Pytania pomocnicze - TWO.08
Planowanie i prowadzenie żeglugi po śródlądowych drogach wodnych i morskich wodach wewnętrznych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 956.
Strona 12 z 16.
Co oznacza skrót GMDSS?
GMDSS to Global Maritime Distress and Safety System, czyli światowy morski system łączności alarmowej i bezpieczeństwa. Służy do alarmowania, prowadzenia łączności w niebezpieczeństwie i odbioru informacji bezpieczeństwa.
Czym charakteryzuje się obszar morski A1 w systemie GMDSS?
Obszar A1 znajduje się w zasięgu stacji brzegowej VHF zapewniającej ciągły nasłuch alarmowy DSC. Jest to najbliższy brzegu obszar GMDSS.
Na jakim kanale działa DSC w paśmie VHF?
DSC w paśmie VHF działa na kanale 70. Kanał ten służy do cyfrowego wywołania, w tym alarmowania w niebezpieczeństwie.
Do czego służy urządzenie DSC?
DSC służy do cyfrowego wywoływania stacji oraz wysyłania alarmów, pilnych i bezpieczeństwa. W sytuacji niebezpieczeństwa umożliwia szybkie nadanie alarmu z identyfikacją jednostki.
Dlaczego w obszarze A1 nie wskazuje się INMARSAT jako podstawowego środka alarmowania?
INMARSAT jest systemem satelitarnym używanym głównie poza zasięgiem łączności brzegowej VHF i MF. W obszarze A1 podstawą alarmowania jest VHF DSC.
Jaka jest rola kanału 16 VHF po wysłaniu alarmu DSC?
Po wysłaniu alarmu DSC dalsza łączność głosowa w niebezpieczeństwie prowadzona jest zwykle na kanale 16 VHF. Kanał ten służy do komunikacji głosowej, a nie do samego cyfrowego wywołania DSC.
Jaki kąt podejścia do nabrzeża przyjmuje się na stojącej wodzie?
Przyjmuje się kąt około 30° między przedłużeniem linii symetrii statku a linią nabrzeża. Jest to kąt pozwalający na bezpieczne i kontrolowane dobicie.
Dlaczego nie należy podchodzić do nabrzeża pod zbyt dużym kątem?
Zbyt duży kąt, np. 45° lub 50°, zwiększa ryzyko silnego uderzenia dziobem w nabrzeże. Utrudnia też łagodne ustawienie statku równolegle do kei.
Dlaczego zbyt mały kąt podejścia może być niekorzystny?
Zbyt mały kąt, np. 15°, może utrudnić skuteczne zbliżenie dziobu do nabrzeża i podanie cum. Statek może płynąć zbyt równolegle, bez możliwości pewnego rozpoczęcia manewru cumowania.
Co oznacza dobicie statkiem lewą burtą?
Oznacza to ustawienie statku przy nabrzeżu tak, aby jego lewa burta znajdowała się od strony kei. Manewr jest lustrzanym odpowiednikiem dobijania prawą burtą.
Jaką prędkość należy utrzymywać podczas dochodzenia do nabrzeża?
Prędkość powinna być jak najmniejsza, ale wystarczająca do zachowania sterowności. Zbyt duża prędkość zwiększa ryzyko uszkodzenia statku i nabrzeża.
Jakie czynniki oprócz kąta podejścia wpływają na bezpieczeństwo manewru?
Wpływ mają przede wszystkim wiatr, bezwładność statku, sprawność steru i napędu, widoczność oraz przygotowanie załogi do podania cum. Na wodzie stojącej nie występuje istotne oddziaływanie nurtu.
Czym różni się dochodzenie do nabrzeża na stojącej wodzie od dochodzenia pod prąd?
Na stojącej wodzie manewr zależy głównie od napędu, steru i wiatru. Przy dochodzeniu pod prąd trzeba dodatkowo wykorzystać lub skompensować działanie nurtu.
Do czego służy trap na statku?
Trap służy do bezpiecznego wejścia na statek i zejścia ze statku, zwłaszcza podczas postoju przy nabrzeżu.
Dlaczego pasażerowie nie powinni korzystać z drabinki linowej przy przechodzeniu na nabrzeże?
