Pytania pomocnicze - BUD.13
Eksploatacja maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 4582. Strona 57 z 74.
Jak obliczyć liczbę jednostek obmiarowych, gdy nakład podano na 100 m²?
Powierzchnię robót należy podzielić przez 100. Dla 750 m² otrzymuje się 7,5 jednostki obmiarowej.
Jak oblicza się maszynogodziny na podstawie nakładu pracy sprzętu?
Liczbę jednostek obmiarowych mnoży się przez nakład pracy sprzętu podany w m-g na daną jednostkę, np. na 100 m².
Dlaczego czas pracy ścinarki i samochodu samowyładowczego liczy się oddzielnie?
Każdy sprzęt ma własny nakład pracy. Nie sumuje się ich przed obliczeniem, tylko osobno wyznacza maszynogodziny dla każdej maszyny.
Co oznacza zapis 2,55 m-g na 100 m²?
Oznacza, że do wykonania 100 m² danej roboty potrzeba 2,55 maszynogodziny pracy wskazanego sprzętu.
Jaki jest wynik obliczenia dla ścinarki poboczy przy powierzchni 750 m² i nakładzie 2,55 m-g/100 m²?
Najpierw 750/100 = 7,5, następnie 7,5 × 2,55 = 19,125 m-g.
Jaki jest wynik obliczenia dla samochodu samowyładowczego przy powierzchni 750 m² i nakładzie 3,67 m-g/100 m²?
Najpierw 750/100 = 7,5, następnie 7,5 × 3,67 = 27,525 m-g.
Jaki błąd najczęściej popełnia się w takich zadaniach?
Najczęstszy błąd to pomnożenie nakładu bez przeliczenia powierzchni na jednostki po 100 m² albo pomylenie m² z jednostką obmiarową.
Do czego służy walec drogowy przy wykonywaniu nawierzchni asfaltowej?
Walec drogowy służy do zagęszczania rozłożonej mieszanki mineralno-asfaltowej. Dzięki temu warstwa uzyskuje odpowiednią nośność, równość i trwałość.
Jak rozpoznać walec drogowy na ilustracji egzaminacyjnej?
Najłatwiej rozpoznać go po dużym stalowym bębnie roboczym oraz masywnej konstrukcji. Nie ma łyżki jak koparka ani kosza zasypowego i listwy jak rozściełacz asfaltu.
Czym różni się walec drogowy od rozściełacza mas bitumicznych?
Rozściełacz układa mieszankę mineralno-asfaltową na jezdni, a walec ją zagęszcza. Rozściełacz ma kosz zasypowy i stół rozkładający, natomiast walec ma bębny lub koła zagęszczające.
Dlaczego temperatura mieszanki mineralno-asfaltowej jest ważna podczas wałowania?
Mieszanka musi być zagęszczana w odpowiednim zakresie temperatur. Gdy zbyt mocno ostygnie, trudno ją prawidłowo dogęścić, co obniża jakość nawierzchni.
Jakie walce stosuje się przy warstwach mineralno-asfaltowych?
Stosuje się m.in. walce tandemowe stalowe, walce wibracyjne oraz walce ogumione. Dobór zależy od rodzaju mieszanki, grubości warstwy i wymaganej technologii zagęszczania.
Dlaczego odpowiednie zagęszczenie warstwy asfaltowej jest ważne?
Prawidłowe zagęszczenie zmniejsza liczbę wolnych przestrzeni w mieszance i poprawia trwałość nawierzchni. Ogranicza też ryzyko koleinowania, spękań i przedwczesnych uszkodzeń.
Do czego służy wałek rozrządu w silniku spalinowym?
Wałek rozrządu steruje pracą zaworów ssących i wydechowych. Otwiera je i zamyka w odpowiednich momentach cyklu pracy silnika.
Po czym najłatwiej rozpoznać wałek rozrządu na ilustracji?
Najłatwiej rozpoznać go po wielu krzywkach rozmieszczonych wzdłuż wałka. Krzywki mają charakterystyczny nieregularny kształt i służą do poruszania zaworami.
Czym różni się wałek rozrządu od wału korbowego?
Wałek rozrządu ma krzywki sterujące zaworami. Wał korbowy ma wykorbienia i przeciwwagi oraz zamienia ruch posuwisto-zwrotny tłoków na ruch obrotowy.
