Pytania pomocnicze - CHM.03

Ma stabilną podstawę, pionową metalową rurkę oraz regulację dopływu powietrza przy dolnej części palnika. Często widoczny jest też boczny króciec do podłączenia przewodu gazowego.

Regulacja powietrza pozwala zmieniać skład mieszaniny gazu z powietrzem. Dzięki temu można uzyskać płomień żółty, świecący albo niebieski, gorętszy i nieskopcający.

Najczęściej używa się płomienia niebieskiego, nieskopcającego. Jest on gorętszy i nie osadza sadzy na ogrzewanym naczyniu.

Oba służą do ogrzewania gazowego, ale palnik Teclu ma inną konstrukcję regulacji dopływu powietrza i gazu, zwykle bardziej precyzyjną. Palnik Bunsena jest prostszy i bardzo charakterystyczny dzięki pionowej rurce z otworami powietrznymi przy podstawie.

Należy pracować w okularach ochronnych, usunąć łatwopalne materiały z otoczenia, spiąć włosy i kontrolować płomień. Po zakończeniu pracy trzeba zamknąć dopływ gazu.

Podczas ogrzewania rośnie ciśnienie par i gazów wewnątrz naczynia. Może to doprowadzić do pęknięcia lub rozerwania naczynia.

Probówkę trzyma się ukośnie i porusza w płomieniu, aby ogrzewanie było równomierne. Wylotu probówki nie wolno kierować w stronę ludzi.

Równanie reakcji to: 2 KClO₃ → 2 KCl + 3 O₂. Powstają chlorek potasu i tlen.

Podano masę rozłożonego chloranu(V) potasu oraz masę otrzymanego chlorku potasu. Masa tlenu jest różnicą między masą substratu a masą drugiego produktu.

Należy odjąć masę chlorku potasu od masy chloranu(V) potasu: 24,5 g − 14,9 g = 9,6 g.

Masa molowa KClO₃ wynosi 39 + 35,5 + 3 · 16 = 122,5 g/mol.

Masa molowa KCl wynosi 39 + 35,5 = 74,5 g/mol.

Z 24,5 g KClO₃ otrzymujemy 0,2 mol KClO₃. Z równania 2 KClO₃ → 2 KCl + 3 O₂ wynika, że powstaje 0,3 mol O₂, czyli 0,3 · 32 g = 9,6 g tlenu.

Gaz jest substancją materialną i ma masę. W reakcji chemicznej masa wszystkich produktów, także gazowych, musi odpowiadać masie substratów.

Liczbę moli oblicza się ze wzoru n = m/M, gdzie m to masa próbki, a M to masa molowa. Dla 1,7 g NH3 i M = 17 g/mol otrzymujemy 0,1 mol.

Jest to objętość molowa gazu w przyjmowanych w zadaniach warunkach standardowych/normalnych. Oznacza, że 1 mol gazu zajmuje 22,4 dm3.

Najpierw oblicza się liczbę moli ze wzoru n = m/M. Następnie mnoży się liczbę moli przez objętość molową: V = n·22,4 dm3/mol.

Dla gazów doskonałych 1 mol każdego gazu w tych samych warunkach temperatury i ciśnienia zajmuje taką samą objętość. Dlatego stosuje się wspólną wartość objętości molowej.

Jeżeli masa odpowiada 0,1 mola, to objętość powinna być 0,1 wartości objętości mola gazu. 0,1 · 22,4 dm3 daje 2,24 dm3.

Masę najczęściej podaje się w gramach, masę molową w g/mol, liczbę moli w molach, a objętość gazu w dm3. Spójność jednostek jest warunkiem poprawnego wyniku.

Należy szukać materiałów opatrunkowych i środków pierwszej pomocy, takich jak gaza, plaster czy bandaż. Odpowiedzi zawierające odczynniki chemiczne zwykle są błędne.

Perhydrol to stężony roztwór nadtlenku wodoru, substancja żrąca i niebezpieczna. Jest odczynnikiem chemicznym, a nie typowym środkiem pierwszej pomocy.

Służą do zabezpieczania ran, tamowania niewielkiego krwawienia i ochrony uszkodzonej skóry przed zabrudzeniem. To podstawowe materiały opatrunkowe.