Drabinka linowa jest mniej stabilna i trudniejsza w użyciu. Nie zapewnia takiego poziomu bezpieczeństwa jak trap.
Jakie elementy zwiększają bezpieczeństwo trapu?
Bezpieczeństwo zwiększają poręcze, powierzchnia antypoślizgowa, stabilne mocowanie, właściwe nachylenie oraz dobre oświetlenie.
Kiedy należy szczególnie kontrolować stan trapu?
Stan trapu należy kontrolować przed rozpoczęciem wsiadania i wysiadania pasażerów, a także przy zmianie poziomu wody, silnym wietrze lub opadach.
Czym trap różni się od drabinki burtowej?
Trap jest pomostem lub schodnią przeznaczoną do wygodnego przechodzenia osób. Drabinka burtowa ma charakter bardziej pomocniczy i nie jest typowym środkiem komunikacji pasażerów z nabrzeżem.
Kto odpowiada za zapewnienie bezpiecznego przejścia między statkiem a nabrzeżem?
Za bezpieczną organizację wejścia i zejścia odpowiada załoga statku, zgodnie z procedurami bezpieczeństwa i poleceniami kierownika jednostki.
Co oznaczają dwa żółte romby umieszczone nad przęsłem mostu?
Oznaczają przęsło, przez które ruch statków jest dozwolony tylko w jednym kierunku. Statek nie powinien wchodzić pod takie przęsło, jeżeli z przeciwka odbywa się ruch.
Jaki jest cel oznakowania przęseł mostowych na drogach wodnych?
Oznakowanie wskazuje, które przęsła są przeznaczone do żeglugi i na jakich zasadach można przez nie przechodzić. Pomaga uniknąć kolizji i wejścia pod niewłaściwe przęsło.
Czy znak na przęśle mostowym może określać kierunek ruchu statków?
Tak. Niektóre znaki mostowe informują, czy ruch pod danym przęsłem jest dozwolony w obu kierunkach, czy tylko w jednym kierunku.
Czy przed przejściem pod oznakowanym przęsłem zawsze trzeba się zatrzymać?
Nie. Zatrzymanie jest wymagane tylko wtedy, gdy wynika to z odpowiedniego znaku, sygnału lub polecenia. Sam znak dwóch żółtych rombów oznacza ruch jednokierunkowy, a nie obowiązek zatrzymania.
Czy przejście pod przęsłem z dwoma żółtymi rombami wymaga nadania sygnału dźwiękowego?
Nie z samego faktu występowania tego znaku. Sygnał dźwiękowy nadaje się wtedy, gdy wymagają tego przepisy, sytuacja manewrowa lub dodatkowe oznakowanie.
Na co powinien zwrócić uwagę kierownik statku przed wejściem pod most?
Powinien sprawdzić oznakowanie przęsła, prześwit pionowy i poziomy, prąd wody, obecność innych statków oraz ewentualne ograniczenia ruchu.
Jakim znakiem dziennym oznacza się statek stojący na kotwicy?
Statkiem stojącym na kotwicy oznacza się w dzień jedną czarną kulą umieszczoną w dobrze widocznym miejscu.
Jakie światło powinien pokazywać statek stojący na kotwicy w nocy?
W nocy statek na kotwicy pokazuje białe światło widoczne dookoła widnokręgu. Większe jednostki mogą pokazywać dwa białe światła kotwiczne.
Dlaczego statek na kotwicy musi być wyraźnie oznakowany?
Ponieważ stanowi nieruchomą przeszkodę na drodze wodnej. Oznakowanie ostrzega inne jednostki i pomaga uniknąć kolizji.
Czym różni się statek stojący na kotwicy od statku przycumowanego?
Statek na kotwicy utrzymuje pozycję za pomocą kotwicy, zwykle na akwenie. Statek przycumowany jest przymocowany linami do nabrzeża, dalby lub innej konstrukcji.
Z czym najczęściej myli się znak czarnej kuli na statku?
Można go pomylić z innymi znakami dziennymi, np. stożkami lub układami kul stosowanymi dla statków o szczególnym statusie. Dla kotwiczenia charakterystyczna jest pojedyncza czarna kula.
Gdzie powinien być umieszczony znak kotwiczny na statku?
Powinien być umieszczony w miejscu dobrze widocznym dla innych uczestników ruchu, najczęściej w przedniej części statku lub na odpowiednim maszcie.
