Pytania pomocnicze - ELE.01
Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 1975.
Strona 27 z 30.
Co oznacza sformułowanie „nie rzadziej niż co 1 rok” przy kontroli instalacji?
Oznacza, że kontrolę trzeba wykonać najpóźniej po upływie roku od poprzedniej. Można ją wykonać częściej, jeśli wymagają tego warunki pracy instalacji.
Dlaczego instalacje pracujące w złych warunkach środowiskowych kontroluje się częściej?
Wilgoć, pył, wysoka temperatura, korozja lub drgania szybciej niszczą izolację, styki i osprzęt. Zwiększa to ryzyko porażenia, zwarcia lub pożaru.
Jakie pomiary mogą być wykonywane podczas okresowej kontroli instalacji elektrycznej?
Najczęściej wykonuje się pomiar rezystancji izolacji, ciągłości przewodów ochronnych, impedancji pętli zwarcia, rezystancji uziemienia oraz sprawdzenie działania wyłączników różnicowoprądowych.
Czym różni się oględziny instalacji od pomiarów kontrolnych?
Oględziny polegają na wzrokowej ocenie stanu przewodów, osprzętu, rozdzielnic i zabezpieczeń. Pomiary pozwalają liczbowo ocenić parametry instalacji i skuteczność ochrony.
Kto może wykonywać okresowe kontrole instalacji elektrycznych?
Kontrole i pomiary powinny wykonywać osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia do eksploatacji oraz dozoru urządzeń i instalacji elektrycznych, zgodnie z zakresem wykonywanych czynności.
Jakie zagrożenia może powodować brak okresowych kontroli instalacji elektrycznej?
Brak kontroli może doprowadzić do niewykrycia uszkodzeń izolacji, obluzowanych połączeń, niesprawnych zabezpieczeń lub uszkodzonego przewodu ochronnego. Skutkiem może być porażenie prądem, pożar albo awaria urządzeń.
Jak krok po kroku obliczyć koszt naprawy silnika z treści zadania?
Najpierw oblicza się przezwojenie: 80 × 7,5 = 600 zł. Następnie dodaje się dwa łożyska: 2 × 50 = 100 zł, razem netto 700 zł. Po doliczeniu 23% VAT: 700 × 1,23 = 861 zł.
Co oznacza symbol PN w kalkulacji kosztu przezwojenia silnika?
PN oznacza moc znamionową silnika podaną w kilowatach. W tym zadaniu PN = 7,5 kW.
Dlaczego do kosztu naprawy dolicza się cenę dwóch łożysk?
W treści zadania podano, że należy wymienić dwa łożyska, a cena jednego wynosi 50 zł. Koszt części wynosi więc 2 × 50 zł = 100 zł.
Jak uwzględnić informację, że usługa wymiany łożysk jest bezpłatna?
Nie dolicza się robocizny za wymianę łożysk. Nadal trzeba jednak doliczyć koszt samych łożysk jako materiałów lub części.
Czym różni się kwota netto od kwoty brutto w takim zadaniu?
Kwota netto to suma przed doliczeniem VAT. Kwota brutto to końcowa cena do zapłaty po doliczeniu podatku.
Jak szybko doliczyć 23% VAT do kwoty netto?
Kwotę netto mnoży się przez 1,23. Na przykład 700 zł netto daje 700 × 1,23 = 861 zł brutto.
Jaki jest najczęstszy błąd przy rozwiązywaniu tego typu zadań?
Najczęstszy błąd to pominięcie VAT albo doliczenie go tylko do części kosztów. Jeśli zadanie mówi, że VAT obejmuje usługę i materiały, należy opodatkować całą sumę netto.
Do czego służy izolator przepustowy w rozdzielni?
Służy do bezpiecznego przeprowadzenia szyny lub przewodu pod napięciem przez ścianę albo inną przegrodę. Zapewnia izolację elektryczną i podparcie mechaniczne toru prądowego.
Dlaczego część zewnętrzna izolatora ma większe klosze izolacyjne?
Większe klosze wydłużają drogę upływu po powierzchni izolatora. Jest to potrzebne na zewnątrz, gdzie występują wilgoć, deszcz, śnieg i zabrudzenia.
Co oznacza droga upływu izolatora?
Droga upływu to najkrótsza droga po powierzchni izolatora między częściami o różnych potencjałach. Im trudniejsze warunki środowiskowe, tym większa droga upływu jest wymagana.
Jak rozpoznać na rysunku stronę izolatora przeznaczoną na zewnątrz?
Strona zewnętrzna zwykle ma bardziej rozbudowane klosze lub żebra, które lepiej chronią przed przeskokiem i prądami upływu w warunkach atmosferycznych.
