Pytania pomocnicze - TWO.08
Planowanie i prowadzenie żeglugi po śródlądowych drogach wodnych i morskich wodach wewnętrznych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 956.
Strona 14 z 16.
Jaką funkcję pełni gródź wodoszczelna na statku?
Gródź wodoszczelna ogranicza rozprzestrzenianie się wody po uszkodzeniu kadłuba. Dzięki niej zalany zostaje tylko wydzielony przedział, co zwiększa szanse utrzymania pływalności statku.
Czym różni się gródź od zrębnicy?
Gródź dzieli kadłub statku na przedziały, często wodoszczelne. Zrębnica to obramowanie otworu w pokładzie, np. luku ładunkowego, zabezpieczające przed zalewaniem.
Czym jest gródź kolizyjna?
Gródź kolizyjna to wodoszczelna gródź umieszczona w części dziobowej statku. Jej zadaniem jest ograniczenie skutków zderzenia lub uszkodzenia dziobu.
Dlaczego podział kadłuba na przedziały wodoszczelne jest ważny dla bezpieczeństwa?
Podział kadłuba ogranicza zalewanie statku po awarii lub przebiciu poszycia. Pozwala zachować pływalność i stateczność przez dłuższy czas.
Czym różni się gródź poprzeczna od grodzi wzdłużnej?
Gródź poprzeczna przebiega w poprzek statku, od jednej burty do drugiej. Gródź wzdłużna biegnie wzdłuż kadłuba i dzieli przestrzeń w kierunku długości statku.
Dlaczego odpowiedź „przegroda” nie jest najlepsza w tym pytaniu?
Przegroda to określenie ogólne, które może oznaczać różne elementy oddzielające przestrzeń. W konstrukcji statku elementem dzielącym kadłub na przedziały wodoszczelne jest fachowo gródź.
Dlaczego na radarze warto mieć większy obszar obserwacji przed dziobem niż za rufą?
Ponieważ statek porusza się do przodu i zagrożenia znajdujące się przed nim wymagają wcześniejszego wykrycia. Większy zapas obrazu przed dziobem daje więcej czasu na manewr.
Na czym polega przesunięcie obrazu radarowego względem pozycji własnego statku?
Polega na ustawieniu pozycji własnego statku poza środkiem ekranu, zwykle bliżej dolnej części zobrazowania. Dzięki temu większy fragment ekranu pokazuje akwen przed statkiem.
Dlaczego ustawienie statku dokładnie w centrum ekranu radaru nie zawsze jest optymalne?
Centrowanie daje taki sam zasięg obserwacji we wszystkich kierunkach. Podczas żeglugi ważniejszy jest jednak kierunek ruchu, czyli przestrzeń przed dziobem.
Co oznacza bezpieczny zapas obrazu na radarze?
To odpowiednia odległość między obserwowanym echem a krawędzią zobrazowania. Zapas ten pozwala śledzić obiekt przez dłuższy czas i ocenić ryzyko kolizji.
Jakie obiekty należy szczególnie obserwować w obszarze przed statkiem?
Przede wszystkim inne statki, brzegi, przeszkody, mosty, znaki nawigacyjne oraz obiekty ograniczające szerokość szlaku żeglownego.
Jaki błąd może popełnić nawigator przy nieprawidłowym ustawieniu obszaru pracy radaru?
Może pozostawić zbyt mało miejsca na obserwację przed dziobem, przez co echo zagrożenia pojawi się za późno lub szybko zniknie z ekranu.
Czego dotyczy umowa ADN w żegludze śródlądowej?
ADN reguluje przewóz towarów niebezpiecznych śródlądowymi drogami wodnymi. Określa wymagania dotyczące ładunku, statku, dokumentacji, oznakowania i bezpieczeństwa.
Dlaczego przewóz materiałów niebezpiecznych wymaga osobnych przepisów?
Takie materiały mogą powodować pożar, wybuch, skażenie środowiska lub zagrożenie dla zdrowia ludzi. Dlatego ich przewóz musi odbywać się według szczegółowych procedur bezpieczeństwa.
Jakie informacje można znaleźć w przepisach ADN?
ADN zawiera klasyfikację towarów niebezpiecznych, wymagania dotyczące opakowań i zbiorników, oznakowania, dokumentów przewozowych oraz wyposażenia statków.
