Pytania pomocnicze - BUD.18

Oznaczają różnice współrzędnych lokalnych między dwoma punktami. Są to przyrosty w kierunkach osi przyjętego układu pomocniczego.

Znak zależy od kolejności odejmowania. Jeżeli współrzędna punktu końcowego jest większa od współrzędnej punktu początkowego, różnica jest dodatnia.

Ponieważ znak informuje o kierunku zmiany współrzędnej. Dwie odpowiedzi mogą mieć te same liczby, ale różnić się znakami, co daje inny wynik geodezyjny.

Najczęstszy błąd to odjęcie wartości w odwrotnej kolejności. Powoduje to zmianę znaku wyniku na przeciwny.

Współrzędne l, h odnoszą się do lokalnego układu pomocniczego, np. związanego z linią pomiarową. Współrzędne X, Y są współrzędnymi prostokątnymi w układzie geodezyjnym.

Należy porównać odpowiednie wartości w dzienniku, wykonać odejmowanie zgodnie z kierunkiem wskazanym w wierszu i sprawdzić znaki obu różnic.

Służą do dalszych obliczeń współrzędnych punktów posiłkowych oraz kontroli geometrii pomiaru. Mogą być etapem pośrednim przed wyznaczeniem przyrostów współrzędnych prostokątnych.

W układzie PL-2000 stosuje się cztery strefy 3-stopniowe o południkach osiowych: 15°, 18°, 21° i 24° długości geograficznej wschodniej.

Spośród podanych odpowiedzi tylko 21° jest jednym z południków osiowych stosowanych w układzie PL-2000. Pozostałe wartości: 19°, 20° i 22° nie są południkami osiowymi tego układu.

Układ PL-2000 oparty jest na odwzorowaniu Gaussa-Krügera, czyli poprzecznym walcowym odwzorowaniu Merkatora stosowanym w strefach południkowych.

Układ PL-2000 ma cztery strefy odwzorowawcze oznaczane numerami 5, 6, 7 i 8. Odpowiadają im południki osiowe 15°, 18°, 21° i 24°.

Numer strefy mnoży się przez 3°. Przykładowo strefa 7 ma południk osiowy 7 × 3° = 21°.

Południk osiowy to środkowy południk danej strefy odwzorowawczej. W jego pobliżu zniekształcenia odwzorowawcze są najmniejsze.

PL-2000 jest układem strefowym z czterema strefami 3-stopniowymi, natomiast PL-1992 obejmuje obszar Polski w jednej strefie odwzorowawczej z południkiem osiowym 19°.

Symbol mj oznacza budynek mieszkalny jednorodzinny. Jest to typowy skrót używany do określenia funkcji budynku.

Oznaczenia literowe pozwalają szybko rozpoznać funkcję budynku bez konieczności opisywania go pełną nazwą. Ułatwiają czytanie i interpretację mapy.

Najłatwiej skojarzyć: m oznacza mieszkalny, a j jednorodzinny. Razem mj oznacza budynek mieszkalny jednorodzinny.

Nie zawsze. Obrys pokazuje położenie i kształt budynku, ale funkcję obiektu często określa dopiero opis lub symbol literowy.

Sprawdza znajomość znaków i oznaczeń stosowanych na mapie zasadniczej. To ważne przy odczytywaniu treści map geodezyjnych.

Mapa zasadnicza to podstawowe opracowanie kartograficzne przedstawiające m.in. działki, budynki, uzbrojenie terenu i inne szczegóły sytuacyjne. Jest wykorzystywana w geodezji, projektowaniu i gospodarce przestrzennej.

Ponieważ służy praktycznym potrzebom gospodarowania terenem, planowania inwestycji, projektowania oraz prowadzenia ewidencji i dokumentacji geodezyjnej.

Na mapie zasadniczej znajdują się m.in. granice działek, budynki, sieci uzbrojenia terenu, drogi, ogrodzenia, elementy rzeźby terenu i inne szczegóły sytuacyjne.