Dlaczego dwutlenek węgla nadaje się do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem?
CO₂ nie przewodzi prądu i nie pozostawia osadów, dlatego nie powoduje dodatkowych uszkodzeń instalacji elektrycznej. Działa głównie przez odcięcie dostępu tlenu do ognia.
Dlaczego nie wolno gasić płonącej odzieży na człowieku gaśnicą CO₂?
Strumień CO₂ ma bardzo niską temperaturę i może spowodować odmrożenia. Dodatkowo wypiera tlen, co przy twarzy poszkodowanego grozi podduszeniem.
Jak należy postępować, gdy zapali się odzież na człowieku?
Należy powalić poszkodowanego na ziemię i zdusić płomienie kocem gaśniczym lub grubą tkaniną. Można też turlać osobę po podłożu, a po ugaszeniu chłodzić oparzenia wodą.
Do jakich pożarów na statku szczególnie przydatny jest CO₂?
CO₂ jest przydatny przy pożarach urządzeń siłowni statkowej, instalacji elektrycznych oraz cieczy palnych. Stosuje się go tam, gdzie ważne jest szybkie gaszenie bez zalewania wodą.
Na czym polega działanie gaśnicze dwutlenku węgla?
Dwutlenek węgla wypiera tlen ze strefy spalania, przez co płomień gaśnie. Przy rozprężaniu dodatkowo obniża temperaturę otoczenia.
Jakie zagrożenie powoduje użycie CO₂ w małym, zamkniętym pomieszczeniu?
CO₂ wypiera tlen, więc w zamkniętym pomieszczeniu może doprowadzić do niedotlenienia osób znajdujących się wewnątrz. Po użyciu instalacji CO₂ należy zachować procedury bezpieczeństwa i wietrzyć pomieszczenie.
Czym różni się gaśnica śniegowa od proszkowej w praktyce użycia?
Gaśnica śniegowa nie zostawia zabrudzeń i dobrze nadaje się do urządzeń elektrycznych, ale ma ryzyko odmrożeń i duszenia. Gaśnica proszkowa jest bardziej uniwersalna, lecz proszek zanieczyszcza gaszone urządzenia.
Jak rozpoznać szpring dziobowy na schemacie cumowania?
Szpring dziobowy wychodzi z części dziobowej statku i biegnie skośnie w kierunku rufy. Jego zadaniem jest ograniczanie przesuwania statku wzdłuż nabrzeża.
Czym różni się szpring dziobowy od szpringu rufowego?
Szpring dziobowy jest mocowany na dziobie i prowadzony ku rufie, a szpring rufowy jest mocowany na rufie i prowadzony ku dziobowi. Oba działają skośnie względem burty.
Czym różni się brest od szpringu?
Brest jest prowadzony prawie prostopadle do nabrzeża i dociska statek do kei. Szpring biegnie skośnie wzdłuż statku i ogranicza jego ruch do przodu lub do tyłu.
Do czego służy cuma rufowa?
Cuma rufowa wychodzi z rufy i utrzymuje tylną część statku przy nabrzeżu. Zwykle biegnie od rufy w kierunku za statek.
Dlaczego przy cumowaniu stosuje się kilka różnych lin?
Różne liny zabezpieczają statek przed różnymi ruchami: odsuwaniem od nabrzeża, przesuwaniem wzdłuż kei oraz obracaniem się kadłuba. Dopiero ich zestaw daje stabilne cumowanie.
Jak ustalić nazwę liny cumowniczej, jeśli na rysunku nie ma podpisów?
Trzeba określić, czy lina wychodzi z dziobu czy rufy oraz czy biegnie poprzecznie, do przodu, do tyłu czy skośnie. Na tej podstawie rozpoznaje się cumę, brest lub szpring.
Czym jest międzynarodowa droga wodna E 70?
To europejski szlak żeglugi śródlądowej łączący Europę Zachodnią z rejonem Bałtyku. W Polsce obejmuje m.in. Noteć, Kanał Bydgoski, Wisłę i Nogat.
Jakie znaczenie ma Noteć w przebiegu E 70?
Noteć jest jednym z ważnych odcinków polskiej części E 70. Łączy układ wodny Warty z Kanałem Bydgoskim i dalszym przejściem w kierunku Wisły.
