Pytania pomocnicze - TWO.08
Planowanie i prowadzenie żeglugi po śródlądowych drogach wodnych i morskich wodach wewnętrznych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 956.
Strona 8 z 16.
Do czego służy rumpel na statku?
Rumpel służy do ręcznego wychylania steru. Może być używany jako podstawowy element sterowania na małych jednostkach albo jako sterowanie awaryjne.
Dlaczego rumpel może być użyty podczas awarii ciągów układu sterowego?
Ponieważ pozwala oddziaływać bezpośrednio na ster lub jego mechanizm. Nie wymaga sprawnego przeniesienia ruchu z koła sterowego przez cięgna.
Czym są ciągi układu sterowego?
Są to elementy przenoszące ruch ze stanowiska sterowania na mechanizm sterowy. Mogą mieć postać cięgien, linek, przekładni lub innych połączeń mechanicznych.
Czym różni się rumpel od manetki?
Rumpel służy do sterowania kierunkiem przez wychylanie steru. Manetka służy zwykle do obsługi napędu, np. regulacji obrotów i kierunku pracy silnika.
Jakie znaczenie ma awaryjne sterowanie statkiem?
Pozwala zachować kontrolę nad jednostką po uszkodzeniu podstawowego układu sterowego. Jest ważne dla bezpieczeństwa załogi, statku i innych uczestników ruchu.
Dlaczego kolumna sterowa nie jest poprawną odpowiedzią w tym pytaniu?
Kolumna sterowa jest częścią stanowiska sterowania, ale przy awarii ciągów może nie przenosić ruchu na ster. W takiej sytuacji potrzebne jest sterowanie bezpośrednie, czyli rumpel.
Dlaczego gaśnica proszkowa nadaje się do gaszenia urządzeń elektrycznych pod napięciem?
Proszek gaśniczy nie przewodzi prądu w taki sposób jak woda lub piana. Dzięki temu można go stosować przy urządzeniach elektrycznych, o ile gaśnica ma odpowiednie oznaczenie.
Dlaczego nie wolno używać hydronetki wodnej do gaszenia instalacji elektrycznej pod napięciem?
Woda przewodzi prąd, więc jej użycie może spowodować porażenie osoby gaszącej. Może także doprowadzić do zwarcia i większych uszkodzeń instalacji.
Czym różni się gaśnica proszkowa od gaśnicy śniegowej?
Gaśnica proszkowa jest bardziej uniwersalna i może gasić pożary klas A, B, C oraz urządzenia elektryczne. Gaśnica śniegowa, czyli CO₂, dobrze nadaje się do elektryki i cieczy palnych, ale gorzej do materiałów stałych żarzących się.
Jakie klasy pożarów może obejmować gaśnica proszkowa?
Zależnie od rodzaju proszku może gasić pożary klasy A, B i C. Oznaczenia klas pożarów zawsze należy sprawdzić na etykiecie gaśnicy.
Dlaczego piana gaśnicza nie jest właściwa do urządzeń pod napięciem?
Piana zawiera wodę, dlatego może przewodzić prąd. Stosuje się ją głównie do cieczy palnych i niektórych materiałów stałych, ale nie do czynnej instalacji elektrycznej.
Jak należy użyć gaśnicy proszkowej podczas gaszenia pożaru?
Należy zerwać zabezpieczenie, skierować wylot na źródło ognia i nacisnąć dźwignię. Strumień proszku prowadzi się u podstawy płomieni, zachowując bezpieczną odległość.
Do czego służy pętla Williamsona w manewrach ratowniczych?
Służy do zawrócenia statku i wprowadzenia go na własny ślad torowy. Dzięki temu jednostka może wrócić w rejon, przez który wcześniej przepłynęła.
W jakiej sytuacji najczęściej wykonuje się pętlę Williamsona?
Najczęściej stosuje się ją w sytuacji „człowiek za burtą”. Jest szczególnie przydatna, gdy utracono kontakt wzrokowy z osobą w wodzie.
Jaki jest główny efekt wykonania pętli Williamsona?
Statek wychodzi na kurs przeciwny do pierwotnego i wraca w pobliże swojego poprzedniego toru. Celem jest powrót do miejsca zdarzenia.
Dlaczego pętla Williamsona jest przydatna przy ograniczonej widzialności?
