Pytania pomocnicze - BUD.19

Projekt budowlany pokazuje zamierzenie inwestycyjne, czyli co i gdzie ma być wykonane. Szkic tyczenia zawiera dane geodezyjne potrzebne do wyznaczenia obiektu w terenie, np. miary do tyczenia i miary kontrolne.

Miary do tyczenia powstają podczas geodezyjnego opracowania projektu. Są dostosowane do przyjętej osnowy, metody tyczenia i warunków terenowych.

Geodeta wykorzystuje przede wszystkim położenie obiektu, jego osie, obrysy, wymiary, rzędne oraz powiązanie z granicami działki i istniejącym zagospodarowaniem terenu.

To przygotowanie danych potrzebnych do przeniesienia projektu w teren. Obejmuje m.in. obliczenie współrzędnych punktów, miar do tyczenia i miar kontrolnych.

Mapa do celów projektowych jest aktualnym podkładem sytuacyjno-wysokościowym. Na niej projektant przedstawia planowane zagospodarowanie działki lub terenu.

Rzędne projektowane określają planowane wysokości elementów obiektu lub terenu, np. poziom posadowienia, nawierzchni, terenu przy budynku albo elementów uzbrojenia.

Wyniki tyczenia dokumentuje się w dokumentacji geodezyjnej, np. na szkicu tyczenia, a odpowiedni wpis geodeta wykonuje także w dzienniku budowy.

Profil podłużny pokazuje przebieg wysokościowy terenu lub projektowanej trasy wzdłuż osi drogi. Umożliwia ocenę spadków, wzniesień i obniżeń na trasie.

Najważniejsze są rzędne wysokościowe punktów charakterystycznych leżących w osi drogi oraz odległości między tymi punktami. Na ich podstawie rysuje się przebieg terenu w profilu.

Profil podłużny dotyczy dokładnie przebiegu osi trasy, dlatego wysokości punktów spoza osi nie oddają właściwego ukształtowania terenu pod drogą. Punkty poza osią wykorzystuje się raczej przy profilach poprzecznych.

Profil podłużny przedstawia teren wzdłuż osi drogi, natomiast profil poprzeczny pokazuje przekrój terenu prostopadle do osi. Oba profile służą do projektowania i obliczeń robót ziemnych.

Kilometraż określa położenie punktów wzdłuż osi trasy, czyli ich odległość od początku opracowania. Dzięki niemu można poprawnie rozmieścić punkty na osi poziomej profilu.

Skala mapy określa sposób przedstawienia obiektów, ale nie zawiera bezpośrednio kompletu rzędnych i odległości punktów w osi drogi. Do profilu potrzebne są konkretne dane wysokościowe i liniowe.

Mapa do celów projektowych jest podkładem geodezyjno-kartograficznym do sporządzania dokumentacji projektowej, np. projektu budowlanego, projektu zagospodarowania działki lub projektu sieci uzbrojenia terenu.

Można na niej opracować m.in. projekt budowlany, projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt sieci uzbrojenia terenu.

Ponieważ osnowa budowlano-montażowa wymaga danych realizacyjnych: dokładności tyczenia, technologii montażu, geometrii obiektu i warunków prowadzenia robót. Sama mapa pokazuje sytuację terenową, ale nie określa tych parametrów.

Mapa do celów projektowych jest podkładem do projektowania, a osnowa budowlano-montażowa jest siecią punktów geodezyjnych wykorzystywaną podczas budowy do tyczenia i kontroli montażu.

Osnowa budowlano-montażowa jest szczególnym rodzajem osnowy realizacyjnej. Służy do bardzo dokładnego prowadzenia i kontroli robót budowlano-montażowych.

Zakłada się ją przed rozpoczęciem lub w trakcie robót wymagających precyzyjnego tyczenia i kontroli położenia elementów konstrukcyjnych.

Miara czołowa, czyli czołówka, to bezpośrednia lub obliczona odległość między dwoma punktami szczegółu terenowego, np. narożnikami budynku. Służy często do kontroli poprawności pomiaru.

Oblicza się różnice odciętych i rzędnych dwóch punktów, a następnie stosuje twierdzenie Pitagorasa: d = √(Δx² + Δy²).

