Pytania pomocnicze - AUD.07

Światłowód przesyła impulsy świetlne, a nie prąd elektryczny. Dzięki temu pola elektromagnetyczne nie indukują w nim zakłóceń.

Tak, ma ekran chroniący żyłę sygnałową przed zakłóceniami. Nie jest jednak tak odporny jak światłowód, bo nadal przesyła sygnał elektryczny.

Typowe problemy to brum, przydźwięk sieciowy, trzaski, szumy oraz zakłócenia od urządzeń elektrycznych lub oświetleniowych.

Przewód elektryczny przesyła sygnał jako napięcie lub prąd, natomiast światłowód przesyła informację za pomocą światła. Dlatego światłowód nie przewodzi prądu między urządzeniami.

W połączeniu symetrycznym zakłócenia indukują się podobnie w obu żyłach sygnałowych, a wejście różnicowe urządzenia je odejmuje. To poprawia odporność na zakłócenia, szczególnie przy długich kablach.

Tak. Ponieważ światłowód nie przewodzi prądu, zapewnia separację galwaniczną między urządzeniami i nie tworzy elektrycznej pętli masy.

Najczęściej w połączeniach cyfrowych, np. TOSLINK, ADAT Optical lub w transmisji cyfrowej między urządzeniami systemu nagłośnieniowego.

PAD skokowo tłumi zbyt silny sygnał wejściowy, najczęściej o wartość np. -10 dB, -20 dB lub -30 dB. Stosuje się go, aby uniknąć przesterowania przedwzmacniacza wejściowego.

PAD należy włączyć, gdy sygnał z mikrofonu lub źródła liniowego jest zbyt mocny mimo obniżenia gainu. Objawem może być świecenie kontrolki CLIP lub słyszalne zniekształcenia.

PAD zmniejsza poziom sygnału skokowo, zwykle przed przedwzmacniaczem. Gain reguluje wzmocnienie wejściowe płynnie lub półpłynnie, ustawiając właściwy poziom pracy toru.

Może przesterować przedwzmacniacz lub przetwornik A/D, powodując clipping i nieprzyjemne zniekształcenia. Takich zniekształceń często nie da się skutecznie naprawić później w miksie.

Informuje, że poziom sygnału jest bliski przesterowania albo już przekracza dopuszczalny zakres. W takiej sytuacji należy zmniejszyć gain, włączyć PAD lub obniżyć poziom źródła.

Prawidłowo działający PAD powinien jedynie obniżać poziom sygnału, bez zmiany jego barwy. Jego celem jest zachowanie czystego, nieprzesterowanego sygnału wejściowego.

Najczęściej informuje o przesterowaniu sygnału, czyli przekroczeniu dopuszczalnego poziomu w danym punkcie toru audio. Może to prowadzić do zniekształceń dźwięku.

Dioda PEAK zwykle ostrzega, że sygnał zbliża się do granicy przesterowania. Dioda CLIP oznacza, że sygnał już przekroczył bezpieczny poziom i jest obcinany.

Przesterowanie powoduje słyszalne zniekształcenia, utratę czytelności dźwięku i może być nieprzyjemne dla słuchaczy. W skrajnych przypadkach może też zwiększać ryzyko uszkodzenia głośników.

Należy zmniejszyć poziom sygnału, najczęściej regulując gain wejściowy, poziom źródła lub tłumik kanału, zależnie od miejsca przesterowania. Celem jest uzyskanie mocnego, ale nieprzesterowanego sygnału.

Zielony zwykle oznacza obecność bezpiecznego poziomu sygnału, żółty poziom wysoki lub zbliżanie się do granicy, a czerwony przesterowanie albo stan krytyczny.

To takie ustawienie poziomów sygnału na kolejnych etapach toru, aby uzyskać dobry stosunek sygnału do szumu bez przesterowania. Obejmuje m.in. poprawne ustawienie gainu, tłumików i poziomów wyjściowych.

Standardowa wartość zasilania phantom to +48 V. W praktyce spotyka się też inne wartości, np. 12 V lub 24 V, ale w nagłośnieniu zawodowym najczęściej przyjmuje się +48 V.

