Pytania pomocnicze - ELE.01

Ponieważ uzwojenia są osadzone wewnątrz pakietu rdzenia. Bez rozebrania rdzenia nie można swobodnie wyjąć karkasu z uzwojeniami.

W transformatorze płaszczowym rdzeń obejmuje uzwojenia, a w rdzeniowym uzwojenia są zwykle rozmieszczone na kolumnach rdzenia. Różni się więc układ rdzenia względem uzwojeń.

Karkas stanowi izolacyjny szkielet, na którym nawinięte są uzwojenia. Ułatwia zachowanie kształtu uzwojeń i ich izolację od rdzenia.

Izolacja znajduje się na uzwojeniach, do których najpierw trzeba uzyskać dostęp. W transformatorze płaszczowym dostęp ten uzyskuje się po rozmontowaniu rdzenia.

Najczęściej z cienkich blach elektrotechnicznych izolowanych między sobą. Taka budowa ogranicza straty od prądów wirowych.

Aby po naprawie poprawnie odtworzyć połączenia uzwojeń. Zmniejsza to ryzyko błędnego podłączenia transformatora.

Nowa szczotka ma zwykle płaską lub niedopasowaną powierzchnię, a komutator jest cylindryczny. Dopasowanie promienia zwiększa powierzchnię styku, zmniejsza iskrzenie i nagrzewanie.

Docieranie polega na uzyskaniu takiego kształtu powierzchni szczotki, aby przylegała do komutatora możliwie całą powierzchnią roboczą. Wykonuje się je mechanicznie lub przez kontrolowaną pracę silnika przy odpowiednich warunkach.

Może wystąpić nadmierne iskrzenie, przegrzewanie szczotek i komutatora, szybsze zużycie elementów oraz niestabilna praca silnika.

Nie. Szczotek grafitowych nie smaruje się, ponieważ smar pogarsza przewodzenie prądu, zanieczyszcza komutator i może zwiększyć iskrzenie.

Sprężyny zapewniają odpowiedni docisk szczotek do komutatora. Zbyt mały docisk powoduje iskrzenie, a zbyt duży przyspiesza zużycie szczotek i komutatora.

Komutator jest powierzchnią współpracującą ze szczotkami, więc jego zabrudzenie, nierówności lub nadpalenia pogarszają kontakt elektryczny. Przed uruchomieniem należy ocenić jego stan i w razie potrzeby oczyścić lub naprawić.

Oznacza brak ciągłości obwodu, czyli przerwę w uzwojeniu lub w połączeniu pomiarowym. W sprawnym uzwojeniu miernik powinien wskazać skończoną wartość rezystancji.

Typowo uzwojenia są wyprowadzone parami: U1-U2, V1-V2 oraz W1-W2. Każda para odpowiada jednej fazie uzwojenia stojana.

Są to zaciski należące do różnych uzwojeń, więc przy rozłączonych mostkach na tabliczce zaciskowej nie powinno być między nimi ciągłości. Taki wynik sam w sobie nie oznacza uszkodzenia.

Przerwa daje rezystancję nieskończoną lub bardzo dużą. Zwarcie daje rezystancję bardzo małą albo wyraźnie niższą niż w pozostałych, sprawnych uzwojeniach.

Uzwojenia fazowe są wykonane podobnie, więc ich rezystancje powinny być prawie jednakowe. Duża różnica może świadczyć o uszkodzeniu, złym połączeniu lub błędzie pomiaru.

Wskazuje przerwę w uzwojeniu fazy V. Oznacza to brak ciągłości elektrycznej między początkiem i końcem tego uzwojenia.

Silnik należy odłączyć od zasilania, zabezpieczyć przed przypadkowym załączeniem i usunąć mostki z tabliczki zaciskowej. Dopiero wtedy mierzy się rezystancję poszczególnych uzwojeń.

Sprawdza się głównie elementy zużywające się i widoczne: szczotki, komutator, obsady szczotkowe oraz przewody doprowadzające prąd do szczotek. Celem jest wykrycie zużycia mechanicznego, zabrudzeń i uszkodzeń połączeń.

Szczotki zużywają się podczas pracy, ponieważ ślizgają się po komutatorze. Nadmiernie zużyte szczotki mogą powodować iskrzenie, spadek mocy, przerwy w pracy lub uszkodzenie komutatora.

