Pytania pomocnicze - DRM.02

Ma zwykle mniej zębów, większe przestrzenie międzyzębowe i dodatni kąt natarcia. Taka budowa ułatwia szybkie usuwanie długich wiórów powstających przy cięciu wzdłuż włókien.

Podczas cięcia wzdłużnego powstają długie wióry, które muszą być sprawnie odprowadzane. Większe odstępy między zębami zapobiegają zapychaniu się tarczy.

Kąt natarcia wpływa na agresywność skrawania i siłę potrzebną do posuwu materiału. Przy piłowaniu wzdłużnym stosuje się zwykle dodatni kąt natarcia.

Piłowanie wzdłużne przebiega zgodnie z kierunkiem włókien drewna, a poprzeczne przecina włókna. Dlatego stosuje się inne geometrie zębów i inną liczbę zębów na tarczy.

Klin rozszczepiający zapobiega zaciskaniu się materiału za tarczą. Zmniejsza ryzyko zakleszczenia piły i odrzutu obrabianego elementu.

Może dojść do przypalania drewna, przegrzewania tarczy, pogorszenia jakości rzazu oraz zwiększenia ryzyka odrzutu. Spada też wydajność pracy.

Szerokość rzazu określa ilość materiału usuwanego przez piłę. Zbyt duży rzaz zwiększa opory skrawania, a zbyt mały może powodować zakleszczanie przy nieprawidłowych warunkach pracy.

Najpierw należy znaleźć wiersz odpowiadający średnicy piły, a następnie kolumnę z podaną prędkością obrotową. Wynik znajduje się w komórce na przecięciu wiersza i kolumny.

Dla wiersza ϕ350 mm i kolumny 4 500 obr/min tabela wskazuje wartość 82 m/s.

Prędkość obrotowa mówi, ile obrotów wykonuje narzędzie w ciągu minuty. Prędkość skrawania określa prędkość ruchu ostrza względem obrabianego materiału.

Przy tej samej prędkości obrotowej większa piła ma większy obwód, więc jej zęby pokonują dłuższą drogę w tym samym czasie. Dlatego prędkość skrawania rośnie wraz ze średnicą piły.

Prędkość skrawania najczęściej podaje się w m/s, a prędkość obrotową w obr/min.

Można skorzystać ze wzoru v = π · D · n / 60, pamiętając o zamianie średnicy z milimetrów na metry i odpowiednim przeliczeniu obrotów na sekundę.

Przekroczenie dopuszczalnej prędkości może spowodować uszkodzenie piły, nadmierne drgania, pogorszenie jakości cięcia i poważne zagrożenie dla operatora.

Mikrometr rozpoznaje się po tulei ze skalą główną i obracanym bębnie z podziałką. Często widoczne są też kabłąk, kowadełko i wrzeciono pomiarowe.

Mikrometr zwykle zapewnia większą dokładność pomiaru, najczęściej do 0,01 mm. Suwmiarka jest bardziej uniwersalna, ale typowo mniej precyzyjna.

Bęben służy do przesuwania wrzeciona i dokładnego odczytu części setnych milimetra. Na jego obwodzie znajduje się podziałka pomiarowa.

Sprzęgiełko zapewnia stały nacisk pomiarowy, dzięki czemu pomiar jest powtarzalny. Chroni też przed zbyt mocnym dociśnięciem mierzonego elementu.

Najpierw odczytuje się pełne milimetry i ewentualne 0,5 mm ze skali głównej, a następnie dodaje wartość ze skali bębna. Suma tych wartości daje wymiar mierzonego elementu.

Zanieczyszczenia między powierzchniami pomiarowymi a elementem mogą zawyżyć wynik. Nawet drobny pył lub wiór wpływa na dokładność pomiaru.

Tłoczenie blach polega na plastycznym odkształcaniu arkusza blachy pod naciskiem narzędzia. Materiał przyjmuje kształt wynikający z działania stempla i matrycy.

Prasa może wywierać dużą i kontrolowaną siłę nacisku. Jest to konieczne, aby trwale odkształcić blachę bez jej skrawania.

Prasa służy m.in. do tłoczenia, wykrawania i wciskania elementów. Giętarka jest przeznaczona głównie do gięcia blachy pod określonym kątem.

Walcarka służy do obróbki materiału przez przepuszczanie go między walcami. Może zmieniać grubość, przekrój lub kształt materiału.

Zaginarka służy do zaginania krawędzi lub fragmentów blachy. Nie jest podstawową maszyną do tłoczenia blach.

Typowymi elementami są stempel i matryca. Stempel naciska na blachę, a matryca nadaje jej wymagany kształt.

Wałek jest elementem obrotowym, a toczenie służy do obróbki powierzchni walcowych i wykonywania rowków na takich elementach. Do tego używa się najczęściej noża rowkującego.

Pierścień Segera zabezpiecza części przed przesuwaniem się wzdłuż osi. Utrzymuje we właściwym położeniu np. łożyska, tuleje lub koła zębate.

Do wykonywania rowków na tokarce stosuje się nóż rowkujący. Jego szerokość dobiera się do wymiarów wykonywanego rowka.

W toczeniu obraca się przedmiot obrabiany, a narzędzie przesuwa się względem niego. We frezowaniu ruch główny wykonuje frez, czyli narzędzie wieloostrzowe.

Szlifowanie stosuje się głównie do poprawy dokładności wymiarowej i gładkości powierzchni. Rowek pod pierścień wykonuje się jako kształt, dlatego właściwsze jest toczenie.

Zbyt płytki lub zbyt szeroki rowek może spowodować wypadnięcie pierścienia albo powstanie nadmiernego luzu osiowego. Może to prowadzić do awarii zespołu maszyny.

