Pytania pomocnicze - BUD.19

To opracowanie geodezyjno-kartograficzne przygotowywane na potrzeby projektowania inwestycji. Powstaje zwykle na podstawie aktualnej mapy zasadniczej, uzupełnionej pomiarem terenowym.

Mapa zasadnicza zawiera szczegółowe informacje o sytuacji terenowej, uzbrojeniu terenu, granicach działek i elementach zagospodarowania. Stanowi podstawowy materiał źródłowy do opracowań projektowych.

Skala 1:500 jest skalą wielkoskalową, czyli bardzo szczegółową. Pozwala dokładnie przedstawić elementy potrzebne projektantowi, np. budynki, ogrodzenia, sieci uzbrojenia terenu i granice działek.

Oznacza, że 1 jednostka długości na mapie odpowiada 500 takim samym jednostkom w terenie. Na przykład 1 cm na mapie odpowiada 500 cm, czyli 5 m w terenie.

Skala 1:50 jest zbyt szczegółowa dla mapy zasadniczej i dotyczy raczej rysunków technicznych. Skala 1:5000 jest mniej szczegółowa, a 1:500000 to skala przeglądowa, nieprzydatna do projektowania działki lub obiektu.

Powinny być widoczne m.in. granice działek, budynki, ogrodzenia, drogi, ukształtowanie terenu oraz sieci uzbrojenia terenu. Zakres treści zależy od celu projektowania i obszaru inwestycji.

Kąt 5,4000g obejmuje całą widoczną szerokość komina, czyli średnicę. Promień odpowiada połowie tej szerokości, dlatego stosuje się połowę kąta.

Sinus stosuje się, gdy szukany odcinek leży naprzeciw danego kąta w trójkącie prostokątnym. Cosinus dotyczy odcinka przyległego do kąta.

Symbol g oznacza grady. Pełny kąt ma 400g, kąt prosty 100g, a półpełny 200g.

Jeżeli dane są odległość i kąt, a szukany jest bok trójkąta, należy wykorzystać zależności trygonometryczne: sinus, cosinus lub tangens.

Sinus całego kąta dawałby zależność dla innej konfiguracji geometrycznej. Przy wyznaczaniu promienia z kąta obejmującego średnicę trzeba użyć kąta podzielonego przez dwa.

Jest to długość znanego boku trójkąta, zwykle odległość od stanowiska pomiarowego do środka komina. Mnożąc ją przez sinus połowy kąta, otrzymuje się promień.

Jest to różnica między rzeczywistym położeniem osi komina a idealnym pionem odniesienia. Wartość podaje się zwykle w milimetrach na określonych poziomach wysokościowych.

Ponieważ wychylenie przestrzenne można rozłożyć na dwie prostopadłe składowe. Płaszczyzny XOH i YOH pokazują odchylenia w dwóch kierunkach poziomych.

Najpierw wybiera się właściwą płaszczyznę, np. YOH, potem wskazany poziom pomiarowy, a następnie odczytuje wartość na osi odchyleń wraz ze znakiem.

Znak określa kierunek wychylenia względem przyjętego układu współrzędnych. Sama wartość liczbowa informuje o wielkości odchylenia, ale bez znaku nie określa kierunku.

To jeden z ustalonych poziomów pomiarowych na wysokości komina. Odczyt na tym poziomie dotyczy odchylenia osi dokładnie dla tej wysokości.

Najczęściej myli się płaszczyznę XOH z YOH albo odczytuje poprawną wartość liczbową z przeciwnym znakiem. Dlatego należy dokładnie sprawdzić opis wykresu.

Pomiar pozwala ocenić pionowość masztu oraz określić, w którą stronę i o ile jego oś odchyla się od pionu na poszczególnych wysokościach.

Kilka stanowisk umożliwia określenie wychyleń w różnych płaszczyznach pionowych. Dzięki temu można wyznaczyć rzeczywisty kierunek i wartość odchylenia osi konstrukcji.

Znak informuje, po której stronie przyjętej osi lub płaszczyzny znajduje się odchylenie. Przy stanowisku przeciwległym znak może być interpretowany odwrotnie.

Wyniki mogą mieć podobny przebieg, ale przeciwne zwroty wychyleń. Należy porównać kierunek obserwacji ze stanowiska z kierunkiem przyjętym na wykresie.

Wychylenie osi opisuje odchylenie konstrukcji od pionu w danym momencie. Przemieszczenie poziome zwykle oznacza zmianę położenia punktu w czasie względem położenia pierwotnego.

Potrzebne są wysokości obserwowanych punktów konstrukcji oraz odpowiadające im odchylenia od pionu w określonej płaszczyźnie pomiarowej.

Od odczytu na badanym poziomie odejmuje się odczyt na poziomie odniesienia, zwykle poziomie 0. Obliczenie wykonuje się osobno dla I i II położenia lunety.

Dwa położenia lunety pozwalają ograniczyć wpływ błędów instrumentalnych. Wyniki z obu położeń uśrednia się, aby otrzymać bardziej wiarygodną wartość.

Dla I położenia: 1082 − 1107 = −25 mm. Dla II położenia: 1084 − 1105 = −21 mm. Średnia wynosi (−25 − 21) / 2 = −23 mm.

W tabeli odczyty podano w milimetrach, więc różnice odczytów i średnia również są wyrażone w milimetrach. Nie wykonuje się tu przeliczenia na centymetry.

Wartość ujemna oznacza, że odczyt na badanym poziomie jest mniejszy od odczytu na poziomie odniesienia. Kierunek wychylenia zależy od przyjętego układu pomiarowego.

