Pytania pomocnicze - BUD.19

Należy odjąć wartość z pomiaru początkowego od wartości z pomiaru aktualnego: Δp = Δh1 − Δh0. Wynik dodatni oznacza przemieszczenie w górę, a ujemny w dół.

Różnica wynosi 0,0030 m. Po przeliczeniu na milimetry: 0,0030 m = 3 mm, a nie 3 cm.

Dodatnie przemieszczenie pionowe oznacza, że punkt badany znajduje się wyżej niż w pomiarze początkowym. Interpretujemy je jako ruch w górę.

Reper odniesienia jest punktem o przyjętej stałości położenia wysokościowego. Do niego porównuje się wysokość badanego punktu w kolejnych pomiarach.

Trzeba konsekwentnie stosować ten sam wzór i kolejność odejmowania: pomiar aktualny minus pomiar początkowy. Następnie znak wyniku należy powiązać z kierunkiem przemieszczenia.

1 m = 1000 mm. Dlatego 0,003 m to 3 mm, a 0,030 m to 30 mm, czyli 3 cm.

Tylko pomiary tych samych punktów pozwalają określić rzeczywistą zmianę ich położenia. Porównanie różnych miejsc nie pokazuje odkształcenia, lecz różnice geometryczne między punktami.

Epoka pomiarowa to jeden termin wykonania pomiarów kontrolnych. Do analizy odkształceń potrzebne są co najmniej dwie epoki pomiarowe.

Punkty odniesienia służą jako stabilna baza do porównywania położenia punktów kontrolowanych. Powinny znajdować się poza strefą możliwych przemieszczeń.

Przemieszczenie oznacza zmianę położenia punktu, a odkształcenie dotyczy zmiany kształtu lub wymiarów obiektu. Odkształcenie często analizuje się na podstawie wielu przemieszczeń punktów kontrolowanych.

Monitoruje się m.in. zapory, mosty, budynki, kominy, ściany oporowe, nasypy, wykopy i konstrukcje przemysłowe. Są to obiekty, których przemieszczenia mogą wpływać na bezpieczeństwo.

Narastające odkształcenie może świadczyć o postępującym osiadaniu, przesuwaniu się lub deformacji obiektu. Wymaga to analizy technicznej i często dalszych pomiarów kontrolnych.

Pomiar zerowy to pomiar początkowy, względem którego porównuje się kolejne wyniki. Stanowi punkt odniesienia do oceny, czy obiekt uległ przesunięciu.

Odejmuje się współrzędne z pomiaru zerowego od współrzędnych z pomiaru kontrolnego: ΔX = X1 - X0 oraz ΔY = Y1 - Y0.

Ponieważ przemieszczenie w płaszczyźnie jest długością wektora o składowych ΔX i ΔY. Oblicza się ją z twierdzenia Pitagorasa.

Wartość w metrach należy pomnożyć przez 1000. Na przykład 0,003 m to 3 mm.

Nie wpływa na wartość przemieszczenia, ponieważ różnice współrzędnych są podnoszone do kwadratu. Znak informuje jedynie o kierunku przesunięcia.

Przemieszczenie wynosi 6 mm, ponieważ punkt przesunął się tylko w jednym kierunku poziomym.

Przemieszczenie poziome dotyczy zmian położenia w osiach X i Y. Przemieszczenie pionowe dotyczy zmiany wysokości, czyli osi H lub Z.

To rysunek przedstawiający ukształtowanie terenu lub obiektu w płaszczyźnie prostopadłej do jego osi. Stosuje się go m.in. przy drogach, wykopach, rowach i nasypach.

Wykop jest zagłębieniem poniżej istniejącej powierzchni terenu. Na rysunku jego dno znajduje się niżej niż linia terenu.

Linia terenu jest pozioma, a wykop znajduje się pod nią. Najczęściej ma kształt trapezu z dnem na dole i skarpami po bokach.

Wykop oznacza usunięcie gruntu poniżej terenu istniejącego. Nasyp oznacza usypanie gruntu powyżej terenu istniejącego.

Najważniejsze elementy to linia terenu istniejącego, dno wykopu, skarpy, szerokość dna oraz głębokość wykopu.

Ponieważ teren płaski nie ma wyraźnego spadku poprzecznego. Dlatego na schemacie jego powierzchnię przedstawia się jako linię poziomą.

Polega na przyjęciu jednej stabilnej linii jako bazy pomiarowej. Położenie punktów określa się względem tej prostej, najczęściej przez domiary prostopadłe.

Powinna zawierać wyraźnie wyznaczoną prostą odniesienia, opartą na trwałych i stabilnych punktach. Punkty te muszą być dostępne, widoczne i zabezpieczone przed zniszczeniem.

Roboty budowlane mogą zniszczyć lub przemieścić punkty osnowy. Utrata stabilności punktów powoduje błędne tyczenie lub błędną kontrolę położenia obiektu.

W metodzie prostej odniesienia punkty wyznacza się względem linii bazowej, np. przez domiary prostopadłe. W metodzie biegunowej punkt wyznacza się z jednego stanowiska przez kąt i odległość.

Punkty odniesienia definiują położenie prostej bazowej i umożliwiają odtworzenie osi lub położenia elementów budowli. Muszą zachować niezmienione położenie przez cały czas prac.

Jest przydatna przy obiektach liniowych lub wydłużonych oraz tam, gdzie trzeba kontrolować odchylenia punktów od jednej ustalonej linii. Sprawdza się także przy obserwacji przemieszczeń poziomych.

Należy szukać układu, w którym najważniejszym elementem jest jedna linia wyznaczona przez stabilne punkty. Punkty tyczone lub kontrolowane powinny być logicznie odnoszone do tej linii.

