Pytania pomocnicze - BUD.18

Mapa zasadnicza to podstawowe opracowanie kartograficzne przedstawiające m.in. granice działek, budynki, sieci uzbrojenia terenu, elementy sytuacyjne i wysokościowe.

Mapę zasadniczą sporządza się w skalach 1:500, 1:1000, 1:2000 oraz 1:5000.

Skala 1:10000 jest zbyt mało dokładna i zbyt mało szczegółowa do celów projektowych, budowlanych i geodezyjnych typowych dla mapy zasadniczej.

Najbardziej szczegółowa jest skala 1:500, ponieważ 1 cm na mapie odpowiada 5 m w terenie.

Oznacza, że 1 jednostka długości na mapie odpowiada 1000 takich samych jednostek w terenie, czyli 1 cm na mapie odpowiada 10 m w terenie.

Dobór skali zależy głównie od stopnia zurbanizowania terenu, zagęszczenia szczegółów oraz celu wykorzystania mapy.

BDOT500 oznacza Bazę Danych Obiektów Topograficznych. Jest wykorzystywana m.in. do opracowania mapy zasadniczej.

BDOT500 służy do gromadzenia danych o obiektach topograficznych potrzebnych przy tworzeniu mapy zasadniczej i innych opracowań wielkoskalowych.

BDOT500 dotyczy obiektów topograficznych, natomiast GESUT obejmuje sieci uzbrojenia terenu, np. wodociągi, kanalizację, gazociągi czy sieci energetyczne.

BDOT500 zawiera dane topograficzne, a EGiB to ewidencja gruntów i budynków, czyli dane o działkach, użytkach, właścicielach i budynkach.

Mapa zasadnicza powstaje na podstawie kilku baz, m.in. BDOT500, GESUT, EGiB oraz baz osnów geodezyjnych. Każda z nich opisuje inny rodzaj danych przestrzennych.

Liczba 500 nawiązuje do szczegółowości danych odpowiedniej dla opracowań wielkoskalowych, w tym mapy zasadniczej w dużych skalach, np. 1:500.

Należy wybrać odpowiedź: baza danych obiektów topograficznych. To podstawowe skojarzenie egzaminacyjne dla skrótu BDOT500.

Polega na wyznaczaniu położenia punktu względem linii pomiarowej przez podanie odciętej wzdłuż tej linii oraz domiaru prostopadłego do niej. Jest to metoda sytuacyjna, nazywana też metodą ortogonalną.

Potrzebne są współrzędne punktów wyznaczających linię pomiarową oraz wartości domiarów: odległość wzdłuż linii i odległość prostopadła do linii. Ważny jest też znak domiaru bocznego, czyli strona linii pomiarowej.

Należy szukać modułu lub zakładki opisanej jako „domiary prostokątne”, „domiary ortogonalne” albo „metoda ortogonalna”. Okno powinno zawierać pola do wpisania punktów linii pomiarowej oraz odciętych i rzędnych/domiarów.

W domiarze prostokątnym punkt określa się przez odległość wzdłuż linii i prostopadły domiar boczny. W domiarze biegunowym punkt określa się przez kąt/kierunek oraz odległość od stanowiska.

Linia pomiarowa jest prostą odniesienia, od której odkłada się odcięte i domiary prostopadłe. Najczęściej jest wyznaczona przez dwa znane punkty o współrzędnych.

Znak określa, po której stronie linii pomiarowej znajduje się punkt. Błędny znak spowoduje wyznaczenie punktu po przeciwnej stronie linii.

Wynikiem są współrzędne prostokątne punktów, najczęściej X i Y w obowiązującym układzie współrzędnych. Mogą być następnie wykorzystane do sporządzenia mapy lub szkicu numerycznego.

Przewody elektroenergetyczne przedstawia się kolorem czerwonym. Dotyczy to elementów sieci energetycznej widocznych w treści mapy zasadniczej.

Kolory ułatwiają szybkie rozpoznanie rodzaju sieci, np. energetycznej, wodociągowej, gazowej czy telekomunikacyjnej. Zmniejsza to ryzyko pomyłek przy odczycie mapy.

Do uzbrojenia terenu należą m.in. przewody wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, cieplne, elektroenergetyczne i telekomunikacyjne oraz związane z nimi urządzenia techniczne.

Mapa zasadnicza jest podstawowym opracowaniem kartograficznym przedstawiającym m.in. granice działek, budynki, użytki, rzeźbę terenu i sieci uzbrojenia terenu.

Kolor czerwony należy kojarzyć przede wszystkim z siecią elektroenergetyczną. W pytaniach egzaminacyjnych jest to typowe skojarzenie: przewód elektroenergetyczny — czerwony.

Rozpoznaje się go po oznaczeniu graficznym, opisie oraz kolorze czerwonym. Inne sieci mają odmienne barwy i symbole kartograficzne.

Skala 1:2000 oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 2000 takich samych jednostek w terenie. Długość z mapy należy pomnożyć przez 2000, a następnie przeliczyć jednostki, np. milimetry na metry.

Odcinek 145,4 mm na mapie w skali 1:2000 odpowiada 145,4 × 2000 = 290800 mm w terenie. Po przeliczeniu na metry daje to 290,80 m.

Oznacza, że obiekty na mapie są pomniejszone 2000 razy względem rzeczywistości. Na przykład 1 cm na mapie odpowiada 2000 cm, czyli 20 m w terenie.

