Pytania pomocnicze - ELE.01

Najczęściej po kilku izolowanych żyłach umieszczonych we wspólnej powłoce zewnętrznej. Widoczne mogą być także warstwy izolacji, wypełnienia i ochrony mechanicznej.

Kabel ma zwykle bardziej rozbudowaną ochronę mechaniczną i środowiskową. Może być układany np. w ziemi lub kanałach kablowych, gdzie zwykły przewód instalacyjny nie zawsze może pracować.

Chroni żyły i ich izolację przed wilgocią, uszkodzeniami mechanicznymi oraz wpływem środowiska. Jest wspólną osłoną całego kabla.

Żyły sektorowe mają kształt zbliżony do wycinka koła. Pozwala to lepiej wypełnić przekrój kabla i zmniejszyć jego średnicę zewnętrzną.

Przewód oponowy jest zwykle elastyczny i przeznaczony do zasilania urządzeń ruchomych lub przenośnych. Kabel energetyczny jest częściej stosowany w stałych liniach zasilających.

Przewód szynowy jest sztywnym elementem przewodzącym, zwykle pojedynczym profilem metalowym. Na rysunku widać wielożyłową konstrukcję z izolacją i powłoką, typową dla kabla.

W przyłączach, liniach kablowych, zasilaniu rozdzielnic, maszyn i odbiorników dużej mocy. Mogą pracować w instalacjach niskiego lub średniego napięcia.

Praca nawrotna oznacza możliwość pracy silnika w obu kierunkach obrotów. Uzyskuje się ją przez zmianę kierunku prądu w tworniku albo w uzwojeniu wzbudzenia.

Należy odwrócić biegunowość zasilania twornika lub uzwojenia wzbudzenia. Odwrócenie obu obwodów jednocześnie nie zmieni kierunku obrotów.

Rozruch gwiazda-trójkąt dotyczy trójfazowych silników indukcyjnych prądu przemiennego. Silnik prądu stałego nie ma uzwojeń połączonych w gwiazdę i trójkąt w takim znaczeniu.

Prostownik zamienia napięcie przemienne na napięcie stałe potrzebne do zasilania silnika DC. Prostownik sterowany może dodatkowo regulować wartość napięcia wyjściowego.

Obwód twornika przewodzi prąd wytwarzający moment napędowy. Obwód wzbudzenia wytwarza pole magnetyczne, z którym oddziałuje twornik.

Zmiana rezystancji dotyczy zwykle ograniczania prądu rozruchowego lub regulacji. Na schemacie nawrotnym kluczowe jest przełączanie biegunowości obwodu, a nie dołączanie rezystorów.

Przekładnik prądowy zmniejsza dużą wartość prądu pierwotnego do mniejszej, bezpiecznej wartości wtórnej, np. 5 A lub 1 A. Dzięki temu można mierzyć duże prądy zwykłymi miernikami.

Bezpośredni pomiar dużych prądów wymagałby miernika i przewodów o dużej obciążalności prądowej. Przekładnik prądowy umożliwia bezpieczny i wygodny pomiar po stronie wtórnej.

Uzwojenie pierwotne przekładnika prądowego włącza się szeregowo z obwodem, w którym płynie mierzony prąd. Do uzwojenia wtórnego podłącza się amperomierz, licznik energii lub przekaźnik zabezpieczeniowy.

Oznaczenie 100/5 A oznacza, że przy prądzie pierwotnym 100 A po stronie wtórnej płynie prąd 5 A. Przekładnia pozwala przeliczyć wskazanie miernika na rzeczywistą wartość prądu.

Nie. Przekładnik prądowy nie jest urządzeniem do ograniczania zwarć, lecz elementem pomiarowym lub zabezpieczeniowym. Do ograniczania skutków zwarć stosuje się m.in. bezpieczniki i wyłączniki nadprądowe.

Praca przekładnika prądowego z otwartym obwodem wtórnym może spowodować powstanie niebezpiecznie wysokiego napięcia. Grozi to porażeniem oraz uszkodzeniem izolacji przekładnika.

Stosuje się je w rozdzielnicach, układach pomiaru energii, zabezpieczeniach silników, transformatorów i linii elektroenergetycznych. Umożliwiają pomiar i kontrolę dużych prądów roboczych.

Samo uzwojenie główne zasilane jedną fazą nie wytwarza skutecznego pola wirującego potrzebnego do startu. Uzwojenie pomocnicze z kondensatorem tworzy przesunięcie fazowe i umożliwia powstanie momentu rozruchowego.