Polega na wyznaczeniu punktu względem linii pomiarowej za pomocą miary bieżącej wzdłuż tej linii oraz domiaru prostopadłego do punktu.

Najważniejsze są: oznaczenie linii pomiarowej, numer punktu tyczonego, miara bieżąca, domiar prostopadły oraz informacja, po której stronie linii znajduje się punkt.

W metodzie ortogonalnej występują odcięte i domiary prostopadłe. W metodzie biegunowej pojawiają się kąty, kierunki lub azymuty oraz odległości skośne.

Miara bieżąca to odległość mierzona wzdłuż przyjętej linii pomiarowej od punktu początkowego do rzutu prostokątnego punktu tyczonego.

Domiar prostokątny to odległość od linii pomiarowej do tyczonego punktu, mierzona pod kątem prostym do tej linii.

Ponieważ punkt może leżeć po lewej albo po prawej stronie linii pomiarowej. Bez tej informacji można wytyczyć punkt po niewłaściwej stronie.

Jest wygodna, gdy punkty leżą blisko prostej linii pomiarowej i można łatwo wyznaczać kąty proste oraz mierzyć krótkie domiary.

Most wymaga bardzo dokładnego wyznaczenia osi po obu stronach przeszkody. Osnowa mostowa daje możliwość kontroli pomiaru i ogranicza wpływ błędów.

Punkty powinny znajdować się po obu stronach przeszkody, poza strefą robót, w miejscach stabilnych i zapewniających dobre warunki celowania.

Wyróżnia go układ punktów tworzących mocną figurę geometryczną po obu stronach przeszkody oraz linie celowe przecinające oś mostu.

Wariant C pokazuje punkty rozmieszczone po obu stronach przeszkody oraz układ obserwacji umożliwiający dokładne i kontrolowane wyznaczenie osi mostu.

Zwykły ciąg poligonowy ma najczęściej przebieg liniowy i słabszą kontrolę geometryczną. Osnowa mostowa tworzy układ umożliwiający precyzyjne przeniesienie osi przez przeszkodę.

Punkty muszą zachować niezmienne położenie przez cały okres robót. Ich przemieszczenie mogłoby spowodować błędne tyczenie osi i elementów konstrukcyjnych.

Polega na ustawianiu instrumentu zawsze w tym samym, mechanicznym położeniu względem znaku pomiarowego. Ogranicza to błąd centrowania podczas kolejnych serii pomiarów.

Ponieważ mierzone przemieszczenia są często bardzo małe. Błąd ustawienia instrumentu mógłby zafałszować wynik i zostać uznany za rzeczywisty ruch obiektu.

Najczęściej jest to trwały słup lub filar z metalową płytą, trzpieniem, gwintem albo gniazdem centrującym na górze. Element ten pozwala powtarzalnie zamocować instrument lub sygnał.

Zwykły punkt wyznacza położenie w terenie, ale nie zawsze umożliwia dokładne zamocowanie instrumentu. Znak do wymuszonego centrowania ma specjalny element montażowy zapewniający powtarzalne ustawienie.

Kontroluje się m.in. zapory, mosty, kominy, ściany oporowe, budynki przemysłowe i inne konstrukcje narażone na odkształcenia lub ruchy podłoża.

Punkty odniesienia stanowią stabilną bazę, względem której określa się przemieszczenia punktów kontrolowanych. Powinny znajdować się poza strefą spodziewanych ruchów obiektu.

Aby punktom osnowy podziemnej nadać wysokości w tym samym układzie odniesienia co punkty na powierzchni. Umożliwia to prowadzenie pomiarów wysokościowych w wyrobiskach.

Reper jest punktem o znanej wysokości, od którego rozpoczyna się obliczanie wysokości punktu podziemnego. Stanowi odniesienie dla całego pomiaru.

Szyb umożliwia pionowe połączenie powierzchni z poziomem podziemnym. Dzięki niemu można opuścić taśmę lub drut i przenieść różnicę wysokości.

Najczęściej stosuje się niwelatory oraz pionowo zawieszony przymiar, np. taśmę lub drut. Odczyty wykonuje się na powierzchni i pod ziemią.

Przenoszenie wysokości do kopalni służy powiązaniu wysokości punktu podziemnego z reperem na powierzchni. Tyczenie linii poziomej polega na wyznaczaniu punktów o jednakowej wysokości w terenie lub na obiekcie.

Charakterystyczne są dwa poziomy pomiarowe: powierzchnia i poziom podziemny, szyb między nimi oraz pionowo opuszczony przymiar. Na powierzchni często zaznaczony jest reper.

Jest to poziom odpowiadający powierzchni stropu nad piwnicą. Stanowi ważny poziom odniesienia przy dalszej obsłudze geodezyjnej budowy.

Dno wykopu dotyczy etapu robót ziemnych i znajduje się znacznie niżej. Poziom stanu zerowego odnosi się do konstrukcji budynku, a nie do dna wykopu.

Reper jest punktem o znanej wysokości, z którego geodeta może przenieść wysokość projektowaną na budowę. Umożliwia kontrolę wysokości elementów konstrukcyjnych.

Najczęściej stosuje się niwelację geometryczną. Pozwala ona precyzyjnie wyznaczać różnice wysokości między reperem a elementami budynku.

Od tego poziomu można kontrolować wysokości kolejnych stropów, ścian i kondygnacji. Błąd na tym etapie może przenieść się na dalszą część budowy.

Poziom gruntu jest związany z terenem wokół budynku i może się zmieniać. Poziom stanu zerowego jest poziomem konstrukcyjnym określonym w projekcie.