Do wyznaczenia współrzędnych potrzebne są dane odniesienia, np. współrzędne punktów osnowy lub punktu początkowego oraz orientacja. Same różnice miar pozwalają obliczyć odległość między punktami.

W metodzie ortogonalnej położenie punktu określa się przez odciętą mierzoną wzdłuż linii pomiarowej oraz rzędną, czyli prostopadłe odsunięcie od tej linii.

Czołówki umożliwiają kontrolę zgodności pomiaru narożników budynku. Pozwalają wykryć błędy w odczytach odciętych, rzędnych lub w konstrukcji szkicu.

Przekątną można obliczyć tylko wtedy, gdy dane dotyczą przeciwległych narożników budynku. W pokazanym schemacie dane odnoszą się do sąsiednich narożników, więc wyznaczają miarę czołową.

Mapa do celów projektowych jest opracowaniem geodezyjno-kartograficznym wykorzystywanym jako podkład do sporządzenia projektu budowlanego lub planu zagospodarowania działki.

Geodeta korzysta przede wszystkim z danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, np. mapy zasadniczej, danych EGiB, GESUT, BDOT500 oraz wyników pomiaru terenowego.

Mapa zasadnicza zawiera szczegóły sytuacyjne, wysokościowe oraz uzbrojenie terenu, czyli treść potrzebną do projektowania inwestycji.

Sama mapa ewidencyjna zwykle nie wystarcza, ponieważ pokazuje głównie granice działek, kontury użytków i budynki. Może jednak stanowić jedno ze źródeł danych.

Mapa glebowo-rolnicza przedstawia informacje o glebach i ich przydatności rolniczej, a nie pełną sytuację terenową, wysokościową i uzbrojenie terenu potrzebne do projektowania.

Mapa zasadnicza jest mapą wielkoskalową do celów technicznych i projektowych, natomiast mapa glebowo-rolnicza jest mapą tematyczną dotyczącą właściwości i przydatności gleb.

Projekt musi być oparty na aktualnym stanie terenu. Nieaktualne dane mogą prowadzić do błędnego usytuowania obiektów, kolizji z uzbrojeniem lub problemów formalnych.

Służą jako punkty odniesienia do tyczenia obiektu, kontroli położenia elementów konstrukcyjnych oraz sprawdzania zgodności wykonania z projektem.

Ponieważ zapewnia trwałe i stabilne oznaczenie punktu, odporne na przypadkowe przesunięcie lub zatarcie podczas prowadzenia robót budowlanych.

Farba może ulec starciu, zabrudzeniu lub zniszczeniu, dlatego takie oznaczenie ma charakter pomocniczy, a nie trwały.

Utrwalenie polega na trwałej stabilizacji punktu w podłożu lub elemencie budowlanym. Chwilowe oznaczenie, np. flagą lub farbą, tylko ułatwia odnalezienie miejsca.

W miejscach stabilnych, dostępnych do pomiaru i możliwie nienarażonych na zniszczenie przez sprzęt budowlany lub prowadzone roboty.

Wykonuje się pomiary kontrolne względem innych punktów osnowy lub punktów odniesienia i porównuje otrzymane współrzędne albo odległości z wartościami wcześniejszymi.

Osnowa realizacyjna to zbiór punktów geodezyjnych zakładanych na potrzeby realizacji inwestycji budowlanej. Służy m.in. do tyczenia obiektów, kontroli położenia elementów budowy i pomiarów powykonawczych.

Punkty osnowy powinny mieć rozmieszczenie i gęstość dostosowane do inwestycji, zapewniać trwałość i stabilność oraz posiadać określony układ współrzędnych. Ważna jest także możliwość ich wykorzystania w trakcie całej realizacji robót.

Niestabilny punkt może zmienić swoje położenie, co prowadzi do błędów przy tyczeniu i kontroli obiektów. Punkty powinny być lokalizowane poza miejscami narażonymi na zniszczenie lub przemieszczenie.

Nie. Metoda GPS lub inne techniki satelitarne mogą być wykorzystane, ale nie są obowiązkowe. Osnowę można wyznaczać także innymi metodami geodezyjnymi, np. tachimetrycznymi lub klasycznymi metodami pomiaru sieci.

