Pytania pomocnicze - BUD.13

W wykopie grunt jest usuwany z istniejącego terenu, zwykle widoczne są skarpy i kierunek odspajania urobku. W nasypie grunt jest dowożony i układany warstwami powyżej poziomu terenu.

Wykop wykonuje się przez kolejno usuwane warstwy gruntu. Taki sposób ułatwia kontrolę głębokości, profilu dna oraz stateczności skarp.

Prawidłowa kolejność robót zapewnia bezpieczeństwo pracy, ogranicza ryzyko osuwania się skarp i umożliwia sprawny transport urobku.

Skarpy zabezpieczają boczne ściany wykopu przed osunięciem. Ich nachylenie dobiera się do rodzaju gruntu, głębokości wykopu i warunków wodnych.

Stosuje się głównie koparki, spycharki, ładowarki, równiarki oraz środki transportu do odwozu urobku, np. samochody samowyładowcze.

Najczęściej pokazują kolejność wybierania kolejnych warstw lub pasów gruntu. Pomagają odczytać technologię prowadzenia robót ziemnych.

Woda może zmniejszyć nośność gruntu, utrudnić pracę maszyn i spowodować osuwanie się skarp. Dlatego stosuje się rowy, spadki robocze lub odwodnienie tymczasowe.

Bo nadal należy do frakcji piaskowej. Określenie „drobny” opisuje wielkość ziaren piasku, ale nie zmienia jego klasyfikacji jako gruntu gruboziarnistego.

Do gruntów gruboziarnistych zalicza się przede wszystkim żwiry, pospółki i piaski, w tym piaski grube, średnie oraz drobne.

Grunty gruboziarniste mają większe ziarna, np. piasek i żwir. Grunty drobnoziarniste zawierają głównie bardzo drobne cząstki, np. pyły i iły.

Piasek jest zwykle gruntem niespoistym. Oznacza to, że nie wykazuje plastyczności i lepkości charakterystycznej dla gruntów spoistych, takich jak gliny lub iły.

Słowo „drobny” może sugerować grunt drobnoziarnisty, ale w klasyfikacji gruntów piasek drobny nadal zalicza się do gruntów gruboziarnistych.

Uziarnienie wpływa na zagęszczalność, przepuszczalność wody, nośność oraz przydatność gruntu do budowy nasypów i warstw konstrukcyjnych.

Schemat pracy spycharki zwykle pokazuje odspajanie cienkiej warstwy gruntu lemieszem, przesuwanie urobku przed maszyną i odkładanie go na krótkim odcinku roboczym.

Spycharka służy głównie do odspajania, przesuwania i rozplantowywania gruntu, wykonywania nasypów, niwelacji terenu oraz zgarniania humusu.

Spycharka przesuwa grunt lemieszem po powierzchni terenu, natomiast koparka odspaja grunt łyżką i przenosi go, np. na środek transportowy lub odkład.

Spycharka jest przeznaczona głównie do przepychania i profilowania gruntu, a ładowarka do nabierania materiału łyżką i załadunku go na pojazdy lub przenoszenia na krótkie odległości.

Podczas przepychania część gruntu może się rozsypywać na boki, a opory ruchu są duże. Dlatego spycharki używa się najczęściej do przemieszczania gruntu na niewielkie odległości.

Podstawowym elementem roboczym spycharki jest lemiesz, czyli szeroka płyta umieszczona z przodu maszyny.

Ścianki szczelne Larsena wykonuje się ze stali. Są to profilowane grodzice stalowe łączone ze sobą zamkami.

Służą do zabezpieczania ścian wykopów przed osuwaniem gruntu oraz ograniczania napływu wody gruntowej. Mogą być stosowane jako konstrukcje tymczasowe lub stałe.

Grodzice stalowe to profilowane elementy stalowe z zamkami bocznymi. Po połączeniu tworzą szczelną ścianę oporową lub zabezpieczającą.