Dlaczego wałek rozrządu musi być zsynchronizowany z wałem korbowym?
Synchronizacja zapewnia otwieranie zaworów we właściwym momencie względem położenia tłoków. Błędne ustawienie rozrządu może spowodować spadek mocy, nierówną pracę silnika lub jego uszkodzenie.
Jakie elementy mogą przenosić ruch z wałka rozrządu na zawory?
Ruch mogą przenosić popychacze, dźwigienki zaworowe, szklanki zaworowe lub inne elementy mechanizmu rozrządu. Zależy to od konstrukcji silnika.
Jaki związek ma wałek rozrządu z luzem zaworowym?
Krzywki wałka rozrządu współpracują z elementami sterującymi zaworami, dlatego prawidłowy luz zaworowy jest ważny dla ich poprawnej pracy. Zbyt mały lub zbyt duży luz może powodować hałas, spadek mocy i uszkodzenia.
Jaką funkcję pełni chłodnica cieczy w maszynie roboczej?
Chłodnica odbiera ciepło z płynu chłodzącego i oddaje je do powietrza. Dzięki temu silnik utrzymuje właściwą temperaturę pracy.
Po czym można rozpoznać chłodnicę cieczy na zdjęciu lub schemacie?
Ma zwykle płaski, prostokątny kształt, gęste żeberka lub lamele oraz króćce do podłączenia przewodów cieczy chłodzącej.
Dlaczego zabrudzenie lameli chłodnicy jest niebezpieczne dla silnika?
Zabrudzone lamele ograniczają przepływ powietrza i pogarszają oddawanie ciepła. Może to spowodować przegrzewanie silnika.
Jakie objawy mogą świadczyć o niesprawnej chłodnicy cieczy?
Typowe objawy to wzrost temperatury silnika, ubytek płynu chłodzącego, wycieki, para spod pokrywy silnika lub częste włączanie wentylatora.
Jakie podstawowe czynności obsługowe wykonuje się przy chłodnicy cieczy?
Należy sprawdzać poziom płynu chłodzącego, szczelność przewodów i chłodnicy oraz czyścić lamele z błota, kurzu i liści.
Dlaczego nie wolno odkręcać korka chłodnicy przy gorącym silniku?
W układzie chłodzenia może panować wysokie ciśnienie, a gorący płyn może gwałtownie wytrysnąć. Grozi to poważnym poparzeniem.
Czym chłodnica cieczy różni się od sprężarki klimatyzacji?
Chłodnica jest wymiennikiem ciepła i nie spręża czynnika. Sprężarka klimatyzacji jest urządzeniem mechanicznym napędzanym paskiem, które spręża czynnik chłodniczy.
Jak rozpoznać piktogram ciśnienia oleju silnikowego na maszynie roboczej?
Należy szukać symbolu związanego z olejem, np. kropli oleju lub olejarki, oraz oznaczenia sugerującego ciśnienie. W pytaniu egzaminacyjnym poprawny piktogram to ten, który łączy symbol oleju z oznaczeniem ciśnienia.
Dlaczego niskie ciśnienie oleju silnikowego jest niebezpieczne?
Niskie ciśnienie oleju oznacza, że elementy silnika mogą być niewystarczająco smarowane. Może to doprowadzić do przegrzania, przyspieszonego zużycia lub zatarcia silnika.
Co powinien zrobić operator po zapaleniu się kontrolki ciśnienia oleju?
Powinien bezpiecznie zatrzymać maszynę, wyłączyć silnik i sprawdzić poziom oleju oraz ewentualne wycieki. Dalsze czynności należy wykonać zgodnie z DTR maszyny.
Czym różni się kontrolka ciśnienia oleju od kontroli poziomu oleju?
Ciśnienie oleju dotyczy pracy układu smarowania podczas działania silnika. Poziom oleju sprawdza się zwykle bagnetem lub czujnikiem poziomu, a niski poziom może być jedną z przyczyn spadku ciśnienia.
Jakie codzienne czynności pomagają zapobiec problemom z ciśnieniem oleju?
Przed rozpoczęciem pracy należy sprawdzić poziom oleju silnikowego, obejrzeć maszynę pod kątem wycieków i zwrócić uwagę na kontrolki po uruchomieniu silnika. Ważne jest też stosowanie oleju zgodnego z DTR.
