Pytania pomocnicze - BUD.19

Klotoida jest krzywą przejściową między prostą a łukiem kołowym. Zapewnia stopniową zmianę krzywizny trasy.

Odcięta to odległość odkładana wzdłuż stycznej od punktu początkowego klotoidy do miejsca, w którym wystawia się prostopadłą.

Rzędna to odległość prostopadła od stycznej do wytyczanego punktu klotoidy.

Ponieważ dla punktu 5 wartość 99,507 m jest odciętą odkładaną na stycznej. Wartość 7,831 m odpowiada rzędnej, czyli odsunięciu prostopadłemu.

Można zastosować metodę ortogonalną. Polega ona na odłożeniu odległości wzdłuż linii odniesienia i domierzeniu prostopadłego przesunięcia.

Należy sprawdzić kierunek wymiaru: odcięta biegnie wzdłuż stycznej, a rzędna jest do niej prostopadła. Pytanie trzeba czytać dokładnie, bo często obie wartości są podane przy tym samym punkcie.

Polega na wyznaczeniu w terenie linii bazowej, od której odkłada się zaprojektowane odległości do punktów lub osi obiektu. Jest stosowana m.in. przy tyczeniu wskaźników konstrukcyjnych budowli.

Ponieważ służy do odkładania odległości od ustalonej prostej odniesienia. Ułatwia szybkie i dokładne wyznaczanie punktów konstrukcyjnych względem tej linii.

Łata niwelacyjna służy do pomiaru różnic wysokości podczas niwelacji. Łata realizacyjna służy do odkładania wymiarów poziomych przy tyczeniu.

Można tyczyć m.in. osie ścian, słupów, fundamentów oraz inne wskaźniki konstrukcyjne. Metoda sprawdza się tam, gdzie punkty można odnieść do jednej linii bazowej.

To wyznaczona w terenie linia bazowa, względem której określa się położenie innych punktów. Stanowi podstawę do odkładania wymiarów projektowych.

Metoda rzutowania polega na przenoszeniu punktów lub osi przez rzutowanie kierunków, a nie na odkładaniu wymiarów łatą realizacyjną od prostej odniesienia.

Są to punkty leżące na załamaniach granicy działki. Zwykle opisują narożniki działki i są połączone liniami granicznymi.

Ponieważ miary do naroży projektowanego budynku są podane względem granic działki. Oznacza to, że położenie budynku wyznacza się na podstawie punktów granicznych.

Punkty graniczne określają przebieg granic nieruchomości. Punkty osnowy pomiarowej służą jako techniczna podstawa wykonywania pomiarów geodezyjnych.

Repery robocze służą głównie do przenoszenia i kontrolowania wysokości. Nie są typową podstawą wyznaczania poziomego położenia obrysu budynku.

Naroża budynku mogą być oznaczone numerami punktów projektowanych, np. 100, 101, 102, 103. Do tych punktów podaje się miary potrzebne do tyczenia.

To szkic zawierający dane potrzebne do wyniesienia projektu w teren, np. punkty odniesienia, miary, oznaczenia punktów i przebieg projektowanych elementów.

Osnowa realizacyjna jest podstawą tyczenia wtedy, gdy została założona specjalnie do obsługi inwestycji i z niej wyznacza się punkty projektowanego obiektu.

Jest to wyznaczenie w terenie przebiegu prostej określonej przez dwa punkty końcowe P i K. Na tej prostej mogą być stabilizowane punkty pośrednie.

Uniemożliwia bezpośrednie celowanie między punktami końcowymi lub ustawienie punktów pośrednich na linii. Trzeba więc zastosować punkty i konstrukcje pomocnicze poza przeszkodą.

Przy małej przeszkodzie zwykle wystarcza proste obejście w pobliżu linii. Przy przeszkodzie rozległej konieczne jest przeniesienie kierunku prostej za pomocą większej konstrukcji pomocniczej.