Czym różnią się warunki pracy izolatora wewnątrz i na zewnątrz budynku?
Wewnątrz izolator pracuje zwykle w suchszych i bardziej stabilnych warunkach. Na zewnątrz jest narażony na opady, zabrudzenia, zmiany temperatury i promieniowanie UV.
Dlaczego nie można dowolnie zamienić stron izolatora przepustowego?
Ponieważ każda strona może być przystosowana do innych warunków środowiskowych. Zamiana stron mogłaby zmniejszyć bezpieczeństwo izolacji i zwiększyć ryzyko przeskoku elektrycznego.
Jak obliczyć koszt regeneracji oprawy trójświetlówkowej?
Należy zsumować ceny wszystkich wymienianych części oraz koszt robocizny regeneracyjnej. Dla trzech świetlówek i trzech zapłonników mnoży się ceny jednostkowe przez 3.
Jak obliczyć koszt wymiany całej oprawy oświetleniowej?
Do ceny kompletnej oprawy należy doliczyć koszt demontażu starej i montażu nowej oprawy. Jeśli oprawa jest kompletna ze świetlówkami, nie dolicza się osobno świetlówek.
Dlaczego w tym zadaniu nie dolicza się podatku VAT?
W treści podano, że wszystkie ceny zawierają VAT. Oznacza to, że wartości z tabeli są cenami brutto i można je bezpośrednio sumować.
Ile elementów należy policzyć w oprawie trójświetlówkowej przy wymianie wszystkich świetlówek i zapłonników?
Należy policzyć trzy świetlówki i trzy zapłonniki. Przedrostek „trój-” oznacza trzy źródła światła w jednej oprawie.
Jak wyznaczyć, o ile jeden koszt jest niższy od drugiego?
Należy od większego kosztu odjąć mniejszy. W tym zadaniu od kosztu wymiany całej oprawy odejmuje się koszt regeneracji.
Jaki jest koszt regeneracji w podanym zadaniu?
Koszt regeneracji wynosi: 3 × 8 zł + 3 × 5 zł + 20 zł + 35 zł = 94 zł.
Jaki jest koszt wymiany całej oprawy w podanym zadaniu?
Koszt wymiany wynosi: 150 zł za kompletną oprawę + 25 zł za demontaż i montaż = 175 zł.
Skąd wynika poprawna odpowiedź 81 zł?
Różnica kosztów wynosi 175 zł − 94 zł = 81 zł. O tyle regeneracja jest tańsza od wymiany całej oprawy.
Dlaczego samo wyłączenie napięcia nie wystarcza do rozpoczęcia naprawy linii?
Bo może dojść do pomyłki, zasilania zwrotnego albo indukowania napięcia z sąsiednich linii. Przed pracą trzeba potwierdzić brak napięcia w miejscu pracy.
Co oznacza sprawdzenie braku napięcia?
To pomiar lub kontrola wykonana odpowiednim wskaźnikiem napięcia, potwierdzająca, że przewody nie są pod napięciem. Wykonuje się ją przed dotknięciem lub uziemieniem przewodów.
Jakie są podstawowe zasady pracy bez napięcia?
Należy wyłączyć napięcie, zabezpieczyć przed ponownym załączeniem, sprawdzić brak napięcia, uziemić i zewrzeć przewody oraz osłonić części sąsiednie pozostające pod napięciem.
Dlaczego w linii trójfazowej uziemia się wszystkie przewody fazowe?
Ponieważ napięcie może pojawić się na dowolnej fazie. Uziemienie tylko uszkodzonego przewodu nie zapewnia bezpieczeństwa pracownikom.
Czym grozi rozpoczęcie pracy przy linii bez sprawdzenia braku napięcia?
Grozi porażeniem prądem, łukiem elektrycznym, poparzeniem lub śmiercią. W sieci 15 kV skutki błędu mogą być szczególnie ciężkie.
Kiedy zakłada się uziemiacze przenośne?
Po wyłączeniu zasilania, zabezpieczeniu przed ponownym załączeniem i sprawdzeniu braku napięcia. Dopiero wtedy można bezpiecznie uziemić przewody.
Dlaczego odłącznik nie powinien być traktowany jako jedyny środek bezpieczeństwa?
Odłącznik służy do stworzenia widocznej przerwy izolacyjnej, ale nie potwierdza sam braku napięcia w miejscu pracy. Konieczna jest kontrola wskaźnikiem napięcia.
Dlaczego uszkodzonego UPS-a nie wolno wyrzucać do zwykłego śmietnika?
UPS jest zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym oraz zawiera akumulator. Może zawierać substancje niebezpieczne dla środowiska i zdrowia.