Gdzie operator powinien szukać wyjaśnienia piktogramów umieszczonych na maszynie?
Wyjaśnienia symboli i kontrolek znajdują się w DTR, czyli dokumentacji techniczno-ruchowej maszyny. Operator powinien znać znaczenie podstawowych piktogramów ostrzegawczych i eksploatacyjnych.
Dlaczego po zapaleniu kontrolki oleju silnikowego należy natychmiast wyłączyć silnik?
Kontrolka może oznaczać brak właściwego ciśnienia oleju. Dalsza praca silnika bez smarowania grozi jego zatarciem i kosztowną awarią.
Co najczęściej oznacza kontrolka oleju silnikowego w maszynie roboczej?
Najczęściej sygnalizuje zbyt niskie ciśnienie oleju w układzie smarowania. Nie zawsze oznacza tylko niski poziom oleju.
Czy po zapaleniu kontrolki oleju można dokończyć rozpoczętą pracę?
Nie. Należy natychmiast przerwać pracę i wyłączyć silnik, ponieważ każda kolejna minuta pracy może pogłębić uszkodzenie.
Dlaczego samo dolanie oleju nie zawsze jest prawidłową reakcją?
Problemem może być nie tylko niski poziom oleju, ale też awaria pompy, zatkany filtr, wyciek lub uszkodzony czujnik. Najpierw trzeba ustalić przyczynę.
Jak operator powinien sprawdzić poziom oleju silnikowego?
Po zatrzymaniu maszyny i odczekaniu, aż olej spłynie do miski olejowej, należy użyć bagnetu olejowego. Wynik porównuje się z oznaczeniami minimum i maksimum.
Gdzie operator powinien szukać szczegółowych zasad postępowania przy awarii kontrolki oleju?
W DTR maszyny, czyli dokumentacji techniczno-ruchowej. Zawiera ona procedury obsługi, kontroli i postępowania w sytuacjach awaryjnych.
Co oznacza długość gąsienicy na podłożu w spycharce?
Jest to długość tej części gąsienicy, która bezpośrednio styka się z gruntem. Mierzy się ją wzdłuż dolnej części gąsienicy między przednim i tylnym punktem kontaktu z podłożem.
Dlaczego długość gąsienicy na podłożu jest ważna podczas pracy spycharki?
Wpływa na przyczepność, stateczność i nacisk maszyny na grunt. Większa powierzchnia styku zwykle poprawia pracę na słabym podłożu.
Czym różni się długość gąsienicy na podłożu od całkowitej długości spycharki?
Długość gąsienicy na podłożu obejmuje tylko odcinek styku gąsienicy z gruntem. Całkowita długość spycharki może obejmować także lemiesz, zrywak i cały kadłub maszyny.
Jak rozpoznać na schemacie wymiar długości gąsienicy na podłożu?
Należy szukać poziomego wymiaru umieszczonego pod dolną częścią gąsienicy na widoku bocznym. Nie będzie on obejmował całego osprzętu maszyny.
Jaki wpływ ma układ gąsienicowy na nacisk jednostkowy maszyny na grunt?
Im większa powierzchnia styku gąsienic z podłożem, tym mniejszy nacisk jednostkowy. Dzięki temu maszyna mniej zapada się w słabym gruncie.
Z jakimi wymiarami można pomylić długość gąsienicy na podłożu?
Można ją pomylić z szerokością spycharki, rozstawem gąsienic albo całkowitą długością maszyny. Dlatego trzeba zwracać uwagę, czy wymiar dotyczy dolnego odcinka gąsienicy na widoku bocznym.
Dlaczego grunty gliniaste są problematyczne w warunkach wilgotnych?
Gliny łatwo chłoną wodę, stają się plastyczne i tracą nośność. Utrudnia to ich zagęszczanie oraz może powodować odkształcenia podłoża.
Jak wapno hydratyzowane poprawia właściwości gruntu spoistego?
Wapno osusza grunt, zmniejsza jego plastyczność i poprawia podatność na zagęszczanie. W efekcie zwiększa się stabilność i nośność podłoża.
Kiedy stosuje się wapno zamiast cementu do stabilizacji gruntu?