Stal ma dużą wytrzymałość, dobrze przenosi parcie gruntu i umożliwia wykonywanie smukłych, szczelnych przegród. Dodatkowo grodzice stalowe można często odzyskać i użyć ponownie.

Najczęściej wbija się je, wwibrowuje albo wciska w grunt. Dobór metody zależy od rodzaju gruntu, głębokości ścianki i warunków otoczenia.

Nie w typowym znaczeniu tego terminu. Ścianki szczelne Larsena to przede wszystkim stalowe grodzice z zamkami.

Niweleta drogi to projektowany przebieg wysokościowy osi drogi. Na profilu podłużnym pokazuje rzędne projektowane, spadki oraz łuki pionowe.

Należy znaleźć odpowiedni hektometr lub punkt charakterystyczny, a następnie odczytać wartość w wierszu „Rzędne projektowane”. Wartość podawana jest zwykle w metrach nad przyjętym poziomem odniesienia.

To punkt, w którym kończy się prosty odcinek niwelety o stałym pochyleniu i zaczyna się łuk pionowy wypukły. Na profilu jest zaznaczony pionową linią graniczną łuku.

Łuk wypukły tworzy zaokrąglenie wierzchołka niwelety, natomiast łuk wklęsły tworzy zaokrąglenie zagłębienia. Oba służą płynnej zmianie pochylenia podłużnego.

Łuki pionowe poprawiają komfort i bezpieczeństwo jazdy, eliminując ostre załamania niwelety. Ułatwiają też zachowanie odpowiedniej widoczności i płynności ruchu.

Ten wiersz pokazuje spadki podłużne prostych odcinków niwelety oraz parametry łuków pionowych, takie jak promień i długość stycznej. Pozwala ustalić, gdzie zaczyna się i kończy łuk.

Na profilu należy znaleźć początek krzywej wypukłej niwelety i odczytać wartość z wiersza „Rzędne projektowane”. W tym miejscu wpisana jest rzędna 148,93 m.

Ścianki szczelne zabezpieczają wykopy przed osuwaniem się gruntu oraz ograniczają napływ wody. Stosuje się je np. przy głębokich wykopach, robotach mostowych i hydrotechnicznych.

Najczęściej stosuje się wibromłot zawieszony na żurawiu, koparce lub palownicy. Może być też używany kafar.

Koparka łyżkowa służy głównie do odspajania, nabierania i przemieszczania gruntu. Nie jest przeznaczona do pionowego pogrążania grodzic w gruncie.

Wibromłot pogrąża element przez drgania, które zmniejszają opór gruntu. Kafar udarowy wbija element uderzeniami młota.

Należy szukać pionowo ustawionej grodzicy lub pala oraz urządzenia zawieszonego na żurawiu albo maszcie, które działa bezpośrednio na ten element. Taki zestaw wskazuje na wibromłot lub kafar.

Wiertnica wykonuje otwory w gruncie, np. pod pale wiercone. Nie służy bezpośrednio do wbijania ścianek szczelnych.

Zgarniarka służy do odspajania gruntu, jego załadunku do skrzyni, przewozu na średnie odległości oraz rozścielania warstwą o wymaganej grubości.

Zgarniarki stosuje się zwykle przy transporcie gruntu na odległość od około 100 do 2000 m, gdy użycie samej spycharki byłoby mniej efektywne.

Spycharka przesuwa grunt lemieszem na krótkie odległości, natomiast zgarniarka odspaja grunt, zabiera go do skrzyni, przewozi i rozściela w innym miejscu.

Równiarka służy głównie do profilowania i wyrównywania powierzchni, a zgarniarka wykonuje pełny cykl: odspojenie, transport i rozścielenie gruntu.

Zgarniarka ma charakterystyczną skrzynię zgarniającą umieszczoną między przednią i tylną częścią maszyny oraz mechanizm do napełniania i opróżniania tej skrzyni.