Ponieważ pozwala wrócić na wcześniejszy ślad torowy nawet wtedy, gdy miejsce zdarzenia nie jest widoczne. Manewr opiera się na kursach i zmianach steru, a nie tylko na obserwacji wzrokowej.
Czym pętla Williamsona różni się od zwykłego zwrotu o 90°?
Zwykły zwrot o 90° tylko zmienia kierunek ruchu statku. Pętla Williamsona ma doprowadzić statek na kurs przeciwny i na jego wcześniejszy ślad torowy.
Jaką odpowiedź należy skojarzyć z pętlą Williamsona na egzaminie?
Należy zapamiętać, że pętla Williamsona pozwala na wprowadzenie statku na swój własny ślad torowy. To jest najważniejsza cecha tego manewru.
Co oznacza alarm „człowiek za burtą”?
Oznacza, że osoba wypadła do wody i należy natychmiast rozpocząć działania ratunkowe. Priorytetem jest nieutracenie jej z pola widzenia.
Jaka sekwencja dźwiękowa odpowiada alarmowi „człowiek za burtą” w tym pytaniu egzaminacyjnym?
Poprawna jest sekwencja oznaczona jako B. To ją należy rozpoznać jako sygnał alarmu „człowiek za burtą”.
Jakie jest pierwsze działanie po zauważeniu człowieka za burtą?
Należy natychmiast zaalarmować załogę i wskazywać miejsce, w którym znajduje się człowiek w wodzie. Jedna osoba powinna stale obserwować rozbitka.
Po co rzuca się koło ratunkowe człowiekowi za burtą?
Koło ratunkowe pomaga utrzymać się na powierzchni i ułatwia oznaczenie miejsca, w którym znajduje się poszkodowany. Może być wyposażone w światło lub pławkę dymną.
Jaki manewr może wykonać statek po alarmie „człowiek za burtą”?
Jednym z klasycznych manewrów jest pętla Williamsona, która pozwala wrócić na przeciwny kurs i dojść w rejon wypadnięcia człowieka.
Kiedy po alarmie MOB używa się łączności radiowej?
Łączności radiowej używa się, gdy potrzebna jest pomoc innych jednostek lub służb ratowniczych. W sytuacji zagrożenia życia stosuje się odpowiednią procedurę alarmową na radiu VHF.
Dlaczego nie wolno tracić człowieka za burtą z pola widzenia?
Osoba w wodzie jest trudna do odnalezienia, szczególnie przy fali, złej widzialności lub w nocy. Stała obserwacja znacząco zwiększa szanse skutecznego podjęcia z wody.
Do czego służy zwalniak hydrostatyczny przy tratwie ratunkowej?
Zwalniak hydrostatyczny automatycznie uwalnia tratwę ratunkową z łoża, gdy statek zanurzy się na określoną głębokość. Dzięki temu tratwa może wypłynąć na powierzchnię nawet bez udziału załogi.
W jakiej sytuacji następuje automatyczne uwolnienie tratwy ratunkowej?
Automatyczne uwolnienie następuje podczas zatonięcia jednostki, gdy zwalniak hydrostatyczny znajdzie się pod wodą na odpowiedniej głębokości. Mechanizm rozłącza mocowanie tratwy.
Czym różni się linka operacyjna od zwalniaka hydrostatycznego?
Linka operacyjna służy do ręcznego uruchomienia i otwarcia tratwy po jej wyrzuceniu za burtę. Zwalniak hydrostatyczny działa automatycznie pod wpływem ciśnienia wody.
Dlaczego tratwa ratunkowa nie powinna być zamocowana na stałe bez mechanizmu zwalniającego?
Stałe zamocowanie uniemożliwiłoby jej samoczynne wypłynięcie podczas zatonięcia statku. Mechanizm zwalniający zwiększa szanse użycia tratwy w sytuacji nagłej.
Jakie elementy biorą udział w automatycznym wypłynięciu tratwy ratunkowej?
Najważniejsze elementy to łoże tratwy, pasy lub mocowanie, zwalniak hydrostatyczny oraz linka mocująco-operacyjna. Ich prawidłowe połączenie umożliwia uwolnienie i napełnienie tratwy.
Dlaczego zwalniak hydrostatyczny wymaga okresowej kontroli lub wymiany?