Zasilanie phantom dostarcza energię do mikrofonów pojemnościowych, które wymagają napięcia do pracy elektroniki wewnętrznej i polaryzacji kapsuły.

Mikrofon pojemnościowy ma bardzo mały sygnał z kapsuły i wymaga układu elektronicznego, np. bufora lub przedwzmacniacza. Ten układ musi być zasilany, najczęściej właśnie napięciem phantom.

Typowy mikrofon dynamiczny nie potrzebuje zasilania phantom. Zwykle obecność phantom nie szkodzi poprawnie podłączonemu mikrofonowi dynamicznemu z wyjściem symetrycznym.

Zasilanie phantom najczęściej podaje się przez symetryczne wejście mikrofonowe XLR. Napięcie jest doprowadzane do pinów sygnałowych względem masy.

Nazywa się tak, ponieważ napięcie zasilające jest przesyłane tym samym przewodem co sygnał audio i nie wymaga osobnego kabla zasilającego.

Przed włączeniem phantom warto ściszyć kanał lub wyciszyć tor audio, aby uniknąć trzasków w systemie. Należy też uważać przy mikrofonach wstęgowych i niesymetrycznych połączeniach.

PFL to funkcja odsłuchu sygnału przed tłumikiem kanału, używana do kontroli poziomu i jakości sygnału. Nie zmienia dynamiki dźwięku, więc nie jest procesorem dynamiki.

Do procesorów dynamiki należą m.in. kompresor, limiter, bramka szumów i ekspander. Ich zadaniem jest zmiana poziomu sygnału w zależności od jego głośności.

GATE oznacza bramkę szumów, która przepuszcza sygnał dopiero po przekroczeniu ustawionego progu. Stosuje się ją np. do ograniczania przesłuchów i szumów.

COMP oznacza kompresor dynamiki. Służy do zmniejszania różnic między cichymi i głośnymi fragmentami sygnału.

RATIO określa stopień kompresji, czyli jak mocno sygnał powyżej progu zostanie ściszony. Na przykład ratio 4:1 oznacza, że wzrost sygnału o 4 dB powyżej progu da tylko 1 dB na wyjściu.

PFL jest funkcją kontrolną miksera, często dostępną na każdym kanale. Umożliwia realizatorowi podsłuch sygnału niezależnie od ustawienia tłumika, ale nie przetwarza jego dynamiki.

INV oznacza odwrócenie polaryzacji, potocznie nazywane odwróceniem fazy sygnału. Powoduje zmianę znaku sygnału audio o 180°.

Najczęściej przy nagłaśnianiu lub nagrywaniu jednego źródła kilkoma mikrofonami, gdy sygnały częściowo się znoszą. Przykładem jest werbel nagrywany mikrofonem z góry i z dołu.

INV odwraca polaryzację sygnału, a GAIN reguluje poziom wzmocnienia wejściowego. Są to zupełnie różne funkcje toru audio.

Jeśli dwa mikrofony zbierają podobny sygnał w przeciwnej polaryzacji, część pasma może się osłabiać. Odwrócenie polaryzacji jednego kanału może przywrócić pełniejsze brzmienie.

Spotyka się oznaczenia INV, PHASE, POLARITY, Ø lub symbol przekreślonego koła. Wszystkie mogą odnosić się do odwrócenia polaryzacji sygnału.

Nie. PAN służy do ustawiania położenia sygnału w panoramie stereo, czyli między lewym i prawym kanałem.

FX Return służy do przyjęcia sygnału powracającego z zewnętrznego procesora efektów, np. pogłosu lub delayu. Jest to wejście powrotne do miksera.

FX Send wysyła sygnał z miksera do procesora efektów. FX Return odbiera przetworzony sygnał z procesora i wprowadza go z powrotem do miksu.

SEND jest wyjściem, więc służy do wysyłania sygnału na zewnątrz. RETURN jest wejściem, dlatego przyjmuje sygnał wracający z urządzenia zewnętrznego.

