Przejdź do głównej treści
  1. Strona główna
  2. Słownik
  3. ELE.01
  4. Pytania pomocnicze

Pytania pomocnicze - ELE.01

Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 3927. Strona 47 z 61.

Po czym rozpoznać szczypce tnące boczne?

Mają krótkie, ostre i skośnie ustawione krawędzie tnące. Nie posiadają matryc do zaciskania ani otworów do ściągania izolacji.

Czym różnią się szczypce tnące od ściągacza izolacji?

Szczypce tnące przecinają cały przewód lub żyłę. Ściągacz izolacji nacina i usuwa tylko warstwę izolacyjną bez uszkadzania żyły.

Jakie narzędzie służy do zaciskania końcówek kablowych?

Do zaciskania końcówek stosuje się praskę lub zaciskarkę. Szczypce tnące boczne nie zapewniają prawidłowego i trwałego zaprasowania końcówki.

Czy szczypcami tnącymi można wyjmować wkładki bezpiecznikowe?

Nie. Do wyjmowania wkładek bezpiecznikowych stosuje się odpowiedni uchwyt lub chwytak bezpiecznikowy, zależnie od typu bezpiecznika.

Dlaczego nie należy ciąć przewodów pod napięciem zwykłymi szczypcami?

Grozi to porażeniem prądem, zwarciem i uszkodzeniem narzędzia. Do prac elektrycznych używa się narzędzi izolowanych i przestrzega zasad pracy bez napięcia.

Co oznacza oznaczenie 1000 V na narzędziach dla elektryka?

Oznacza, że narzędzie ma izolację dopuszczoną do pracy przy instalacjach niskiego napięcia w określonych warunkach. Nie zwalnia to z obowiązku zachowania procedur bezpieczeństwa.

Co oznacza wskazanie ∞ Ω podczas pomiaru rezystancji uzwojenia silnika?

Oznacza brak ciągłości obwodu, czyli przerwę w uzwojeniu lub połączeniu pomiarowym. Nie jest to objaw zwarcia.

Dlaczego rezystancje uzwojeń trzech faz silnika powinny być zbliżone?

Uzwojenia fazowe silnika trójfazowego są wykonane podobnie, więc ich rezystancje powinny być prawie jednakowe. Duża różnica może świadczyć o uszkodzeniu.

Jakie zaciski odpowiadają poszczególnym fazom uzwojeń silnika trójfazowego?

Typowe pary zacisków to U1-U2, V1-V2 oraz W1-W2. Każda para odpowiada jednej fazie uzwojenia stojana.

Czym różni się przerwa w uzwojeniu od zwarcia uzwojenia?

Przerwa daje bardzo dużą rezystancję lub ∞ Ω, bo obwód jest otwarty. Zwarcie powoduje zbyt małą rezystancję lub nieprawidłową pracę uzwojenia.

Dlaczego przed pomiarem rezystancji uzwojeń silnik musi być odłączony od zasilania?

Pomiar rezystancji wykonuje się tylko w obwodzie bez napięcia. Podanie napięcia na omomierz może uszkodzić miernik i stworzyć zagrożenie porażeniowe.

Jaki wniosek wynika z pomiarów: U1-U2 = 0,6 Ω, V1-V2 = ∞ Ω, W1-W2 = 0,6 Ω?

Fazy U i W mają ciągłość, a faza V ma przerwę. Uszkodzenie dotyczy uzwojenia V1-V2.

Jak odczytuje się rezystor z czterema paskami barwnymi?

Pierwszy i drugi pasek oznaczają cyfry wartości, trzeci pasek jest mnożnikiem, a czwarty określa tolerancję rezystora.

Co oznacza kolor czerwony jako trzeci pasek na rezystorze?

Czerwony jako mnożnik oznacza 10², czyli wartość utworzoną z dwóch pierwszych cyfr należy pomnożyć przez 100.

Dlaczego wynik 4700 Ω zapisuje się jako 4,7 kΩ?

Ponieważ 1 kΩ to 1000 Ω. Po podzieleniu 4700 Ω przez 1000 otrzymuje się 4,7 kΩ.

Co oznacza złoty pasek na końcu kodu rezystora?

Złoty pasek oznacza tolerancję ±5%, czyli rzeczywista wartość rezystancji może różnić się od znamionowej o 5%.