Jest elementem bezpieczeństwa, który musi zadziałać niezawodnie w sytuacji awaryjnej. Przeterminowany lub uszkodzony zwalniak może nie uwolnić tratwy podczas zatonięcia jednostki.
Dlaczego transponder radarowy SART należy umieszczać jak najwyżej?
Ponieważ fale radarowe rozchodzą się głównie po linii widzenia. Im wyżej znajduje się SART, tym większy jest jego horyzont radarowy i szansa wykrycia przez jednostkę poszukującą.
Do czego służy transponder radarowy SART w ratownictwie morskim?
SART ułatwia odnalezienie rozbitków lub tratwy ratunkowej przez jednostki wyposażone w radar. Po odebraniu impulsu radarowego odpowiada sygnałem widocznym na ekranie radaru.
Czy podładowanie baterii zwiększa zasięg transpondera radarowego?
Nie. Sprawna bateria zapewnia działanie urządzenia przez wymagany czas, ale nie jest sposobem na zwiększenie zasięgu wykrycia.
Dlaczego przełączenie częstotliwości nie jest poprawnym sposobem zwiększenia zasięgu SART?
SART pracuje w określonym paśmie przeznaczonym do współpracy z radarami. Użytkownik nie zwiększa jego zasięgu przez zmianę częstotliwości.
Co oznacza, że radar działa w przybliżeniu w zasięgu widoczności?
Oznacza to, że przeszkody, krzywizna Ziemi i fale mogą ograniczać wykrycie celu. Dlatego wysokość anteny radaru i wysokość obiektu mają duże znaczenie.
Jak SART jest widoczny na ekranie radaru jednostki poszukującej?
Zwykle pojawia się jako charakterystyczna seria kropek, kresek lub łuków na ekranie radaru. Wskazują one kierunek do transpondera.
Czym różni się SART od radiopławy COSPAS-SARSAT?
SART współpracuje z radarami jednostek poszukujących i pomaga w lokalizacji na miejscu akcji. Radiopława COSPAS-SARSAT wysyła sygnał alarmowy odbierany przez system satelitarny.
Na czym polega tłumienie pożaru?
Tłumienie pożaru polega na ograniczeniu dopływu tlenu do strefy spalania. Bez odpowiedniej ilości tlenu proces spalania nie może być podtrzymany.
Dlaczego do gaszenia pożaru w ładowni stosuje się instalację gazową?
Instalacja gazowa wypełnia zamkniętą ładownię gazem gaśniczym, który wypiera tlen i tłumi pożar. Nie powoduje też zalania ładunku wodą.
Jakie czynności należy wykonać przed uruchomieniem instalacji gazowej?
Należy ewakuować ludzi, zamknąć otwory ładowni, wyłączyć wentylację i uszczelnić przestrzeń. Jest to konieczne dla bezpieczeństwa oraz skuteczności gaszenia.
Czym różni się instalacja gazowa od hydrantowej?
Instalacja gazowa działa przez zmniejszenie ilości tlenu w pomieszczeniu. Instalacja hydrantowa podaje wodę, która głównie chłodzi i zalewa palący się materiał.
Dlaczego użycie wody w ładowni może być niekorzystne?
Woda może uszkodzić ładunek, zwiększyć masę w ładowni i pogorszyć stateczność statku. Przy niektórych ładunkach może też wywołać niebezpieczną reakcję.
Jaki gaz jest często stosowany w stałych instalacjach gaśniczych na statkach?
Często stosuje się dwutlenek węgla CO₂. Jest skuteczny w zamkniętych przestrzeniach, ponieważ wypiera tlen, ale jest niebezpieczny dla ludzi.
Dlaczego siłownia statku jest bardziej narażona na pożar niż kabina lub pokład?
W siłowni znajdują się paliwa, oleje, gorące powierzchnie silników oraz urządzenia elektryczne. Połączenie materiałów palnych i źródeł zapłonu znacząco zwiększa ryzyko pożaru.
Jakie elementy tworzą warunki do powstania pożaru w siłowni?
Do powstania pożaru potrzebne są: materiał palny, tlen oraz źródło zapłonu. W siłowni wszystkie te elementy występują jednocześnie.
Jakie substancje palne najczęściej występują w siłowni statku?