W skali 1:2000 jeden centymetr na mapie odpowiada 20 metrom w terenie. Wystarczy więc długość w centymetrach pomnożyć przez 20.

Najczęstszy błąd to pomieszanie jednostek, np. pozostawienie wyniku w milimetrach zamiast przeliczenia go na metry. Zawsze należy sprawdzić, w jakich jednostkach podano długość na mapie i w jakich ma być odpowiedź.

Najpierw można obliczyć długość w milimetrach rzeczywistych, a potem podzielić przez 1000, ponieważ 1000 mm = 1 m. Przykładowo 290800 mm = 290,8 m.

Za centralny zasób geodezyjny i kartograficzny odpowiada Główny Geodeta Kraju. To on zarządza tym zasobem i udostępnia jego informacje.

Centralny zasób prowadzi Główny Geodeta Kraju, wojewódzki zasób prowadzi marszałek województwa, a powiatowy zasób prowadzi starosta. Różnią się zakresem terytorialnym i rodzajem gromadzonych materiałów.

Starosta prowadzi powiatowy zasób geodezyjny i kartograficzny. Odpowiada między innymi za materiały wykorzystywane przy typowych pracach geodezyjnych na obszarze powiatu.

Marszałek województwa odpowiada za wojewódzki zasób geodezyjny i kartograficzny. Nie jest organem właściwym dla zasobu centralnego.

Wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego sprawuje nadzór i kontrolę w dziedzinie geodezji i kartografii. Nie prowadzi centralnego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Starosta prowadzi powiatowy zasób geodezyjny i kartograficzny, a pytanie dotyczy zasobu centralnego. Dla zasobu centralnego właściwy jest Główny Geodeta Kraju.

Hektometr to jednostka długości równa 100 metrom. Dlatego punkty hektometrowe wyznacza się co 100 m.

Służą do uporządkowanego oznaczania kolejnych odcinków trasy. Ułatwiają pomiary, tyczenie oraz sporządzanie dokumentacji trasy.

Punkty hektometrowe występują co 100 m, a kilometrowe co 1000 m. Punkt kilometrowy przypada więc co dziesiąty punkt hektometrowy.

Taki punkt zapisuje się jako 0+300. Oznacza to 300 m od początku przyjętej osi trasy.

Najczęściej są to obiekty liniowe, np. drogi, linie kolejowe, kanały, rurociągi i sieci uzbrojenia terenu.

Nachylenie oblicza się ze wzoru: n = (ΔH / d) · 100%, gdzie ΔH to różnica wysokości, a d to odległość pozioma.

Jest to różnica wysokości między dwiema sąsiednimi warstwicami. Jeśli cięcie wynosi 0,5 m, każda kolejna warstwica różni się wysokością o 0,5 m.

Ponieważ punkty znajdują się na sąsiednich warstwicach, a wysokość cięcia warstwicowego wynosi 0,5 m.

Stosunek ΔH do d daje wartość ułamkową. Mnożenie przez 100 zamienia ją na procenty.

Najczęściej myli się różnicę wysokości z odległością między warstwicami albo zapomina o przeliczeniu wyniku na procenty.

Do obliczania nachylenia procentowego przyjmuje się odległość poziomą, czyli rzut odcinka na płaszczyznę poziomą.

Nachylenie będzie większe, ponieważ ta sama różnica wysokości przypada na mniejszą odległość poziomą.

Należy pomnożyć 0,1 mm przez mianownik skali mapy. Otrzymany wynik w milimetrach przelicza się następnie na metry.

Oznacza, że 1 jednostka długości na mapie odpowiada 5000 takich samych jednostek w terenie. Na przykład 1 mm na mapie to 5000 mm, czyli 5 m w terenie.

Ponieważ 0,1 mm na mapie w skali 1:5000 odpowiada 0,1 × 5000 = 500 mm w terenie. 500 mm to 0,50 m.

Odległość na mapie jest pomiarem wykonanym na rysunku mapy, np. w milimetrach lub centymetrach. Odległość terenowa to rzeczywista długość w terenie po przeliczeniu przez skalę.

Najczęstszy błąd to pozostawienie wyniku w milimetrach albo niepoprawne przeliczenie milimetrów na metry. Trzeba pamiętać, że 1000 mm = 1 m.

Im mniejsza skala mapy, czyli im większy mianownik skali, tym większej długości terenowej odpowiada 0,1 mm na mapie. Oznacza to mniejszą dokładność położenia w terenie.

Ponieważ w dłuższym ciągu występuje więcej stanowisk i odczytów, więc rośnie możliwość kumulacji błędów przypadkowych. Dlatego wynik takiego ciągu uznaje się za mniej dokładny.

Waga zależy przede wszystkim od długości ciągu niwelacyjnego. Przyjmuje się zależność odwrotnie proporcjonalną: im dłuższy ciąg, tym mniejsza waga.

Nie. Waga nie zależy od samej wartości przewyższenia, lecz od dokładności pomiaru, którą w praktyce wiąże się z długością ciągu.

Można ją zapisać jako p ~ 1/L, gdzie p oznacza wagę, a L długość ciągu. Oznacza to odwrotną proporcjonalność.

Większą wagę ma ciąg o długości 1 km, ponieważ jest krótszy. Krótszy ciąg jest zwykle dokładniejszy.

Wagi służą do uwzględnienia różnej dokładności pomiarów. Dzięki nim dokładniejsze wyniki mają większy wpływ na wartości wyrównane.