Pytania pomocnicze - BUD.13

Ma izolowany kocioł lub zbiornik, często z ogrzewaniem i mieszadłem. Służy do utrzymania wysokiej temperatury i jednorodności asfaltu lanego podczas przewozu.

Asfalt lany wymaga utrzymania wysokiej temperatury oraz ciągłego lub okresowego mieszania. Zwykła wywrotka nie zapewnia odpowiedniej izolacji cieplnej ani mieszania.

Chroni mieszankę przed wychłodzeniem i umożliwia jej dowiezienie na budowę w stanie nadającym się do wbudowania. Może być wyposażony w ogrzewanie i mieszadło.

Zbyt duże wychłodzenie powoduje utratę urabialności mieszanki i utrudnia jej rozłożenie. Zachowanie właściwej temperatury wpływa na jakość wykonanej nawierzchni.

Beton cementowy przewozi się najczęściej betonowozem z obracającą się gruszką. Asfalt lany przewozi się w ogrzewanym, izolowanym kotle, ponieważ musi pozostać gorący.

Ilustracja 3 przedstawia specjalny kocioł lub transporter do asfaltu lanego. Pozostałe pojazdy służą do innych zadań, np. transportu materiałów sypkich, betonu albo skrapiania nawierzchni.

Wozidło przegubowe służy do transportu materiałów sypkich, takich jak grunt, urobek ziemny, piasek, żwir i kruszywa. Pracuje głównie w obrębie placu budowy.

Wozidło przegubowe ma przegubową konstrukcję ramy, duże koła terenowe i jest przystosowane do jazdy w trudnym terenie. Zwykła wywrotka częściej porusza się po drogach publicznych.

Ma dużą ładowność, dobrą trakcję i może poruszać się po nierównym, grząskim lub nieutwardzonym terenie. Dzięki temu sprawdza się przy wykopach, nasypach i transporcie urobku.

Mieszankę betonową przewozi się najczęściej betonomieszarką samochodową, czyli gruszką. Jej zadaniem jest utrzymanie jednorodności mieszanki podczas transportu.

Cement luzem przewozi się cysterną silosową. Jest to zamknięty zbiornik chroniący cement przed zawilgoceniem i stratami materiału.

Mieszanki mineralno-asfaltowe przewozi się samochodami samowyładowczymi, zwykle z przykryciem lub izolacją termiczną. Ważne jest utrzymanie odpowiedniej temperatury mieszanki.

Wysadzinowość to podatność gruntu na odkształcenia i unoszenie pod wpływem zamarzającej wody. Parametr ten opisuje zachowanie gruntu przy działaniu wody i mrozu.

Woda podczas zamarzania zwiększa objętość, a w gruntach drobnoziarnistych może dodatkowo podciągać się kapilarnie. Powoduje to wysadziny, spękania i deformacje nawierzchni.

Najbardziej podatne są grunty drobnoziarniste, zwłaszcza pyły, gliny, iły oraz piaski pylaste. Zawierają cząstki ułatwiające zatrzymywanie i podciąganie wody.

Kapilarność to zdolność gruntu do podciągania wody. Wysadzinowość to podatność na powstawanie odkształceń mrozowych wskutek działania wody i niskiej temperatury.

Nośność określa zdolność gruntu do przenoszenia obciążeń. Wysadzinowość określa podatność gruntu na niekorzystne zmiany objętościowe przy zamarzaniu wody.

Stosuje się odwodnienie, wymianę gruntu na niewysadzinowy, warstwy mrozoochronne, stabilizację spoiwem oraz właściwe zagęszczenie podłoża.

Bez wody nie powstają typowe wysadziny mrozowe. Skuteczne odwodnienie ogranicza zawilgocenie gruntu i zmniejsza ryzyko uszkodzeń nawierzchni.

Służy do określania rodzaju gruntu na podstawie procentowego udziału frakcji, np. piaskowej, pyłowej i ilastej.

