Pytania pomocnicze - BUD.13

SMA oznacza mastyks grysowy, czyli mieszankę mineralno-asfaltową o szkielecie z grysów i mastyksem asfaltowym wypełniającym wolne przestrzenie.

SMA to typ mieszanki, 11 oznacza maksymalny wymiar ziaren kruszywa w mm, a 50/70 oznacza gatunek asfaltu drogowego.

Ponieważ warstwa ścieralna z mastyksu grysowego powinna być wykonana z mieszanki typu SMA. Pozostałe oznaczenia dotyczą innych mieszanek.

SMA to mastyks grysowy, a AC to beton asfaltowy. Oba są mieszankami mineralno-asfaltowymi, ale mają inną strukturę i zastosowanie.

MA oznacza asfalt lany. Nie jest to mastyks grysowy, dlatego odpowiedź MA 11 35/50 nie pasuje do pytania.

Warstwa ścieralna przenosi bezpośrednie oddziaływanie ruchu i warunków atmosferycznych. Zapewnia przyczepność, równość i trwałość górnej części nawierzchni.

Są to gatunki asfaltu drogowego określone na podstawie penetracji. Im większe liczby, tym asfalt jest bardziej miękki.

Listwa wibracyjna służy do rozprowadzania, wyrównywania i zagęszczania mieszanki betonowej. Dzięki drganiom usuwa część powietrza z mieszanki i poprawia jednorodność betonu.

Urządzenie ma długą belkę roboczą i układ wibracyjny, typowe dla listew lub łat wibracyjnych stosowanych przy układaniu świeżej mieszanki betonowej. Nie jest to sprzęt charakterystyczny dla asfaltu, kruszywa ani granulatu gumowego.

Nawierzchnia z betonu cementowego jest nawierzchnią sztywną, w której spoiwem jest cement. Nawierzchnia asfaltowa jest elastyczna, a jej spoiwem jest asfalt.

Po ułożeniu mieszankę należy wyrównać, zagęścić, nadać odpowiednią teksturę powierzchni oraz pielęgnować beton. Często wykonuje się też szczeliny dylatacyjne lub skurczowe.

Zagęszczanie zmniejsza ilość pustek powietrznych w betonie i poprawia jego wytrzymałość oraz trwałość. Niewłaściwe zagęszczenie może prowadzić do raków, spękań i obniżonej nośności nawierzchni.

Listwy wibracyjnej do betonu nie stosuje się do układania asfaltu twardolanego, kruszywa łamanego ani granulatu gumowego jako podstawowego sprzętu technologicznego. Do tych materiałów używa się innych maszyn i narzędzi.

Należy pomnożyć liczbę ubytków przez powierzchnię jednego ubytku. W tym przypadku 10 × 0,8 m² = 8,0 m².

Ilość materiału oblicza się ze wzoru: powierzchnia × zużycie jednostkowe. Dla 8,0 m² i 0,5 l/m² wynik wynosi 4,0 l.

Ponieważ zużycie emulsji podano w jednostce l/m². Po pomnożeniu przez powierzchnię w m² pozostają litry.

Emulsja asfaltowa służy do skropienia i związania podłoża z nową warstwą materiału bitumicznego. Poprawia przyczepność między warstwami.

Częstym błędem jest pomnożenie zużycia tylko przez powierzchnię jednego ubytku zamiast przez powierzchnię wszystkich ubytków. Trzeba najpierw obliczyć powierzchnię całkowitą.

Ilość potrzebnej emulsji wzrosłaby proporcjonalnie do zużycia jednostkowego. Na przykład przy 1,0 l/m² dla 8,0 m² potrzeba byłoby 8,0 l emulsji.

Ma izolowany kocioł lub zbiornik, często z ogrzewaniem i mieszadłem. Służy do utrzymania wysokiej temperatury i jednorodności asfaltu lanego podczas przewozu.

Asfalt lany wymaga utrzymania wysokiej temperatury oraz ciągłego lub okresowego mieszania. Zwykła wywrotka nie zapewnia odpowiedniej izolacji cieplnej ani mieszania.