Jaką wartość mają kolory żółty i fioletowy w kodzie rezystorów?

Żółty oznacza cyfrę 4, a fioletowy cyfrę 7. Razem tworzą liczbę 47 przed zastosowaniem mnożnika.

Jak rozpoznać, od której strony czytać paski rezystora?

Najczęściej pasek tolerancji znajduje się na końcu i jest bardziej odsunięty od pozostałych. Złoty lub srebrny pasek zwykle oznacza tolerancję, więc odczyt zaczyna się z przeciwnej strony.

Dlaczego intensywnie użytkowana wiertarka elektryczna wymaga regularnego czyszczenia?

Podczas pracy do wnętrza wiertarki dostają się pył i drobiny materiału. Zanieczyszczenia utrudniają chłodzenie, przyspieszają zużycie szczotek i mogą powodować przegrzewanie silnika.

Dlaczego do czyszczenia elektronarzędzi stosuje się sprężone powietrze?

Sprężone powietrze usuwa pył z trudno dostępnych miejsc bez wprowadzania wilgoci. Jest bezpieczniejsze dla elementów elektrycznych niż woda.

Które miejsca w wiertarce są szczególnie narażone na gromadzenie się zanieczyszczeń?

Najczęściej zanieczyszczają się otwory wentylacyjne, okolice szczotek, komutatora, obudowa silnika oraz przełączniki. Są to miejsca ważne dla chłodzenia i prawidłowej pracy urządzenia.

Dlaczego nie wolno czyścić wiertarki elektrycznej strumieniem wody?

Woda może doprowadzić do zwarcia, korozji i pogorszenia izolacji. Elektronarzędzia należy czyścić metodami suchymi, np. sprężonym powietrzem.

Dlaczego oliwienie połączeń elektrycznych nie jest właściwą czynnością konserwacyjną?

Olej może pogorszyć jakość styku, przyciągać kurz i powodować zabrudzenia. Połączenia elektryczne powinny być czyste, suche i pewnie zamocowane.

Czy okresowy pomiar rezystancji wirnika jest typową czynnością bieżącej konserwacji wiertarki?

Nie. Pomiar rezystancji wirnika jest czynnością diagnostyczną wykonywaną przy podejrzeniu uszkodzenia, a nie podstawową metodą utrzymania dobrego stanu technicznego.

Jakie objawy mogą świadczyć o zabrudzeniu lub zużyciu elementów wiertarki?

Typowe objawy to nadmierne nagrzewanie, spadek mocy, nierówna praca, intensywne iskrzenie na szczotkach oraz zapach przegrzanej izolacji.

Jak oblicza się energię elektryczną na podstawie liczby obrotów tarczy licznika indukcyjnego?

Energię oblicza się ze wzoru E = n / c, gdzie n to liczba obrotów tarczy, a c to stała licznika w obr./kWh.

Co oznacza zapis c = 375 obr./kWh na liczniku energii?

Oznacza, że tarcza licznika wykonuje 375 obrotów przy pobraniu energii równej 1 kWh.

Dlaczego w tym zadaniu napięcie 230 V i prąd 5 A nie są potrzebne do obliczenia energii?

Ponieważ energia jest wyznaczana bezpośrednio z liczby obrotów tarczy i stałej licznika. Dane znamionowe określają warunki pracy licznika, ale nie są używane w tym obliczeniu.

Jaka jest różnica między jednostką kWh a kW?

kWh jest jednostką energii, natomiast kW jest jednostką mocy. W zadaniu pytającym o pobraną energię poprawna odpowiedź musi być podana w kWh.

Ile energii odpowiada jednemu obrotowi tarczy licznika o stałej 375 obr./kWh?

Jeden obrót odpowiada energii 1/375 kWh, czyli około 0,00267 kWh.

Jak sprawdzić poprawność wyniku 4 kWh w tym zadaniu?

Można pomnożyć 4 kWh przez stałą licznika 375 obr./kWh. Otrzymuje się 1500 obrotów, czyli tyle, ile podano w treści zadania.

Jaką funkcję pełni zapłonnik w układzie świetlówki?

Zapłonnik umożliwia wstępne nagrzanie żarników i powoduje przerwanie obwodu, co razem ze statecznikiem wywołuje impuls potrzebny do zapłonu świetlówki.