Udział frakcji jest danymi wejściowymi do odczytu z trójkąta. Wynikiem odczytu jest nazwa, czyli rodzaj gruntu.

Najczęściej uwzględnia frakcję piaskową, pyłową i ilastą, czasem piasek jest łączony ze żwirem.

Nie. Porowatość dotyczy stosunku objętości porów do objętości gruntu, a trójkąt służy do klasyfikacji według uziarnienia.

Wpływa na urabialność, zagęszczalność, nośność i przydatność gruntu do budowy nasypów oraz warstw podłoża.

Grunty spoiste zawierają dużo drobnych cząstek ilastych lub pyłowych i wykazują plastyczność. Grunty niespoiste, np. piaski i żwiry, nie mają wyraźnej spoistości.

Jest to stosunek masy suchego szkieletu gruntowego do objętości samych ziaren, bez porów. Określa właściwości materiału mineralnego, a nie całej próbki z pustkami.

Gęstość właściwa dotyczy tylko stałych cząstek gruntu. Gęstość objętościowa uwzględnia całą objętość próbki, czyli także pory i ewentualną wodę.

Ponieważ woda zawarta w gruncie zmieniałaby wynik pomiaru. Masa sucha pozwala porównywać właściwości samych cząstek gruntu.

Należy znaleźć zakres wartości obejmujący 2,71 g/cm³. W podanej tabeli taki zakres ma glina zwięzła: 2,69–2,72 g/cm³.

Torfy i namuły często zawierają dużo substancji organicznej, która ma mniejszą gęstość niż typowe minerały budujące piaski, gliny i iły.

Glina zwięzła jest gruntem spoistym, który może być trudny do urabiania i zagęszczania przy niewłaściwej wilgotności. Wymaga odpowiedniej technologii wykonywania robót ziemnych.

Koparkę rozpoznaje się po podwoziu, obrotowej nadbudowie, kabinie operatora oraz wysięgniku z ramieniem i łyżką. Charakterystyczna jest możliwość wykonywania wykopu ramieniem roboczym.

Koparki służą do wykonywania wykopów, załadunku gruntu, korytowania, profilowania skarp oraz prac przy odwodnieniu i instalacjach drogowych.

Koparka odspaja i wybiera grunt za pomocą łyżki na ramieniu. Spycharka przesuwa grunt przed sobą za pomocą lemiesza.

Koparka wykonuje głównie wykopy i załadunek urobku. Równiarka służy przede wszystkim do dokładnego profilowania i wyrównywania powierzchni.

Zgarniarka odspaja, zabiera do skrzyni, transportuje i rozściela grunt. Koparka wybiera urobek łyżką i zwykle ładuje go na środek transportowy lub odkłada obok wykopu.

Koparki mogą mieć podwozie gąsienicowe lub kołowe. Gąsienicowe lepiej sprawdza się w trudnym terenie, a kołowe ułatwia przemieszczanie po drogach i placu budowy.

Najczęściej stosuje się łyżki o różnej szerokości, młoty hydrauliczne, chwytaki, wiertnice i szybkozłącza. Dobór osprzętu zależy od rodzaju wykonywanej pracy.

Najważniejszą wskazówką jest przeszkoda pod obiektem. Jeśli konstrukcja prowadzi drogę nad rzeką, kanałem lub inną przeszkodą wodną, jest to most.

Most przeprowadza drogę lub tor nad przeszkodą wodną albo naturalną. Wiadukt przeprowadza trasę nad inną drogą, torami lub przeszkodą komunikacyjną.

Zapora służy do piętrzenia i zatrzymywania wody. Na ilustracji widać konstrukcję przeprawową z przęsłami i podporami, czyli obiekt służący do przeprowadzenia trasy nad wodą.

Typowe elementy to przęsła, podpory, przyczółki, filary, pomost, łożyska i dylatacje. Razem tworzą konstrukcję umożliwiającą bezpieczne przenoszenie obciążeń.

