Pytania pomocnicze - TWO.08
Planowanie i prowadzenie żeglugi po śródlądowych drogach wodnych i morskich wodach wewnętrznych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 956.
Strona 7 z 16.
Na czym polega odejście od nabrzeża na szpringu dziobowym?
Dziób statku jest chwilowo przytrzymywany szpringiem dziobowym, a praca napędu i steru powoduje odrzucenie rufy od nabrzeża. Po uzyskaniu bezpiecznego kąta odejścia szpring można oddać.
Dlaczego przy odejściu lewą burtą statkiem dwuśrubowym zatrzymuje się lewy napęd?
Lewy napęd znajduje się bliżej nabrzeża, więc jego praca mogłaby niekorzystnie wpływać na manewr i bezpieczeństwo. Wykorzystuje się prawy napęd, aby skuteczniej odrzucić rufę.
Jaką rolę pełni ster wychylony lewo na burtę w tym manewrze?
Ster kieruje strumień wody od pracującej śruby tak, aby wspomóc obrót statku i odrzucenie rufy od nabrzeża.
Czym różni się manewrowanie statkiem dwuśrubowym od jednośrubowego?
Statek dwuśrubowy może niezależnie używać lewej i prawej śruby, co pozwala wytwarzać moment obrotowy bez dużej prędkości postępowej. Daje to większą kontrolę w porcie i przy nabrzeżu.
Kiedy można oddać szpring dziobowy podczas odchodzenia od nabrzeża?
Szpring oddaje się dopiero wtedy, gdy rufa odejdzie od nabrzeża na bezpieczną odległość i statek ma możliwość kontynuowania manewru bez ryzyka uderzenia o nabrzeże.
Jakie zagrożenia występują przy odejściu od nabrzeża na szpringu?
Najważniejsze zagrożenia to nadmierne napięcie cumy, uderzenie rufą lub dziobem o nabrzeże, zbyt szybkie oddanie szpringu oraz niewłaściwe użycie napędu lub steru.
Jaką długość holu stosuje się między holownikiem a pierwszą barką podczas płynięcia w górę rzeki?
Podczas płynięcia w górę rzeki od strony holownika stosuje się długi hol. Ułatwia to prowadzenie zestawu pod prąd i poprawia pracę holownika względem barek.
Jakie hole stosuje się między barkami w zestawie holowanym płynącym w górę rzeki?
Między barkami stosuje się krótkie hole. Dzięki temu barki tworzą bardziej zwarty zestaw i łatwiej utrzymać je w osi szlaku.
Dlaczego w zestawie holowanym płynącym pod prąd nie stosuje się długich holi między wszystkimi statkami?
Długie hole między barkami zwiększałyby długość całego zestawu i utrudniały sterowanie, szczególnie na zakolach oraz w nurcie. Zwarty układ barek ogranicza ich znoszenie przez prąd.
Co oznacza określenie „od strony holownika” w pytaniach o zestaw holowany?
Odnosi się do połączenia między holownikiem a pierwszą jednostką holowaną, czyli do głównego holu prowadzonego z holownika.
Czym różni się hol główny od holi między statkami w zestawie holowanym?
Hol główny łączy holownik z pierwszą barką i przenosi zasadniczą siłę uciągu. Hole między statkami łączą kolejne barki i utrzymują odpowiedni układ zestawu.
Jaki jest cel doboru odpowiedniej długości holi w zestawie holowanym?
Celem jest zapewnienie sterowności, bezpieczeństwa i ograniczenie niekontrolowanego znoszenia barek przez nurt. Długość holi dobiera się m.in. do kierunku ruchu względem prądu rzeki.
Na czym polega efekt brzegowy w kanale lub wąskim torze wodnym?
Efekt brzegowy polega na oddziaływaniu brzegu na statek płynący zbyt blisko niego. Zwykle dziób jest odpychany od brzegu, a rufa przyciągana do brzegu wskutek zmian ciśnienia i przepływu wody.
Dlaczego rufa statku jest przyciągana do bliższego brzegu?
Między rufą a brzegiem powstaje przyspieszony przepływ wody i obniżenie ciśnienia. To powoduje zasysanie rufy w stronę brzegu.
Dlaczego przy efekcie brzegowym należy zmniejszyć obroty śruby?
Zmniejszenie obrotów ogranicza prędkość przepływu wody przy kadłubie i zmniejsza siłę zasysania rufy do brzegu. Ułatwia to odzyskanie kontroli nad statkiem.
