Pytania pomocnicze - BUD.19

Pozwala łatwo porównać wartości przemieszczeń dla wielu punktów lub różnych terminów pomiaru. Wysokość słupka pokazuje wielkość zmiany położenia.

Może przedstawiać numery punktów kontrolowanych, daty pomiarów albo kolejne cykle obserwacyjne. Zależy to od sposobu opracowania wyników.

Oś pionowa przedstawia wartość przemieszczenia, najczęściej w milimetrach lub centymetrach. Może dotyczyć przemieszczenia pionowego albo poziomego.

Wykres kołowy służy głównie do pokazywania udziałów procentowych w całości. Przemieszczenia wymagają porównania wartości liczbowych, do czego lepszy jest wykres słupkowy.

Monitoruje się m.in. budynki, mosty, zapory, skarpy, nasypy, konstrukcje przemysłowe i obiekty hydrotechniczne. Celem jest ocena ich stateczności i bezpieczeństwa.

Są to punkty zastabilizowane na badanym obiekcie, których położenie mierzy się w kolejnych cyklach. Zmiana ich położenia wskazuje przemieszczenie obiektu.

Polega na obliczeniu danych potrzebnych do wyniesienia projektu w teren, czyli do tyczenia. Mogą to być np. współrzędne punktów, odległości, kąty, domiary lub rzędne wysokościowe.

Geodeta nie tylko przerysowuje projekt na mapę, ale przygotowuje konkretne dane liczbowe, według których można wyznaczyć projektowane obiekty w terenie.

Geodezyjne opracowanie projektu odbywa się kameralnie i polega na przygotowaniu danych. Tyczenie to czynność terenowa, w której te dane są wykorzystywane do wyznaczenia punktów projektowanego obiektu.

Najczęściej są to współrzędne punktów projektowanych, kąty, odległości, domiary prostokątne, rzędne wysokościowe oraz dane do ustawienia instrumentu pomiarowego.

Pobranie współrzędnych może być tylko jednym z elementów pracy. Geodezyjne opracowanie wymaga sprawdzenia projektu, powiązania go z osnową i obliczenia kompletnych danych do tyczenia.

Może powstać szkic tyczenia lub dokumentacja tyczeniowa zawierająca punkty, miary, odniesienia do osnowy oraz informacje potrzebne do wyniesienia projektu w teren.

Skala 1:500 oznacza, że 1 jednostka długości na mapie odpowiada 500 takim samym jednostkom w terenie. Na przykład 1 cm na mapie to 5 m w terenie.

W miastach występuje duże zagęszczenie budynków, granic działek i sieci uzbrojenia terenu. Dlatego potrzebna jest mapa w większej skali, np. 1:500, aby szczegóły były czytelne.

Dokładniejsza jest skala 1:500, ponieważ przedstawia teren w większym powiększeniu. Skala 1:2000 obejmuje większy obszar, ale pokazuje mniej szczegółów.

Oznacza to, że mapa powinna mieć co najmniej taką szczegółowość jak skala 1:500. Nie należy stosować skal mniej dokładnych, np. 1:1000, 1:2000 lub 1:5000.

Najczęściej wykorzystuje się mapę zasadniczą lub inną aktualną mapę zawierającą granice, szczegóły terenowe i uzbrojenie terenu. Musi być ona w odpowiedniej skali i aktualna.

Działka ewidencyjna jest jednostką wykazywaną w ewidencji gruntów i budynków. Działka budowlana musi dodatkowo spełniać warunki umożliwiające zabudowę, np. dostęp do drogi i zgodność z planem miejscowym.

To zestaw szkiców przygotowywanych na potrzeby tyczenia obiektów w terenie. Zawiera informacje projektowe, istniejące szczegóły terenowe oraz dane kontrolne potrzebne do poprawnego wyznaczenia obiektu.

Szkic dokumentacyjny zawiera rysunek projektowanego obiektu, powiązanie z istniejącymi obiektami terenowymi, opisy oraz obliczone miary potrzebne do tyczenia i kontroli.

