Pytania pomocnicze - BUD.13

Gliny łatwo chłoną wodę, stają się plastyczne i tracą nośność. Utrudnia to ich zagęszczanie oraz może powodować odkształcenia podłoża.

Wapno osusza grunt, zmniejsza jego plastyczność i poprawia podatność na zagęszczanie. W efekcie zwiększa się stabilność i nośność podłoża.

Wapno stosuje się przede wszystkim do gruntów spoistych, takich jak gliny i iły, zwłaszcza gdy są wilgotne. Cement częściej stosuje się do stabilizacji gruntów mniej plastycznych i lepiej uziarnionych.

Dodatek piasku może poprawić uziarnienie gruntu, ale sam nie działa jak spoiwo stabilizujące. Do mokrej gliny skuteczniejsze jest wapno hydratyzowane.

Emulsje asfaltowe stosuje się głównie w technologiach bitumicznych, np. do skropień i warstw asfaltowych. Nie są typowym środkiem do stabilizacji wilgotnego podłoża gliniastego.

Wskazówkami są określenia: grunt gliniasty, grunt spoisty, duża wilgotność, plastyczność oraz potrzeba poprawy stabilności lub nośności podłoża.

Koparka przedsiębierna ma dużą wydajność przy odspajaniu gruntu i dobrze nadaje się do pracy w przodku wykopu. Umożliwia także sprawny załadunek urobku na środki transportu.

Łyżka koparki porusza się do przodu i ku górze, odspajając grunt znajdujący się zwykle powyżej poziomu ustawienia maszyny. Dzięki temu dobrze napełnia się przy pracy w ścianie wykopu.

Koparka przedsiębierna pracuje głównie powyżej poziomu ustawienia maszyny, a podsiębierna poniżej tego poziomu. Podsiębierna jest typowa do rowów, fundamentów i wykopów poniżej terenu.

Koparka chwytakowa jest używana do głębokich i wąskich wykopów, studni, szybów oraz prac, gdzie urobek wybiera się pionowo. Nie jest typowym wyborem do dużych wykopów objętościowych w gruncie klasy III.

Klasa gruntu informuje o trudności jego odspajania. Im wyższa klasa, tym trudniejszy grunt i tym większe znaczenie ma dobór odpowiedniej maszyny oraz osprzętu.

Przy dużych objętościach wybiera się maszyny o wysokiej wydajności, dużej pojemności łyżki i możliwości szybkiego załadunku urobku. Dlatego w takim przypadku korzystna jest koparka przedsiębierna.

Rozgrzany olej ma mniejszą lepkość, więc łatwiej wypływa z silnika. Dzięki temu skuteczniej usuwa się również zanieczyszczenia i osady.

Bardzo gorący olej i elementy silnika mogą spowodować poparzenia. Bezpieczniej odczekać, aż silnik będzie ciepły, ale nie parzący.

Pracujący silnik wymaga ciągłego smarowania, a spuszczanie oleju grozi jego uszkodzeniem. Dodatkowo zwiększa się ryzyko wypadku przy ruchomych elementach.

Filtr oleju zatrzymuje zanieczyszczenia, opiłki metalu i produkty zużycia. Chroni elementy silnika przed przyspieszonym zużyciem.

Należy sprawdzić poziom oleju, szczelność korka spustowego i filtra oraz ewentualne wycieki po krótkim uruchomieniu silnika.

Zużyty olej jest odpadem niebezpiecznym i powinien trafić do punktu zbiórki lub uprawnionego odbiorcy odpadów. Nie wolno wylewać go do gruntu, kanalizacji ani wód.

Układ hydrauliczny odpowiada za podstawowe funkcje walca, np. jazdę, skręt i wibrację. Zbyt niski poziom cieczy może szybko doprowadzić do awarii maszyny.

W DTR maszyny lub instrukcji obsługi producenta. Tam podano miejsce kontroli, wymagany poziom oraz rodzaj zalecanej cieczy hydraulicznej.