Jakie elementy UPS-a mogą być niebezpieczne podczas niewłaściwej utylizacji?
Największe zagrożenie stanowią akumulatory, elektrolit, elementy elektroniczne oraz kondensatory. Mogą one powodować skażenie środowiska lub zagrożenie chemiczne.
Co należy zrobić z UPS-em, który nie nadaje się do naprawy?
Należy przekazać go do odpowiedniego punktu zbiórki lub firmy zajmującej się utylizacją elektroodpadów. Nie wolno usuwać go razem z odpadami komunalnymi.
Czy samodzielny demontaż UPS-a przed wyrzuceniem jest właściwym postępowaniem?
Nie. Samodzielny demontaż może być niebezpieczny ze względu na akumulator, elektrolit i elementy elektryczne, dlatego urządzenie powinno trafić do wyspecjalizowanego podmiotu.
Czym są elektroodpady w kontekście urządzeń elektrycznych?
Elektroodpady to zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, który wymaga selektywnej zbiórki oraz specjalistycznego przetwarzania. UPS należy do tej grupy odpadów.
Dlaczego przypadkowy skup złomu nie zawsze jest właściwym miejscem oddania UPS-a?
Skup złomu może nie mieć uprawnień do przetwarzania elektroodpadów i akumulatorów. UPS powinien trafić do podmiotu uprawnionego do utylizacji tego typu sprzętu.
Dlaczego urządzenie I klasy ochronności wymaga przewodu ochronnego PE?
Ponieważ ochrona polega na połączeniu dostępnych części przewodzących z przewodem ochronnym. W razie uszkodzenia izolacji prąd uszkodzeniowy odpływa przez PE, co umożliwia zadziałanie zabezpieczenia.
Co może się stać, gdy metalowa obudowa urządzenia nie jest połączona z PE?
W przypadku przebicia izolacji obudowa może znaleźć się pod napięciem. Dotknięcie jej przez człowieka może spowodować porażenie prądem.
Czy podłączenie urządzenia I klasy do gniazda bez kołka musi od razu uszkodzić urządzenie?
Nie. Urządzenie może pracować poprawnie, ale traci podstawowy element ochrony przeciwporażeniowej.
Jaka jest rola kołka ochronnego w gnieździe wtyczkowym?
Kołek ochronny łączy styk ochronny wtyczki z przewodem PE instalacji. Dzięki temu obudowa urządzenia I klasy jest połączona z układem ochronnym.
Dlaczego brak kołka ochronnego nie oznacza automatycznie zwarcia doziemnego?
Samo podłączenie urządzenia do gniazda bez PE nie tworzy zwarcia. Zwarcie lub przebicie może wystąpić dopiero przy uszkodzeniu izolacji lub elementów urządzenia.
Czym różni się urządzenie I klasy ochronności od urządzenia II klasy?
Urządzenie I klasy wymaga przewodu ochronnego PE. Urządzenie II klasy ma izolację podwójną lub wzmocnioną i nie wymaga styku ochronnego.
Jakie zabezpieczenia mogą zadziałać przy uszkodzeniu izolacji w urządzeniu I klasy?
Może zadziałać zabezpieczenie nadprądowe lub wyłącznik różnicowoprądowy. Warunkiem skuteczności jest prawidłowe połączenie części przewodzących z przewodem ochronnym.
Dlaczego lampa do oświetlenia miejscowego jest potrzebna przy naprawie prostownika?
Naprawa prostownika wymaga oględzin małych elementów, połączeń lutowanych i oznaczeń na płytce. Dobre oświetlenie zmniejsza ryzyko pomyłek i poprawia dokładność pracy.
Po co stosuje się wyciąg wywiewny na stanowisku napraw elektronicznych?
Wyciąg usuwa szkodliwe opary powstające podczas lutowania, podgrzewania topników lub czyszczenia elementów. Chroni drogi oddechowe pracownika.
Kiedy suwnica jest potrzebna na stanowisku pracy montera?
Suwnica jest potrzebna przy przemieszczaniu ciężkich urządzeń, np. dużych silników, transformatorów lub maszyn. Nie jest uzasadniona przy naprawie małego prostownika o prądzie 2 A.
Co oznacza prąd znamionowy prostownika?
Prąd znamionowy to wartość prądu, z jaką prostownik może pracować w normalnych warunkach bez przeciążenia. Wartość 2 A wskazuje na urządzenie małej mocy.
Dlaczego ergonomiczne krzesło może być elementem wyposażenia stanowiska naprawczego?