Nie jest standardowym wyposażeniem zwykłej apteczki laboratoryjnej. Jej użycie wymaga określonych procedur i zwykle osób przeszkolonych lub uprawnionych.

Płyn Lugola jest roztworem jodu stosowanym w określonych zastosowaniach chemicznych lub medycznych, ale nie stanowi typowego materiału opatrunkowego w apteczce laboratoryjnej.

Powinna być umieszczona w łatwo dostępnym i oznakowanym miejscu. Pracownicy i uczniowie powinni wiedzieć, gdzie się znajduje.

Służy do usuwania wody lub wilgoci z gazów, cieczy albo substancji stałych. Nie powinien przy tym zmieniać składu chemicznego osuszanej substancji.

Reakcja chemiczna zmieniłaby skład próbki i mogłaby zafałszować wynik analizy. Środek osuszający ma usuwać wodę, a nie brać udział w przemianach próbki.

Rozpuszczony środek osuszający zanieczyszcza ciecz i trudniej go oddzielić. Dobry środek osuszający powinien zwykle pozostać oddzielną fazą stałą.

Nie może działać jak katalizator rozpadu lub przemian suszonej substancji. Próbka po osuszeniu powinna zachować swoje właściwości.

Przykładami są bezwodny siarczan(VI) magnezu, bezwodny siarczan(VI) sodu, chlorek wapnia, żel krzemionkowy i sita molekularne. Dobór zależy od rodzaju suszonej substancji.

Zależy od rodzaju suszonej substancji, zawartości wody, wymaganej dokładności osuszenia oraz możliwych reakcji ubocznych. Nie każdy środek nadaje się do każdej cieczy lub gazu.

Najczęściej stosuje się dekantację, sączenie lub przesączenie przez sączek. Ważne jest, aby środek osuszający nie przeszedł do oczyszczonej cieczy.

Ponieważ trzeba jak najszybciej przerwać dalsze wdychanie szkodliwych par. Świeże powietrze zmniejsza narażenie i ułatwia oddychanie.

Należy sprawdzić przytomność oraz prawidłowy oddech. Od tego zależy dalsze postępowanie: pozycja bezpieczna albo resuscytacja.

Resuscytację rozpoczyna się wtedy, gdy poszkodowany jest nieprzytomny i nie oddycha prawidłowo. Sama utrata przytomności przy zachowanym oddechu nie jest wskazaniem do natychmiastowej RKO.

Opary rozpuszczalnika mogą zatruć także ratownika. Wejście do skażonego pomieszczenia bez ochrony może spowodować kolejną utratę przytomności.

Należy pracować w dobrze wentylowanym miejscu, najlepiej w dygestorium, szczelnie zamykać pojemniki i stosować środki ochrony indywidualnej zgodnie z kartą charakterystyki.

Nie usuwa przyczyny zagrożenia, czyli dalszego wdychania par rozpuszczalnika. Najpierw trzeba przerwać narażenie i zapewnić dostęp świeżego powietrza.

Pomoc należy wezwać przy utracie przytomności, zaburzeniach oddychania, silnych objawach zatrucia lub gdy nie ma pewności co do stanu poszkodowanego. W Polsce numer alarmowy to 112.

Klasa czystości informuje o zawartości substancji głównej i dopuszczalnym poziomie zanieczyszczeń. Im wyższa klasa, tym odczynnik jest bardziej odpowiedni do dokładnych analiz laboratoryjnych.

Taki zakres czystości odpowiada odczynnikom przeznaczonym do prac analitycznych, gdzie wymagane są bardzo małe ilości zanieczyszczeń. Dlatego klasyfikuje się go jako czysty do analizy, często oznaczany skrótem cz.d.a.

Odczynnik techniczny ma zwykle niższą czystość i więcej zanieczyszczeń, dlatego stosuje się go głównie w pracach przemysłowych lub pomocniczych. Odczynnik czysty do analizy nadaje się do oznaczeń analitycznych.

