Pytania pomocnicze - BUD.19

Są to punkty umieszczone na badanym obiekcie lub jego częściach. W tych punktach wykonuje się pomiary pozwalające określić przemieszczenia obiektu.

Punkty kontrolowane znajdują się na obiekcie i mogą zmieniać położenie. Punkty odniesienia powinny być stabilne i służą do porównywania wyników pomiarów.

Cykliczne pomiary pozwalają wykryć zmiany położenia obiektu w czasie. Dzięki temu można ocenić bezpieczeństwo i stan techniczny konstrukcji.

Zakłada się je m.in. na budynkach, mostach, zaporach, kominach, masztach, ścianach oporowych i innych obiektach narażonych na deformacje.

Można mierzyć przemieszczenia poziome, pionowe, wychylenia oraz deformacje elementów konstrukcyjnych. Rodzaj pomiaru zależy od charakteru obiektu i celu obserwacji.

Jeżeli punkt odniesienia sam się przemieści, wyniki pomiarów punktów kontrolowanych mogą być błędnie zinterpretowane. Dlatego przed analizą przemieszczeń sprawdza się stałość punktów odniesienia.

Szkic tyczenia to dokument geodezyjny przedstawiający dane potrzebne do wyniesienia projektu w teren, np. osi, punktów charakterystycznych i miar tyczenia.

Powinien zawierać m.in. punkty osnowy lub punkty odniesienia, tyczone punkty obiektu, odległości, kąty, domiary, oznaczenia osi oraz opis metody tyczenia.

Szkic tyczenia służy do wyniesienia projektu w teren, a szkic polowy dokumentuje wyniki pomiaru wykonanego w terenie.

Charakterystyczne są oznaczenia punktów projektowanych, osie obiektu, miary do wyniesienia punktów oraz nawiązania do punktów osnowy lub linii pomiarowych.

Umożliwia poprawne i jednoznaczne wyznaczenie w terenie położenia projektowanego obiektu zgodnie z dokumentacją projektową.

Stosuje się m.in. metodę biegunową, ortogonalną, przecięć kierunków, wcięć liniowych oraz metodę prostej odniesienia.

To punkty trwale lub jednoznacznie oznaczone na obiekcie, których położenie mierzy się w kolejnych etapach kontroli. Służą do wykrywania odchyleń, przemieszczeń lub wychyleń konstrukcji.

Rozmieszczenie punktów na różnych poziomach pozwala ocenić zmianę położenia ściany lub osi budynku wraz z wysokością. Dzięki temu można wykryć wychylenie od pionu.

Na schemacie pojawia się oś wysokości Z oraz odchylenia punktów w kierunkach X i Y na kolejnych poziomach. Taki układ jest typowy dla analizy pionowości ścian lub naroży budynku.

Na budynku punkty są często rozmieszczone pionowo, na różnych kondygnacjach lub poziomach wysokościowych. Na trasie drogowej punkty układają się zwykle liniowo wzdłuż osi trasy.

Sieć kanalizacyjna jest obiektem liniowym prowadzonym głównie w terenie lub pod ziemią, a jej punkty charakterystyczne układają się wzdłuż przewodu. Schemat z osią Z i punktami na wielu wysokościach wskazuje raczej na obiekt budowlany.

Rzuty na płaszczyzny pionowe pokazują odchylenia punktów w dwóch prostopadłych kierunkach poziomych w zależności od wysokości. Umożliwia to ocenę kształtu i pionowości obiektu.

Pochylenie oblicza się ze wzoru: i = (H2 - H1) / L × 100%, gdzie H1 i H2 to rzędne końców odcinka, a L to długość pozioma odcinka.

Rzędna w SK9 jest niższa niż w SK8, więc przewód opada w kierunku SK9. Różnica wysokości wynosi 83,20 - 84,00 = -0,80 m.

Długość odcinka wynosi 10,00 m, a różnica rzędnych -0,80 m. i = -0,80 / 10,00 × 100% = -8%.

Pochylenie w procentach oznacza zmianę wysokości na 100 jednostek długości poziomej. Spadek -8% oznacza obniżenie o 8 m na 100 m długości lub 0,8 m na 10 m.

Pochylenie dodatnie oznacza wzrost rzędnej w przyjętym kierunku obliczeń, a ujemne spadek rzędnej. W kanalizacji sanitarnej spadek jest istotny dla grawitacyjnego odpływu ścieków.

Potrzebne są rzędne wysokościowe początku i końca odcinka oraz odległość pozioma między tymi punktami, np. między dwiema studniami kanalizacyjnymi.

To opracowanie geodezyjno-kartograficzne wykorzystywane przy projektowaniu inwestycji budowlanej. Powstaje zwykle na podstawie aktualnej mapy zasadniczej uzupełnionej pomiarami terenowymi.

Dla obszarów przemysłowych stosuje się skalę co najmniej 1:1000. Jest to minimalna skala zapewniająca odpowiednią szczegółowość dla projektowania.

Oznacza to skalę nie mniej szczegółową niż 1:1000. Dopuszczalna byłaby np. skala 1:500, ale nie 1:2000, 1:4000 ani 1:5000.

Skala 1:5000 jest zbyt mało szczegółowa. Nie pozwala wystarczająco dokładnie przedstawić elementów potrzebnych do projektowania obiektów i infrastruktury przemysłowej.

