Pytania pomocnicze - BUD.13

To planowe czynności konserwacyjne wykonywane co określoną liczbę motogodzin, przebieg lub czas. Obejmują m.in. wymianę olejów, filtrów, smarów oraz kontrolę i regulację podzespołów.

Olej wymienia się po określonym czasie pracy lub przebiegu, zgodnie z zaleceniami producenta. Nie wykonuje się tego codziennie, lecz cyklicznie w ramach przeglądów.

Obsługa codzienna obejmuje bieżące kontrole, np. poziomu płynów, wycieków i stanu maszyny. Obsługa okresowa obejmuje większe czynności konserwacyjne, takie jak wymiany olejów, filtrów i czyszczenie układów.

Zakres i terminy obsługi okresowej podaje dokumentacja techniczno-ruchowa, instrukcja obsługi, instrukcja smarowania oraz harmonogram konserwacji maszyny.

Najczęściej są to układ smarowania i układ chłodzenia. Czyszczenie usuwa zanieczyszczenia, osady i produkty zużycia, które mogłyby pogorszyć pracę maszyny.

Nie. Obsługa diagnostyczna polega głównie na sprawdzaniu stanu technicznego i wykrywaniu usterek, natomiast obsługa okresowa obejmuje planowe czynności konserwacyjne i wymiany materiałów eksploatacyjnych.

Dokumentowanie przeglądów potwierdza prawidłową eksploatację maszyny, ułatwia kontrolę terminów kolejnych obsług i może być wymagane przy gwarancji lub kontroli technicznej.

Ukop to miejsce, z którego pozyskuje się grunt potrzebny do wykonania nasypu. Zwykle znajduje się poza zasadniczym obszarem robót drogowych.

Ukop wykonuje się wtedy, gdy na budowie brakuje odpowiedniego materiału do nasypu lub grunt z wykopów nie nadaje się do wykorzystania.

Ukop służy do pozyskania materiału, a odkład do składowania nadmiaru gruntu. Są to pojęcia przeciwne pod względem funkcji.

Wykop jest zagłębieniem wykonywanym w ramach robót, np. pod drogę lub obiekt. Ukop wykonuje się głównie po to, aby pobrać grunt do budowy nasypu.

Materiał do nasypu powinien zapewniać wymaganą nośność i możliwość zagęszczenia. Nie każdy grunt nadaje się do wbudowania w nasyp drogowy.

Najczęściej stosuje się koparki, ładowarki, spycharki oraz środki transportowe do przewozu gruntu na miejsce budowy nasypu.

Decyduje głównie mała szerokość dna wykopu w stosunku do jego długości. W zadaniach egzaminacyjnych szerokość 0,8 m jednoznacznie wskazuje na wykop wąskoprzestrzenny.

Wykop uznaje się za głęboki, gdy jego głębokość przekracza przyjętą granicę dla wykopu płytkiego, najczęściej około 1,0 m. Głębokość 1,8 m oznacza wykop głęboki.

Długość pozwala odróżnić wykop liniowy od wykopu jamistego. Wykop o długości większej niż 10 m ma charakter długiego wykopu liniowego.

Wykop wąskoprzestrzenny ma małą szerokość dna, np. pod instalacje lub przewody. Wykop szerokoprzestrzenny ma znacznie większą szerokość i zwykle wykonuje się go pod większe obiekty lub szerokie roboty ziemne.

Najważniejsze zagrożenia to osunięcie się ścian wykopu, zalanie wodą, upadek do wykopu oraz ograniczona przestrzeń pracy. Dlatego często konieczne jest zabezpieczenie ścian wykopu.

Najpierw sprawdza się szerokość, potem głębokość, a następnie długość. W tym przypadku 0,8 m oznacza wykop wąskoprzestrzenny, 1,8 m oznacza głęboki, a długość powyżej 10 m potwierdza charakter liniowy.

Służy do bezpiecznego zaczepienia maszyny lub jej elementu podczas podnoszenia, załadunku, przeładunku albo transportu.

Uchwyt transportowy ma zwykle kształt ucha, pałąka lub zaczepu. Cylinder hydrauliczny jest siłownikiem z korpusem i wysuwanym tłoczyskiem.

