Pytania pomocnicze - BUD.18

Domyślny rozmiar czcionki dla numerów punktów osnowy geodezyjnej wynosi 1,8 mm. Jest to wartość stosowana przy opracowaniu mapy w oprogramowaniu kartograficznym.

Wysokość opisów podaje się w milimetrach, ponieważ dotyczy ona wielkości znaku na wydruku lub obrazie mapy, niezależnie od rzeczywistych wymiarów terenowych.

Są to punkty o znanych współrzędnych, służące jako podstawa do wykonywania pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych. Na mapie oznacza się je odpowiednim symbolem oraz opisem.

Czytelne opisy umożliwiają jednoznaczną identyfikację punktów osnowy. Zbyt mała czcionka utrudnia odczyt, a zbyt duża może zasłaniać inne elementy mapy.

Numer punktu identyfikuje punkt osnowy lub pikietę, natomiast rzędna wysokościowa podaje wysokość punktu względem przyjętego poziomu odniesienia.

Program może pozwalać na ustawienie rozmiaru czcionki, kroju pisma, odstępów tekstu od punktu oraz liczby miejsc po przecinku dla współrzędnych i wysokości.

GESUT oznacza Geodezyjną Ewidencję Sieci Uzbrojenia Terenu. Jest to baza danych dotycząca przewodów, sieci i urządzeń uzbrojenia terenu.

W GESUT znajdują się m.in. sieci elektroenergetyczne, gazowe, wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze i telekomunikacyjne.

Ponieważ są elementem sieci uzbrojenia terenu. GESUT służy do ewidencjonowania takich przewodów oraz związanych z nimi urządzeń.

GESUT zawiera dane o sieciach uzbrojenia terenu, np. kablach i rurociągach. BDOT500 zawiera obiekty topograficzne, np. budynki, jezdnie, chodniki czy ogrodzenia.

GESUT dotyczy sieci uzbrojenia terenu. EGiB, czyli ewidencja gruntów i budynków, zawiera dane o działkach ewidencyjnych, budynkach i lokalach.

Geodeta wykorzystuje je przy opracowaniu mapy do celów projektowych, mapy zasadniczej, pomiarach powykonawczych sieci oraz analizie przebiegu istniejącego uzbrojenia.

Pozwala sprawdzić przebieg istniejących przewodów i urządzeń, co pomaga uniknąć kolizji projektowanej inwestycji z sieciami podziemnymi lub naziemnymi.

Reper to utrwalony punkt geodezyjny o znanej wysokości. Służy jako punkt nawiązania przy wykonywaniu niwelacji.

Do znanej wysokości reperu dodaje się odczyt z łaty ustawionej na reperze. Otrzymana wartość to wysokość osi celowej instrumentu.

Bez ustalenia wysokości osi celowej nie da się obliczyć rzędnych mierzonych punktów. Stanowisko instrumentu musi być powiązane z układem wysokościowym przez reper.

Metoda biegunowa służy głównie do pomiarów sytuacyjnych, czyli określania położenia punktów za pomocą kąta i odległości. Nie jest metodą ustalania wysokości stanowiska niwelatora.

W niwelacji punktów rozrzuconych mierzy się punkty rozmieszczone nieregularnie. W niwelacji siatkowej punkty są rozmieszczone regularnie, zwykle w węzłach siatki kwadratów lub prostokątów.

Od wysokości osi celowej odejmuje się odczyt z łaty ustawionej na pikiecie. Wynik jest wysokością mierzonego punktu.

Można wykonać odczyt kontrolny na innym reperze lub zamknąć pomiar na reperze o znanej wysokości. Różnica między wysokością obliczoną i katalogową pozwala ocenić błąd pomiaru.

Ten sam kierunek lub kąt mierzy się przy dwóch ustawieniach lunety: w I i II położeniu. Następnie wyniki porównuje się lub uśrednia, aby ograniczyć wpływ wybranych błędów instrumentalnych.

Niektóre błędy po przełożeniu lunety zmieniają znak. Dzięki temu przy uśrednieniu obserwacji ich wpływ wzajemnie się znosi.

Błąd kolimacji wynika z nieprawidłowego położenia osi celowej lunety względem osi obrotu lunety. Jest jednym z błędów ograniczanych przez pomiar w dwóch położeniach lunety.

