Pytania pomocnicze - BUD.13

SMA zawiera mastyks asfaltowy, który może tworzyć na powierzchni gładką warstwę. Posypanie grysem poprawia teksturę i przyczepność nawierzchni.

Stosuje się grys o drobnym uziarnieniu, najczęściej od 2 mm do 4 mm. Rozsypuje się go na gorącej warstwie SMA.

Zabieg wykonuje się tuż po ułożeniu mieszanki, gdy warstwa jest jeszcze gorąca. Dzięki temu grys może zostać skutecznie wciśnięty w powierzchnię podczas wałowania.

Szczotki druciane mogłyby uszkodzić świeżą strukturę nawierzchni i nie zapewniają prawidłowego wbudowania kruszywa. Właściwą metodą jest posypanie grysem.

Nie. Powierzchniowe utrwalenie to osobna technologia polegająca na skropieniu lepiszczem i rozsypaniu kruszywa, natomiast w SMA grys rozsypuje się bezpośrednio na świeżo ułożoną mieszankę.

Większa szorstkość poprawia przyczepność opon do nawierzchni. Zmniejsza to ryzyko poślizgu, szczególnie podczas hamowania i jazdy po mokrej jezdni.

Powierzchnię oblicza się ze wzoru: długość × szerokość. W tym zadaniu: 320 m × 7,5 m = 2400 m².

Należy podzielić rzeczywistą powierzchnię przez 100 m². Otrzymany współczynnik mnoży się przez normę zużycia materiału.

Ponieważ powierzchnia warstwy wynosi 2400 m², a norma zużycia jest podana na 100 m². 2400 / 100 = 24.

Zużycie na 100 m² wynosi 31,82 t. Dla 2400 m²: 31,82 × 24 = 763,680 t.

Zużycie wody na 100 m² wynosi 1,50 m³. Dla 2400 m²: 1,50 × 24 = 36,000 m³.

Nie zawsze. Jeśli norma zużycia jest już podana dla warstwy o określonej grubości, np. 15 cm, to grubość służy głównie do dobrania właściwej normy.

Najczęstszy błąd to pominięcie przeliczenia powierzchni na jednostkę normy, czyli na 100 m², albo użycie samej powierzchni 2400 jako mnożnika.

Kierowca musi mieć czas na zauważenie zagrożenia, zmniejszenie prędkości i bezpieczne ominięcie miejsca prac. Dlatego znaki ostrzegawcze umieszcza się z odpowiednim wyprzedzeniem.

Dla zajęcia pobocza utwardzonego na odcinku o dopuszczalnej prędkości poniżej 70 km/h przyjęta odległość wynosi 150 m.

Znaki ostrzegawcze informują o zagrożeniu, np. robotach drogowych lub zwężeniu jezdni. Znaki zakazu wprowadzają konkretne ograniczenia, np. zakaz wyprzedzania albo ograniczenie prędkości.

Znak A-14 ostrzega kierujących o prowadzonych robotach na drodze lub w jej pobliżu. Informuje, że należy zachować szczególną ostrożność.

Tablice kierujące i zapory wskazują kierowcom bezpieczny tor jazdy oraz oddzielają strefę robót od ruchu pojazdów. Chronią zarówno pracowników, jak i uczestników ruchu.

Najważniejsze są: kierunek ruchu pojazdów, miejsce robót, rodzaj zajętej części drogi, dopuszczalna prędkość oraz odległości ustawienia znaków.

Ograniczenie prędkości zmniejsza ryzyko wypadku i daje kierowcy więcej czasu na reakcję. Ułatwia też bezpieczne prowadzenie prac w pasie drogowym.

Powierzchnię robót należy podzielić przez 100. Dla 750 m² otrzymuje się 7,5 jednostki obmiarowej.

Liczbę jednostek obmiarowych mnoży się przez nakład pracy sprzętu podany w m-g na daną jednostkę, np. na 100 m².