Odłączenie następuje po rozpędzeniu silnika do prędkości zbliżonej do znamionowej. Wtedy obwód rozruchowy nie jest już potrzebny.

Kondensator rozruchowy i uzwojenie pomocnicze będą pracować zbyt długo. Może to spowodować ich przegrzanie i uszkodzenie.

Silnik może nie ruszyć, tylko buczeć i pobierać zwiększony prąd. Brak uzwojenia pomocniczego oznacza brak odpowiedniego momentu rozruchowego.

Nie. Od zabezpieczenia przed zwarciem stosuje się bezpieczniki, wyłączniki nadprądowe lub inne zabezpieczenia zwarciowe. Wyłącznik odśrodkowy służy do odłączenia obwodu rozruchowego.

Kondensator rozruchowy pracuje tylko krótko podczas startu i ma zwykle większą pojemność. Kondensator pracy może pozostawać w obwodzie podczas normalnej pracy silnika.

Nie. Prędkość znamionowa zależy głównie od częstotliwości zasilania, liczby biegunów i poślizgu. Wyłącznik odśrodkowy jedynie przełącza obwód rozruchowy.

Zwykle zmienia się kierunek przez zamianę końców jednego z uzwojeń, najczęściej pomocniczego, względem uzwojenia głównego. Powoduje to zmianę kierunku pola rozruchowego.

Przekaźnik termiczny zabezpiecza silnik przed przeciążeniem, czyli zbyt dużym prądem płynącym przez dłuższy czas. Po zadziałaniu rozłącza obwód sterowania stycznika.

Przeciążenie to wzrost prądu ponad wartość znamionową przez pewien czas, np. z powodu zbyt dużego obciążenia mechanicznego. Zwarcie powoduje gwałtowny, bardzo duży prąd i wymaga szybkiego zabezpieczenia zwarciowego.

Bezpieczniki i wyłączniki nadprądowe służą głównie do ochrony przed zwarciami i dużymi prądami. Przekaźnik termiczny lepiej reaguje na długotrwałe przeciążenie silnika.

Tor prądowy przekaźnika termicznego znajduje się w obwodzie zasilania silnika, a jego styk pomocniczy rozwierny jest włączony w obwód cewki stycznika. Po przeciążeniu styk rozwiera obwód sterowania i stycznik odłącza silnik.

Oznaczenia zaczynające się od F zwykle dotyczą elementów zabezpieczających. F1-F3 mogą oznaczać bezpieczniki w torach fazowych, a F5 przekaźnik przeciążeniowy/termiczny silnika.

Prąd nastawia się zgodnie z prądem znamionowym silnika podanym na tabliczce znamionowej. Zbyt wysoka nastawa może nie ochronić silnika, a zbyt niska powoduje niepotrzebne wyłączenia.

Bezpośrednie uderzanie może uszkodzić bieżnie, elementy toczne lub koszyk łożyska. Dlatego stosuje się tuleję, pobijak albo odpowiednią nasadkę.

Ściągacz do łożysk służy głównie do demontażu, czyli zdejmowania łożyska z wału lub z gniazda. Nie jest typowym narzędziem do montażu łożysk.

Łożyska podpierają wał wirnika i umożliwiają jego swobodny obrót. Ich uszkodzenie może powodować hałas, drgania i przegrzewanie silnika.

Podczas montażu łożyska na wale siłę należy przykładać do pierścienia wewnętrznego. Chroni to elementy toczne przed przenoszeniem nadmiernych obciążeń.

Typowe objawy to zwiększony hałas, drgania, nierówna praca, wzrost temperatury obudowy oraz wyczuwalny luz na wale.

Wkrętak działa punktowo i łatwo powoduje uszkodzenie łożyska lub gniazda. Nie zapewnia równomiernego osadzenia łożyska.

Po tym, że uzwojenie twornika A1-A2 i uzwojenie wzbudzenia F1-F2 mają oddzielne obwody zasilania. Uzwojenie wzbudzenia nie jest połączone ani szeregowo, ani równolegle z twornikiem.

Uzwojenie twornika jest najczęściej oznaczane zaciskami A1 i A2. To przez ten obwód płynie główny prąd roboczy silnika.

Zaciski F1 i F2 oznaczają uzwojenie wzbudzenia obcego. W silniku obcowzbudnym jest ono zasilane z osobnego źródła napięcia stałego.