Nie należy przypisywać jej miar faktycznie odłożonych i pomierzonych w terenie podczas tyczenia. Takie dane powstają dopiero w trakcie prac terenowych.

Szkic dokumentacyjny przygotowuje się przed wyjściem w teren i zawiera dane projektowe oraz kontrolne. Szkic tyczenia dokumentuje wykonane tyczenie, czyli m.in. odłożone i pomierzone miary terenowe.

Miary kontrolne służą do sprawdzenia poprawności wyznaczenia punktów obiektu w terenie. Pozwalają wykryć błędy w obliczeniach, orientacji stanowiska lub pomiarze.

Istniejące obiekty pomagają zorientować szkic w terenie i ułatwiają kontrolę położenia tyczonego obiektu względem otoczenia.

Powstają w trakcie realizacji tyczenia w terenie, gdy geodeta fizycznie wyznacza punkty projektowanego obiektu i zapisuje rzeczywiste wyniki czynności terenowych.

Pomiary realizacyjne obejmują czynności geodezyjne związane z przeniesieniem projektu w teren, czyli wytyczeniem położenia obiektów budowlanych, osi, punktów i wysokości.

Szkic tyczenia dokumentuje dane i sposób wytyczenia obiektu w terenie. Umożliwia sprawdzenie, jakie punkty wyznaczono oraz względem jakich elementów lub osnowy wykonano tyczenie.

Powinien zawierać m.in. wytyczone punkty, osie lub linie, miary kontrolne, odniesienia do osnowy, opis obiektu, datę wykonania oraz dane wykonawcy pomiaru.

Szkic tyczenia dotyczy przenoszenia projektu w teren, natomiast szkic polowy dokumentuje wyniki pomiarów terenowych wykonanych w celu pozyskania danych o istniejących szczegółach.

Stanowią dowód wykonania geodezyjnego wytyczenia i pozwalają kontrolować zgodność realizacji obiektu z projektem. Mogą być też podstawą wpisu geodety do dziennika budowy.

Mogą to być m.in. budynki, sieci uzbrojenia terenu, drogi, ogrodzenia, osie konstrukcyjne, punkty wysokościowe oraz inne elementy projektowane do realizacji w terenie.

Wierzchołek jest punktem przecięcia stycznych trasy. Od niego wyznacza się położenie początku i końca łuku oraz pozostałe elementy geometryczne.

Jest to kąt między kierunkami dwóch prostych odcinków trasy, które mają zostać połączone łukiem. Decyduje on o geometrii wyokrąglenia.

Promień określa wielkość i łagodność łuku. Im większy promień, tym łuk jest łagodniejszy.

Długość stycznej oblicza się ze wzoru T = R · tg(α/2), gdzie R to promień łuku, a α to kąt zwrotu stycznych.

Początek trasy nie określa miejsca załamania osi, które ma być wyokrąglone. Do opracowania łuku potrzebny jest wierzchołek załamania.

Najczęściej wyznacza się początek łuku, koniec łuku, wierzchołek oraz środek okręgu. Mogą być też obliczane punkty pośrednie do tyczenia.

Służy do przeliczenia danych projektowych na dane możliwe do wytyczenia w terenie, np. współrzędne punktów osi trasy i łuków.

Ponieważ nowa obserwacja ma dokładnie taką samą wartość jak dotychczasowy wynik średni. Nie przesuwa więc średniej ani w górę, ani w dół.

Większa liczba obserwacji pozwala lepiej oszacować mierzoną wielkość. Przypadkowe odchyłki częściowo się znoszą, dlatego wynik średni jest bardziej wiarygodny.

Błąd pojedynczego pomiaru opisuje dokładność jednej obserwacji. Błąd średniej opisuje dokładność wyniku obliczonego z kilku obserwacji i zwykle jest mniejszy.

Oznacza, że przyjęta długość boku wynosi 95,035 m, a jej średni błąd lub niepewność wyniku wynosi około 2 mm.

Dodatkowy pomiar poprawia ocenę dokładności, jeśli jest wykonany poprawnie i nie zawiera błędu grubego. Pomiar odstający może pogorszyć wyniki lub wymagać sprawdzenia.