Czym ADN różni się od konwencji MARPOL?
ADN dotyczy przewozu towarów niebezpiecznych drogami wodnymi śródlądowymi. MARPOL dotyczy zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki.
Czym ADN różni się od konwencji COTIF?
ADN odnosi się do żeglugi śródlądowej, natomiast COTIF reguluje międzynarodowy przewóz kolejami. Są to przepisy dla różnych gałęzi transportu.
Jakie przykłady ładunków mogą podlegać przepisom ADN?
Mogą to być paliwa, gazy, chemikalia, materiały żrące, trujące, łatwopalne lub wybuchowe. Każdy taki ładunek musi być odpowiednio sklasyfikowany i oznakowany.
Jakie obowiązki ma załoga statku przewożącego towary niebezpieczne?
Załoga musi znać zasady bezpiecznego przewozu, stosować wymaganą dokumentację i oznakowanie oraz umieć reagować w razie awarii, wycieku lub pożaru.
Po czym najłatwiej rozpoznać napęd strugowodny na schemacie statku?
Po obecności kanału dolotowego zasysającego wodę spod kadłuba oraz dyszy wylotowej na rufie. Brakuje widocznej śruby napędowej lub koła łopatkowego.
Na jakiej zasadzie działa napęd strugowodny?
Woda jest zasysana do wnętrza układu, przyspieszana przez pompę lub wirnik i wyrzucana przez dyszę do tyłu. Odrzut strumienia wody powoduje ruch statku do przodu.
Czym różni się napęd strugowodny od śrubowego?
W napędzie śrubowym siłę naporu wytwarza śruba pracująca bezpośrednio w wodzie. W napędzie strugowodnym woda przepływa przez kanał i jest wyrzucana przez dyszę.
Dlaczego napęd strugowodny jest korzystny na płytkich wodach?
Nie ma wystającej nisko pod kadłubem śruby napędowej, więc zmniejsza się ryzyko jej uszkodzenia o dno, kamienie lub przeszkody podwodne.
Jak realizowane jest sterowanie jednostką z napędem strugowodnym?
Sterowanie odbywa się przez zmianę kierunku strumienia wody za pomocą odchylanej dyszy lub deflektora. Skierowanie strugi w bok powoduje zmianę kierunku ruchu statku.
Do jakich jednostek najczęściej stosuje się napęd strugowodny?
Najczęściej do szybkich łodzi motorowych, jednostek patrolowych, ratowniczych, promów szybkich oraz jednostek pracujących na akwenach płytkich.
Po czym najłatwiej rozpoznać pogłębiarkę na zdjęciu lub rysunku?
Po obecności urządzeń roboczych służących do wydobywania urobku z dna, takich jak rurociągi, wysięgniki, chwytaki, czerpaki lub instalacje ssące. Kadłub często ma charakter pontonowy i roboczy.
Do czego służy pogłębiarka na śródlądowych drogach wodnych?
Służy do usuwania mułu, piasku i innych osadów z dna, aby utrzymać wymaganą głębokość szlaku żeglownego. Dzięki temu statki mogą bezpiecznie przechodzić przez dany odcinek.
Czym pogłębiarka różni się od holownika?
Holownik służy do holowania lub asystowania innym jednostkom. Pogłębiarka jest statkiem roboczym przeznaczonym do prac dennych, głównie pogłębiania akwenu.
Czym pogłębiarka różni się od pchacza?
Pchacz jest jednostką napędową przeznaczoną do pchania barek lub zestawów pchanych. Pogłębiarka nie służy do prowadzenia zestawu, lecz do wydobywania urobku z dna.
Dlaczego praca pogłębiarki może być niebezpieczna dla innych statków?
Ponieważ w rejonie pracy mogą znajdować się rurociągi, liny, kotwice robocze i urządzenia zanurzone. Pogłębiarka może też ograniczać szerokość dostępnego toru wodnego.
Jakie rodzaje urobku może wydobywać pogłębiarka?
Może wydobywać muł, piasek, żwir, glinę oraz inne osady denne. Rodzaj urobku wpływa na dobór typu pogłębiarki i technologii pracy.
Dlaczego pogłębianie jest ważne dla utrzymania głębokości tranzytowej?