Chroni mieszankę przed wychłodzeniem i umożliwia jej dowiezienie na budowę w stanie nadającym się do wbudowania. Może być wyposażony w ogrzewanie i mieszadło.

Zbyt duże wychłodzenie powoduje utratę urabialności mieszanki i utrudnia jej rozłożenie. Zachowanie właściwej temperatury wpływa na jakość wykonanej nawierzchni.

Beton cementowy przewozi się najczęściej betonowozem z obracającą się gruszką. Asfalt lany przewozi się w ogrzewanym, izolowanym kotle, ponieważ musi pozostać gorący.

Ilustracja 3 przedstawia specjalny kocioł lub transporter do asfaltu lanego. Pozostałe pojazdy służą do innych zadań, np. transportu materiałów sypkich, betonu albo skrapiania nawierzchni.

Wozidło przegubowe służy do transportu materiałów sypkich, takich jak grunt, urobek ziemny, piasek, żwir i kruszywa. Pracuje głównie w obrębie placu budowy.

Wozidło przegubowe ma przegubową konstrukcję ramy, duże koła terenowe i jest przystosowane do jazdy w trudnym terenie. Zwykła wywrotka częściej porusza się po drogach publicznych.

Ma dużą ładowność, dobrą trakcję i może poruszać się po nierównym, grząskim lub nieutwardzonym terenie. Dzięki temu sprawdza się przy wykopach, nasypach i transporcie urobku.

Mieszankę betonową przewozi się najczęściej betonomieszarką samochodową, czyli gruszką. Jej zadaniem jest utrzymanie jednorodności mieszanki podczas transportu.

Cement luzem przewozi się cysterną silosową. Jest to zamknięty zbiornik chroniący cement przed zawilgoceniem i stratami materiału.

Mieszanki mineralno-asfaltowe przewozi się samochodami samowyładowczymi, zwykle z przykryciem lub izolacją termiczną. Ważne jest utrzymanie odpowiedniej temperatury mieszanki.

Wysadzinowość to podatność gruntu na odkształcenia i unoszenie pod wpływem zamarzającej wody. Parametr ten opisuje zachowanie gruntu przy działaniu wody i mrozu.

Woda podczas zamarzania zwiększa objętość, a w gruntach drobnoziarnistych może dodatkowo podciągać się kapilarnie. Powoduje to wysadziny, spękania i deformacje nawierzchni.

Najbardziej podatne są grunty drobnoziarniste, zwłaszcza pyły, gliny, iły oraz piaski pylaste. Zawierają cząstki ułatwiające zatrzymywanie i podciąganie wody.

Kapilarność to zdolność gruntu do podciągania wody. Wysadzinowość to podatność na powstawanie odkształceń mrozowych wskutek działania wody i niskiej temperatury.

Nośność określa zdolność gruntu do przenoszenia obciążeń. Wysadzinowość określa podatność gruntu na niekorzystne zmiany objętościowe przy zamarzaniu wody.

Stosuje się odwodnienie, wymianę gruntu na niewysadzinowy, warstwy mrozoochronne, stabilizację spoiwem oraz właściwe zagęszczenie podłoża.

Bez wody nie powstają typowe wysadziny mrozowe. Skuteczne odwodnienie ogranicza zawilgocenie gruntu i zmniejsza ryzyko uszkodzeń nawierzchni.

Służy do określania rodzaju gruntu na podstawie procentowego udziału frakcji, np. piaskowej, pyłowej i ilastej.

Udział frakcji jest danymi wejściowymi do odczytu z trójkąta. Wynikiem odczytu jest nazwa, czyli rodzaj gruntu.

Najczęściej uwzględnia frakcję piaskową, pyłową i ilastą, czasem piasek jest łączony ze żwirem.

Nie. Porowatość dotyczy stosunku objętości porów do objętości gruntu, a trójkąt służy do klasyfikacji według uziarnienia.

Wpływa na urabialność, zagęszczalność, nośność i przydatność gruntu do budowy nasypów oraz warstw podłoża.