Błąd inklinacji dotyczy niewłaściwego położenia osi obrotu lunety. Przy pomiarze w dwóch położeniach jego wpływ może zostać znacznie ograniczony.

Błąd libelli dotyczy poziomowania całego instrumentu, a nie samego położenia lunety. Jeśli instrument jest źle spoziomowany, obserwacje w obu położeniach nadal będą obciążone tym błędem.

Libella rurkowa służy do dokładnego poziomowania instrumentu. Poprawne spoziomowanie jest konieczne, aby oś pionowa teodolitu rzeczywiście była pionowa.

Błąd miejsca zera oznacza, że odczyt zerowy koła pomiarowego nie odpowiada idealnemu położeniu geometrycznemu. Przy odpowiedniej procedurze pomiarowej jego wpływ można ograniczyć.

Niwelacja trygonometryczna polega na wyznaczaniu różnic wysokości na podstawie zmierzonego kąta pionowego oraz odległości między punktami. Wykorzystuje zależności trygonometryczne.

Mierzy się przede wszystkim kąt pionowy lub kąt nachylenia oraz odległość poziomą albo skośną. Często uwzględnia się też wysokość instrumentu i wysokość celu.

Niwelacja geometryczna wykorzystuje niwelator i odczyty z łat ustawionych na punktach. Niwelacja trygonometryczna korzysta z pomiaru kąta pionowego i odległości.

Stosuje się ją m.in. przy dużych różnicach wysokości, trudnym terenie oraz wtedy, gdy bezpośrednie ustawienie łat niwelacyjnych jest utrudnione. Jest typowa dla pomiarów tachimetrycznych.

Odległość pozioma wraz z kątem pionowym pozwala obliczyć składową pionową, czyli przewyższenie między punktami. Bez odległości nie da się wyznaczyć różnicy wysokości z samego kąta.

Nie. Niwelacja punktów rozproszonych określa sposób pomiaru wielu punktów terenowych, np. pikiet. Może być wykonywana różnymi metodami, w tym tachimetrycznie lub geometrycznie.

Mapa topograficzna pokazuje ogólny obraz terenu: drogi, miejscowości, lasy, wody, poziomice i wysokości. Ma zróżnicowaną kolorystykę oraz dużo nazw geograficznych.

Mapa topograficzna służy głównie do ogólnej orientacji w terenie. Mapa zasadnicza jest dokładniejszą mapą geodezyjną, zawierającą m.in. granice, budynki i uzbrojenie terenu.

Mapa ewidencyjna przedstawia przede wszystkim działki, granice, numery działek i użytki gruntowe. Mapa topograficzna pokazuje szerszy obraz terenu, w tym rzeźbę, drogi, lasy i wody.

Poziomice pokazują ukształtowanie terenu, czyli przebieg miejsc o tej samej wysokości. Dzięki nim można ocenić nachylenie stoków, doliny i wzniesienia.

Zieleń oznacza zwykle roślinność, niebieski wody, brąz rzeźbę terenu, a czarny lub czerwony elementy sytuacyjne i komunikacyjne. Barwy pomagają szybko odczytać charakter terenu.

Taki zestaw treści jest typowy dla map topograficznych, które przedstawiają zarówno sytuację terenową, jak i rzeźbę terenu. Nie koncentrują się wyłącznie na działkach, glebach ani sieciach uzbrojenia.

Opis topograficzny umożliwia odszukanie punktu w terenie. Zawiera informacje o położeniu punktu względem trwałych szczegółów terenowych oraz szkic lokalizacyjny.

Najczęściej zawiera numer i rodzaj punktu, sposób stabilizacji, szkic położenia oraz miary do trwałych obiektów terenowych, np. narożników budynków, ogrodzeń lub słupów.

Szkic polowy dokumentuje przebieg pomiaru i sytuację terenową, ale nie zawsze zawiera komplet informacji potrzebnych do jednoznacznego odszukania konkretnego punktu osnowy.

Mapa zasadnicza przedstawia ogólną treść sytuacyjno-wysokościową terenu, natomiast opis topograficzny jest dokumentem szczegółowo wskazującym, jak odnaleźć konkretny punkt geodezyjny.

Służą jako punkty odniesienia do odszukania punktu geodezyjnego. Dzięki podanym odległościom od takich obiektów można zlokalizować punkt nawet wtedy, gdy jest słabo widoczny.