FX Return jest częścią toru wysyłkowo-powrotnego, często używanego do efektów równoległych. Insert przerywa tor sygnałowy kanału i włącza procesor szeregowo, np. kompresor lub bramkę.

Najczęściej podłącza się procesory efektów przestrzennych i czasowych, np. reverb, delay, chorus. Sygnał z kanałów trafia do procesora przez AUX/FX Send, a wraca przez FX Return.

FX Return zwykle pracuje z poziomem liniowym, ponieważ zewnętrzne procesory efektów podają na wyjściu sygnał liniowy, a nie mikrofonowy.

REC zwykle oznacza wyjście do nagrywania, a MAIN główne wyjście sumy miksera. Nie są to standardowe wejścia powrotne dla sygnału z procesora efektów.

Frontfill dogłaśnia pierwsze rzędy publiczności znajdujące się blisko sceny, gdzie główny system nagłośnienia może mieć słabsze pokrycie.

Najczęściej ustawia się je centralnie z przodu sceny, przy jej krawędzi, skierowane w stronę najbliższej publiczności.

Jego zadaniem jest pokrycie bliskiej strefy przed sceną, więc powinien znajdować się nisko i blisko publiczności. Podwieszenie wysoko zmieniłoby kierunek promieniowania i ograniczyło skuteczność w pierwszych rzędach.

Frontfill nagłaśnia publiczność przed sceną, zwłaszcza pierwsze rzędy. Sidefill jest zwykle ustawiany po bokach sceny i często służy jako odsłuch sceniczny dla wykonawców.

Wyrównanie czasowe zapobiega wrażeniu echa, przesunięciu źródła dźwięku i pogorszeniu czytelności. Frontfill musi współpracować z systemem głównym, a nie tworzyć osobne, opóźnione źródło.

Frontfill zwykle odtwarza głównie średnie i wysokie częstotliwości odpowiedzialne za czytelność mowy i wokalu. Niskie częstotliwości są często ograniczane filtrem, aby nie dublować pracy subwooferów.

Sidefill służy do odsłuchu scenicznego dla muzyków. Ustawia się go zwykle po bokach sceny i kieruje w stronę wykonawców.

Wedge to monitor podłogowy ustawiany najczęściej przed konkretnym muzykiem. Sidefill obejmuje większy obszar sceny i może zapewniać odsłuch kilku wykonawcom jednocześnie.

Centerfill służy do uzupełnienia nagłośnienia widowni, zwykle w centralnej części przed sceną. Nie jest systemem odsłuchowym dla muzyków.

Sidefill jest skierowany do muzyków na scenie. Infill uzupełnia pokrycie dźwiękiem dla publiczności w miejscach, gdzie główny system PA nie dociera wystarczająco dobrze.

IEM, czyli odsłuch douszny, stosuje się, gdy potrzebna jest większa kontrola miksu odsłuchowego i mniejszy hałas na scenie. Ogranicza on też ryzyko sprzężeń akustycznych.

Najczęściej używa się wysyłek AUX, zwykle ustawionych jako pre-fader. Dzięki temu zmiany głośności na FOH nie wpływają na miks odsłuchowy muzyka.

Muzycy muszą słyszeć siebie, innych wykonawców oraz elementy rytmiczne, aby grać równo i kontrolować intonację. Bez odsłuchu występ może być niespójny.

Realizator FOH odpowiada za brzmienie słyszane przez publiczność, więc musi mieć szybki dostęp do regulacji efektów, takich jak pogłos czy delay.

FOH obsługuje miks dla publiczności, a stanowisko MON miks odsłuchów dla wykonawców na scenie.

Służy do dodawania efektów, np. pogłosu, opóźnienia lub modulacji, najczęściej do wokalu i wybranych instrumentów.

System PA służy do emisji dźwięku, a nie do bieżącej obsługi miksu. Efekty powinny być dostępne dla realizatora przy konsolecie.

FX Return to tor powrotu sygnału z procesora efektów do miksera, dzięki czemu efekt można domieszać do miksu głównego.

Tak. W nowoczesnych konsoletach cyfrowych efekty często są wbudowane, ale nadal są obsługiwane z poziomu stanowiska FOH.