Każdy sprzęt ma własny nakład pracy. Nie sumuje się ich przed obliczeniem, tylko osobno wyznacza maszynogodziny dla każdej maszyny.

Oznacza, że do wykonania 100 m² danej roboty potrzeba 2,55 maszynogodziny pracy wskazanego sprzętu.

Najpierw 750/100 = 7,5, następnie 7,5 × 2,55 = 19,125 m-g.

Najpierw 750/100 = 7,5, następnie 7,5 × 3,67 = 27,525 m-g.

Najczęstszy błąd to pomnożenie nakładu bez przeliczenia powierzchni na jednostki po 100 m² albo pomylenie m² z jednostką obmiarową.

Walec drogowy służy do zagęszczania rozłożonej mieszanki mineralno-asfaltowej. Dzięki temu warstwa uzyskuje odpowiednią nośność, równość i trwałość.

Najłatwiej rozpoznać go po dużym stalowym bębnie roboczym oraz masywnej konstrukcji. Nie ma łyżki jak koparka ani kosza zasypowego i listwy jak rozściełacz asfaltu.

Rozściełacz układa mieszankę mineralno-asfaltową na jezdni, a walec ją zagęszcza. Rozściełacz ma kosz zasypowy i stół rozkładający, natomiast walec ma bębny lub koła zagęszczające.

Mieszanka musi być zagęszczana w odpowiednim zakresie temperatur. Gdy zbyt mocno ostygnie, trudno ją prawidłowo dogęścić, co obniża jakość nawierzchni.

Stosuje się m.in. walce tandemowe stalowe, walce wibracyjne oraz walce ogumione. Dobór zależy od rodzaju mieszanki, grubości warstwy i wymaganej technologii zagęszczania.

Prawidłowe zagęszczenie zmniejsza liczbę wolnych przestrzeni w mieszance i poprawia trwałość nawierzchni. Ogranicza też ryzyko koleinowania, spękań i przedwczesnych uszkodzeń.

Wałek rozrządu steruje pracą zaworów ssących i wydechowych. Otwiera je i zamyka w odpowiednich momentach cyklu pracy silnika.

Najłatwiej rozpoznać go po wielu krzywkach rozmieszczonych wzdłuż wałka. Krzywki mają charakterystyczny nieregularny kształt i służą do poruszania zaworami.

Wałek rozrządu ma krzywki sterujące zaworami. Wał korbowy ma wykorbienia i przeciwwagi oraz zamienia ruch posuwisto-zwrotny tłoków na ruch obrotowy.

Synchronizacja zapewnia otwieranie zaworów we właściwym momencie względem położenia tłoków. Błędne ustawienie rozrządu może spowodować spadek mocy, nierówną pracę silnika lub jego uszkodzenie.

Ruch mogą przenosić popychacze, dźwigienki zaworowe, szklanki zaworowe lub inne elementy mechanizmu rozrządu. Zależy to od konstrukcji silnika.

Krzywki wałka rozrządu współpracują z elementami sterującymi zaworami, dlatego prawidłowy luz zaworowy jest ważny dla ich poprawnej pracy. Zbyt mały lub zbyt duży luz może powodować hałas, spadek mocy i uszkodzenia.

Chłodnica odbiera ciepło z płynu chłodzącego i oddaje je do powietrza. Dzięki temu silnik utrzymuje właściwą temperaturę pracy.

Ma zwykle płaski, prostokątny kształt, gęste żeberka lub lamele oraz króćce do podłączenia przewodów cieczy chłodzącej.

Zabrudzone lamele ograniczają przepływ powietrza i pogarszają oddawanie ciepła. Może to spowodować przegrzewanie silnika.

Typowe objawy to wzrost temperatury silnika, ubytek płynu chłodzącego, wycieki, para spod pokrywy silnika lub częste włączanie wentylatora.

Należy sprawdzać poziom płynu chłodzącego, szczelność przewodów i chłodnicy oraz czyścić lamele z błota, kurzu i liści.

