Pytania pomocnicze - BUD.19

Przed zasypaniem geodeta ma bezpośredni dostęp do przewodu i może dokładnie określić jego położenie oraz wysokość. Po zasypaniu wykopu pomiar byłby utrudniony lub niemożliwy bez odkrywek.

Obejmuje pomiar rzeczywistego przebiegu przewodów, ich punktów charakterystycznych, rzędnych wysokościowych oraz elementów uzbrojenia terenu, np. studzienek, zasuw czy hydrantów.

Tyczenie polega na wyznaczeniu w terenie projektowanego przebiegu przewodu przed wykonaniem robót. Pomiar powykonawczy rejestruje rzeczywiste położenie przewodu po jego ułożeniu.

Najważniejsze są punkty załamania trasy, połączenia, odgałęzienia, zmiany średnicy, studzienki, armatura oraz rzędne przewodu. Dane te służą do aktualizacji mapy zasadniczej i baz uzbrojenia terenu.

Może być konieczne wykonanie odkrywek albo zastosowanie mniej dokładnych metod lokalizacji. Utrudnia to sporządzenie wiarygodnej dokumentacji powykonawczej.

Wyniki służą do sporządzenia operatu technicznego, aktualizacji mapy zasadniczej oraz baz danych uzbrojenia terenu. Są też podstawą odbioru wykonanych robót.

Zmianę wysokości oblicza się ze wzoru: ΔH = i · d, gdzie i to nachylenie zapisane dziesiętnie, a d to odległość pozioma. Dla 2% i 100 m: ΔH = 0,02 · 100 = 2,00 m.

Nachylenie 2% oznacza, że na każde 100 m długości trasy wysokość zmienia się o 2 m. Jeśli niweleta wznosi się, wysokość rośnie; jeśli opada, wysokość maleje.

Pierwszy punkt hektometrowy znajduje się w odległości 100 m od punktu początkowego trasy. Hektometr to odcinek równy 100 m.

Należy do wysokości początkowej dodać lub odjąć zmianę wysokości wynikającą z nachylenia. W tym przykładzie: 58,30 m + 2,00 m = 60,30 m.

Różnicę wysokości dodaje się, gdy niweleta wznosi się w kierunku przebiegu trasy. Odejmuje się ją, gdy niweleta opada.

Wartość procentową dzieli się przez 100. Nachylenie 2% to 0,02, a 5% to 0,05.

Stosuje się wzór Hx = Hp + i · d, gdzie Hp to wysokość punktu początkowego, i to nachylenie w zapisie dziesiętnym, a d to odległość od początku trasy.

Oznacza spadek wysokości o 1 m na każde 100 m długości trasy. Znak minus informuje, że wysokość maleje w kierunku przebiegu trasy.

Punkt środkowy leży w połowie długości trasy, więc jego odległość od początku wynosi 400 m / 2 = 200 m.

Nachylenie procentowe dzieli się przez 100. Dla -1% otrzymuje się i = -0,01.

Różnica wysokości wynosi ΔH = i · d = -0,01 · 200 m = -2,00 m. Oznacza to obniżenie niwelety o 2 m.

H = 100,00 m + (-2,00 m) = 98,00 m. Poprawna odpowiedź to 98,00 m.

Jest to określenie rzędnej wysokościowej kabla, czyli jego położenia w pionie względem przyjętego układu wysokościowego. Informacja ta pozwala ustalić, na jakiej głębokości lub wysokości znajduje się przewód.

Położenie wysokościowe kabla energetycznego niskiego napięcia podaje się z dokładnością do 1 dm, czyli 0,1 m.

Dokładność 1 mm byłaby zbyt duża w stosunku do potrzeb ewidencji i praktycznego wykorzystania danych o przewodzie podziemnym. Wymagana jest dokładność decymetrowa.

Najczęściej wykonuje się to podczas geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej przewodów uzbrojenia terenu. Pomiar obejmuje przebieg przewodu oraz wybrane dane wysokościowe.

1 dm to 0,1 m. Dlatego dokładność 1 dm oznacza dokładność do jednej dziesiątej metra.

Nie. Położenie poziome określa przebieg przewodu na mapie, czyli jego współrzędne XY, a położenie wysokościowe określa rzędną wysokościową, czyli współrzędną H.

Polega na wyznaczeniu na stropie wyższego piętra przebiegu osi konstrukcyjnych zgodnych z osiami przyjętymi na niższej kondygnacji lub w projekcie.

Ustawienie prostopadłe ogranicza wpływ błędów kierunkowych i celowania na położenie przenoszonej osi. Dzięki temu wyznaczenie osi jest dokładniejsze.

Niewielki błąd pomiaru może spowodować większe przesunięcie wyznaczanego punktu lub linii. Im bardziej ukośny kierunek, tym większe ryzyko powiększenia błędu.

Wpływ mają m.in. błąd centrowania instrumentu, błąd celowania, niedokładne ustawienie stanowiska, niestabilność punktów odniesienia oraz błędy odczytu lub tyczenia.

Służą do wyznaczania położenia elementów konstrukcyjnych i budowlanych, np. ścian, słupów, otworów technologicznych czy szybów instalacyjnych.

Przy ustawieniu równoległym trudniej jednoznacznie przenieść położenie osi względem krawędzi stropu, a błędy pomiarowe mogą silniej wpływać na wynik.

Osnowa pomiarowa zapewnia stałe i znane stanowiska obserwacyjne. Dzięki niej można wykonać pomiary z kilku kierunków i wiarygodnie określić ewentualne wychylenie komina.

Trzy punkty rozmieszczone wokół komina umożliwiają obserwację obiektu z różnych stron. Pozwala to lepiej wyznaczyć położenie osi komina i kontrolować wyniki pomiaru.