Umożliwiają wykonanie pomiarów kątów i odległości poza terenem niedostępnym. Dzięki nim można odtworzyć właściwy kierunek prostej PK po drugiej stronie przeszkody.

Na schemacie powinna być widoczna przeszkoda przecinająca linię PK oraz pomocnicza konstrukcja omijająca ją poza obszarem niedostępnym. Nie jest to zwykłe bezpośrednie celowanie po prostej.

Najczęściej stosuje się tachimetr, teodolit lub instrument z dalmierzem. Współcześnie można również wykorzystywać pomiary GNSS, jeśli warunki terenowe na to pozwalają.

Wykonuje się pomiary kontrolne kątów, odległości lub położenia punktów. Sprawdza się, czy punkty pośrednie leżą na jednej prostej z punktami P i K.

Rysunek przedstawia obliczanie objętości bryły między kolejnymi przekrojami poprzecznymi. Taki układ jest typowy dla robót ziemnych prowadzonych wzdłuż osi trasy.

Pikiety wyznaczają punkty terenowe, dla których mierzy się wysokości. Na ich podstawie sporządza się przekroje i oblicza pola przekrojów.

Niwelacja profili poprzecznych jest stosowana przy obiektach liniowych i przekrojach prostopadłych do osi. Niwelacja siatkowa polega na pomiarze punktów regularnej siatki na powierzchni terenu.

Metodę punktów rozproszonych stosuje się wtedy, gdy pikiety wybiera się nieregularnie w punktach charakterystycznych terenu. Nadaje się do terenów o zróżnicowanej rzeźbie bez regularnej siatki lub osi.

Najpierw oblicza się pola kolejnych przekrojów, a następnie objętość między nimi wyznacza się z odległości między przekrojami i ich pól, np. metodą średnich pól.

Są to głównie drogi, linie kolejowe, rowy, kanały, wykopy, nasypy i wały. Wspólną cechą jest ich przebieg wzdłuż określonej osi.

Rzędna robocza to różnica między rzędną terenu a rzędną projektowaną. Informuje, czy w danym punkcie należy wykonać wykop, czy nasyp.

Jeżeli rzędna terenu jest większa niż 20,00 m, występuje wykop. Jeżeli rzędna terenu jest mniejsza niż 20,00 m, występuje nasyp.

Przy konwencji h = H terenu - H projektu wartości ujemne oznaczają, że teren jest niżej od projektu. Trzeba więc dosypać grunt, czyli wykonać nasyp.

Linia zerowa oddziela obszar wykopu od obszaru nasypu. Wzdłuż tej linii rzędna terenu jest równa rzędnej projektowanej.

Objętość oblicza się jako iloczyn powierzchni pola i średniej rzędnej roboczej: V = P · hśr. Obliczenia wykonuje się osobno dla wykopu i nasypu.

Średnia rzędna robocza określa przeciętną głębokość wykopu lub wysokość nasypu w danym polu. Od niej bezpośrednio zależy obliczona objętość robót ziemnych.

Sieć elektroenergetyczną oznacza się kolorem czerwonym, wodociągową niebieskim, a kanalizacyjną brązowym.

Kolory ułatwiają szybkie rozpoznanie rodzaju przewodu i zmniejszają ryzyko pomyłek przy projektowaniu, uzgadnianiu dokumentacji oraz pracach terenowych.

To pomiar po zakończeniu budowy sieci lub przyłącza, którego celem jest ustalenie rzeczywistego położenia przewodów i przekazanie danych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Do sieci uzbrojenia terenu zalicza się m.in. sieci elektroenergetyczne, wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, telekomunikacyjne, ciepłownicze i inne przewody techniczne.

Sieć wodociągową oznacza się kolorem niebieskim, natomiast kanalizacyjną kolorem brązowym. Dodatkowo stosuje się symbole i opisy określające rodzaj przewodu.

Oznacza to, że przebieg sieci został pomierzony w terenie po wykonaniu robót, a nie tylko przeniesiony z projektu. Takie dane są podstawą aktualizacji mapy zasadniczej i baz danych uzbrojenia terenu.