Określony układ współrzędnych pozwala jednoznacznie opisać położenie punktów i powiązać pomiary z projektem. Bez tego nie da się poprawnie wykonać tyczenia ani kontroli geometrycznej inwestycji.

Gęstość punktów zależy od rodzaju, wielkości i dokładności wymaganej przy realizowanej inwestycji. Inna osnowa będzie potrzebna dla małego budynku, a inna dla dużego obiektu przemysłowego, drogi czy mostu.

Sieć kanalizacyjną oznacza się kolorem brązowym. Dotyczy to przewodów i elementów kanalizacji przedstawianych na mapach geodezyjnych.

Sieć wodociągową oznacza się kolorem niebieskim. Obejmuje to przewody wodociągowe oraz związane z nimi urządzenia.

Sieć elektroenergetyczną oznacza się zwykle kolorem czerwonym. Na mapie mogą występować także opisy informujące o rodzaju przewodu, np. niskiego lub średniego napięcia.

Sieć telekomunikacyjną oznacza się kolorem pomarańczowym. Dotyczy to m.in. kabli telekomunikacyjnych i kanalizacji kablowej.

Kolory pozwalają szybko rozpoznać rodzaj przewodu na mapie. Jest to istotne przy projektowaniu, tyczeniu, inwentaryzacji oraz unikaniu kolizji z istniejącym uzbrojeniem.

Opisy literowe doprecyzowują rodzaj sieci lub przewodu, np. wodociąg, kanalizacja, gaz, energia elektryczna albo telekomunikacja. Uzupełniają informację wynikającą z koloru linii.

Ponieważ ta metoda pozwala określić różnice wysokości i rzędne punktów na podstawie pomiaru kąta pionowego oraz odległości. Dotyczy więc położenia punktów w pionie.

Niwelacja geometryczna opiera się na poziomej osi celowej niwelatora i odczytach na łatach. Niwelacja trygonometryczna wykorzystuje kąt pionowy oraz odległość, zwykle mierzone tachimetrem.

Metoda ortogonalna służy głównie do wyznaczania położenia sytuacyjnego punktów, czyli ich rozmieszczenia w poziomie. Nie jest metodą przeznaczoną do określania wysokości.

Metoda biegunowa określa położenie punktu w poziomie na podstawie kąta poziomego i odległości. Może być elementem pomiaru tachimetrycznego, ale sama nie jest metodą niwelacji.

Mierzy się przede wszystkim odległość oraz kąt pionowy lub zenitalny. Uwzględnia się także wysokość instrumentu i wysokość celu.

Rzędna wysokościowa to wysokość punktu odniesiona do przyjętego poziomu odniesienia, najczęściej państwowego układu wysokościowego. Pozwala określić położenie punktu w pionie.

Reper jest punktem o znanej wysokości, od którego można przenieść wysokość na punkty budynku lub placu budowy. Stanowi odniesienie dla pomiarów wysokościowych.

Pozioma osnowa realizacyjna służy do wyznaczania położenia sytuacyjnego obiektów budowlanych w terenie. Jest podstawą do tyczenia osi, narożników i innych elementów projektu.

Stosuje się znaki umożliwiające jednoznaczne wyznaczenie punktu w planie, np. słupki betonowe, rurki metalowe, bolce, pale drewniane z oznaczonym środkiem.

Reper służy przede wszystkim do określania wysokości punktu, czyli do osnowy wysokościowej. Nie jest typowym znakiem do stabilizacji punktu sytuacyjnego osnowy poziomej.

Osnowa pozioma określa położenie punktów w układzie współrzędnych płaskich X, Y. Osnowa wysokościowa określa rzędne wysokościowe H.

Powinien być trwały, jednoznaczny, łatwy do odszukania i umożliwiać dokładne centrowanie instrumentu lub sygnału nad punktem.

Stabilizację trwałą stosuje się dla punktów używanych przez dłuższy czas lub wymagających wysokiej pewności położenia. Tymczasową stosuje się przy krótkotrwałych pracach realizacyjnych.

Nieodpowiedni znak może utrudnić dokładne odtworzenie położenia punktu, co prowadzi do błędów tyczenia i przesunięć elementów budowli.