W silniku obcowzbudnym uzwojenie wzbudzenia ma osobne źródło zasilania. W silniku bocznikowym uzwojenie wzbudzenia jest połączone równolegle z twornikiem.

W silniku szeregowym uzwojenie wzbudzenia jest połączone szeregowo z twornikiem. W silniku obcowzbudnym te dwa obwody są od siebie elektrycznie niezależne.

Pozwala niezależnie regulować strumień magnetyczny maszyny. Dzięki temu można łatwiej sterować prędkością i charakterystyką pracy silnika.

Należy zmienić kierunek prądu w tworniku albo w uzwojeniu wzbudzenia, ale nie w obu jednocześnie. Odwrócenie obu prądów naraz nie zmieni kierunku obrotów.

Litera Y oznacza połączenie uzwojenia górnego napięcia w gwiazdę. Litera z oznacza połączenie uzwojenia dolnego napięcia w zygzak.

W połączeniu gwiazda po jednym końcu trzech uzwojeń łączy się we wspólny punkt neutralny. Pozostałe końce są wyprowadzone jako zaciski fazowe.

Połączenie zygzak ma uzwojenia fazowe podzielone na części oraz połączenia krzyżowe między częściami uzwojeń różnych faz. Nie jest to proste połączenie trzech końców w jeden punkt jak w gwieździe.

Wielka litera oznacza sposób połączenia uzwojenia górnego napięcia, np. Y lub D. Mała litera oznacza sposób połączenia uzwojenia dolnego napięcia, np. y, d lub z.

Połączenie Y to gwiazda, w której końce uzwojeń łączą się w punkt wspólny. Połączenie D to trójkąt, w którym uzwojenia tworzą zamknięty obwód.

Połączenie zygzak umożliwia uzyskanie punktu neutralnego i poprawia pracę transformatora przy niesymetrycznym obciążeniu. Może też ograniczać wpływ składowej zerowej.

Szyna TH 35 służy do mocowania aparatów modułowych, takich jak wyłączniki różnicowoprądowe, wyłączniki nadprądowe czy styczniki modułowe. Umożliwia szybki i uporządkowany montaż w rozdzielnicy.

Wkrętak płaski pozwala odciągnąć lub zwolnić zatrzask mocujący aparat do szyny. Jest to typowy sposób montażu i demontażu aparatów modułowych.

Wyłącznik różnicowoprądowy to aparat ochronny, który wyłącza obwód, gdy wykryje prąd różnicowy, np. wskutek uszkodzenia izolacji lub porażenia człowieka. Stosuje się go w ochronie przeciwporażeniowej i przeciwpożarowej.

Szczypce boczne służą głównie do cięcia przewodów. Nie są przeznaczone do obsługi zatrzasków montażowych aparatów modułowych.

Aparat powinien być stabilnie zatrzaśnięty i nie powinien się luźno przesuwać ani odchylać od szyny. Po montażu należy też sprawdzić poprawność podłączenia przewodów.

Prace należy wykonywać po odłączeniu napięcia i sprawdzeniu jego braku odpowiednim wskaźnikiem. Należy używać narzędzi izolowanych i postępować zgodnie z dokumentacją techniczną.

Przy tak dużym prądzie nawet niewielki spadek napięcia na diodzie powoduje dużą moc strat. Radiator odprowadza ciepło i chroni diodę przed przegrzaniem.

Guma słabo przewodzi ciepło, więc utrudnia chłodzenie diody. Przy dużym prądzie doprowadziłoby to do przegrzania elementu.

Połączenia lutowane mogą się nagrzewać i tracić wytrzymałość mechaniczną. Przy dużych prądach stosuje się połączenia śrubowe, przewody z końcówkami lub szyny prądowe.

Typowy trójfazowy mostek prostowniczy niesterowany składa się z sześciu diod mocy.

Najważniejsze są: prąd znamionowy, dopuszczalne napięcie wsteczne, prąd przeciążeniowy, spadek napięcia w kierunku przewodzenia oraz warunki chłodzenia.

Od mocy strat w diodzie, temperatury otoczenia, dopuszczalnej temperatury złącza, rezystancji cieplnej radiatora i sposobu chłodzenia.

Może dojść do przegrzania złącza, uszkodzenia diody, zwarcia, przerwy w obwodzie lub zagrożenia pożarowego.

Stosuje się ją wtedy, gdy obudowa diody jest elektrycznie połączona z jedną z elektrod, a radiator nie może znaleźć się pod tym potencjałem.