Przypadkowe elementy mogą nie być przystosowane do przenoszenia obciążeń. Grozi to ich zerwaniem, uszkodzeniem maszyny lub wypadkiem.

Informacje te znajdują się w DTR maszyny, instrukcji obsługi lub na oznaczeniach umieszczonych bezpośrednio na maszynie.

Tabliczka znamionowa zawiera dane identyfikacyjne maszyny, np. producenta, typ, numer seryjny i masę. Nie jest elementem służącym do podnoszenia ani mocowania.

Równiarka ciągniona służy do profilowania, wyrównywania i kształtowania powierzchni gruntu lub warstw konstrukcyjnych drogi.

Zrywarka służy do spulchniania i odspajania twardego gruntu, skały zwietrzałej, zmarzliny lub starych nawierzchni. Ułatwia późniejsze przemieszczanie materiału.

Zrywarka jest najczęściej montowana na spycharce, zwykle z tyłu maszyny. Spycharka ma dużą siłę uciągu potrzebną do pracy z takim osprzętem.

Spycharka ma dużą masę, mocny napęd i dobrą przyczepność, szczególnie gdy ma podwozie gąsienicowe. Pozwala to skutecznie przeciągać zęby zrywarki przez twarde podłoże.

Zrywarka jednozębna działa silniej punktowo i nadaje się do bardzo twardych gruntów lub skał. Wielozębna spulchnia szerszy pas, ale wymaga łatwiejszego do odspojenia materiału.

Lemiesz znajduje się z przodu spycharki, a zrywarka zwykle z tyłu. Dzięki temu maszyna może najpierw zrywać grunt, a następnie go przemieszczać lemieszem.

Zrywarką można odspajać twarde grunty, grunty zmarznięte, zwietrzałe skały oraz niektóre stare warstwy nawierzchni. Nie jest przeznaczona do precyzyjnego kopania jak osprzęt koparki.

Jest to fragment trasy od pikiety 0+100,00 do pikiety 0+126,23. Jego długość wynosi 26,23 m.

Dodaje się powierzchnie wykopu w dwóch sąsiednich przekrojach i dzieli przez 2. Dla tego odcinka: (15,00 m² + 5,00 m²) / 2 = 10,00 m².

W tabeli dla odcinka od 0+100,00 do 0+126,23 w kolumnie „średnia pow. wykop” podano 10,00 m². Wynika to także z obliczenia średniej z powierzchni 15,00 m² i 5,00 m².

Służy do obliczenia objętości wykopu metodą średnich pól przekrojów. Objętość otrzymuje się przez pomnożenie średniej powierzchni przez odległość między przekrojami.

Należy pomnożyć średnią powierzchnię wykopu przez długość odcinka: 10,00 m² × 26,23 m = 262,30 m³.

Powierzchnia wykopu dotyczy konkretnej pikiety, czyli jednego przekroju. Średnia powierzchnia wykopu dotyczy odcinka między dwiema pikietami.

15,00 m² to powierzchnia wykopu w przekroju na pikiecie 0+100,00, a nie średnia powierzchnia na odcinku do 0+126,23.

Oznacza to, że grunt nie jest w stanie bezpiecznie przenosić obciążeń od konstrukcji nawierzchni i ruchu pojazdów. Może powodować osiadania, deformacje lub uszkodzenia drogi.

Ulepszone podłoże zwiększa nośność i stabilność gruntu. Dzięki temu konstrukcja drogi ma odpowiednie oparcie i jest mniej podatna na uszkodzenia.

Można zastosować stabilizację cementem lub wapnem, wymianę gruntu, doziarnienie kruszywem, zagęszczenie albo wzmocnienie geosyntetykami. Dobór metody zależy od rodzaju gruntu i wymagań projektu.

Ulepszone podłoże ma przede wszystkim poprawić nośność i parametry mechaniczne gruntu. Warstwa odwadniająca służy głównie do odprowadzania wody z konstrukcji drogi.

Analiza geotechniczna jest oceną warunków gruntowych i może wskazać problem z nośnością. Ulepszone podłoże jest natomiast konkretnym rozwiązaniem wykonawczym poprawiającym parametry gruntu.