Mapa gospodarcza służy zarządzaniu i użytkowaniu terenu, natomiast mapa sozologiczna przedstawia zagadnienia związane ze środowiskiem, jego ochroną i zagrożeniami.

Mapa zasadnicza jest podstawą do sporządzania map do celów projektowych, planowania inwestycji, lokalizacji obiektów oraz analizy istniejącego zagospodarowania terenu.

Najprościej zapamiętać skojarzenie: mapa zasadnicza służy gospodarowaniu terenem, więc jest mapą gospodarczą.

Jeżeli oba pomiary dotyczą tej samej wielkości i są już zredukowane, dodaje się je i dzieli przez 2. Wynik zapisuje się w tych samych jednostkach, np. g, c, cc.

Pomiar w dwóch położeniach lunety pozwala ograniczyć wpływ błędów instrumentalnych, zwłaszcza błędu miejsca zera koła pionowego. Dzięki temu wynik średni jest bardziej wiarygodny.

W mierze gradowej 1g ma 100c, a 1c ma 100cc. Pełny kąt ma 400g.

Kąt pionowy nachylenia liczony jest od poziomu, natomiast kąt zenitalny od kierunku pionu ku górze, czyli od zenitu. W geodezji odczyty koła pionowego często mają charakter kątów zenitalnych.

Najbezpieczniej zamienić cały zapis kąta na cc, wykonać dodawanie i dzielenie, a następnie przeliczyć wynik z powrotem na g, c i cc. Trzeba pamiętać, że przeniesienia są setkowe.

W kątach zenitalnych wartość 100g odpowiada kierunkowi poziomemu. Wartości większe lub mniejsze od 100g informują o pochyleniu celowej względem poziomu.

Mapa zasadnicza to podstawowe opracowanie kartograficzne przedstawiające m.in. granice działek, budynki, sieci uzbrojenia terenu, elementy sytuacyjne i wysokościowe.

Mapę zasadniczą sporządza się w skalach 1:500, 1:1000, 1:2000 oraz 1:5000.

Skala 1:10000 jest zbyt mało dokładna i zbyt mało szczegółowa do celów projektowych, budowlanych i geodezyjnych typowych dla mapy zasadniczej.

Najbardziej szczegółowa jest skala 1:500, ponieważ 1 cm na mapie odpowiada 5 m w terenie.

Oznacza, że 1 jednostka długości na mapie odpowiada 1000 takich samych jednostek w terenie, czyli 1 cm na mapie odpowiada 10 m w terenie.

Dobór skali zależy głównie od stopnia zurbanizowania terenu, zagęszczenia szczegółów oraz celu wykorzystania mapy.

BDOT500 oznacza Bazę Danych Obiektów Topograficznych. Jest wykorzystywana m.in. do opracowania mapy zasadniczej.

BDOT500 służy do gromadzenia danych o obiektach topograficznych potrzebnych przy tworzeniu mapy zasadniczej i innych opracowań wielkoskalowych.

BDOT500 dotyczy obiektów topograficznych, natomiast GESUT obejmuje sieci uzbrojenia terenu, np. wodociągi, kanalizację, gazociągi czy sieci energetyczne.

BDOT500 zawiera dane topograficzne, a EGiB to ewidencja gruntów i budynków, czyli dane o działkach, użytkach, właścicielach i budynkach.

Mapa zasadnicza powstaje na podstawie kilku baz, m.in. BDOT500, GESUT, EGiB oraz baz osnów geodezyjnych. Każda z nich opisuje inny rodzaj danych przestrzennych.

Liczba 500 nawiązuje do szczegółowości danych odpowiedniej dla opracowań wielkoskalowych, w tym mapy zasadniczej w dużych skalach, np. 1:500.

Należy wybrać odpowiedź: baza danych obiektów topograficznych. To podstawowe skojarzenie egzaminacyjne dla skrótu BDOT500.