Dlaczego ster wychyla się w kierunku bliższego brzegu?
Wychylenie steru w stronę brzegu przeciwdziała odchodzeniu dziobu od brzegu i pomaga ustawić statek równolegle do osi kanału. Jest to manewr korygujący skutki efektu brzegowego.
Jak można zapobiegać wystąpieniu efektu brzegowego?
Należy prowadzić statek możliwie środkiem kanału lub toru wodnego, utrzymywać bezpieczną prędkość i unikać nadmiernego zbliżania się do brzegu. Szczególnie ważna jest ostrożność na wąskich i płytkich akwenach.
Jak prędkość statku wpływa na siłę efektu brzegowego?
Im większa prędkość statku, tym silniejsze oddziaływanie hydrodynamiczne między kadłubem a brzegiem. Dlatego przy zbliżeniu do brzegu należy zmniejszać prędkość.
W jakich miejscach efekt brzegowy jest szczególnie niebezpieczny?
Najbardziej niebezpieczny jest w wąskich kanałach, przejściach portowych, przy nabrzeżach oraz na płytkich torach wodnych. Ograniczona przestrzeń manewrowa zwiększa ryzyko uderzenia rufą lub utraty kursu.
Dlaczego podczas dochodzenia do nabrzeża korzystnie jest płynąć pod prąd?
Płynięcie pod prąd zmniejsza prędkość statku względem nabrzeża i poprawia sterowność. Nurt pomaga wyhamować jednostkę i daje więcej czasu na korektę manewru.
Co oznacza wychylenie dziobu w stronę brzegu podczas cumowania?
Oznacza ustawienie statku tak, aby dziób był skierowany bliżej nabrzeża niż rufa. Statek podchodzi wtedy pod niewielkim kątem, a nie równolegle od razu całą burtą.
Dlaczego przy podejściu prawą burtą pod prąd nie należy najpierw kierować rufy do brzegu?
Rufa skierowana do brzegu może zostać niekorzystnie zniesiona przez nurt, co utrudnia kontrolę statku. Zwiększa to ryzyko uderzenia rufą o nabrzeże.
Jaką rolę odgrywa nurt rzeki podczas manewru dochodzenia do nabrzeża?
Nurt działa na kadłub statku i może pomagać albo przeszkadzać w manewrze. Przy podejściu pod prąd jest wykorzystywany do hamowania i stabilizacji ustawienia jednostki.
Jakie cumy zwykle podaje się jako pierwsze przy dochodzeniu do nabrzeża pod prąd?
Najczęściej najpierw podaje się cumę dziobową lub szpring dziobowy, zależnie od warunków i typu jednostki. Pozwala to kontrolować dziób i stopniowo dociągać statek do nabrzeża.
Jaka prędkość jest właściwa podczas dochodzenia do nabrzeża na rzece?
Prędkość powinna być minimalna, ale wystarczająca do zachowania sterowności. Zbyt duża prędkość zwiększa ryzyko uderzenia w nabrzeże.
Co oznacza czerwona kula umieszczona przy statku wykonującym prace na postoju?
Czerwona kula wskazuje stronę, po której przejście jest zabronione lub niebezpieczne. Statek należy omijać po stronie oznaczonej znakami zielonymi.
Jak rozpoznać stronę, po której można przejść obok statku pracującego?
Strona wolna do przejścia jest oznaczona zielonymi znakami dziennymi, zwykle dwoma zielonymi stożkami lub rombami ustawionymi pionowo.
Dlaczego statki wykonujące sondowanie muszą stosować specjalne oznakowanie?
Ponieważ mogą zajmować część szlaku żeglownego i ograniczać możliwość bezpiecznego przejścia. Oznakowanie wskazuje innym statkom, którą stroną należy je ominąć.
Czym różni się oznakowanie statku pracującego od zwykłego oznakowania statku na postoju?
Zwykłe oznakowanie postoju informuje głównie o obecności jednostki. Oznakowanie statku pracującego dodatkowo wskazuje, po której stronie przejście jest dozwolone lub zabronione.
Jak powinien zachować się sternik mijający statek wykonujący prace na szlaku?
Powinien przejść po stronie oznaczonej zielonymi znakami, zmniejszyć prędkość, zachować bezpieczny odstęp i nie powodować nadmiernego falowania.