Mapa w skali 1:1000 jest bardziej szczegółowa niż mapa w skali 1:2000. Na mapie 1:1000 1 cm odpowiada 10 m w terenie, a na mapie 1:2000 — 20 m.

Najczęściej opracowuje się ją na podstawie mapy zasadniczej. Mapa ta jest aktualizowana i uzupełniana o wyniki pomiarów geodezyjnych.

Błąd graniczny tyczenia określa maksymalną dopuszczalną wartość błędu. Średni błąd tyczenia jest wartością mniejszą, obliczaną zwykle przez podzielenie błędu granicznego przez współczynnik r.

Do wzoru należy podstawić wartość błędu granicznego Mt oraz współczynnik r, a następnie wykonać dzielenie. Dla Mt = 0,04 m i r = 2 otrzymuje się mt = 0,020 m.

Ponieważ błąd graniczny Mt podano w metrach, a współczynnik r jest bezwymiarowy. Jednostka wyniku pozostaje więc taka sama jak jednostka Mt.

Współczynnik r określa relację między błędem granicznym a średnim błędem tyczenia. W tym wzorze służy do przeliczenia wartości granicznej na średnią.

Najczęstszym błędem jest pomnożenie Mt przez r zamiast podzielenia. Trzeba też zwrócić uwagę na poprawne zapisanie wyniku z jednostką.

Są to punkty umieszczone bezpośrednio na badanym obiekcie. Ich położenie mierzy się w kolejnych cyklach, aby określić zmiany położenia konstrukcji.

Ponieważ głównym celem pomiaru jest wykrycie rzeczywistych, często krytycznych przemieszczeń i odkształceń. Punkty założone w przypadkowych lub wygodnych miejscach mogą nie ujawnić zagrożenia.

Nie. Łatwy dostęp jest korzystny praktycznie, ale najważniejsze jest takie rozmieszczenie punktów, aby możliwe było wykrycie maksymalnych przemieszczeń i odkształceń.

Punkty kontrolowane znajdują się na badanym obiekcie i mogą się przemieszczać. Punkty odniesienia powinny być stabilne i służą do porównywania wyników pomiarów.

Oznacza wykonywanie pomiarów tych samych punktów w kolejnych terminach. Porównanie wyników pozwala określić kierunek i wielkość przemieszczeń.

Są to m.in. podpory, naroża, dylatacje, elementy obciążone, miejsca spodziewanych ugięć oraz przekroje charakterystyczne konstrukcji.

To zmiana położenia punktu w płaszczyźnie poziomej, określana na podstawie różnic współrzędnych X i Y między kolejnymi cyklami pomiarowymi.

Skala pozwala pokazać rzeczywistą wartość przemieszczenia w czytelnej formie na rysunku. Dzięki temu można porównywać wielkości i kierunki przesunięć punktów.

Potrzebne są współrzędne punktu z co najmniej dwóch cykli pomiarowych. Na ich podstawie oblicza się różnice ΔX i ΔY oraz wynikową wartość przemieszczenia.

Przemieszczenie poziome dotyczy zmiany położenia w osi X i Y, a pionowe zmiany wysokości H. Różnica wysokości między cyklami dotyczy więc przemieszczeń pionowych, nie poziomych.

Kierunek przemieszczenia pokazuje się za pomocą wektora, czyli strzałki prowadzonej od położenia początkowego do położenia aktualnego punktu.

Punkty odniesienia tworzą stabilną bazę pomiarową. Dzięki nim można ocenić, czy zmiany położenia punktów kontrolowanych są rzeczywistymi przemieszczeniami obiektu.

Od wysokości repera z danego pomiaru odejmuje się wysokość z pomiaru zerowego. Wzór: ΔH = Hi − H0.

Ujemna wartość oznacza, że punkt obniżył się względem położenia początkowego, czyli nastąpiło osiadanie.

Pomiar zerowy daje wartość początkową, do której porównuje się wszystkie późniejsze pomiary cykliczne.

Różnicę wyrażoną w metrach mnoży się przez 1000. Na przykład 0,003 m = 3 mm.

Należy obliczyć: 5,7351 m − 5,7381 m = −0,0030 m, czyli −3 mm.

W tym zadaniu przemieszczenie oblicza się względem pomiaru zerowego, ponieważ pytanie dotyczy zmiany od wartości początkowej.

Symbol rozjazdu zwykle zawiera typ szyny lub konstrukcji, promień toru odgałęźnego oraz skos, np. S42-265-1:10. Taki zapis wskazuje na rozjazd, a nie na pojedynczy łuk czy sieć uzbrojenia terenu.

Zapis 1:10 oznacza skos rozjazdu, czyli parametr związany z kątem odgałęzienia toru. Im większa druga liczba, tym łagodniejsze odgałęzienie.

Liczba 265 najczęściej oznacza promień toru odgałęźnego rozjazdu wyrażony w metrach.

Łuk kołowy jest fragmentem trasy o stałym promieniu, natomiast rozjazd zwyczajny jest kompletnym elementem nawierzchni kolejowej umożliwiającym zmianę toru jazdy.

Do podstawowych elementów należą zwrotnica, iglice, tory łączące, krzyżownica i kierownice.

Symbole rozjazdów występują w dokumentacji projektowej i inwentaryzacyjnej infrastruktury kolejowej. Ich poprawna interpretacja jest potrzebna przy tyczeniu, pomiarach i analizie map.