Brud, pył ze szczotek lub przypalenia na komutatorze pogarszają kontakt elektryczny. Może to prowadzić do iskrzenia, nagrzewania i nierównej pracy silnika.

Objawami są nadmierne iskrzenie, nierówna praca silnika, zapach spalenizny, spadek obrotów, hałas oraz widoczne przypalenia na komutatorze.

Uszkodzony, nadpalony lub poluzowany przewód może powodować przerwy w zasilaniu wirnika. Skutkuje to niestabilną pracą silnika albo całkowitym brakiem rozruchu.

W przeglądzie eksploatacyjnym silnika AGD kontroluje się przede wszystkim elementy dostępne i narażone na zużycie. Pomiar rezystancji izolacji uzwojenia wirnika jest badaniem diagnostycznym wykonywanym w szczególnych przypadkach, a nie standardową czynnością oględzinową.

Przegląd obejmuje oględziny, czyszczenie i kontrolę typowych elementów eksploatacyjnych. Diagnostyka szczegółowa obejmuje pomiary elektryczne, np. rezystancji uzwojeń lub rezystancji izolacji.

Zbyt niskie napięcie cewki może spowodować jej uszkodzenie, a zbyt wysokie może uniemożliwić poprawne zadziałanie stycznika. Dlatego cewkę dobiera się do napięcia obwodu sterowania.

Oznacza napięcie przemienne o wartości znamionowej 230 V. W takim układzie cewka stycznika powinna być przeznaczona do pracy przy 230 V AC.

Cewka po zasileniu wytwarza pole magnetyczne, które powoduje zamknięcie styków stycznika. Dzięki temu obwód sterowania załącza obwód mocy silnika.

Przycisk START służy do załączenia stycznika, a STOP do przerwania obwodu cewki i wyłączenia stycznika. Umożliwiają ręczne sterowanie pracą silnika.

To styk pomocniczy stycznika połączony równolegle do przycisku START. Po zadziałaniu stycznika podtrzymuje zasilanie cewki mimo puszczenia przycisku START.

Kolor żółto-zielony jest zarezerwowany dla przewodu ochronnego PE. Nie należy go stosować jako zwykłego przewodu sterowniczego lub fazowego.

Nie zawsze. Rodzaj końcówki zależy od typu zacisku i dokumentacji montażowej; mogą być stosowane np. tulejki, końcówki widełkowe, oczkowe albo przewody bez specjalnej końcówki.

Nieprawidłowy kierunek obrotów może uszkodzić napędzaną maszynę, pompę, wentylator lub przekładnię. Sprawdzenie pozwala potwierdzić poprawność podłączenia silnika do zasilania.

W silniku trójfazowym kierunek obrotów zmienia się przez zamianę miejscami dowolnych dwóch przewodów fazowych. Powoduje to zmianę kolejności faz zasilających stojan.

Kolejność faz decyduje o kierunku wirującego pola magnetycznego w stojanie. To pole wymusza kierunek obrotów wirnika.

Nie. Temperatura stojana jest zwykle kontrolowana podczas pracy lub diagnostyki nagrzewania, a nie jako pierwsza czynność sprawdzająca po montażu.

Pomiar prędkości wykonuje się wtedy, gdy trzeba sprawdzić parametry pracy silnika lub układu napędowego. Nie jest to jednak podstawowe sprawdzenie poprawności montażu.

Tak, asymetria napięć może powodować nierównomierne prądy fazowe i przegrzewanie silnika. W tym pytaniu nie jest to jednak czynność najbardziej typowa bezpośrednio po montażu.

Należy wykonać krótki rozruch próbny przy zachowaniu zasad BHP i upewnić się, że napędzana maszyna może bezpiecznie wykonać ruch. W razie złego kierunku należy odłączyć zasilanie i skorygować połączenia.

Ponieważ przez zmianę prądu wzbudzenia może regulować pobór lub oddawanie mocy biernej. Przy przewzbudzeniu może zachowywać się jak odbiornik pojemnościowy i kompensować moc bierną indukcyjną.

Silnik synchroniczny pracuje z prędkością równą prędkości pola wirującego, czyli bez poślizgu. Silnik asynchroniczny musi mieć poślizg, aby wytworzyć moment elektromagnetyczny.

Zmiana prądu wzbudzenia wpływa na charakter mocy biernej. Silnik może pobierać moc bierną, pracować przy cos φ bliskim 1 albo oddawać moc bierną do sieci.