Najlepiej sprawdzają się grunty łatwo odspajalne, np. piaski, pospółki i grunty spoiste o odpowiedniej wilgotności. W gruntach twardych może być potrzebne wcześniejsze spulchnienie zrywarką.

Ma postać obracającego się wału z licznymi zębami, nożami lub bijakami. Elementy te wnikają w grunt, rozdrabniają go i mieszają.

Zagęszczanie polega na zmniejszeniu porowatości gruntu przez nacisk, wibrację lub ubijanie. Rotor głównie rozdrabnia i miesza materiał, a nie dociska go warstwowo.

Rotor taki stosuje się głównie w stabilizatorach gruntu, recyklerach oraz frezarko-mieszarkach. Maszyny te pracują często przy ulepszaniu podłoża drogowego.

Grunt może być mieszany z cementem, wapnem, spoiwami hydraulicznymi, popiołami lub wodą. Dobór dodatku zależy od rodzaju gruntu i wymagań projektowych.

Mieszanie zmienia strukturę i jednorodność warstwy gruntu w jej objętości. Plantowanie polega głównie na wyrównaniu powierzchni terenu.

Wapno stosuje się m.in. do osuszania i ulepszania gruntów spoistych. Po wymieszaniu z gruntem zmniejsza jego wilgotność i poprawia właściwości robocze.

Po wymieszaniu warstwę najczęściej profiluje się, kontroluje wilgotność i zagęszcza walcami. Dopiero wtedy można uzyskać wymaganą nośność i trwałość podłoża.

Geokrata stabilizuje powierzchnię skarpy i zabezpiecza ją przed erozją oraz osuwaniem się gruntu. Jej komórki zatrzymują materiał wypełniający, np. grunt, kruszywo lub humus.

Geokrata ma postać rozłożonej na skarpie przestrzennej kratownicy z tworzywa. Gabiony to kosze siatkowe wypełnione kamieniami, tworzące masywną konstrukcję oporową lub umocnieniową.

Geokrata jest elastycznym geosyntetykiem o komórkowej budowie, natomiast płyty ażurowe są prefabrykowanymi elementami betonowymi z otworami. Oba rozwiązania mogą służyć do umacniania skarp, ale wyglądają i pracują inaczej.

Stożki nasypów są narażone na spływ wody opadowej, erozję i osuwanie się gruntu. Umocnienie zabezpiecza ich kształt i stateczność.

Komórki geokraty można wypełniać gruntem, humusem z obsiewem trawą, kruszywem lub innym materiałem przewidzianym w dokumentacji. Dobór zależy od funkcji umocnienia i warunków terenowych.

Geosyntetyki mogą wzmacniać, separować, filtrować, drenować lub chronić warstwy konstrukcyjne i grunt. Geokrata jest jednym z przykładów geosyntetyków stosowanych do stabilizacji i umacniania.

Służą do wzmocnienia skarpy i zwiększenia jej stateczności. Ograniczają ryzyko osuwania się gruntu.

Zwykle jest to maszyna wiertnicza z długim prowadnikiem ustawionym pod kątem do skarpy. Pracuje bezpośrednio przy zboczu lub nasypie.

Gwoździe gruntowe wzmacniają grunt mechanicznie. Rury drenarskie służą głównie do odprowadzania wody z gruntu lub konstrukcji drogowej.

Skarpy mogą tracić stateczność pod wpływem obciążeń, wody, drgań lub zbyt dużego nachylenia. Wzmocnienie ogranicza deformacje i osuwiska.

Często stosuje się siatki stalowe, geosyntetyki, beton natryskowy lub okładziny zabezpieczające powierzchnię skarpy przed erozją.

Gwoździe gruntowe są wprowadzane w grunt jako elementy wzmacniające skarpę. Grodzie stalowe tworzą ciągłą przegrodę, np. ze ścianek szczelnych.

Gdy trzeba zabezpieczyć stromą skarpę lub zbocze, a nie ma miejsca na łagodne pochylenie skarp albo masywne konstrukcje oporowe.