Może dojść do zapowietrzenia układu, przegrzewania oleju, spadku wydajności oraz uszkodzenia pompy hydraulicznej.

Obsługa codzienna obejmuje szybkie kontrole wykonywane przed lub po pracy, np. poziomy płynów i stan ogólny maszyny. Obsługa okresowa jest wykonywana po określonej liczbie motogodzin i obejmuje np. wymiany filtrów, olejów lub regulacje.

Częstotliwość smarowania określa producent w instrukcji smarowania lub DTR. Niektóre punkty smarne obsługuje się okresowo, np. po określonej liczbie godzin pracy.

Ogólna kontrola stanu maszyny może obejmować oględziny akumulatora, ale w tym pytaniu bardziej podstawową i bezpośrednio wymaganą czynnością codzienną jest kontrola poziomu cieczy hydraulicznej.

Olej hydrauliczny przede wszystkim przekazuje energię w układzie hydraulicznym oraz smaruje współpracujące elementy, np. pompy, zawory i siłowniki. Dodatkowo może pomagać w odprowadzaniu ciepła i ochronie przed korozją.

Smarowanie zmniejsza tarcie i zużycie części ruchomych. Dzięki temu pompy, zawory i siłowniki pracują sprawniej i są mniej narażone na uszkodzenia.

Nie wprost. Za zatrzymywanie zanieczyszczeń odpowiada głównie filtr hydrauliczny, natomiast olej powinien być czysty, aby nie powodował uszkodzeń precyzyjnych elementów układu.

Zanieczyszczony olej może powodować zacieranie pomp, blokowanie zaworów, uszkodzenia uszczelnień i spadek sprawności układu. Może też prowadzić do awarii całej instalacji hydraulicznej.

Zbyt niski poziom oleju może powodować zapowietrzenie układu, spadek ciśnienia i przegrzewanie elementów. Regularna kontrola poziomu jest częścią prawidłowej obsługi maszyny.

Tak, olej hydrauliczny może odprowadzać część ciepła powstającego podczas pracy. Jednak w pytaniu egzaminacyjnym jako podstawową funkcję obok przekazywania mocy wskazano smarowanie elementów systemu.

Należy obserwować, która strzałka kończy się lub zakrzywia w stronę sąsiedniego pasa. Jeśli prawy pas jest prowadzony w lewo, oznacza to redukcję prawego pasa.

Stosuje się je głównie podczas robót drogowych, zwężeń jezdni, awarii, zamknięcia pasa przez maszyny lub czasowej zmiany organizacji ruchu.

Żółte tło poprawia widoczność oznakowania tymczasowego i odróżnia je od stałych znaków drogowych. Dzięki temu kierowca szybciej zauważa zmianę organizacji ruchu.

Powinien zmniejszyć prędkość, zachować ostrożność i odpowiednio wcześnie zmienić pas z prawego na sąsiedni pas kontynuowany.

Tablice te są jednym z elementów czasowej organizacji ruchu. Informują kierowców o tymczasowym zamknięciu lub zwężeniu części jezdni.

Może doprowadzić do nagłych zmian pasa, hamowania, zatorów i kolizji. Szczególnie niebezpieczne jest błędne wskazanie strony zwężenia.

Niska temperatura zmniejsza zdolność akumulatora do oddawania prądu. Jednocześnie silnik stawia większy opór podczas rozruchu, bo olej jest gęstszy.

Naładowany akumulator dostarcza rozrusznikowi odpowiednio duży prąd. Przy słabym akumulatorze rozrusznik obraca silnik zbyt wolno albo nie działa.

W niedoładowanym akumulatorze elektrolit ma mniejszą gęstość i zawiera więcej wody. Taki elektrolit zamarza łatwiej w niskiej temperaturze.

Typowe objawy to wolne kręcenie rozrusznika, przygasanie kontrolek, problemy z uruchomieniem silnika oraz konieczność częstego doładowywania.