Osady denne stopniowo zmniejszają głębokość toru wodnego. Pogłębianie przywraca parametry drogi wodnej wymagane dla bezpiecznej żeglugi.
Jakie światła nocne rozpoznają statek, który utracił manewrowość?
Są to dwa czerwone światła widoczne dookoła widnokręgu, ustawione pionowo jedno nad drugim.
Dlaczego statek, który utracił manewrowość, musi być specjalnie oznakowany?
Ponieważ nie może normalnie wykonywać manewrów i może nie być w stanie ustąpić drogi innym jednostkom. Oznakowanie ostrzega pozostałych uczestników ruchu.
Jak powinny zachować się inne statki wobec jednostki, która utraciła manewrowość?
Powinny zachować szczególną ostrożność, zmniejszyć prędkość w razie potrzeby i omijać ją w bezpiecznej odległości.
Z czym najłatwiej pomylić dwa czerwone światła ustawione pionowo?
Można je pomylić z innymi sygnałami specjalnymi, dlatego trzeba zapamiętać, że układ dwóch czerwonych świateł w pionie oznacza utratę manewrowości.
Co oznacza określenie, że statek jest „w drodze”?
Oznacza, że statek nie stoi na kotwicy, nie jest zacumowany ani osadzony na mieliźnie. Może się poruszać lub dryfować.
Czy statek, który utracił manewrowość, ma pierwszeństwo w praktyce nawigacyjnej?
Nie mówi się tu o pierwszeństwie w typowym sensie, lecz o obowiązku innych statków do zachowania szczególnej ostrożności, ponieważ jednostka ta nie może normalnie manewrować.
Po co mocuje się liny podczas śluzowania?
Liny służą do utrzymania statku w odpowiednim położeniu w komorze śluzy. Zapobiegają dryfowaniu, uderzeniom o ściany i niekontrolowanemu przesuwaniu się jednostki.
Dlaczego poprawną odpowiedzią są pachołki cumownicze?
Pachołki cumownicze są przeznaczone do bezpiecznego obkładania lin cumowniczych. To standardowe wyposażenie miejsc, w których statek ma być utrzymany przy nabrzeżu lub w śluzie.
Dlaczego nie należy mocować statku na kabestanie śluzy?
Kabestan jest urządzeniem pomocniczym do wybierania lub luzowania liny, a nie podstawowym punktem cumowania statku w śluzie. Do mocowania lin służą pachołki cumownicze.
Jak zmiana poziomu wody wpływa na pracę linami w śluzie?
Podczas napełniania lub opróżniania komory zmienia się położenie statku względem pachołków. Załoga musi odpowiednio wybierać albo luzować liny, aby nie dopuścić do ich nadmiernego naprężenia.
Jakie zagrożenia występują przy niewłaściwym użyciu lin w śluzie?
Może dojść do zerwania liny, uszkodzenia statku, przechyłu jednostki albo urazu członka załogi. Szczególnie niebezpieczne jest stanie w pętli liny lub w linii jej naprężenia.
Czym różnią się pachołki cumownicze od dalb?
Pachołki cumownicze to elementy do obkładania lin, zwykle na nabrzeżu lub ścianie śluzy. Dalby to konstrukcje palowe ustawione w wodzie, używane m.in. do cumowania lub prowadzenia jednostek, ale nie są typową odpowiedzią w tym pytaniu.
Jak powinien zachować się statek przy wejściu do komory śluzy?
Powinien wejść z małą, bezpieczną prędkością i wykonywać polecenia obsługi śluzy. Po zajęciu miejsca załoga podaje liny i zabezpiecza statek na pachołkach cumowniczych.
Czym jest stateczność poprzeczna statku?
To zdolność statku do powrotu do położenia pionowego po przechyleniu na burtę. Zależy głównie od położenia środka ciężkości, środka wyporu i metacentrum.
Co oznacza wysokość metacentryczna GM?
GM to odległość między środkiem ciężkości G a metacentrum M. Jest podstawowym wskaźnikiem stateczności początkowej statku.
Jak obniżenie środka ciężkości wpływa na stateczność statku?
Obniżenie środka ciężkości zwykle zwiększa wysokość metacentryczną i poprawia stateczność początkową. Dlatego ciężkie ładunki najlepiej umieszczać nisko.
Czy większa wysokość metacentryczna zawsze jest korzystna?