W układzie chłodzenia może panować wysokie ciśnienie, a gorący płyn może gwałtownie wytrysnąć. Grozi to poważnym poparzeniem.

Chłodnica jest wymiennikiem ciepła i nie spręża czynnika. Sprężarka klimatyzacji jest urządzeniem mechanicznym napędzanym paskiem, które spręża czynnik chłodniczy.

Należy szukać symbolu związanego z olejem, np. kropli oleju lub olejarki, oraz oznaczenia sugerującego ciśnienie. W pytaniu egzaminacyjnym poprawny piktogram to ten, który łączy symbol oleju z oznaczeniem ciśnienia.

Niskie ciśnienie oleju oznacza, że elementy silnika mogą być niewystarczająco smarowane. Może to doprowadzić do przegrzania, przyspieszonego zużycia lub zatarcia silnika.

Powinien bezpiecznie zatrzymać maszynę, wyłączyć silnik i sprawdzić poziom oleju oraz ewentualne wycieki. Dalsze czynności należy wykonać zgodnie z DTR maszyny.

Ciśnienie oleju dotyczy pracy układu smarowania podczas działania silnika. Poziom oleju sprawdza się zwykle bagnetem lub czujnikiem poziomu, a niski poziom może być jedną z przyczyn spadku ciśnienia.

Przed rozpoczęciem pracy należy sprawdzić poziom oleju silnikowego, obejrzeć maszynę pod kątem wycieków i zwrócić uwagę na kontrolki po uruchomieniu silnika. Ważne jest też stosowanie oleju zgodnego z DTR.

Wyjaśnienia symboli i kontrolek znajdują się w DTR, czyli dokumentacji techniczno-ruchowej maszyny. Operator powinien znać znaczenie podstawowych piktogramów ostrzegawczych i eksploatacyjnych.

Kontrolka może oznaczać brak właściwego ciśnienia oleju. Dalsza praca silnika bez smarowania grozi jego zatarciem i kosztowną awarią.

Najczęściej sygnalizuje zbyt niskie ciśnienie oleju w układzie smarowania. Nie zawsze oznacza tylko niski poziom oleju.

Nie. Należy natychmiast przerwać pracę i wyłączyć silnik, ponieważ każda kolejna minuta pracy może pogłębić uszkodzenie.

Problemem może być nie tylko niski poziom oleju, ale też awaria pompy, zatkany filtr, wyciek lub uszkodzony czujnik. Najpierw trzeba ustalić przyczynę.

Po zatrzymaniu maszyny i odczekaniu, aż olej spłynie do miski olejowej, należy użyć bagnetu olejowego. Wynik porównuje się z oznaczeniami minimum i maksimum.

W DTR maszyny, czyli dokumentacji techniczno-ruchowej. Zawiera ona procedury obsługi, kontroli i postępowania w sytuacjach awaryjnych.

Jest to długość tej części gąsienicy, która bezpośrednio styka się z gruntem. Mierzy się ją wzdłuż dolnej części gąsienicy między przednim i tylnym punktem kontaktu z podłożem.

Wpływa na przyczepność, stateczność i nacisk maszyny na grunt. Większa powierzchnia styku zwykle poprawia pracę na słabym podłożu.

Długość gąsienicy na podłożu obejmuje tylko odcinek styku gąsienicy z gruntem. Całkowita długość spycharki może obejmować także lemiesz, zrywak i cały kadłub maszyny.

Należy szukać poziomego wymiaru umieszczonego pod dolną częścią gąsienicy na widoku bocznym. Nie będzie on obejmował całego osprzętu maszyny.

Im większa powierzchnia styku gąsienic z podłożem, tym mniejszy nacisk jednostkowy. Dzięki temu maszyna mniej zapada się w słabym gruncie.

Można ją pomylić z szerokością spycharki, rozstawem gąsienic albo całkowitą długością maszyny. Dlatego trzeba zwracać uwagę, czy wymiar dotyczy dolnego odcinka gąsienicy na widoku bocznym.