Dlaczego Wisła jest wskazywana jako element E 70?
Wisła stanowi centralny odcinek łączący zachodnią część szlaku z drogami wodnymi prowadzącymi w kierunku Żuław, Nogatu i Zalewu Wiślanego.
Jaką rolę pełni Nogat w drodze wodnej E 70?
Nogat jest częścią połączenia w rejonie delty Wisły. Umożliwia przejście w stronę Zalewu Wiślanego i dalszych odcinków szlaku.
Dlaczego odpowiedź z Kanałem Ślesińskim nie jest poprawna?
Kanał Ślesiński nie należy do podstawowego przebiegu międzynarodowej drogi wodnej E 70. Jeśli w odpowiedzi znajduje się taki błędny element, cała odpowiedź jest niepoprawna.
Dlaczego w pytaniu egzaminacyjnym trzeba oceniać wszystkie wymienione drogi wodne?
Odpowiedź jest poprawna tylko wtedy, gdy każdy wymieniony element pasuje do pytania. Obecność jednej właściwej rzeki nie wystarcza, jeśli pozostałe elementy nie należą do E 70.
Z jaką istniejącą drogą wodną w Polsce wiąże się E 70?
E 70 jest powiązana z drogą wodną Wisła-Odra, ponieważ umożliwia połączenie dorzecza Odry z dorzeczem Wisły przez m.in. Noteć i Kanał Bydgoski.
Jakim symbolem oznacza się szerokość geograficzną?
Szerokość geograficzną oznacza się grecką literą φ (fi). Określa ona położenie punktu na północ lub południe od równika.
Jaki jest dopuszczalny zakres wartości szerokości geograficznej?
Szerokość geograficzna ma wartości od 0° do 90°. Oznacza się ją literą N dla półkuli północnej albo S dla półkuli południowej.
Dlaczego zapis φ=134°23’30’’ N jest nieprawidłowy?
Ponieważ szerokość geograficzna nie może przekraczać 90°. Wartość 134° jest możliwa dla długości geograficznej, ale nie dla szerokości.
Jakim symbolem oznacza się długość geograficzną?
Długość geograficzną oznacza się grecką literą λ (lambda). Określa ona położenie punktu na wschód lub zachód od południka Greenwich.
Jaki jest dopuszczalny zakres wartości długości geograficznej?
Długość geograficzna ma wartości od 0° do 180°. Oznacza się ją literą E dla długości wschodniej albo W dla zachodniej.
Jak rozpoznać prawidłowy zapis pozycji geograficznej statku?
Prawidłowy zapis zawiera szerokość φ w zakresie 0°–90° z oznaczeniem N/S oraz długość λ w zakresie 0°–180° z oznaczeniem E/W. Należy też zwrócić uwagę, czy użyto właściwego symbolu dla danej współrzędnej.
Do czego służy młynek hydrometryczny?
Młynek hydrometryczny służy do pomiaru prędkości przepływu wody w rzece, kanale lub innym cieku wodnym.
Na jakiej zasadzie działa młynek hydrometryczny?
Przepływająca woda obraca wirnik młynka. Liczba obrotów w określonym czasie pozwala wyznaczyć prędkość nurtu.
Czym różni się prędkość przepływu od natężenia przepływu?
Prędkość przepływu określa, jak szybko porusza się woda, zwykle w m/s. Natężenie przepływu oznacza ilość wody przepływającą przez przekrój rzeki w jednostce czasu, zwykle w m³/s.
Dlaczego pomiar prędkości nurtu jest ważny dla żeglugi?
Prędkość nurtu wpływa na manewrowanie statkiem, drogę hamowania, podejście do nabrzeża oraz bezpieczeństwo przejścia przez mosty, śluzy i zakola.
Do czego służy higrometr włosowy?
Higrometr włosowy mierzy wilgotność powietrza, dlatego nie służy do pomiaru prędkości przepływu wody.
Do czego służy limnigraf?
Limnigraf rejestruje zmiany poziomu wody w czasie. Nie mierzy bezpośrednio prędkości nurtu.
Do czego służy aerometr?
Aerometr służy do pomiaru gęstości cieczy. Nie jest przyrządem do pomiaru prędkości przepływu wody w rzece.