Najczęściej są to paliwo, oleje smarne, oleje hydrauliczne, zaolejone czyściwo oraz opary paliw. Szczególnie groźne są wycieki i rozpylone paliwo.
Jakie źródła zapłonu mogą występować w siłowni?
Źródłami zapłonu mogą być gorące elementy silnika, kolektory wydechowe, iskry, zwarcia elektryczne, przegrzane łożyska lub urządzenia pracujące pod dużym obciążeniem.
Jak ogranicza się ryzyko pożaru w siłowni statku?
Należy usuwać wycieki paliwa i oleju, utrzymywać czystość, kontrolować instalacje techniczne, dbać o wentylację oraz sprawność sprzętu gaśniczego.
Dlaczego wyciek paliwa w siłowni jest szczególnie niebezpieczny?
Paliwo może zetknąć się z gorącą powierzchnią lub iskrą i szybko się zapalić. Jeszcze większe zagrożenie powstaje, gdy paliwo jest rozpylone lub tworzy łatwopalne opary.
Jakie znaczenie ma czystość w siłowni dla bezpieczeństwa pożarowego?
Zaolejone powierzchnie, szmaty i zabrudzenia zwiększają ilość materiałów palnych. Regularne sprzątanie ogranicza możliwość rozprzestrzenienia się ognia.
Jaką funkcję pełni czujka dymowa w systemie alarmu pożarowego na statku?
Czujka dymowa wykrywa obecność dymu i przekazuje sygnał do centrali alarmowej. Dzięki temu możliwe jest szybkie ostrzeżenie załogi o zagrożeniu pożarowym.
Czym różni się czujka dymowa od tryskacza?
Czujka dymowa służy do wykrywania pożaru, natomiast tryskacz jest elementem instalacji gaśniczej. Tryskacz uruchamia podanie wody po wzroście temperatury.
Jaką rolę pełni panel alarmowy w systemie wykrywania pożaru?
Panel alarmowy odbiera sygnały z czujek i informuje o alarmie. Może wskazywać strefę lub pomieszczenie, w którym wykryto zagrożenie.
Dlaczego wczesne wykrycie dymu na statku jest szczególnie ważne?
Na statku ewakuacja i akcja gaśnicza są trudniejsze niż na lądzie. Wczesne wykrycie dymu pozwala szybko zareagować i ograniczyć rozwój pożaru.
W jakich miejscach na statku stosuje się czujki dymowe?
Stosuje się je w pomieszczeniach załogi, korytarzach, pomieszczeniach technicznych, magazynach i innych przestrzeniach wymagających nadzoru pożarowego.
Czy czujka dymowa sama gasi pożar?
Nie. Czujka dymowa tylko wykrywa dym i uruchamia sygnalizację alarmową. Gaszenie pożaru wykonuje załoga lub instalacje gaśnicze.
Co oznacza klasa drogi wodnej?
Klasa drogi wodnej określa parametry techniczne szlaku, m.in. dopuszczalne wymiary statków, głębokości, szerokości oraz prześwity pod mostami.
Jakie znaczenie ma zanurzenie statku przy planowaniu żeglugi?
Zanurzenie decyduje, czy statek może bezpiecznie przejść przez dany odcinek drogi wodnej. Musi być mniejsze od dostępnej głębokości z zachowaniem zapasu wody pod stępką.
Ile wynosi maksymalne zanurzenie statku na drodze wodnej klasy II?
Na drodze wodnej o znaczeniu regionalnym klasy II maksymalne zanurzenie statku wynosi 1,6 m.
Dlaczego nie wystarczy znać tylko klasy drogi wodnej przed rejsem?
Klasa podaje parametry ogólne, ale rzeczywiste warunki mogą się zmieniać przez niski stan wody, zamulenie, roboty hydrotechniczne lub lokalne ograniczenia.
Czym jest zapas wody pod stępką?
To różnica między głębokością akwenu a zanurzeniem statku. Zapewnia bezpieczeństwo i zmniejsza ryzyko wejścia na mieliznę lub uszkodzenia kadłuba.
Jakie drogi wodne zalicza się do znaczenia regionalnego?
Do znaczenia regionalnego zalicza się niższe klasy śródlądowych dróg wodnych, używane głównie w żegludze lokalnej i regionalnej, a nie w dużym transporcie międzynarodowym.