Pytania pomocnicze - BUD.13

Masę oblicza się ze wzoru: masa = objętość × gęstość objętościowa. Jeśli objętość podano w m³, a gęstość w t/m³, wynik otrzymuje się w tonach.

Pytanie dotyczy maksymalnego ciężaru nasypu, więc z zakresu gęstości dla piasku wilgotnego 1,1–1,8 t/m³ należy wybrać wartość największą, czyli 1,8 t/m³.

Wilgotny piasek zaliczono do kategorii II. Dla tej kategorii podano średnią gęstość objętościową w zakresie 1,1–1,8 t/m³.

Należy pomnożyć objętość przez maksymalną gęstość: 5 m³ × 1,8 t/m³ = 9,0 t. Dlatego poprawna odpowiedź to 9,0 ton.

Ściśle fizycznie masa jest wyrażana w kg lub tonach, a ciężar w niutonach. W praktyce budowlanej i w zadaniach egzaminacyjnych często używa się określenia „ciężar” potocznie, podając wynik w tonach.

Jednostka t/m³ oznacza, ile ton waży 1 metr sześcienny danego gruntu. Przykładowo gęstość 1,8 t/m³ oznacza masę 1,8 tony dla 1 m³ gruntu.

Powierzchnię oblicza się ze wzoru: długość × szerokość. Dla odcinka 100 m i szerokości 5 m powierzchnia wynosi 500 m².

Ponieważ norma pracy walca została podana dla 100 m² nawierzchni. Dla 500 m² mamy 5 takich jednostek obmiarowych.

Należy pomnożyć liczbę jednostek obmiarowych przez nakład pracy maszyny na jedną jednostkę. W tym przypadku: 5 × 3,43 m-g = 17,15 m-g.

m-g oznacza maszynogodzinę, czyli jedną godzinę pracy maszyny. Jest to jednostka używana przy planowaniu, kosztorysowaniu i rozliczaniu pracy sprzętu.

Nie trzeba jej dodatkowo przeliczać, ponieważ norma 3,43 m-g dotyczy już nawierzchni o podanej grubości 15 cm. Grubość jest więc uwzględniona w normie.

Najczęstszy błąd to pomnożenie 500 m² bezpośrednio przez 3,43 m-g, mimo że norma dotyczy 100 m². Najpierw trzeba podzielić powierzchnię przez 100.

Najważniejszym sygnałem jest natryskiwanie betonu lub zaprawy pod ciśnieniem z dyszy na skarpę. Często widoczna jest też siatka zbrojeniowa i szara betonowa warstwa.

Torkretowanie wzmacnia powierzchnię skarpy, ogranicza erozję i zabezpiecza grunt lub skałę przed osuwaniem. Stosuje się je zwłaszcza przy skarpach stromych i narażonych na uszkodzenia.

Torkretowanie polega na natrysku betonu lub zaprawy, tworząc twardą warstwę ochronną. Hydroobsiew to natrysk mieszaniny wody, nasion, nawozów i środków wspomagających wzrost roślin.

Humusowanie polega na rozłożeniu warstwy ziemi urodzajnej, zwykle pod roślinność. Torkretowanie tworzy betonową warstwę zabezpieczającą skarpę konstrukcyjnie.

Geokrata jest przestrzenną strukturą komórkową układaną na skarpie i wypełnianą materiałem. Torkretowanie polega na natrysku mieszanki betonowej bezpośrednio na podłoże lub na zbrojenie.

Torkret często współpracuje z siatką zbrojeniową, kotwami lub gwoździami gruntowymi. Dzięki temu zabezpieczenie jest bardziej odporne na odspajanie i zsuwanie.

Stosuje się metodę suchą i mokrą. W metodzie suchej woda dodawana jest przy dyszy, a w metodzie mokrej natryskuje się wcześniej przygotowaną mieszankę.

Powierzchnię oblicza się przez pomnożenie długości odcinka przez szerokość jezdni. Jeśli występują dwie jezdnie, wynik należy pomnożyć przez 2.

Ponieważ masa zalewowa ma być zastosowana na obu jezdniach drogi. Obliczenie tylko dla jednej jezdni dałoby wynik o połowę za mały.