Silniki indukcyjne potrzebują prądu magnesującego do wytworzenia pola magnetycznego. Ten prąd ma charakter bierny indukcyjny, co obniża współczynnik mocy.

Przewzbudzenie oznacza zwiększenie prądu wzbudzenia ponad wartość odpowiadającą pracy przy cos φ równym około 1. W takim stanie silnik może oddawać moc bierną pojemnościową do sieci.

Zmniejsza się prąd pobierany z sieci przy tej samej mocy czynnej. Ogranicza to straty energii, spadki napięcia i obciążenie przewodów oraz transformatorów.

Silniki asynchroniczne najczęściej pobierają moc bierną indukcyjną i nie umożliwiają swobodnej regulacji współczynnika mocy przez wzbudzenie. Taką możliwość mają silniki synchroniczne.

Stosuje się wzór P = √3 · U · I · cosφ. Napięcie U to napięcie międzyfazowe, a I to prąd przewodowy.

W przypadku silnika oznacza zwykle moc mechaniczną oddawaną na wale przy pracy znamionowej. Nie jest to moc elektryczna pobierana z sieci.

Współczynnik √3 wynika z zależności między wielkościami fazowymi i międzyfazowymi w symetrycznym układzie trójfazowym.

Cosφ pozwala obliczyć moc czynną z mocy pozornej. Im mniejszy cosφ, tym większa część prądu związana jest z mocą bierną, a nie z użyteczną pracą.

Część energii jest tracona w postaci ciepła, strat w uzwojeniach, strat w rdzeniu, tarcia i wentylacji. Dlatego moc mechaniczna na wale jest mniejsza od mocy pobranej z sieci.

Należy pomnożyć wartość przez 100%. Na przykład η = 0,785 odpowiada sprawności 78,5%.

Częstym błędem jest pominięcie czynnika √3 lub współczynnika cosφ. Prowadzi to do wybrania błędnej odpowiedzi.

Ponieważ napięcia znamionowe transformatora trójfazowego są zwykle napięciami międzyprzewodowymi. Przekładnię zwojową liczy się ze stosunku napięć fazowych uzwojeń.

W połączeniu w gwiazdę napięcie fazowe jest √3 razy mniejsze od napięcia międzyprzewodowego: Uf = U/√3.

W połączeniu w trójkąt napięcie fazowe jest równe napięciu międzyprzewodowemu: Uf = U.

Litera D oznacza uzwojenie górnego napięcia połączone w trójkąt, litera y uzwojenie dolnego napięcia połączone w gwiazdę. Liczba 5 oznacza grupę godzinową, czyli przesunięcie fazowe.

Nie. Liczba grupy godzinowej określa przesunięcie fazowe między napięciami, ale nie zmienia wartości przekładni zwojowej.

Dla strony D napięcie fazowe jest równe międzyprzewodowemu, a dla strony y napięcie fazowe wynosi U/√3. Następnie liczy się n = U1f/U2f.

Wynik 3,478 pochodzi z prostego dzielenia 400/115, czyli ze stosunku napięć międzyprzewodowych. Nie uwzględnia on połączenia uzwojenia wtórnego w gwiazdę.

Oznacza wyłącznik różnicowoprądowy o prądzie znamionowym 40 A oraz znamionowym prądzie różnicowym zadziałania 0,03 A, czyli 30 mA.

Prąd znamionowy to maksymalny prąd roboczy, który wyłącznik może przewodzić w normalnych warunkach pracy bez uszkodzenia. W oznaczeniu RCD40 wartość 40 oznacza 40 A.

Jest to wartość różnicy prądów między przewodem fazowym a neutralnym, przy której wyłącznik odłącza obwód. Dla 0,03 A oznacza to 30 mA.

Prąd różnicowy 30 mA jest typową wartością stosowaną do ochrony ludzi przed porażeniem prądem. Wyłącznik powinien szybko odłączyć zasilanie przy wykryciu upływu prądu.

Nie. W tym oznaczeniu liczba 40 oznacza prąd znamionowy w amperach, a nie napięcie. Napięcie znamionowe RCD podawane jest osobno, np. 230 V lub 400 V.

1 A to 1000 mA, więc 0,03 A = 30 mA. Taka wartość jest często spotykana w wyłącznikach różnicowoprądowych stosowanych w instalacjach domowych.