Czym różni się zapłonnik od statecznika?

Zapłonnik steruje etapem rozruchu świetlówki, natomiast statecznik ogranicza prąd pracy lampy i pomaga wytworzyć impuls zapłonowy.

Dlaczego w układzie świetlówki stosuje się statecznik?

Po zapłonie świetlówka ma charakter odbiornika wyładowczego i wymaga ograniczenia prądu. Statecznik zapobiega nadmiernemu wzrostowi prądu w obwodzie.

Gdzie znajdują się żarniki w świetlówce?

Żarniki są umieszczone na obu końcach rury świetlówki. Służą do podgrzania elektrod przed zapłonem lampy.

Jak rozpoznać dławik na schemacie elektrycznym?

Dławik jest oznaczany symbolem cewki, czyli zwojów przewodu. W układzie świetlówki jest zwykle włączony szeregowo z lampą.

Co może powodować miganie świetlówki podczas załączania?

Miganie jest typowe dla klasycznych układów ze starterem i wynika z prób zapłonu lampy. Nadmierne lub długotrwałe miganie może świadczyć o zużytym zapłonniku albo świetlówce.

Jak wyznaczyć okres przebiegu sinusoidalnego z oscylogramu?

Należy policzyć, ile działek poziomych zajmuje jeden pełny cykl przebiegu, np. od wierzchołka do następnego wierzchołka. Następnie liczbę działek mnoży się przez podstawę czasu X.

Dlaczego do obliczenia częstotliwości używa się ustawienia X, a nie Y?

Ustawienie X określa czas przypadający na jedną działkę poziomą, więc pozwala wyznaczyć okres. Ustawienie Y dotyczy napięcia i służy do odczytu amplitudy lub wartości międzyszczytowej.

Jaki jest związek między okresem a częstotliwością?

Częstotliwość jest odwrotnością okresu: f = 1/T. Im dłuższy okres, tym mniejsza częstotliwość.

Jak przeliczyć milisekundy na sekundy przy obliczaniu częstotliwości?

Milisekundy dzieli się przez 1000. Na przykład 80 ms = 0,08 s.

Co oznacza zapis 40 ms/dz na oscyloskopie?

Oznacza, że jedna działka pozioma siatki odpowiada czasowi 40 ms. Dwie działki odpowiadają więc 80 ms.

Jak rozpoznać jeden pełny okres przebiegu sinusoidalnego?

Jeden okres to fragment przebiegu od wybranego punktu do następnego identycznego punktu fazy, np. od maksimum do kolejnego maksimum albo od przejścia przez zero w tym samym kierunku.

Dlaczego w tym zadaniu poprawna częstotliwość wynosi 12,5 Hz?

Z oscylogramu jeden okres zajmuje 2 działki. Przy X = 40 ms/dz okres wynosi 80 ms, czyli 0,08 s, a f = 1/0,08 = 12,5 Hz.

Dlaczego silniki prądu stałego dobrze nadają się do regulacji prędkości obrotowej?

Ich prędkość w dużym stopniu zależy od napięcia zasilającego twornik. Zmieniając napięcie, można płynnie regulować prędkość w szerokim zakresie.

Od czego zależy prędkość obrotowa silnika prądu stałego?

Zależy głównie od napięcia twornika, strumienia magnetycznego wzbudzenia oraz spadku napięcia na rezystancji uzwojenia twornika. W praktyce ważne jest także obciążenie silnika.

Dlaczego silnik asynchroniczny klatkowy nie jest najlepszą odpowiedzią w tym pytaniu?

Prędkość silnika asynchronicznego zależy przede wszystkim od częstotliwości zasilania i poślizgu. Sama zmiana wartości napięcia nie zapewnia dobrej regulacji prędkości.

Jak najczęściej reguluje się prędkość silników asynchronicznych?

Najczęściej stosuje się falowniki, które zmieniają częstotliwość i wartość napięcia zasilającego. Sama regulacja napięciem jest ograniczona i mało skuteczna.

Czym różni się regulacja napięciem twornika od regulacji wzbudzeniem w silniku prądu stałego?