Najczęstszy błąd to odjęcie wartości w odwrotnej kolejności albo pomylenie milimetrów z centymetrami. Trzeba też pamiętać o uśrednieniu dwóch różnic, a nie samych odczytów bez odniesienia do poziomu 0.

Porównuje się rzędną reperu z pomiaru aktualnego z rzędną z pomiaru początkowego. Przemieszczenie oblicza się ze wzoru: ΔH = Haktualne − Hpoczątkowe.

Wartość ujemna oznacza obniżenie punktu, czyli osiadanie. W zadaniach egzaminacyjnych należy wtedy wskazać kierunek „w dół”.

Wartość dodatnia oznacza podniesienie punktu względem pomiaru początkowego. Kierunek przemieszczenia określa się wtedy jako „w górę”.

Repery są trwałymi punktami wysokościowymi, których rzędne można porównywać w kolejnych cyklach pomiarowych. Pozwala to wykryć i obliczyć osiadanie lub podnoszenie się konstrukcji.

Osiadania i małe przemieszczenia pionowe najczęściej podaje się w milimetrach. Jeśli różnica rzędnych jest w metrach, należy ją przeliczyć, np. 0,0366 m = 36,6 mm.

Najpierw trzeba ustalić znak różnicy wysokości. Spadek rzędnej oznacza przemieszczenie w dół, a wzrost rzędnej oznacza przemieszczenie w górę.

Przedstawia usytuowanie projektowanych i istniejących obiektów na działce lub terenie, ich układ przestrzenny oraz powiązania z otoczeniem.

Rysunek zagospodarowania działki ma charakter graficzny i pokazuje położenie obiektu w terenie, jego wymiary, odległości oraz relacje przestrzenne względem granic działki i innych elementów.

Najczęściej sporządza się go na aktualnej mapie do celów projektowych, która zawiera niezbędną treść sytuacyjno-wysokościową.

Mogą to być granice działki, obrys budynku, dojścia, dojazdy, miejsca postojowe, sieci uzbrojenia terenu, zieleń oraz odległości od granic i innych obiektów.

Rysunek przedstawia informacje graficznie, czyli położenie i układ przestrzenny. Opis techniczny zawiera uzupełniające informacje tekstowe, parametry i wyjaśnienia projektowe.

Nie jest to jego główna treść. Wyniki pomiarów mogą służyć do przygotowania mapy lub projektu, ale sam rysunek pokazuje przede wszystkim projektowane zagospodarowanie terenu.

Polega na obliczeniu i przygotowaniu danych geodezyjnych potrzebnych do późniejszego wytyczenia projektowanych obiektów w terenie, np. współrzędnych punktów, odległości i kątów.

Opracowanie projektu to etap kameralny, czyli przygotowanie danych do tyczenia. Tyczenie to etap terenowy, w którym projektowane punkty lub osie przenosi się fizycznie na grunt.

Mapa do celów projektowych jest podkładem do sporządzenia projektu, a nie samym geodezyjnym przygotowaniem projektu do wyznaczenia obiektów w terenie.

Mogą to być współrzędne punktów głównych obiektu, miary liniowe, kąty, domiary prostokątne, rzędne wysokościowe oraz dane do wytyczenia osi konstrukcyjnych.

Plan zagospodarowania działki przedstawia lokalizację projektowanych obiektów względem granic działki i istniejącego zagospodarowania. Na jego podstawie geodeta wyznacza dane potrzebne do tyczenia.

Szkic dokumentacyjny może zawierać położenie projektowanego obiektu, osie, punkty charakterystyczne, odległości, kąty, współrzędne oraz odniesienia do punktów osnowy.

Pozwala ono jednoznacznie określić położenie projektowanych obiektów w terenie i ogranicza ryzyko błędnego usytuowania budynku lub urządzeń.

Stosuje się dokładność 10 mm, czyli 0,01 m. W praktyce oznacza to zapis rzędnej wysokościowej do dwóch miejsc po przecinku w metrach.

Oznacza to, że wysokość podaje się z dokładnością do jednego centymetra. Przykładowy zapis to 145,32 m.

Są to widoczne elementy sieci, np. włazy kanalizacyjne, hydranty, zasuwy wodociągowe, skrzynki gazowe i pokrywy studzienek.

Rzędne wysokościowe są potrzebne do prawidłowego projektowania, koordynacji sieci oraz uniknięcia kolizji z innymi obiektami.

Rzędne wysokościowe zapisuje się najczęściej w metrach. Dokładność 10 mm odpowiada zapisowi do 0,01 m.

Dokładność 10 mm oznacza zapis do 1 cm, a 50 mm do 5 cm. W projekcie zagospodarowania terenu dla elementów naziemnych uzbrojenia wymagana jest dokładność większa, czyli 10 mm.

Współrzędne środka odcinka oblicza się jako średnie arytmetyczne współrzędnych końców: XS = (XA + XB) / 2 oraz YS = (YA + YB) / 2.

W układzie współrzędnych punkt jest opisany dwiema niezależnymi wartościami: X i Y. Środek odcinka musi leżeć w połowie drogi zarówno w kierunku osi X, jak i osi Y.

Można sprawdzić, czy różnica współrzędnych od punktu A do S jest taka sama jak od S do B. Dla poprawnego środka odcinka punkt S dzieli odcinek AB na dwie równe części.

Należy obliczyć XS = (1562,44 + 1614,22) / 2 = 1588,33 m oraz YS = (3621,35 + 3768,21) / 2 = 3694,78 m.

Punkt początku lub końca ma współrzędne jednego z końców odcinka. Środek odcinka ma współrzędne uśrednione i znajduje się dokładnie w połowie długości między nimi.