Jaki element rysunku egzaminacyjnego decyduje o poprawnej odpowiedzi w tym typie pytania?
Najważniejsze jest jednoczesne występowanie czerwonego znaku po stronie zamkniętej oraz zielonych znaków po stronie dozwolonego przejścia.
Jak wygląda znak zakazu wytwarzania fali na śródlądowej drodze wodnej?
Jest to znak zakazu z czerwoną ramką i ukośnym czerwonym pasem, w którego polu znajduje się symbol fal. Oznacza nakaz płynięcia tak, aby nie powodować szkodliwego falowania.
Dlaczego w obrębie przystani wodnej obowiązuje zakaz wytwarzania fali?
Fala może uszkodzić zacumowane jednostki, utrudnić wsiadanie i wysiadanie oraz zagrozić osobom na pomostach. Dlatego w takich miejscach wymaga się spokojnej żeglugi z małą prędkością.
Jak powinien zachować się sternik po zauważeniu znaku zakazu wytwarzania fali?
Powinien zmniejszyć prędkość i prowadzić jednostkę tak, aby nie tworzyć fali. Sama redukcja prędkości nie wystarczy, jeśli jednostka nadal powoduje silne falowanie.
Czym różni się zakaz wytwarzania fali od zwykłego ograniczenia prędkości?
Ograniczenie prędkości określa maksymalną dopuszczalną prędkość. Zakaz wytwarzania fali wymaga takiej techniki płynięcia, aby nie powstawało szkodliwe falowanie, niezależnie od konkretnej prędkości.
W jakich miejscach najczęściej spotyka się znak zakazu wytwarzania fali?
Najczęściej przy przystaniach, marinach, pomostach, śluzach, miejscach postoju statków oraz odcinkach brzegu podatnych na uszkodzenia przez falowanie.
Po co stosuje się hamulec taśmowy przy łańcuchu kotwicznym?
Hamulec taśmowy służy do kontrolowania ruchu łańcucha kotwicznego. Pozwala ograniczyć prędkość jego luzowania lub całkowicie go zatrzymać.
Dlaczego łańcucha kotwicznego nie wolno luzować całkowicie bez kontroli?
Niekontrolowany wybieg łańcucha może uszkodzić urządzenia kotwiczne i stworzyć zagrożenie dla załogi. Duża masa łańcucha powoduje, że jego ruch jest bardzo niebezpieczny.
Do czego służy stoper łańcucha kotwicznego?
Stoper zabezpiecza łańcuch przed samoczynnym przesuwaniem się. Używa się go zwłaszcza po zakończeniu manewru lub podczas postoju i żeglugi.
Czym różni się rzucanie kotwicy od wybierania kotwicy?
Rzucanie kotwicy polega na jej opuszczeniu i wydaniu łańcucha. Wybieranie kotwicy to podnoszenie kotwicy z dna, zwykle przy użyciu windy kotwicznej.
Jaką rolę pełni winda kotwiczna podczas manewrów kotwiczenia?
Winda kotwiczna służy głównie do wybierania łańcucha i podnoszenia kotwicy. Może też pomagać w kontrolowaniu pracy urządzenia kotwicznego.
Jakie zagrożenia występują podczas pracy z łańcuchem kotwicznym?
Największe zagrożenia to uderzenie, wciągnięcie, zerwanie elementów oraz hałas i odpryski rdzy lub brudu. Dlatego załoga powinna zachować bezpieczną odległość od pracującego łańcucha.
Dlaczego prace przeładunkowe na tankowcach są szczególnie niebezpieczne pożarowo?
Tankowce często przewożą ciecze łatwopalne, których pary mogą tworzyć z powietrzem mieszaniny wybuchowe. Podczas przeładunku ryzyko emisji par i zapłonu jest podwyższone.
Jaka jest podstawowa funkcja ubrania ognioodpornego?
Ubranie ognioodporne ogranicza skutki krótkotrwałego działania płomienia i wysokiej temperatury. Ma zmniejszyć ryzyko poparzeń oraz zapalenia się odzieży.
Dlaczego pas ratunkowy nie jest właściwą odpowiedzią w tym pytaniu?
Pas ratunkowy służy do utrzymania człowieka na powierzchni wody. Nie chroni przed ogniem ani skutkami zapłonu par ładunku.
Czym różni się kombinezon ratowniczy od ubrania ognioodpornego?