Nie zawsze. Duża GM zwiększa moment prostujący, ale może powodować gwałtowne i niekomfortowe kołysanie statku.
Dlaczego zbyt mała wysokość metacentryczna jest niebezpieczna?
Zbyt mała GM oznacza słaby moment prostujący. Statek wolno wraca do pionu i może łatwiej utracić stateczność.
Jaka jest różnica między środkiem ciężkości a środkiem wyporu?
Środek ciężkości G jest punktem działania ciężaru statku, a środek wyporu B jest punktem działania siły wyporu wody. Ich wzajemne położenie wpływa na moment prostujący.
Jak rozmieszczenie ładunku wpływa na stateczność poprzeczną?
Ładunek umieszczony wysoko pogarsza stateczność, a ładunek umieszczony nisko ją poprawia. Niesymetryczne rozmieszczenie ładunku może wywołać przechył.
Czy obniżenie wolnej burty poprawia stateczność poprzeczną?
Nie jest to typowy sposób poprawy stateczności. Wolna burta wiąże się głównie z zapasem pływalności i bezpieczeństwem przed zalewaniem pokładu.
Jaki jest podstawowy obowiązek statku korzystającego z systemu rozgraniczenia ruchu?
Statek powinien płynąć właściwym torem kierunkowym i zgodnie z ogólnym kierunkiem ruchu wyznaczonym dla tego toru.
Dlaczego nie należy płynąć pod prąd toru kierunkowego w systemie rozgraniczenia ruchu?
Płynięcie przeciwnie do kierunku ruchu zwiększa ryzyko zderzenia i narusza zasady korzystania z systemów rozgraniczenia ruchu.
Jak należy przecinać tor kierunkowy w systemie rozgraniczenia ruchu?
Tor należy przecinać możliwie pod kątem prostym do ogólnego kierunku ruchu, aby skrócić czas przebywania w torze.
Czy statek powinien trzymać się blisko linii rozgraniczającej?
Nie. Statek powinien korzystać z właściwego toru kierunkowego, a nie płynąć przy linii rozgraniczającej, gdzie może zwiększać ryzyko sytuacji kolizyjnych.
Jaki jest cel systemu rozgraniczenia ruchu?
Celem jest uporządkowanie ruchu statków na akwenach o dużym natężeniu żeglugi i zmniejszenie ryzyka kolizji.
Jakie przepisy regulują zachowanie statków w systemach rozgraniczenia ruchu na wodach morskich?
Zasady te wynikają z Międzynarodowych przepisów o zapobieganiu zderzeniom na morzu, czyli COLREG.
Co oznacza sekwencja pięciu krótkich dźwięków „● ● ● ● ●” w tym pytaniu?
Statek informuje, że nie można go wyprzedzić. Jest to komunikat skierowany do jednostki zamierzającej rozpocząć lub kontynuować manewr wyprzedzania.
Jak powinna zareagować jednostka, która słyszy sygnał „nie można mnie wyprzedzić”?
Powinna zrezygnować z wyprzedzania, zachować bezpieczną odległość i dostosować prędkość do sytuacji na szlaku.
Dlaczego sygnały dźwiękowe są ważne na śródlądowych drogach wodnych?
Pozwalają szybko przekazać zamiar manewru lub ostrzeżenie, szczególnie gdy widoczność jest ograniczona albo ruch odbywa się na wąskim szlaku.
Czym różni się sygnał „nie można mnie wyprzedzić” od komunikatu „nie mogę manewrować”?
„Nie można mnie wyprzedzić” dotyczy zakazu lub braku możliwości wykonania manewru wyprzedzania. „Nie mogę manewrować” oznacza ograniczoną zdolność statku do zmiany kursu lub prędkości.
Jaki sygnał dźwiękowy kojarzy się z pracą maszyny wstecz?
Praca maszyny wstecz jest zwykle sygnalizowana trzema krótkimi dźwiękami. Dlatego odpowiedź „moja maszyna pracuje wstecz” nie pasuje do sekwencji pięciu krótkich dźwięków.
Co oznacza krótki dźwięk w sygnalizacji manewrowej?
Krótki dźwięk to sygnał trwający krótko, zwykle około 1 sekundy. Liczba krótkich dźwięków w sekwencji decyduje o znaczeniu sygnału.