Naprawy elektroniczne często wykonuje się w pozycji siedzącej i wymagają precyzji. Ergonomiczne krzesło ogranicza zmęczenie i poprawia komfort pracy.
Jakie przyrządy pomiarowe są typowo potrzebne przy naprawie prostownika?
Najczęściej używa się multimetru, omomierza, amperomierza oraz zasilacza lub transformatora separacyjnego. Służą do sprawdzania diod, napięć, ciągłości połączeń i poboru prądu.
Dlaczego przerwanie przewodu PEN w układzie TN-C jest niebezpieczne?
Ponieważ PEN pełni jednocześnie funkcję przewodu ochronnego i neutralnego. Po jego przerwaniu obudowy urządzeń połączone z PEN mogą znaleźć się pod napięciem.
Dlaczego napięcie może pojawić się także na obudowie urządzenia niezałączonego?
Wyłącznik zwykle rozłącza tylko tor fazowy, a obudowa nadal pozostaje połączona z przewodem PEN. Jeśli PEN uzyska potencjał fazowy, napięcie pojawi się również na tej obudowie.
Czy przerwanie przewodu PEN musi spowodować zadziałanie zabezpieczenia nadmiarowo-prądowego?
Nie. Przerwanie PEN nie musi powodować zwarcia ani nadmiernego prądu, dlatego bezpiecznik lub wyłącznik nadprądowy może nie zadziałać.
Jaką funkcję pełni przewód PEN w układzie TN-C?
Przewód PEN łączy funkcję przewodu neutralnego N oraz ochronnego PE. Przewodzi prąd roboczy i jednocześnie łączy obudowy urządzeń z punktem neutralnym sieci.
Co oznacza pojawienie się napięcia dotykowego na obudowie urządzenia?
Oznacza to, że między obudową a ziemią lub innym dostępnym elementem może wystąpić napięcie niebezpieczne dla człowieka. Dotknięcie takiej obudowy grozi porażeniem.
Dlaczego w analizowanym schemacie napięcie pojawia się na obudowie urządzenia 2 i 3, a nie urządzenia 1?
Urządzenia 2 i 3 znajdują się za miejscem przerwania przewodu PEN. Urządzenie 1 jest po stronie zasilania przed przerwą, więc jego połączenie z PEN pozostaje zachowane.
Jaki wpływ ma załączenie jednego odbiornika za przerwanym przewodem PEN?
Załączony odbiornik może połączyć przewód fazowy z odciętym fragmentem PEN przez swoją impedancję. Wtedy obudowy urządzeń podłączonych do tego fragmentu PEN mogą znaleźć się pod napięciem.
Dlaczego podczas czynności łączeniowych w rozdzielnicy 15 kV stosuje się rękawice dielektryczne?
Rękawice dielektryczne chronią przed przepływem prądu przez ciało pracownika. Muszą być przeznaczone do pracy przy urządzeniach elektrycznych i mieć aktualny atest.
Czym różnią się rękawice gumowe od rękawic dielektrycznych?
Zwykłe rękawice gumowe nie muszą mieć wymaganej wytrzymałości elektrycznej. Rękawice dielektryczne są badane i dopuszczone do ochrony przed porażeniem prądem.
Po co stosuje się obuwie dielektryczne przy obsłudze urządzeń średniego napięcia?
Obuwie dielektryczne izoluje pracownika od podłoża i zmniejsza ryzyko zamknięcia obwodu prądu przez ciało. Jest szczególnie ważne przy pracy w rozdzielnicach SN.
Dlaczego przy czynnościach łączeniowych używa się także okularów ochronnych?
Okulary chronią oczy przed skutkami łuku elektrycznego, odpryskami, rozgrzanymi cząstkami i nagłym błyskiem. Są elementem ochrony osobistej przy obsłudze aparatury łączeniowej.
Co oznacza, że sprzęt ochronny jest atestowany?
Oznacza to, że sprzęt przeszedł wymagane badania i jest dopuszczony do użytkowania w określonych warunkach. W praktyce należy sprawdzić jego oznaczenia, stan techniczny i ważność badań.
Dlaczego odłącznikiem nie powinno się przerywać prądów roboczych?
Odłącznik służy głównie do tworzenia widocznej przerwy izolacyjnej, a nie do wyłączania obciążenia. Przerywanie prądu roboczego może spowodować niebezpieczny łuk elektryczny.
Jakie zagrożenia występują podczas obsługi rozdzielnicy średniego napięcia?
Najważniejsze zagrożenia to porażenie prądem, łuk elektryczny, poparzenia, uszkodzenie wzroku i skutki zwarcia. Dlatego wymagane są procedury łączeniowe oraz odpowiednie środki ochrony indywidualnej.