Służy do kontroli, czy zaokrąglenie lub wybranie łukowe ma wymagany promień. Jest to przyrząd porównawczy, a nie klasyczny przyrząd pomiarowy z odczytem.

Najczęściej ma formę wachlarza cienkich płytek z łukowymi, wklęsłymi i wypukłymi zakończeniami. Na płytkach znajdują się oznaczenia wartości promienia.

Sprawdzian promieniowy kontroluje kształt łuku lub zaokrąglenia. Szczelinomierz ma płaskie listki o znanej grubości i służy do sprawdzania luzów oraz szczelin.

Należy dobrać listek o wymaganym promieniu i przyłożyć go do kontrolowanej powierzchni. Brak prześwitów oznacza dobre dopasowanie promienia.

Prześwit świadczy o niezgodności kształtu z wymaganym promieniem. Zaokrąglenie może być zbyt małe, zbyt duże albo nierównomiernie wykonane.

Kontrola promienia jest przydatna po frezowaniu profili, zaokrąglaniu krawędzi, wykonywaniu elementów ozdobnych oraz podczas kontroli jakości wyrobów.

Rozpoznaje się go po regulowanych szczękach oraz prostej rękojeści. Dzięki mechanizmowi nastawnemu można dopasować rozstaw szczęk do różnych rozmiarów nakrętek i śrub.

Służy do odkręcania i dokręcania połączeń śrubowych, szczególnie wtedy, gdy występują różne rozmiary nakrętek lub nie ma odpowiedniego klucza stałego.

Klucz płaski ma stały rozmiar szczęk i pasuje tylko do określonego wymiaru nakrętki. Klucz nastawny ma regulowany rozstaw szczęk.

Niedokładne dopasowanie powoduje luz, przez który klucz może się ześlizgnąć. Może to uszkodzić nakrętkę lub spowodować uraz operatora.

Klucz hakowy ma zakrzywioną końcówkę i służy głównie do nakrętek rowkowych lub pierścieniowych. Klucz francuski ma szczęki obejmujące łeb śruby albo nakrętkę.

Należy utrzymywać go w czystości, usuwać pył i zabrudzenia z mechanizmu nastawnego oraz okresowo lekko smarować ruchome elementy.

Najpierw należy znaleźć wiersz odpowiadający rodzajowi materiału, np. drewno twarde. Następnie odczytuje się wartość z kolumny „Szybkość skrawania”.

Dla drewna twardego tabela podaje szybkość skrawania 20–25 m/s.

Numer ziarna określa granulację materiału ściernego. Im wyższy numer, tym drobniejsze ziarno i gładsza powierzchnia po szlifowaniu.

Według tabeli do szlifowania zgrubnego drewna twardego stosuje się ziarno P30–P50.

Do szlifowania wykańczającego drewna twardego tabela wskazuje ziarno P60–P80.

Do szlifowania gładkościowego drewna twardego stosuje się ziarno P100–P150.

Materiały różnią się twardością, strukturą i podatnością na nagrzewanie. Dlatego parametry szlifowania dobiera się tak, aby uzyskać dobrą jakość powierzchni i nie uszkodzić materiału.

Szlifowanie zgrubne usuwa większą ilość materiału i używa grubszego ziarna. Szlifowanie wykańczające i gładkościowe stosuje drobniejsze ziarno, aby poprawić jakość i gładkość powierzchni.

Należy znaleźć wiersz odpowiadający średnicy piły, a następnie w tym wierszu odszukać wymaganą prędkość skrawania. Nagłówek kolumny wskazuje prędkość obrotową w obr/min.

Większa średnica piły oznacza większy obwód narzędzia. Przy tej samej liczbie obrotów punkt na obwodzie większej piły porusza się szybciej.

Z tabeli należy odczytać wiersz ⌀250 mm i znaleźć wartość 59 m/s. Znajduje się ona w kolumnie 4 500 obr/min.

Prędkość obrotowa określa liczbę obrotów narzędzia na minutę. Prędkość skrawania określa szybkość ruchu ostrza względem obrabianego materiału.

Może dojść do przegrzewania narzędzia, pogorszenia jakości cięcia, nadmiernych drgań, a nawet niebezpiecznego uszkodzenia piły.

Puste pole zwykle oznacza, że dane połączenie średnicy narzędzia i prędkości obrotowej nie jest zalecane lub przekracza dopuszczalne warunki pracy.

Pasowanie pozwala dobrać i dopasować deski tak, aby ich krawędzie dobrze do siebie przylegały. Dzięki temu spoina klejowa jest mocna, a płyta nie ma szczelin.

Klejenie polega na naniesieniu kleju na odpowiednio przygotowane krawędzie desek, złożeniu ich w ustalonej kolejności i ściśnięciu w prasie lub ściskami do czasu związania kleju.

Wpust powinien być wykonany w gotowej, scalonej płycie, aby miał prawidłowe położenie i ciągłość. Wykonanie go przed sklejeniem mogłoby spowodować niedokładności po złożeniu elementów.

Listwa płetwowa usztywnia płytę i ogranicza jej odkształcanie, np. paczenie. Jej płetwa wchodzi we wpust wykonany w płycie.

Mogą powstać szczeliny, nierówności powierzchni oraz słabe spoiny klejowe. Taka płyta będzie mniej trwała i gorsza jakościowo.

Należy ustalić, które czynności przygotowują element do następnych operacji. Najpierw wykonuje się przygotowanie i łączenie desek, a dopiero potem obróbkę gotowej płyty.

Pasowanie to dobór i dopasowanie desek przed połączeniem. Klejenie to właściwe trwałe łączenie desek za pomocą kleju i docisku.