikacji między statkiem a nabrzeżem.
Do czego służy drabinka pilotowa?
Drabinka pilotowa umożliwia pilotowi bezpieczne wejście na statek lub zejście ze statku, zwykle od strony burty.
Dlaczego piktogramy bezpieczeństwa na statku muszą być proste i czytelne?
W sytuacji zagrożenia załoga musi szybko odnaleźć właściwe wyposażenie. Prosty symbol ogranicza ryzyko pomyłki.
Jakie znaczenie ma czerwony kolor na znakach bezpieczeństwa?
Czerwony kolor oznacza zwykle sprzęt przeciwpożarowy, alarm lub zakaz. W tym przypadku wskazuje lokalizację wyposażenia przeciwpożarowego.
Czym sztormtrap różni się od drabiny pożarowej?
Sztormtrap to najczęściej drabina linowa używana przy burcie, szczególnie w trudnych warunkach. Drabina pożarowa jest oznaczonym elementem wyposażenia przeciwpożarowego.