Wapno stosuje się przede wszystkim do gruntów spoistych, takich jak gliny i iły, zwłaszcza gdy są wilgotne. Cement częściej stosuje się do stabilizacji gruntów mniej plastycznych i lepiej uziarnionych.
Czy piasek jest właściwym środkiem do stabilizacji mokrej gliny?
Dodatek piasku może poprawić uziarnienie gruntu, ale sam nie działa jak spoiwo stabilizujące. Do mokrej gliny skuteczniejsze jest wapno hydratyzowane.
Dlaczego emulsja asfaltowa nie jest właściwą odpowiedzią w tym pytaniu?
Emulsje asfaltowe stosuje się głównie w technologiach bitumicznych, np. do skropień i warstw asfaltowych. Nie są typowym środkiem do stabilizacji wilgotnego podłoża gliniastego.
Jak rozpoznać w pytaniu egzaminacyjnym, że chodzi o wapno hydratyzowane?
Wskazówkami są określenia: grunt gliniasty, grunt spoisty, duża wilgotność, plastyczność oraz potrzeba poprawy stabilności lub nośności podłoża.
Dlaczego do dużych wykopów w gruntach klasy III wybiera się koparkę przedsiębierną?
Koparka przedsiębierna ma dużą wydajność przy odspajaniu gruntu i dobrze nadaje się do pracy w przodku wykopu. Umożliwia także sprawny załadunek urobku na środki transportu.
Na czym polega praca koparki przedsiębiernej?
Łyżka koparki porusza się do przodu i ku górze, odspajając grunt znajdujący się zwykle powyżej poziomu ustawienia maszyny. Dzięki temu dobrze napełnia się przy pracy w ścianie wykopu.
Czym różni się koparka przedsiębierna od podsiębiernej?
Koparka przedsiębierna pracuje głównie powyżej poziomu ustawienia maszyny, a podsiębierna poniżej tego poziomu. Podsiębierna jest typowa do rowów, fundamentów i wykopów poniżej terenu.
Do jakich robót stosuje się koparkę chwytakową?
Koparka chwytakowa jest używana do głębokich i wąskich wykopów, studni, szybów oraz prac, gdzie urobek wybiera się pionowo. Nie jest typowym wyborem do dużych wykopów objętościowych w gruncie klasy III.
Co oznacza klasa gruntu przy doborze koparki?
Klasa gruntu informuje o trudności jego odspajania. Im wyższa klasa, tym trudniejszy grunt i tym większe znaczenie ma dobór odpowiedniej maszyny oraz osprzętu.
Jak objętość wykopu wpływa na dobór maszyny roboczej?
Przy dużych objętościach wybiera się maszyny o wysokiej wydajności, dużej pojemności łyżki i możliwości szybkiego załadunku urobku. Dlatego w takim przypadku korzystna jest koparka przedsiębierna.
Dlaczego olej silnikowy należy spuszczać, gdy silnik jest rozgrzany?
Rozgrzany olej ma mniejszą lepkość, więc łatwiej wypływa z silnika. Dzięki temu skuteczniej usuwa się również zanieczyszczenia i osady.
Dlaczego nie powinno się spuszczać oleju z bardzo gorącego silnika?
Bardzo gorący olej i elementy silnika mogą spowodować poparzenia. Bezpieczniej odczekać, aż silnik będzie ciepły, ale nie parzący.
Dlaczego nie wolno wymieniać oleju przy pracującym silniku?
Pracujący silnik wymaga ciągłego smarowania, a spuszczanie oleju grozi jego uszkodzeniem. Dodatkowo zwiększa się ryzyko wypadku przy ruchomych elementach.
Jaką funkcję pełni filtr oleju w silniku?
Filtr oleju zatrzymuje zanieczyszczenia, opiłki metalu i produkty zużycia. Chroni elementy silnika przed przyspieszonym zużyciem.
Co należy sprawdzić po wymianie oleju i filtra?
Należy sprawdzić poziom oleju, szczelność korka spustowego i filtra oraz ewentualne wycieki po krótkim uruchomieniu silnika.
Gdzie należy przekazać zużyty olej silnikowy?
Zużyty olej jest odpadem niebezpiecznym i powinien trafić do punktu zbiórki lub uprawnionego odbiorcy odpadów. Nie wolno wylewać go do gruntu, kanalizacji ani wód.