Najpierw należy obliczyć całkowitą powierzchnię, a następnie podzielić ją przez 100. Otrzymaną liczbę mnoży się przez zużycie materiału przypadające na 100 m².

Ilość materiału = powierzchnia całkowita / 100 × norma zużycia na 100 m². Wynik otrzymuje się w jednostce, w której podano normę, np. w tonach.

Najczęstsze błędy to nieuwzględnienie liczby jezdni, pomylenie metrów kwadratowych z metrami bieżącymi oraz brak przeliczenia normy z 100 m² na całą powierzchnię.

Masa zalewowa służy do wypełniania i uszczelniania szczelin w nawierzchni betonowej. Chroni szczeliny przed wodą, zanieczyszczeniami i uszkodzeniami eksploatacyjnymi.

Widoczny jest wykop wypełniany kruszywem, które zostaje owinięte geowłókniną. Geowłóknina oddziela kruszywo od gruntu i zapobiega zamulaniu drenu.

Pełni funkcję filtracyjną i separacyjną. Przepuszcza wodę, ale ogranicza przedostawanie się drobnych cząstek gruntu do kruszywa.

Pas dzielący może gromadzić wodę opadową spływającą z jezdni. Dren umożliwia jej szybkie odprowadzenie i ogranicza zawilgocenie konstrukcji drogi.

Stosuje się kruszywo gruboziarniste, dobrze przepuszczalne, np. żwir lub tłuczeń. Materiał powinien mieć małą zawartość frakcji drobnych.

Dren kamienny służy do odprowadzania wody i składa się głównie z kruszywa oraz geowłókniny. Fundament pod bariery jest elementem konstrukcyjnym, zwykle betonowym lub żelbetowym, przeznaczonym do przenoszenia obciążeń.

Najczęstsze błędy to przerwanie lub złe zawinięcie geowłókniny, użycie zanieczyszczonego kruszywa oraz brak odpowiedniego spadku. Mogą one prowadzić do zamulenia i utraty drożności drenu.

Dren kamienny może być elementem odwodnienia liniowego, ponieważ zbiera i odprowadza wodę wzdłuż określonego odcinka drogi. Współpracuje z innymi elementami odwodnienia, np. rowami, studzienkami lub kolektorami.

Wydajność jednej maszyny należy pomnożyć przez liczbę maszyn. Jeśli jedna zgarniarka wykonuje 250 m³/8 h, to dwie wykonają 500 m³/8 h.

24 godziny to czas pracy zespołu dwóch zgarniarek. 48 maszynogodzin oznaczałoby sumę pracy obu maszyn, czyli 2 maszyny × 24 h.

Oznacza, że jedna maszyna w czasie jednej 8-godzinnej zmiany może wykonać 250 m³ robót.

Należy podzielić objętość robót przez wydajność zespołu maszyn na jedną zmianę. W tym przypadku 1500 m³ / 500 m³ na zmianę = 3 zmiany.

Odległość transportu wpływa na czas cyklu roboczego maszyny, a więc na jej wydajność. Im dłuższa trasa, tym zwykle mniejsza wydajność godzinowa.

Tak. Grunty trudniejsze do odspajania zmniejszają wydajność maszyny, ponieważ skrawanie i napełnianie skrzyni trwa dłużej.

Czas pracy brygady to rzeczywisty czas trwania robót, np. 24 h. Maszynogodziny uwzględniają liczbę maszyn, np. 2 maszyny × 24 h = 48 m-g.

Beton asfaltowy ma odpowiednią nośność i sztywność, dzięki czemu może przenosić obciążenia od ruchu pojazdów na niższe warstwy konstrukcji nawierzchni.

Podbudowa podstawowa przenosi i rozkłada obciążenia od pojazdów, zwiększa trwałość nawierzchni oraz ogranicza jej odkształcenia.

Asfalt lany stosuje się głównie w warstwach nawierzchni o szczególnych wymaganiach, np. na obiektach mostowych, a nie typowo jako podbudowę podstawową.

