Pytania pomocnicze - BUD.19

Szkic tyczenia dokumentuje sposób wyznaczenia w terenie projektowanych punktów, osi lub linii. Umożliwia kontrolę i późniejsze odtworzenie przebiegu tyczenia.

Pomiar kontrolny to sprawdzenie położenia wytyczonych punktów po wykonaniu tyczenia. Pozwala ocenić, czy punkty zostały przeniesione w teren prawidłowo.

Wyniki pomiaru kontrolnego nanosi się kolorem czarnym w nawiasie. Jest to kluczowa zasada wynikająca z pytania egzaminacyjnego.

Chodzi o jednoznaczne odróżnienie wartości użytych do tyczenia od wartości uzyskanych podczas kontroli. Zmniejsza to ryzyko błędnej interpretacji szkicu.

Na szkicu powinny znaleźć się m.in. punkty tyczone, miary do tyczenia, punkty odniesienia, osie lub linie projektowe oraz dane kontrolne. Szkic musi umożliwiać sprawdzenie wykonanej pracy.

Szkic tyczenia sporządza się podczas geodezyjnego wyznaczania projektowanych elementów w terenie. Jest elementem dokumentacji prac geodezyjnych.

Do współrzędnych punktu początkowego dodaje się lub odejmuje przesunięcia w kierunkach osi X i Y. Znak zależy od tego, czy punkt leży w dodatnim, czy ujemnym kierunku danej osi.

Od wartości początkowej X1 = 500,00 m należy dodać przesunięcia pionowe 5,00 m oraz 7,00 m. Otrzymujemy 500,00 + 5,00 + 7,00 = 512,00 m.

Od wartości początkowej Y1 = 500,00 m należy dodać przesunięcia poziome 5,00 m oraz 15,00 m. Otrzymujemy 500,00 + 5,00 + 15,00 = 520,00 m.

Odległości w kierunku pionowym na szkicu wpływają na współrzędną X, a odległości w kierunku poziomym na współrzędną Y. Trzeba analizować kierunek przesunięcia od punktu znanego do punktu szukanego.

Najczęściej myli się osie X i Y albo pomija jeden z odcinków pośrednich. Błędem jest też automatyczne dodawanie wszystkich wymiarów bez sprawdzenia, czy prowadzą do szukanego punktu.

Jest to punkt odniesienia, od którego rozpoczyna się obliczenia położenia innych punktów. W tym zadaniu punktem odniesienia jest punkt o współrzędnych X1 = 500,00 m i Y1 = 500,00 m.

Sieć ciepłowniczą oznacza się kolorem fioletowym. Jest to jedna z podstawowych barw stosowanych do rozróżniania sieci uzbrojenia terenu.

Kolory ułatwiają szybkie rozpoznanie rodzaju sieci technicznej, np. wodociągowej, kanalizacyjnej, ciepłowniczej czy elektroenergetycznej. Dzięki temu mapa jest czytelniejsza dla geodetów, projektantów i wykonawców.

Sieć wodociągową oznacza się kolorem niebieskim. Niebieski kojarzy się z wodą, co ułatwia zapamiętanie tego oznaczenia.

Sieć kanalizacyjną oznacza się kolorem brązowym. Jest to jedno z typowych oznaczeń stosowanych dla sieci uzbrojenia terenu.

Sieć elektroenergetyczną oznacza się kolorem czerwonym. W pytaniach egzaminacyjnych bywa mylona z siecią ciepłowniczą, która jest fioletowa.

Do sieci uzbrojenia terenu zalicza się między innymi sieci wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, ciepłownicze, elektroenergetyczne i telekomunikacyjne. Są one przedstawiane na mapie zasadniczej.

Jest to suma kątów wynikająca z geometrii danego ciągu, obliczona na podstawie znanych zależności teoretycznych. Porównuje się ją z sumą kątów pomierzonych w terenie.

Praktyczna suma kątów to suma wartości kątów poziomych uzyskanych z pomiaru terenowego. Zwykle różni się nieznacznie od sumy teoretycznej z powodu błędów pomiarowych.

Odchyłkę kątową oblicza się jako różnicę między sumą praktyczną a sumą teoretyczną: fβ = [βp] - [βt]. Wynik pokazuje, o ile pomiar odbiega od wartości teoretycznej.

Poprawka ma usunąć błąd, więc musi działać przeciwnie do odchyłki. Jeśli suma pomierzona jest za duża, poprawki są ujemne; jeśli za mała, poprawki są dodatnie.

Najczęściej odchyłkę dzieli się równomiernie przez liczbę pomierzonych kątów. Poprawka na jeden kąt wynosi vβ = -fβ/n.

Poprawka wynosi -0,0160g / 8 = -0,0020g. Każdy kąt należy więc zmniejszyć o 0,0020g.

Od poprawionych kątów zależą kierunki boków ciągu, a więc także przyrosty współrzędnych ΔX i ΔY. Błędne kąty prowadzą do błędnego położenia obliczanych punktów.

Wysokość osi celowej oblicza się przez dodanie odczytu z łaty do wysokości punktu o znanej rzędnej, np. reperu: Hi = HR + oR.

Od wysokości osi celowej odejmuje się odczyt z łaty ustawionej na danym punkcie: HB = Hi - oB.

Odczyt na łacie oznacza pionową odległość od punktu do poziomej osi celowej instrumentu. Skoro oś celowa leży wyżej, wysokość punktu otrzymuje się przez odjęcie tej odległości.

Reper ma znaną i utrwaloną wysokość, dlatego służy jako punkt odniesienia. Punkt realizowany jest wyznaczany w terenie zgodnie z projektem lub obliczeniami.