Punkty powinny tworzyć trójkąt, wewnątrz którego znajduje się komin. Taki układ zapewnia korzystną geometrię pomiaru.

Dwa punkty dają obserwacje w ograniczonym układzie geometrycznym. Może to utrudnić jednoznaczne określenie kierunku i wielkości wychylenia obiektu.

Porównuje się położenie osi komina na różnych wysokościach względem położenia osi przy podstawie. Różnica wskazuje wielkość i kierunek odchylenia od pionu.

Punkty odniesienia stanowią stabilną bazę do wykonywania obserwacji i porównywania wyników. Muszą być położone poza strefą możliwych przemieszczeń badanego obiektu.

To wysokie i wąskie konstrukcje, np. kominy, maszty, wieże, silosy lub słupy. Są szczególnie narażone na wychylenia i odkształcenia poziome.

Pozwala ona określić odchylenie punktów obiektu od przyjętej osi lub kierunku odniesienia. Dzięki obserwacjom z różnych kierunków można ocenić deformację przestrzenną.

Najczęściej stosuje się teodolit lub tachimetr elektroniczny. Instrument musi umożliwiać precyzyjne celowanie na punkty kontrolowane obiektu.

Są to punkty lub znaki umieszczone na obiekcie, których położenie jest okresowo mierzone. Zmiana ich położenia wskazuje na przemieszczenie lub deformację konstrukcji.

Punkty odniesienia stanowią stabilną bazę pomiarową. Do nich porównuje się położenie punktów kontrolowanych na badanym obiekcie.

Oznacza, że oś konstrukcji nie przebiega pionowo, lecz jest przesunięta w jednym lub kilku kierunkach poziomych. Może to świadczyć o deformacji, osiadaniu lub wpływie obciążeń.

Pojedynczy pomiar pokazuje stan obiektu w danym momencie. Dopiero porównanie wyników z kolejnych pomiarów pozwala ocenić, czy deformacja postępuje.

Punkty kontrolowane to punkty lub znaki umieszczone bezpośrednio na badanych elementach obiektu. Ich położenie mierzy się w kolejnych seriach pomiarowych, aby określić przemieszczenia tych elementów.

Punkty kontrolowane znajdują się na obiekcie i mogą się przemieszczać razem z nim. Punkty odniesienia powinny być stabilne i służą jako baza do porównania wyników pomiarów.

Zakłada się je, aby jednoznacznie obserwować zmiany położenia wybranych elementów konstrukcji. Dzięki temu można wykryć osiadanie, wychylenie lub przesunięcie obiektu.

Porównuje się współrzędne lub wysokości punktu z różnych epok pomiarowych. Różnica położenia wskazuje wartość i kierunek przemieszczenia.

Pomiary wykonuje się m.in. dla zapór, mostów, kominów, ścian oporowych, budynków wysokich oraz obiektów narażonych na osiadanie lub odkształcenia.

Jeśli punkt odniesienia sam się przemieści, wyniki pomiarów mogą być błędnie zinterpretowane. Stabilna osnowa odniesienia pozwala wiarygodnie ocenić ruch punktów kontrolowanych.

Reper odniesienia ma stanowić stałą bazę wysokościową. Jeśli sam podlega osiadaniu lub wypiętrzaniu, wyniki pomiaru przemieszczeń mostu będą zafałszowane.

Reper odniesienia powinien być stabilny i niezmienny w czasie, a znak kontrolowany umieszcza się na badanym obiekcie, aby mierzyć jego przemieszczenia.

Podpory są częścią konstrukcji mostu i mogą przemieszczać się razem z nią. Nie mogą więc pełnić funkcji niezależnego punktu odniesienia.

Najczęściej stosuje się precyzyjną niwelację geometryczną, ponieważ pozwala dokładnie określić zmiany wysokości punktów kontrolowanych.

Powinno znajdować się na stabilnym podłożu, poza strefą oddziaływania konstrukcji, robót budowlanych, nasypów oraz przewidywanych deformacji terenu.

Reper może znaleźć się w strefie wpływu osiadań lub drgań związanych z obiektem i ruchem kolejowym. Wtedy pomiar nie pokaże rzeczywistych przemieszczeń mostu.

Cykliczne pomiary pozwalają wykryć osiadanie, wypiętrzanie lub nierównomierną pracę konstrukcji w czasie. Są ważne dla oceny bezpieczeństwa obiektu.

Reper służy jako punkt wysokościowy o znanej lub przyjętej rzędnej. Na jego podstawie wyznacza się wysokości innych punktów oraz kontroluje zmiany wysokości w czasie.

Bez stabilnego punktu odniesienia nie da się wiarygodnie stwierdzić, czy badany punkt rzeczywiście się przemieścił. Reper pozwala porównać wyniki pomiarów z różnych okresów.

Reper jest trwałym punktem wysokościowym, natomiast łata niwelacyjna jest przyrządem pomiarowym. Łata pomaga odczytać różnice wysokości, ale nie stanowi odniesienia sama w sobie.

Najczęściej stosuje się niwelację geometryczną precyzyjną lub techniczną, zależnie od wymaganej dokładności. Pomiar polega na porównaniu wysokości punktów kontrolowanych względem reperów.

Jest to zmiana wysokości punktu między kolejnymi pomiarami. Może oznaczać osiadanie, podnoszenie się lub deformację badanego obiektu.

Powinien być trwały, stabilny, dobrze oznaczony i położony poza strefą możliwych deformacji. Ważne jest również, aby można było go jednoznacznie zidentyfikować przy kolejnych pomiarach.

Palik i gwóźdź mogą być nietrwałe, łatwe do uszkodzenia lub przemieszczenia. Nie gwarantują stabilnej wysokości tak jak prawidłowo założony reper.