Estakadą nazywa się zwykle dłuższy obiekt wyniesiony nad teren, często z wieloma podporami. Służy do przeprowadzenia trasy przez obszar zabudowany, węzeł drogowy lub nad różnymi przeszkodami.

Przy budowie mostu stosuje się m.in. koparki, żurawie, palownice lub kafary, pompy do betonu, betoniarki, podnośniki i sprzęt transportowy. Dobór maszyn zależy od etapu robót.

Podpory przenoszą obciążenia z przęseł na fundamenty i dalej na grunt. Do podpór zalicza się filary oraz przyczółki.

Służy do planowania i kontroli przebiegu robót w czasie. Pozwala sprawdzić, czy poszczególne etapy są wykonywane zgodnie z założonym terminem.

Ponieważ harmonogram pokazuje planowane terminy wykonania robót i ich kolejność. Porównując plan z rzeczywistym postępem, można ocenić zaawansowanie inwestycji.

Powinien zawierać wykaz robót, terminy rozpoczęcia i zakończenia, czas trwania etapów, kolejność prac oraz często zapotrzebowanie na sprzęt, materiały i pracowników.

Aktualizacja jest potrzebna przy opóźnieniach, zmianie zakresu robót, problemach z dostawami, awariach sprzętu lub niekorzystnych warunkach atmosferycznych.

Harmonogram określa organizację robót w czasie, natomiast projekt budowlany opisuje rozwiązania projektowe i techniczne potrzebne do uzyskania pozwolenia oraz realizacji inwestycji.

Pozwala zaplanować, kiedy dana maszyna będzie potrzebna na budowie i do jakich robót. Dzięki temu ogranicza przestoje i ułatwia koordynację pracy sprzętu.

Po kolumnach z odczytami z łaty: wstecz, pośredni i w przód oraz po obliczeniach poziomu osi celowej i rzędnych punktów.

Odczyt wstecz wykonuje się na punkcie o znanej wysokości. Służy do obliczenia poziomu osi celowej niwelatora.

Odczyt w przód wykonuje się na punkcie, na który przenosi się wysokość. Na jego podstawie oblicza się rzędną tego punktu.

Odczyt pośredni dotyczy punktów dodatkowych mierzonych z tego samego stanowiska instrumentu. Odczyt w przód zwykle kończy dane stanowisko i służy do przeniesienia wysokości na kolejny punkt wiążący.

Najpierw oblicza się poziom osi celowej: wysokość punktu znanego plus odczyt wstecz. Następnie wysokość punktu wyznaczanego to poziom osi celowej minus odczyt na łacie.

Książka obmiarów zawiera ilości wykonanych robót i jednostki obmiarowe, np. m³, m² lub mb. Nie zapisuje się w niej odczytów z łaty ani poziomu osi celowej.

Pozwala kontrolować wysokości terenu, nasypów, wykopów, warstw konstrukcyjnych i niwelety drogi. Jest podstawą do sprawdzenia, czy roboty wykonano na wymaganych rzędnych.

Oznacza, że na 1 m wysokości skarpy przypada 1 m odległości poziomej. Przy wysokości 3 m skarpa poszerza podstawę nasypu o 3 m z każdej strony.

Do szerokości korony dodaje się dwa razy wysokość nasypu. Dla korony 7 m i wysokości 3 m: 7 + 2 × 3 = 13 m.

Najczęściej ma kształt trapezu. Górną podstawą trapezu jest szerokość korony, dolną podstawą szerokość u podstawy nasypu, a wysokością trapezu jest wysokość nasypu.

Stosuje się wzór na pole trapezu: P = ((a + b) / 2) × h. W tym zadaniu: P = ((7 + 13) / 2) × 3 = 30 m².

Pole przekroju poprzecznego należy pomnożyć przez długość nasypu. Dla pola 30 m² i długości 2000 m: V = 30 × 2000 = 60 000 m³.

Taki wzór uwzględniałby tylko prostokątną część pod koroną nasypu. Pomijałby objętość gruntu w skarpach, dlatego wynik byłby za mały.