Pytania pomocnicze - BUD.18

Rzędna to odległość mierzona prostopadle od linii pomiarowej do mierzonego szczegółu sytuacyjnego.

Dopuszczalna długość rzędnej dla szczegółów sytuacyjnych I grupy wynosi 25 m.

Im dłuższa rzędna, tym większy wpływ ma błąd wyznaczenia kąta prostego na położenie punktu. Ograniczenie długości pomaga zachować wymaganą dokładność pomiaru.

Polega na wyznaczeniu położenia punktu przez pomiar odległości wzdłuż linii pomiarowej oraz odległości prostopadłej, czyli rzędnej.

Oznacza to, że jego położenie musi być wyznaczone z wysoką dokładnością, ponieważ jest istotny dla granic, zabudowy lub infrastruktury.

Należy zastosować inną linię pomiarową, zagęścić osnowę lub użyć innej metody pomiaru, aby zachować wymaganą dokładność.

Rzędna jest odległością prostopadłą od linii pomiarowej do szczegółu, a czołówka to odległość mierzona bezpośrednio między punktami szczegółów, często wykorzystywana kontrolnie.

Jest to kąt między poziomem a wizurą, czyli kierunkiem celowania instrumentu. Oznacza się go często literą α.

Znak dodatni oznacza celowanie powyżej poziomu, a znak ujemny celowanie poniżej poziomu. Pozioma wizura ma kąt 0g.

Kąt pionowy nachylenia przyjmuje wartości od -100g do +100g, czyli w zakresie ±0g–100g.

Kąt nachylenia liczony jest od poziomu, a kąt zenitalny od kierunku pionowego, czyli od zenitu. Dlatego mają inne zakresy wartości.

Zakres 0g–400g dotyczy pełnego obrotu koła w systemie gradowym, a nie kąta nachylenia liczonego od poziomu.

Stosuje się je m.in. w niwelacji trygonometrycznej i pomiarach tachimetrycznych do obliczania różnic wysokości.

To dokument składany do właściwego organu lub ODGiK przed wykonaniem określonych prac geodezyjnych. Zawiera podstawowe dane o wykonawcy, celu, obszarze i terminie pracy.

Wykonawca podaje m.in. swoje dane, opis przedmiotu pracy, lokalizację, obszar oraz przewidywane terminy realizacji. Są to informacje znane wykonawcy w chwili zgłaszania pracy.

Ośrodek może uzupełnić dokumentację o dane wynikające z prowadzonego zasobu, np. informację o innych pracach geodezyjnych prowadzonych w rejonie zgłoszenia.

Pozwala uniknąć dublowania opracowań i wskazuje, że na tym samym obszarze mogą być prowadzone równoległe prace. Ułatwia też organizację i kontrolę zasobu geodezyjnego.

Wykonawca wpisuje dane dotyczące planowanej przez siebie pracy. ODGiK uzupełnia informacje wynikające z rejestrów i materiałów państwowego zasobu geodezyjnego.

Dane wykonawcy są elementem zgłoszenia podawanym przez wykonawcę, a pytanie dotyczy dokumentacji wypełnianej w ośrodku. Dlatego właściwa jest informacja dostępna po stronie ODGiK.

To punkt, w którym wysokość projektowanej niwelety jest równa wysokości istniejącego terenu. W tym miejscu wysokość robocza wynosi 0.

Wykop występuje wtedy, gdy niweleta projektowana leży poniżej terenu. Nasyp występuje wtedy, gdy niweleta leży powyżej terenu.

Niweleta to projektowana linia wysokościowa obiektu liniowego, np. drogi lub kanału. Pokazuje planowany przebieg wysokościowy trasy.

Wyznacza przejście między wykopem a nasypem. Pomaga określić zakres i objętość robót ziemnych na poszczególnych odcinkach.

Oznacza, że projektowana wysokość niwelety jest taka sama jak wysokość terenu. Nie trzeba tam ani zdejmować gruntu, ani go dosypywać.

Nie. Punkt hektometrowy oznacza punkt kilometrażowy trasy, zwykle co 100 m, a punkt zerowy robót ziemnych wynika z przecięcia niwelety z terenem.

Nie bezpośrednio. Punkt zmiany kierunku trasy dotyczy przebiegu sytuacyjnego, czyli kierunku trasy w planie, a nie miejsca styku niwelety z terenem.

Litera „w” oznacza element sieci wodociągowej, np. studzienkę wodociągową.

Litery pozwalają szybko rozpoznać rodzaj sieci lub urządzenia. Ułatwia to opracowanie szkicu, mapy i wyników pomiaru.

„w” dotyczy sieci wodociągowej, a „k” zwykle sieci kanalizacyjnej. Nie należy ich mylić, bo odnoszą się do różnych branż uzbrojenia terenu.

Studzienka wodociągowa jest szczegółem sytuacyjnym związanym z uzbrojeniem terenu. Jej położenie mierzy się i przedstawia na szkicu lub mapie.

Oznaczenia zapisuje się na szkicu polowym, szkicu sytuacyjnym lub w dokumentacji pomiarowej. Służą one później do poprawnego opracowania mapy.

Najprościej skojarzyć literę „w” ze słowem „woda” albo „wodociąg”. Dlatego studzienka wodociągowa ma oznaczenie „w”.