Polega na wyznaczaniu położenia punktu względem linii pomiarowej przez podanie odciętej wzdłuż tej linii oraz domiaru prostopadłego do niej. Jest to metoda sytuacyjna, nazywana też metodą ortogonalną.

Potrzebne są współrzędne punktów wyznaczających linię pomiarową oraz wartości domiarów: odległość wzdłuż linii i odległość prostopadła do linii. Ważny jest też znak domiaru bocznego, czyli strona linii pomiarowej.

Należy szukać modułu lub zakładki opisanej jako „domiary prostokątne”, „domiary ortogonalne” albo „metoda ortogonalna”. Okno powinno zawierać pola do wpisania punktów linii pomiarowej oraz odciętych i rzędnych/domiarów.

W domiarze prostokątnym punkt określa się przez odległość wzdłuż linii i prostopadły domiar boczny. W domiarze biegunowym punkt określa się przez kąt/kierunek oraz odległość od stanowiska.

Linia pomiarowa jest prostą odniesienia, od której odkłada się odcięte i domiary prostopadłe. Najczęściej jest wyznaczona przez dwa znane punkty o współrzędnych.

Znak określa, po której stronie linii pomiarowej znajduje się punkt. Błędny znak spowoduje wyznaczenie punktu po przeciwnej stronie linii.

Wynikiem są współrzędne prostokątne punktów, najczęściej X i Y w obowiązującym układzie współrzędnych. Mogą być następnie wykorzystane do sporządzenia mapy lub szkicu numerycznego.

Przewody elektroenergetyczne przedstawia się kolorem czerwonym. Dotyczy to elementów sieci energetycznej widocznych w treści mapy zasadniczej.

Kolory ułatwiają szybkie rozpoznanie rodzaju sieci, np. energetycznej, wodociągowej, gazowej czy telekomunikacyjnej. Zmniejsza to ryzyko pomyłek przy odczycie mapy.

Do uzbrojenia terenu należą m.in. przewody wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, cieplne, elektroenergetyczne i telekomunikacyjne oraz związane z nimi urządzenia techniczne.

Mapa zasadnicza jest podstawowym opracowaniem kartograficznym przedstawiającym m.in. granice działek, budynki, użytki, rzeźbę terenu i sieci uzbrojenia terenu.

Kolor czerwony należy kojarzyć przede wszystkim z siecią elektroenergetyczną. W pytaniach egzaminacyjnych jest to typowe skojarzenie: przewód elektroenergetyczny — czerwony.

Rozpoznaje się go po oznaczeniu graficznym, opisie oraz kolorze czerwonym. Inne sieci mają odmienne barwy i symbole kartograficzne.

Skala 1:2000 oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 2000 takich samych jednostek w terenie. Długość z mapy należy pomnożyć przez 2000, a następnie przeliczyć jednostki, np. milimetry na metry.

Odcinek 145,4 mm na mapie w skali 1:2000 odpowiada 145,4 × 2000 = 290800 mm w terenie. Po przeliczeniu na metry daje to 290,80 m.

Oznacza, że obiekty na mapie są pomniejszone 2000 razy względem rzeczywistości. Na przykład 1 cm na mapie odpowiada 2000 cm, czyli 20 m w terenie.

W skali 1:2000 jeden centymetr na mapie odpowiada 20 metrom w terenie. Wystarczy więc długość w centymetrach pomnożyć przez 20.

Najczęstszy błąd to pomieszanie jednostek, np. pozostawienie wyniku w milimetrach zamiast przeliczenia go na metry. Zawsze należy sprawdzić, w jakich jednostkach podano długość na mapie i w jakich ma być odpowiedź.

Najpierw można obliczyć długość w milimetrach rzeczywistych, a potem podzielić przez 1000, ponieważ 1000 mm = 1 m. Przykładowo 290800 mm = 290,8 m.