Kombinezon ratowniczy chroni głównie przed wychłodzeniem i utonięciem po wpadnięciu do wody. Ubranie ognioodporne chroni przed płomieniem i wysoką temperaturą.
Jakie dodatkowe środki ochrony mogą być stosowane przy przeładunku na tankowcu?
Oprócz odzieży ognioodpornej stosuje się m.in. rękawice, obuwie antystatyczne, hełm, okulary ochronne oraz czasem ochronę dróg oddechowych. Dobór zależy od rodzaju ładunku i procedur bezpieczeństwa.
Co oznacza zagrożenie elektrostatyczne podczas przeładunku paliw?
Przepływ cieczy i par może powodować gromadzenie ładunków elektrostatycznych. Ich wyładowanie może stać się źródłem zapłonu mieszaniny palnych par z powietrzem.
Jak brzmi sygnał dźwiękowy „wzywam pomocy”?
Jest to sygnał złożony z powtarzanych długich dźwięków. Informuje, że statek znajduje się w niebezpieczeństwie lub potrzebuje pomocy.
Dlaczego sygnał „wzywam pomocy” nie jest sygnałem manewrowym?
Nie informuje o zamiarze wykonania manewru, lecz o sytuacji zagrożenia. Jego celem jest zwrócenie uwagi innych jednostek i wezwanie pomocy.
Z czym najczęściej myli się sygnał „wzywam pomocy” na egzaminie?
Najczęściej z sygnałami krótkimi, np. trzema krótkimi dźwiękami albo serią bardzo krótkich dźwięków. Poprawna odpowiedź to jednak powtarzane długie dźwięki.
Co powinna zrobić załoga po usłyszeniu powtarzanych długich dźwięków?
Powinna zachować ostrożność, zlokalizować jednostkę wzywającą pomocy i ocenić możliwość udzielenia wsparcia. W razie potrzeby należy powiadomić odpowiednie służby.
Czy sygnał dźwiękowy może być uzupełniony komunikatem radiowym?
Tak. W praktyce wezwanie pomocy może być nadane również przez radiotelefon, np. na odpowiednim kanale alarmowym lub roboczym.
Jaka jest najważniejsza cecha sygnału „wzywam pomocy” do zapamiętania?
Najważniejsze jest skojarzenie: pomoc = powtarzane długie dźwięki. Krótkie dźwięki zwykle odnoszą się do innych sygnałów, zwłaszcza manewrowych.
Do czego służy radiopława COSPAS-SARSAT?
Radiopława służy do nadania sygnału alarmowego w sytuacji zagrożenia życia na morzu lub wodach wewnętrznych. Umożliwia służbom ratowniczym identyfikację jednostki i określenie jej położenia.
Dlaczego radiopława nie jest uruchamiana sygnałem z radaru?
Radar służy do wykrywania obiektów i obserwacji sytuacji nawigacyjnej, a nie do uruchamiania urządzeń alarmowych. Radiopława działa samodzielnie lub jest uruchamiana ręcznie albo automatycznie.
Na czym polega automatyczne zadziałanie radiopławy podczas tonięcia statku?
Podczas tonięcia zwalniak hydrostatyczny uwalnia radiopławę z uchwytu. Radiopława wypływa na powierzchnię i rozpoczyna nadawanie sygnału alarmowego.
Jaką rolę pełni zwalniak hydrostatyczny?
Zwalniak hydrostatyczny uwalnia sprzęt ratunkowy pod wpływem ciśnienia wody. Dzięki temu radiopława lub tratwa może zadziałać nawet bez udziału załogi.
Czy RCC może zdalnie uruchomić radiopławę?
Nie. RCC, czyli ośrodek koordynacji ratownictwa, odbiera i koordynuje akcję po otrzymaniu alarmu, ale nie uruchamia zdalnie radiopławy na statku.
Czym różni się ręczne uruchomienie radiopławy od automatycznego?
Ręczne uruchomienie wykonuje członek załogi w sytuacji zagrożenia. Automatyczne następuje bez udziału człowieka, np. po zatonięciu statku i zadziałaniu zwalniaka hydrostatycznego.
Dlaczego automatyczne uruchamianie radiopławy jest ważne dla bezpieczeństwa?
W sytuacji nagłego zatonięcia załoga może nie mieć czasu lub możliwości nadania alarmu. Automatyczne zadziałanie radiopławy zwiększa szanse szybkiego rozpoczęcia akcji ratowniczej.