Nośność sprawdza się badaniami kontrolnymi, np. płytą statyczną lub lekką płytą dynamiczną. Wyniki porównuje się z wymaganiami dokumentacji projektowej lub specyfikacji technicznej.

Grunt zmarznięty jest twardy i zbity, dlatego wymaga rozbicia lub rozluźnienia. Oskard jest narzędziem przeznaczonym do kruszenia i odspajania takich gruntów.

Oskard służy do rozbijania i odspajania twardego gruntu. Łopata służy głównie do nabierania, przerzucania i kopania luźniejszego materiału.

Szufla służy przede wszystkim do nabierania i przenoszenia materiałów sypkich, np. piasku, ziemi lub kruszywa. Nie nadaje się do skutecznego rozbijania zmarzniętego gruntu.

Narzędzia ręczne stosuje się w miejscach trudno dostępnych, przy małym zakresie prac lub tam, gdzie użycie maszyny byłoby niebezpieczne albo nieopłacalne.

Największe zagrożenia to uderzenie osoby znajdującej się zbyt blisko, odpryski gruntu lub kamieni oraz uraz dłoni i stóp. Dlatego konieczne są odstępy robocze i środki ochrony indywidualnej.

Objętość oblicza się ze wzoru V = A × L, gdzie A to pole przekroju poprzecznego wykopu, a L to długość odcinka. Przy przekroju prostokątnym A = szerokość × głębokość.

Głębokość koryta równa się sumie grubości warstw, które mają być ułożone w wykopie. W tym przykładzie: 4 cm + 15 cm + 10 cm = 29 cm, czyli 0,29 m.

Objętość podaje się w metrach sześciennych, więc wszystkie wymiary muszą być w metrach. Grubość 29 cm należy zapisać jako 0,29 m.

Należy przyjąć szerokość odpowiadającą korytu pod całą konstrukcję nawierzchni. W tym zadaniu jest to 4,30 m.

Pole przekroju wynosi 4,30 m × 0,29 m = 1,247 m². Dla długości 200 m objętość wynosi 1,247 m² × 200 m = 249,4 m³.

Koryto ziemne to płytki wykop wykonany bezpośrednio pod warstwy konstrukcyjne nawierzchni. Wykop drogowy może być szerszym pojęciem i obejmować większe roboty ziemne związane z ukształtowaniem korpusu drogi.

Jeżeli zadanie upraszcza przekrój do stałej głębokości, spadki można pominąć. Gdy przekrój ma zmienną głębokość, należy obliczyć rzeczywiste pole przekroju, np. jako sumę figur geometrycznych.

Należy znaleźć rodzaj sprzętu w wierszu i sprawdzić, dla których gruntów podano wartości h oraz n. Znak „–” oznacza, że sprzętu nie zaleca się stosować dla danego rodzaju gruntu.

Symbol h oznacza zalecaną grubość warstwy gruntu przeznaczonej do zagęszczania. Zbyt gruba warstwa może nie zostać prawidłowo zagęszczona na całej głębokości.

Symbol n oznacza liczbę przejść sprzętu zagęszczającego po jednym śladzie. Im trudniejszy grunt lub większa grubość warstwy, tym zwykle potrzeba więcej przejść.

W tabeli ten sprzęt ma podane zastosowanie dla wielu rodzajów gruntów, a wyłączenie dotyczy iłów, glin i piasków gliniastych. To dokładnie odpowiada warunkowi z pytania.

Są to grunty spoiste, których zachowanie silnie zależy od wilgotności. Wibracje nie zawsze są w nich skuteczne i mogą powodować uplastycznienie zamiast zagęszczenia.

Walec gładki działa głównie przez nacisk i wibracje gładkiego bębna, a walec szerokokołkowy dodatkowo ugniata grunt występami. Walce okołkowane częściej stosuje się do gruntów spoistych lub mieszanych.

Zagęszczanie warstwowe pozwala uzyskać wymaganą nośność i jednorodność nasypu. Przy zbyt dużej grubości warstwy energia zagęszczania nie dociera skutecznie do całego przekroju.