Należy sprawdzić stan naładowania akumulatora, klemy i przewody, stan rozrusznika, jakość paliwa oraz lepkość oleju silnikowego.

Nie jest to jego główny cel. Pełne naładowanie akumulatora przede wszystkim zapewnia pewny rozruch silnika, zwłaszcza zimą.

Ponieważ roboty w poboczu mogą stwarzać zagrożenie dla ruchu, nawet jeśli nie zajmują całej jezdni. Znak A-14 ostrzega kierowców o prowadzonych pracach i konieczności zachowania ostrożności.

Głównie od dopuszczalnej prędkości na drodze. Im większa prędkość, tym wcześniej należy ustawić znak, aby kierowca miał czas na reakcję.

Znak A-14 informuje o robotach drogowych. Znak ostrzegający o zwężeniu jezdni wskazuje na zmianę szerokości przejazdu, ale nie musi oznaczać prowadzenia robót.

Mogą to być zapory drogowe, tablice kierujące, pachołki drogowe oraz inne elementy wygrodzeniowe. Ich zadaniem jest oddzielenie miejsca robót od ruchu pojazdów.

Przy większej prędkości droga hamowania i czas reakcji kierowcy mają większe znaczenie. Dlatego znaki ostrzegawcze ustawia się w większej odległości od miejsca zagrożenia.

Oznacza to, że ruch odbywa się w dwóch przeciwnych kierunkach, a droga ma dwa pasy ruchu — zwykle po jednym dla każdego kierunku.

Nie zawsze, ale wymagają oznakowania, jeśli mogą wpływać na bezpieczeństwo ruchu, ograniczać widoczność, powodować obecność pracowników lub maszyn blisko jezdni.

Oznacza 50 części benzyny na 1 część oleju. W praktyce jest to mieszanka 2%, czyli 20 ml oleju na 1 litr benzyny.

Ilość benzyny należy podzielić przez 50. Dla 5 litrów benzyny: 5 l ÷ 50 = 0,1 l, czyli 100 ml oleju.

Przy mieszance 2% potrzeba 20 ml oleju na 1 litr benzyny. Wynika to z proporcji 50:1.

W wielu silnikach dwusuwowych olej smarujący jest podawany razem z paliwem. Olej smaruje elementy silnika, np. tłok, cylinder i łożyska.

Zbyt mała ilość oleju może spowodować niedostateczne smarowanie, przegrzanie i zatarcie silnika. Jest to jedna z najgroźniejszych awarii silnika dwusuwowego.

Nadmiar oleju może powodować dymienie, osadzanie nagaru, zabrudzenie świecy zapłonowej i gorszą pracę silnika. Mieszankę należy przygotowywać zgodnie z instrukcją producenta.

Oznacza on, że 0,85 litra przypada na jeden wskazany element, czyli jedną piastę koła. Nie jest to ilość dla wszystkich kół razem.

Ładowarka ma cztery koła, a każde koło ma osobną piastę. Skoro jedna piasta wymaga 0,85 l oleju, to cztery piasty wymagają 4 × 0,85 l.

Należy pomnożyć ilość oleju dla jednej piasty przez liczbę piast: 0,85 l × 4 = 3,40 l.

Pytanie dotyczy wyłącznie smarowania piast w czterech kołach. Pojemności obudów osi dotyczą innych zespołów maszyny.

Instrukcja podaje właściwe pojemności i rodzaje materiałów eksploatacyjnych dla konkretnej maszyny. Należy stosować dane z instrukcji, a nie wartości orientacyjne.

Może dojść do przegrzewania, przyspieszonego zużycia łożysk i elementów przekładni, a w skrajnym przypadku do zatarcia piasty.

Dla piast kół wskazano olej przekładniowy. Jest on przeznaczony do smarowania elementów przenoszących napęd i pracujących pod dużym obciążeniem.