Stabilizacja to fizyczne utrwalenie punktu w terenie, np. za pomocą słupka, bolca, znaku betonowego lub znaku podziemnego. Informacja o stabilizacji pomaga rozpoznać punkt podczas prac terenowych.

Palik drewniany można wbić głównie w grunt, a nie w asfalt czy beton. Bolec żelazny da się trwale osadzić w twardej nawierzchni i nie przeszkadza w użytkowaniu drogi lub chodnika.

Stabilizacja służy trwałemu oznaczeniu położenia punktu w terenie. Dzięki temu punkt może być później odnaleziony i wykorzystany do kolejnych pomiarów.

Bolec żelazny stosuje się głównie w nawierzchniach utwardzonych, np. w drogach i chodnikach. Słup betonowy osadza się zwykle w gruncie jako trwały znak terenowy.

Najczęściej są to jezdnie, chodniki, place, parkingi oraz inne nawierzchnie wykonane z asfaltu, betonu lub kostki brukowej.

Należy zwrócić uwagę na określenia: twarda nawierzchnia, droga, chodnik, asfalt, beton. Takie warunki wskazują na zastosowanie bolca żelaznego.

Należy scentrować i spoziomować instrument, ustawić ostrość krzyża kresek oraz ostrość obrazu celu. Dzięki temu celowanie i odczyty kierunków są poprawne.

Centrowanie polega na ustawieniu teodolitu tak, aby jego oś pionowa przechodziła dokładnie przez punkt stanowiska. Wykonuje się je najczęściej za pomocą pionu optycznego, laserowego lub sznurkowego.

Poziomowanie zapewnia pionowe położenie osi głównej instrumentu. Jest to konieczne, aby koło poziome rzeczywiście służyło do pomiaru kierunków w płaszczyźnie poziomej.

Ostrość krzyża kresek ustawia się okularem do oka obserwatora. Ostrość obrazu celu ustawia się pokrętłem ogniskującym lunetę, zależnie od odległości do obserwowanego punktu.

Kąt poziomy zależy od różnicy kierunków do punktów, a nie od wysokości osi celowej nad stanowiskiem. Wysokość instrumentu jest potrzebna głównie przy obliczaniu wysokości punktów.

Paralaksa to pozorne przesuwanie się krzyża kresek względem obrazu celu przy poruszaniu okiem. Usuwa się ją przez prawidłowe ustawienie ostrości krzyża i obrazu.

Wysokość instrumentu mierzy się m.in. w tachimetrii, niwelacji trygonometrycznej i pomiarach, w których oblicza się wysokości punktów. Nie jest to standardowa czynność wymagana przed pomiarem samego kąta poziomego.

Na szkicu widać stanowisko instrumentu oraz promienie prowadzone do mierzonych punktów. Dla każdego punktu podaje się kąt lub kierunek poziomy oraz odległość, np. α i d.

Polega na wyznaczeniu położenia punktu na podstawie pomierzonego kąta poziomego i odległości od znanego stanowiska pomiarowego. Jest często wykonywana tachimetrem lub tachimetrem elektronicznym.

W metodzie biegunowej mierzy się kierunek lub kąt oraz odległość od stanowiska. W metodzie ortogonalnej położenie punktu określa się przez odciętą wzdłuż linii pomiarowej i domiar prostopadły.

Potrzebne są współrzędne stanowiska, orientacja kierunku odniesienia, pomierzony kąt lub kierunek poziomy oraz odległość do punktu. Na tej podstawie oblicza się przyrosty współrzędnych.

Można mierzyć narożniki budynków, punkty graniczne, elementy uzbrojenia terenu, krawędzie dróg, ogrodzenia i inne szczegóły sytuacyjne widoczne ze stanowiska.

W metodzie wcięć położenie punktu wyznacza się zwykle z obserwacji wykonanych z co najmniej dwóch stanowisk lub do co najmniej dwóch znanych punktów. Na rysunku pomiary wychodzą z jednego stanowiska i zawierają kąty oraz odległości, co jest typowe dla metody biegunowej.

Punkt stanowiska jest miejscem ustawienia instrumentu i punktem odniesienia dla pomiaru kierunków oraz odległości. Jego położenie powinno być znane lub wyznaczone w osnowie pomiarowej.