Beton asfaltowy jest uniwersalną mieszanką mineralno-asfaltową stosowaną m.in. w warstwach konstrukcyjnych. Asfalt porowaty ma dużą zawartość wolnych przestrzeni i służy głównie do poprawy odwodnienia oraz redukcji hałasu w warstwie ścieralnej.

Mieszanka SMA, czyli mastyks grysowy, jest stosowana przede wszystkim do warstw ścieralnych nawierzchni o dużej odporności na koleinowanie.

Materiał na podbudowę musi przede wszystkim zapewniać nośność i rozkład obciążeń. Materiał na warstwę ścieralną odpowiada głównie za kontakt z kołami, odporność na ścieranie, szorstkość i odwodnienie powierzchni.

Oznacza to, że nawierzchnia odkształca się sprężyście pod obciążeniem i zwykle jest wykonywana z warstw mineralno-asfaltowych oraz warstw z kruszyw.

Charakterystyczne są ukośne elementy opierające obudowę wykopu o dno lub specjalną stopę oporową. Zastrzały przenoszą parcie gruntu ze ściany wykopu na podłoże.

Zastrzały są ukośnymi podporami widocznymi wewnątrz wykopu. Ściągi pracują na rozciąganie i zwykle łączą przeciwległe elementy obudowy albo są kotwione w gruncie.

Stosuje się je wtedy, gdy nie ma miejsca na wykonanie skarp lub gdy grunt wymaga zabezpieczenia przed osunięciem. Jest typowe przy głębszych wykopach i robotach prowadzonych w ograniczonej przestrzeni.

Bale lub płyty bezpośrednio podtrzymują grunt na ścianie wykopu. Zapobiegają osypywaniu się gruntu do wnętrza wykopu.

Chroni pracowników i sprzęt przed zasypaniem wskutek osunięcia gruntu. Zmniejsza też ryzyko uszkodzenia instalacji, nawierzchni i obiektów znajdujących się w pobliżu wykopu.

Skarpy polegają na wykonaniu pochylonych ścian wykopu, które same zapewniają stateczność gruntu. Obudowa pionowa utrzymuje pionowe ściany za pomocą elementów konstrukcyjnych, np. bali, rozpór, zastrzałów lub ściągów.

Należy zsumować grubości wszystkich warstw przewidzianych w konstrukcji nawierzchni. Wynik podaje się najczęściej w centymetrach.

Ponieważ suma warstw wynosi: 8 cm kostki + 5 cm podsypki + 20 cm podbudowy + 10 cm warstwy odsączającej = 43 cm.

Tak, jeśli poziom odniesienia to gotowa powierzchnia nawierzchni. Wtedy wlicza się wszystkie warstwy od powierzchni do dna koryta.

To warstwa, najczęściej z piasku, która ułatwia odprowadzenie wody z konstrukcji nawierzchni i ogranicza jej zawilgocenie.

Przenosi obciążenia z nawierzchni na podłoże gruntowe i zapewnia odpowiednią nośność całej konstrukcji.

Trzeba odczytać wszystkie podane grubości warstw i sprawdzić, czy pytanie dotyczy jednej warstwy, czy całej głębokości koryta.

Należy czytać opisy warstw od góry do dołu i zwracać uwagę na ich nazwy oraz grubości. Warstwa jezdna, podsypka, podbudowa i warstwa odsączająca pełnią różne funkcje.

Podsypka służy głównie do wyrównania i osadzenia kostki brukowej. Podbudowa jest warstwą nośną, która przenosi obciążenia od ruchu.

Chudy beton może pełnić funkcję podbudowy, ponieważ tworzy sztywną i nośną warstwę pod nawierzchnią. Przenosi obciążenia na niższe warstwy konstrukcji.

Warstwa ścieralna jest górną warstwą nawierzchni, po której odbywa się ruch. Podbudowa znajduje się niżej i odpowiada głównie za nośność konstrukcji.

Podbudowa jest zwykle opisana jako warstwa z kruszywa, chudego betonu, betonu lub mieszanki związanej spoiwem. Znajduje się pod podsypką, a nie bezpośrednio jako cienka warstwa wyrównująca.

Warstwa z piasku może pełnić funkcję warstwy odsączającej, wyrównującej lub pomocniczej. Nie jest to zwykle główna warstwa nośna nawierzchni.