Regulacja napięciem twornika pozwala zwykle zmieniać prędkość poniżej prędkości znamionowej. Regulacja przez osłabianie wzbudzenia umożliwia zwiększanie prędkości powyżej znamionowej, ale zmniejsza moment.

Jaką rolę może pełnić prostownik sterowany w napędzie z silnikiem prądu stałego?

Prostownik sterowany umożliwia zmianę wartości napięcia stałego zasilającego silnik. Dzięki temu można płynnie regulować jego prędkość obrotową.

Dlaczego silnik synchroniczny nie pasuje do odpowiedzi w tym pytaniu?

Prędkość silnika synchronicznego jest ściśle związana z częstotliwością zasilania i liczbą par biegunów. Zmiana samego napięcia nie jest podstawową metodą regulacji jego prędkości.

Co oznacza skrót IP na urządzeniu elektrycznym?

IP oznacza stopień ochrony obudowy przed wnikaniem ciał stałych i wody oraz przed dostępem do części niebezpiecznych. Jest to oznaczenie stosowane m.in. na silnikach, rozdzielnicach i oprawach.

Jak odczytuje się dwie cyfry w oznaczeniu IP?

Pierwsza cyfra określa ochronę przed ciałami stałymi i dotknięciem części niebezpiecznych. Druga cyfra określa ochronę przed wodą.

Co dokładnie oznacza symbol IP10?

IP10 oznacza ochronę przed dużymi ciałami stałymi o średnicy co najmniej 50 mm oraz brak ochrony przed wodą. Druga cyfra 0 zawsze oznacza brak zabezpieczenia wodnego.

Dlaczego IP10 nie oznacza klasy ochronności przeciwporażeniowej?

Klasy ochronności przeciwporażeniowej oznacza się jako I, II lub III i dotyczą sposobu ochrony użytkownika przed porażeniem. IP dotyczy szczelności i ochrony obudowy przed ciałami obcymi oraz wodą.

Czym różni się stopień ochrony IP od klasy izolacji uzwojeń silnika?

Stopień IP dotyczy obudowy urządzenia. Klasa izolacji uzwojeń, np. F lub H, określa odporność cieplną materiałów izolacyjnych w silniku.

Gdzie można znaleźć oznaczenie stopnia ochrony IP silnika?

Najczęściej znajduje się ono na tabliczce znamionowej silnika lub w jego dokumentacji technicznej, np. w karcie katalogowej.

Dlaczego dobór odpowiedniego stopnia IP jest ważny?

Zbyt niski stopień IP może spowodować przedostanie się pyłu, ciał obcych lub wody do wnętrza urządzenia. Może to prowadzić do uszkodzenia, zwarcia albo zagrożenia dla użytkownika.

Co oznacza szeregowe połączenie uzwojenia stojana i wirnika w silniku?

Oznacza, że prąd płynie kolejno przez uzwojenie wzbudzenia stojana i uzwojenie wirnika. Oba uzwojenia są więc włączone w jeden obwód szeregowy.

Dlaczego w silniku szeregowym moment rozruchowy jest duży?

Przy rozruchu prąd jest duży, a w silniku szeregowym ten sam prąd zasila uzwojenie stojana i wirnika. Powoduje to silne pole magnetyczne i duży moment elektromagnetyczny.

Czym silnik szeregowy różni się od silnika bocznikowego?

W silniku szeregowym uzwojenie wzbudzenia jest połączone szeregowo z wirnikiem. W silniku bocznikowym uzwojenie wzbudzenia jest połączone równolegle do obwodu wirnika.

Dlaczego silnika szeregowego nie powinno się uruchamiać bez obciążenia?

Bez obciążenia silnik szeregowy może osiągnąć bardzo dużą, niebezpieczną prędkość obrotową. Grozi to uszkodzeniem mechanicznym wirnika lub komutatora.

Jaką rolę pełni komutator w silniku szeregowym prądu stałego?

Komutator przełącza kierunek prądu w uzwojeniu wirnika tak, aby moment elektromagnetyczny działał stale w tym samym kierunku. Współpracuje ze szczotkami doprowadzającymi prąd do wirnika.

W jakich urządzeniach stosuje się silniki szeregowe?

Stosuje się je tam, gdzie potrzebny jest duży moment rozruchowy, np. w elektronarzędziach, rozrusznikach, napędach trakcyjnych i niektórych urządzeniach AGD.