Jeżeli kolejny pomiar ma dokładnie taką samą wartość jak dotychczasowa średnia, to po uwzględnieniu go średnia nadal będzie taka sama.

Obserwacje nadliczbowe umożliwiają kontrolę pomiaru, wykrycie pomyłek oraz zwiększenie dokładności wyznaczanych wielkości.

Długość stycznej łuku kołowego oblicza się ze wzoru t = R · tg(α/2), gdzie R to promień łuku, a α to kąt zwrotu stycznych.

Kąt α = 100g, więc α/2 = 50g. Ponieważ 50g odpowiada 45°, tg 50g = 1, zatem t = 200 · 1 = 200 m.

Symbol g oznacza grady. Pełny kąt ma 400g, kąt prosty ma 100g, a 50g odpowiada 45°.

Kąt zwrotu stycznych to kąt między kierunkiem stycznej wchodzącej i wychodzącej z łuku. Jest podstawowym parametrem do obliczania elementów łuku kołowego.

Potrzebny jest promień łuku R oraz kąt zwrotu stycznych α. Na ich podstawie stosuje się wzór t = R · tg(α/2).

Aby zamienić grady na stopnie, należy pomnożyć wartość w gradach przez 0,9. Na przykład 100g = 90°.

Powinny to być punkty o znanym i wiarygodnym położeniu, np. punkty osnowy pomiarowej, osnowy realizacyjnej, osnowy poligonowej lub jednoznacznie określone punkty graniczne działki.

Ponieważ dotyczą przebiegu granic użytków w EGiB, a nie precyzyjnego położenia obiektu budowlanego. Nie muszą mieć wymaganej dokładności ani trwałej stabilizacji.

Punkt graniczny określa przebieg granicy działki ewidencyjnej lub nieruchomości. Punkt załamania użytku pokazuje tylko zmianę rodzaju użytkowania gruntu, np. z gruntu ornego na sad.

Punkty osnowy pomiarowej mają określone współrzędne i służą do nawiązywania pomiarów geodezyjnych. Dzięki temu umożliwiają dokładne przeniesienie projektu w teren.

Szkic tyczenia dokumentuje dane potrzebne do wyznaczenia obiektu w terenie, m.in. punkty odniesienia, miary, kierunki i położenie tyczonych punktów.

Geodeta powinien założyć lub wykorzystać odpowiednią osnowę realizacyjną albo pomiarową, zapewniającą wymaganą dokładność tyczenia.

Po wykonaniu wykopu punkty narożne budynku mogą zostać zniszczone lub niedostępne. Dlatego utrwala się osie i kontury na punktach odsuniętych albo ławach, aby można było odtworzyć położenie budynku.

Oznacza on punkt położony 50 m za kilometrem 0,8. W tym zadaniu jest to kilometr 0,850, czyli środek odcinka między km 0,8 a km 0,9.

Ponieważ trasa między punktami o kilometrażu 0,8 i 0,9 jest prostoliniowa. Współrzędne punktu pośredniego zmieniają się więc proporcjonalnie do odległości.

Należy podzielić odległość punktu szukanego od początku odcinka przez długość całego odcinka. Tutaj: 50 m / 100 m = 0,5.

Do współrzędnej x punktu początkowego dodaje się odpowiednią część przyrostu współrzędnej x. W tym przypadku: 1000,00 + 0,5 · 86,60 = 1043,30.

Do współrzędnej y punktu początkowego dodaje się odpowiednią część przyrostu współrzędnej y. W tym przypadku: 800,00 + 0,5 · 50,00 = 825,00.

Oznacza to, że jego współrzędne są średnią arytmetyczną współrzędnych punktu początkowego i końcowego odcinka. Dlatego x = 1043,30, a y = 825,00.

Nie wprost. Interpolacja liniowa dotyczy odcinka prostego, natomiast na łuku trzeba uwzględnić geometrię łuku, np. promień, kąt zwrotu i długość łuku.