Grunty spoiste zawierają dużo drobnych cząstek ilastych lub pyłowych i wykazują plastyczność. Grunty niespoiste, np. piaski i żwiry, nie mają wyraźnej spoistości.

Jest to stosunek masy suchego szkieletu gruntowego do objętości samych ziaren, bez porów. Określa właściwości materiału mineralnego, a nie całej próbki z pustkami.

Gęstość właściwa dotyczy tylko stałych cząstek gruntu. Gęstość objętościowa uwzględnia całą objętość próbki, czyli także pory i ewentualną wodę.

Ponieważ woda zawarta w gruncie zmieniałaby wynik pomiaru. Masa sucha pozwala porównywać właściwości samych cząstek gruntu.

Należy znaleźć zakres wartości obejmujący 2,71 g/cm³. W podanej tabeli taki zakres ma glina zwięzła: 2,69–2,72 g/cm³.

Torfy i namuły często zawierają dużo substancji organicznej, która ma mniejszą gęstość niż typowe minerały budujące piaski, gliny i iły.

Glina zwięzła jest gruntem spoistym, który może być trudny do urabiania i zagęszczania przy niewłaściwej wilgotności. Wymaga odpowiedniej technologii wykonywania robót ziemnych.

Koparkę rozpoznaje się po podwoziu, obrotowej nadbudowie, kabinie operatora oraz wysięgniku z ramieniem i łyżką. Charakterystyczna jest możliwość wykonywania wykopu ramieniem roboczym.

Koparki służą do wykonywania wykopów, załadunku gruntu, korytowania, profilowania skarp oraz prac przy odwodnieniu i instalacjach drogowych.

Koparka odspaja i wybiera grunt za pomocą łyżki na ramieniu. Spycharka przesuwa grunt przed sobą za pomocą lemiesza.

Koparka wykonuje głównie wykopy i załadunek urobku. Równiarka służy przede wszystkim do dokładnego profilowania i wyrównywania powierzchni.

Zgarniarka odspaja, zabiera do skrzyni, transportuje i rozściela grunt. Koparka wybiera urobek łyżką i zwykle ładuje go na środek transportowy lub odkłada obok wykopu.

Koparki mogą mieć podwozie gąsienicowe lub kołowe. Gąsienicowe lepiej sprawdza się w trudnym terenie, a kołowe ułatwia przemieszczanie po drogach i placu budowy.

Najczęściej stosuje się łyżki o różnej szerokości, młoty hydrauliczne, chwytaki, wiertnice i szybkozłącza. Dobór osprzętu zależy od rodzaju wykonywanej pracy.

Najważniejszą wskazówką jest przeszkoda pod obiektem. Jeśli konstrukcja prowadzi drogę nad rzeką, kanałem lub inną przeszkodą wodną, jest to most.

Most przeprowadza drogę lub tor nad przeszkodą wodną albo naturalną. Wiadukt przeprowadza trasę nad inną drogą, torami lub przeszkodą komunikacyjną.

Zapora służy do piętrzenia i zatrzymywania wody. Na ilustracji widać konstrukcję przeprawową z przęsłami i podporami, czyli obiekt służący do przeprowadzenia trasy nad wodą.

Typowe elementy to przęsła, podpory, przyczółki, filary, pomost, łożyska i dylatacje. Razem tworzą konstrukcję umożliwiającą bezpieczne przenoszenie obciążeń.

Estakadą nazywa się zwykle dłuższy obiekt wyniesiony nad teren, często z wieloma podporami. Służy do przeprowadzenia trasy przez obszar zabudowany, węzeł drogowy lub nad różnymi przeszkodami.

Przy budowie mostu stosuje się m.in. koparki, żurawie, palownice lub kafary, pompy do betonu, betoniarki, podnośniki i sprzęt transportowy. Dobór maszyn zależy od etapu robót.

Podpory przenoszą obciążenia z przęseł na fundamenty i dalej na grunt. Do podpór zalicza się filary oraz przyczółki.