Stosuje się je podczas analiz jakościowych i ilościowych, przygotowywania roztworów wzorcowych oraz wtedy, gdy zanieczyszczenia mogłyby zafałszować wynik badania.

Na etykiecie podaje się zwykle nazwę substancji, klasę czystości, zawartość substancji głównej, ewentualne zanieczyszczenia, numer partii oraz oznaczenia zagrożeń.

Nie. Odczynnik chemicznie czysty ma wysoką czystość, ale w typowej klasyfikacji szkolnej zakres 99,9-99,99% przypisuje się odczynnikom czystym do analizy.

Najczęściej ma kształt długiej metalowej rurki lub lancy z bocznymi otworami albo szczelinami. Taka budowa pozwala pobierać porcje materiału z różnych głębokości.

Materiały sypkie mogą swobodnie wsypywać się przez otwory do wnętrza próbnika. Dzięki temu można pobrać próbkę bez rozlewania lub rozmazywania materiału.

Do materiałów sypkich należą proszki, granulaty, kryształy, ziarna i nasiona, np. sól, cukier, mąka, nawóz, piasek lub granulat tworzywa.

Próbki ciekłe pobiera się zwykle pipetami, czerpakami lub butelkami próbkarskimi. Do materiałów sypkich stosuje się próbniki rurowe, lance lub łopatki.

Materiał sypki może być niejednorodny, np. różnić się uziarnieniem lub wilgotnością w różnych warstwach. Pobranie kilku porcji zwiększa reprezentatywność próbki.

Reprezentatywna próbka ma skład możliwie zbliżony do składu całej badanej partii. Jest to warunek uzyskania wiarygodnego wyniku analizy.

Typowe błędy to pobranie próbki tylko z powierzchni, użycie niewłaściwego próbnika, zanieczyszczenie próbki lub pobranie zbyt małej liczby porcji jednostkowych.

Polega na przepuszczaniu pary wodnej przez ogrzewaną mieszaninę. Para porywa lotne składniki, które następnie skraplają się i są zbierane w odbieralniku.

Potrzebne są: kociołek miedziany jako źródło pary, kolba destylacyjna oraz odbieralnik. Dlatego poprawny zestaw to 2, 4, 5.

Kociołek służy do wytwarzania pary wodnej. Para jest następnie kierowana do kolby z badaną substancją.

Manometr mierzy ciśnienie, ale w prostym zestawie do destylacji z parą wodną nie jest niezbędny. Kluczowe są źródło pary, kolba i odbieralnik.

Chłodnica powietrzna ma mniejszą skuteczność skraplania niż chłodnica wodna. W podanej tabeli nie stanowi prawidłowego elementu zestawu wskazanego w odpowiedzi.

Stosuje się ją do substancji lotnych z parą wodną, słabo rozpuszczalnych w wodzie i wrażliwych na wysoką temperaturę. Przykładem są olejki eteryczne.

Odbieralnik służy do zbierania skroplonego destylatu. W destylacji z parą wodną może on zawierać wodę oraz oddestylowaną substancję organiczną.

Osady kłaczkowate składają się z dużych, luźnych agregatów cząstek, które łatwo zatrzymują się na sączku. Rzadki sączek zapewnia szybszy przepływ cieczy i niepotrzebnie nie spowalnia filtracji.

Osad kłaczkowaty ma postać luźnych, większych skupisk cząstek, natomiast osad drobnokrystaliczny składa się z bardzo małych kryształów. Osady drobnokrystaliczne wymagają zwykle gęstszych sączków.

Sączki bardzo gęste stosuje się do osadów bardzo drobnych, które mogłyby przechodzić przez sączki rzadsze. Ich wadą jest wolniejsze sączenie.

Filtracja będzie przebiegać wolniej, a sączek może szybciej się zatykać. Nie poprawi to znacząco zatrzymywania osadu, bo kłaczki i tak są stosunkowo duże.

Im drobniejsze cząstki osadu, tym gęstszy powinien być sączek. Im większe i bardziej kłaczkowate cząstki, tym można stosować sączek rzadszy.

Sączek rzadki ma większą przepuszczalność i zatrzymuje głównie większe cząstki osadu. Umożliwia szybsze sączenie niż sączek gęsty.