Łata realizacyjna umożliwia ustawienie punktu lub elementu budowlanego na wymaganej wysokości przez kontrolę odczytu względem osi celowej niwelatora.

Najczęstsze błędy to zamiana dodawania z odejmowaniem, pomylenie odczytu wstecz i w przód oraz nieuwzględnienie jednostek lub miejsc po przecinku.

Należy odjąć wysokość punktu początkowego od wysokości punktu końcowego, podzielić przez odległość poziomą i pomnożyć przez 100%. Wzór: i = (H2 - H1) / d · 100%.

Ujemne pochylenie oznacza, że w przyjętym kierunku wysokość maleje. Linia opada od punktu początkowego do końcowego.

Ponieważ wysokość punktu 2 jest mniejsza od wysokości punktu 1. Różnica H2 - H1 wynosi -1,000 m, więc pochylenie ma znak ujemny.

Różnica wysokości podaje zmianę wysokości w metrach, np. -1,000 m. Pochylenie procentowe odnosi tę zmianę do długości odcinka, np. -2,0%.

Pochylenie 2% oznacza zmianę wysokości o 2 m na każde 100 m odległości poziomej. Przy długości 50 m daje to zmianę wysokości 1 m.

Tak. Pochylenie liczone od punktu 1 do 2 może mieć przeciwny znak niż pochylenie liczone od punktu 2 do 1.

To dokument zawierający wyniki geodezyjnego opracowania projektu lub planu zagospodarowania terenu. Służy jako podstawa do późniejszego tyczenia obiektu.

Szkic dokumentacyjny powstaje na etapie opracowania projektu i zawiera dane do tyczenia. Szkic tyczenia dokumentuje już wykonane wyznaczenie obiektu w terenie.

Pomiar inwentaryzacyjny wykonuje się po zakończeniu robót, aby udokumentować rzeczywiste położenie obiektu. Nie dotyczy on geodezyjnego opracowania projektu przed realizacją.

Mogą to być współrzędne punktów, osie obiektu, linie zabudowy, odległości kontrolne oraz dane potrzebne do wyniesienia projektu w teren.

Nie. Zawiera tylko geodezyjnie opracowane dane wynikające z projektu, potrzebne do wykonania prac geodezyjnych.

Sporządza się go przed tyczeniem obiektu w terenie, po opracowaniu geodezyjnym projektu zagospodarowania działki lub terenu.

Cięcie warstwicowe to różnica wysokości między dwiema sąsiednimi warstwicami. Określa, co ile metrów wysokości rysowane są warstwice na mapie.

Dla mapy zasadniczej w skali 1:1000 stosuje się cięcie warstwicowe 1,00 m.

Skala wpływa na szczegółowość przedstawienia terenu. W większych skalach można pokazać więcej szczegółów, dlatego stosuje się mniejsze cięcie warstwicowe.

Warstwica to linia łącząca punkty terenu o tej samej wysokości. Służy do przedstawiania rzeźby terenu na mapie.

Kolejne warstwice różnią się o 1 metr wysokości. Przykładowo po warstwicy 120,00 m następna może mieć 121,00 m.

Nie. Cięcie 2,00 m jest typowo kojarzone ze skalą 1:2000, natomiast dla skali 1:1000 właściwa wartość to 1,00 m.

Polega na pomiarze kierunków do wyznaczanego punktu z co najmniej dwóch znanych stanowisk. Położenie punktu otrzymuje się w miejscu przecięcia tych kierunków.

W metodzie przecięć kierunków mierzy się kierunki lub celowe, a nie odległości. We wcięciach liniowych położenie punktu wynika z przecięcia łuków lub okręgów o promieniach równych pomierzonym odległościom.

Pozwala wyznaczyć położenie punktu bez konieczności bezpośredniego dostępu do niego. Jest użyteczna przy obserwacji przemieszczeń obiektów, np. zapór, kominów lub ścian oporowych.

Powinny być widoczne znane stanowiska obserwacyjne oraz kierunki celowania do punktu kontrolowanego. Punkt kontrolowany znajduje się w miejscu przecięcia tych kierunków.

W stanowisku swobodnym wyznacza się położenie stanowiska instrumentu na podstawie obserwacji do punktów znanych. W metodzie przecięć kierunków stanowiska są znane, a wyznacza się położenie obserwowanego punktu.

Zależy od dokładności pomiaru kierunków, stabilności stanowisk oraz geometrii przecięcia. Najkorzystniejsze są kierunki przecinające się pod kątem zbliżonym do prostego.

Rozjazd kolejowy to element układu torowego umożliwiający przejazd pojazdu szynowego z jednego toru na inny. Składa się m.in. ze zwrotnic, krzyżownic i szyn łączących.

Należy sprawdzić, czy od toru zasadniczego odchodzą dwa tory i czy oba są po tej samej stronie. Jeśli tak, jest to rozjazd podwójny jednostronny.

W rozjeździe jednostronnym odgałęzienie lub odgałęzienia znajdują się po jednej stronie toru zasadniczego. W rozjeździe dwustronnym tory odchodzą na obie strony.

Określenie podwójny odnosi się do liczby odgałęzień, natomiast łukowy do kształtu przebiegu torów. Rozjazd podwójny ma dwa odgałęzienia, a łukowy jest wpisany w łuk.

Geodeta musi poprawnie interpretować treść map i dokumentacji kolejowej. Błędne rozpoznanie rozjazdu może prowadzić do nieprawidłowego opisu sytuacji terenowej lub błędów w opracowaniu mapy.

Najważniejsze jest położenie dwóch odgałęzień względem toru zasadniczego. Jeśli są po przeciwnych stronach, rozjazd jest podwójny dwustronny; jeśli po tej samej, jednostronny.