Mapa numeryczna to mapa prowadzona w postaci cyfrowej, w której obiekty mają określoną geometrię, a często także atrybuty opisowe. Może być tworzona z pomiarów, zdjęć fotogrametrycznych, digitalizacji map lub baz danych.

Ponieważ dostarczają konkretnych wartości liczbowych, takich jak współrzędne punktów, wysokości, odległości i kąty. Dane te można bezpośrednio wykorzystać do opracowania mapy cyfrowej.

Na podstawie zdjęć fotogrametrycznych można wyznaczyć położenie obiektów terenowych i utworzyć dane geometryczne. Po odpowiednim opracowaniu zdjęcia stają się źródłem informacji przestrzennej.

Digitalizacja polega na przetworzeniu mapy papierowej do postaci cyfrowej, np. przez skanowanie, kalibrację i wektoryzację. Dzięki temu obiekty z mapy mogą zostać zapisane jako dane numeryczne.

Wywiady branżowe dostarczają głównie informacji opisowych, organizacyjnych lub uzgodnień z gestorami sieci. Nie zawierają samodzielnie geometrii ani współrzędnych potrzebnych do wygenerowania mapy numerycznej.

Dane geometryczne określają położenie i kształt obiektów, np. punkt, linia, powierzchnia. Dane opisowe informują o cechach obiektów, np. rodzaju przewodu, materiale, nazwie ulicy.

ODGiK udostępnia materiały z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, które mogą być wykorzystane jako dane wyjściowe. Mogą to być np. mapy, operaty techniczne lub dane z baz przestrzennych.

Należy sprowadzić obie odległości do tych samych jednostek, a następnie podzielić odległość terenową przez odległość na mapie. Wynik daje mianownik skali, np. 33 m = 33000 mm, 33000 mm / 66 mm = 500, więc skala wynosi 1:500.

Skala jest stosunkiem dwóch długości wyrażonych w tych samych jednostkach. Nie można bezpośrednio dzielić metrów przez milimetry bez przeliczenia.

Oznacza, że 1 jednostka długości na mapie odpowiada 500 takim samym jednostkom w terenie. Na przykład 1 cm na mapie to 500 cm, czyli 5 m w terenie.

W skali 1:500 jeden milimetr na mapie odpowiada 500 mm w terenie, czyli 0,5 m.

W skali 1:500 odległość 66 mm na mapie odpowiada 66 × 500 = 33000 mm w terenie. To jest 33 m, więc wynik jest zgodny z treścią zadania.

Metoda biegunowa polega na określeniu położenia punktu przez pomiar kąta lub kierunku oraz odległości od stanowiska instrumentu. Jest często stosowana przy pomiarach tachimetrycznych.

Domiar biegunowy tworzą przede wszystkim kierunek lub kąt poziomy oraz odległość do mierzonego punktu. Te dane pozwalają wyznaczyć położenie pikiety.

Domiary biegunowe opierają się na kącie i odległości od stanowiska. Domiary prostokątne wykorzystują odległość wzdłuż linii pomiarowej oraz odległość prostopadłą od tej linii.

Pikieta to punkt terenowy, którego położenie lub wysokość są mierzone. Może oznaczać np. narożnik budynku, punkt drogi, studzienkę albo punkt rzeźby terenu.

Orientacja instrumentu pozwala powiązać mierzone kierunki z przyjętym układem współrzędnych. Dzięki temu można poprawnie obliczyć współrzędne pikiet.

Najczęściej stosuje się tachimetr elektroniczny, który mierzy kąty i odległości. Wyniki mogą być zapisane bezpośrednio w pamięci instrumentu.

Linia pomiarowa to odcinek przyjmowany jako baza pomiaru, względem którego określa się położenie szczegółów terenowych, np. metodą domiarów prostokątnych.

Na obszarach rolnych i leśnych linia pomiarowa może mieć maksymalnie 400 m.

Linie pomiarowe najczęściej wiążą się z metodą ortogonalną, czyli pomiarem za pomocą odciętych i domiarów prostopadłych.

Ograniczenie długości zmniejsza wpływ błędów pomiarowych i pomaga zachować wymaganą dokładność położenia mierzonych szczegółów terenowych.

Wzdłuż linii pomiarowej mierzy się odległość bieżącą, czyli odciętą, a od niej wykonuje się domiar prostopadły do mierzonego punktu.

Limbus to okrąg lub pierścień z naniesionym podziałem kątowym. Służy do odczytu kierunków i kątów w instrumencie.

Limbus zawiera podział kątowy, a alidada jest częścią ruchomą obracającą się względem limbusa. Odczyt kąta wynika z ich wzajemnego położenia.

Spodarka jest dolną częścią instrumentu, służącą do ustawienia i zamocowania teodolitu na statywie. Umożliwia też poziomowanie instrumentu.

Celownik lub luneta służy do naprowadzenia instrumentu na obserwowany punkt. Nie jest elementem z podziałem kątowym.

Warto kojarzyć limbus z okręgiem i podziałką kątową. Jeśli w pytaniu występuje „ring z podziałem kątowym”, chodzi o limbus.

Nie, pojęcie limbusa może dotyczyć także innych instrumentów kątowych. W geodezji najczęściej omawia się go przy budowie teodolitu i tachimetru.