Punkty powinny być rozmieszczone na obwodzie studzienki możliwie równomiernie, a nie skupione po jednej stronie. Umożliwia to poprawne wyznaczenie położenia środka lub obrysu studzienki.

Takie rozmieszczenie daje słabą geometrię pomiaru i może powodować duży błąd wyznaczenia położenia studzienki. Punkty powinny obejmować cały kształt obiektu.

Do jednoznacznego określenia okręgu potrzeba co najmniej trzech punktów nieleżących na jednej prostej. W praktyce ważne jest także ich korzystne, równomierne rozmieszczenie.

Zwykle mierzy się także rzędną włazu, a w razie potrzeby rzędne dna studzienki, wlotów i wylotów przewodów. Dane te są potrzebne do aktualizacji mapy i dokumentacji sieci.

Najczęściej stosuje się metodę tachimetryczną lub pomiar satelitarny RTK, jeśli warunki terenowe pozwalają na uzyskanie wymaganej dokładności. Pomiar musi być dowiązany do odpowiedniej osnowy.

Studzienka jest obiektem punktowym lub powierzchniowym, którego położenie określa się przez środek albo obrys. Przewód kanalizacyjny mierzy się zwykle jako przebieg osi trasy między charakterystycznymi punktami sieci.

Na szkicu powinny być numery punktów pomiarowych, obrys lub symbol studzienki, średnica, kierunki przewodów oraz rzędne istotnych elementów. Szkic musi pozwalać na jednoznaczne odtwórcze opracowanie wyników pomiaru.

Zawór wodociągowy oznacza się pełnym, zaczernionym kołem z literą W. W pytaniu egzaminacyjnym odpowiada temu symbol A.

Litera W wskazuje, że dany element należy do sieci wodociągowej. Pomaga odróżnić go od elementów innych sieci, np. gazowej lub kanalizacyjnej.

Symbole pozwalają szybko i jednoznacznie przedstawić elementy sieci. Dzięki temu szkic jest czytelny i zgodny z zasadami opracowań geodezyjnych.

Na szkicu oznacza się m.in. przewody wodociągowe, zasuwy, zawory, hydranty, studzienki oraz punkty załamania przewodu. Elementy te powinny mieć pomierzone położenie.

Wypełnienie symbolu może oznaczać inny rodzaj obiektu lub elementu uzbrojenia. Dlatego na egzaminie trzeba zwracać uwagę nie tylko na kształt, ale też na to, czy znak jest pusty, czy zaczerniony.

Inwentaryzacja służy ustaleniu rzeczywistego położenia wykonanej sieci i jej elementów. Wyniki trafiają do dokumentacji geodezyjnej oraz zasobu geodezyjnego.

Służy ona jako stabilna baza wysokościowa do porównywania kolejnych pomiarów. Dzięki temu można określić, czy obiekt osiada, podnosi się lub ulega innym przemieszczeniom pionowym.

Trzy repery pozwalają kontrolować wzajemnie ich stabilność. Gdy jeden reper się przemieści, można to wykryć przez porównanie z pozostałymi.

Reper odniesienia powinien być stabilny i stanowić bazę pomiaru. Znak kontrolowany umieszcza się na badanym obiekcie i obserwuje jego przemieszczenia.

Najczęściej stosuje się niwelację geometryczną precyzyjną, ponieważ umożliwia dokładne określenie różnic wysokości między reperami i znakami kontrolowanymi.

Powinny znajdować się poza strefą wpływu badanego obiektu, w miejscach stabilnych, nienarażonych na osiadanie, drgania i roboty budowlane.

Jest to zmiana wysokości punktu obiektu względem przyjętego układu odniesienia. Może oznaczać osiadanie, wypiętrzanie lub nierównomierne deformacje konstrukcji.

Dopiero porównanie wyników z różnych terminów pozwala określić zmiany wysokości w czasie. Jednorazowy pomiar nie pokazuje trendu przemieszczeń.