Pytania pomocnicze - ELE.01

Służy do pomiaru prędkości obrotowej wału, najczęściej wału silnika elektrycznego. Jej sygnał może być wykorzystany w układzie regulacji prędkości.

Ponieważ napięcie wyjściowe tachoprądnicy jest w przybliżeniu proporcjonalne do prędkości obrotowej wału. Im szybciej obraca się wał, tym większe napięcie.

Nie. Do pomiaru kąta lub położenia wału stosuje się inne czujniki, np. enkodery, resolwery albo potencjometryczne czujniki położenia.

Pomiar prędkości określa, jak szybko obraca się wał, np. w obr/min. Pomiar położenia określa aktualny kąt ustawienia wału.

Stosuje się go w układach regulacji prędkości napędów elektrycznych. Regulator porównuje prędkość zadaną z rzeczywistą i odpowiednio steruje silnikiem.

Nie jest to jej podstawowa funkcja. Tachoprądnica pełni rolę czujnika pomiarowego, a nie źródła zasilania.

Polega na przełączaniu uzwojeń stojana tak, aby zmienić liczbę biegunów magnetycznych silnika. Dzięki temu uzyskuje się dwie prędkości obrotowe.

Prędkość synchroniczna silnika jest odwrotnie proporcjonalna do liczby par biegunów. Jeśli liczba biegunów zmieni się dwukrotnie, prędkość również zmienia się około dwukrotnie.

Nie. Układ Dahlandera daje tylko dwie ustalone prędkości, dlatego regulacja jest skokowa, a nie płynna.

Układ Dahlandera zmienia prędkość przez zmianę liczby biegunów silnika. Falownik reguluje prędkość płynnie przez zmianę częstotliwości napięcia zasilającego.

Nie. Do łagodnego rozruchu stosuje się np. softstart lub odpowiednie metody rozruchowe. Dahlander służy głównie do uzyskania dwóch prędkości pracy.

Typowe zestawy to np. około 750/1500 obr/min albo 1500/3000 obr/min. Rzeczywista prędkość silnika asynchronicznego jest nieco mniejsza od synchronicznej z powodu poślizgu.

Stosuje się je w napędach, w których wystarczają dwie prędkości, np. w wentylatorach, pompach, obrabiarkach i prostych układach napędowych.

Jest to wpływ pola magnetycznego wytwarzanego przez prąd płynący w uzwojeniu twornika na główne pole magnetyczne maszyny. Powoduje ono zniekształcenie rozkładu pola.

Uzwojenie kompensacyjne umieszcza się w nabiegunnikach biegunów głównych. Dzięki temu działa bezpośrednio w strefie biegunów głównych.

Ponieważ prąd twornika zmienia się wraz z obciążeniem maszyny. Połączenie szeregowe sprawia, że działanie kompensacyjne automatycznie rośnie lub maleje razem z oddziaływaniem twornika.

Uzwojenie kompensacyjne kompensuje oddziaływanie twornika pod biegunami głównymi. Bieguny komutacyjne działają głównie w strefie neutralnej i poprawiają proces komutacji.

Nie. Główne pole magnetyczne wytwarza uzwojenie wzbudzenia na biegunach głównych, a uzwojenie kompensacyjne ma zadanie korygujące.

Może wystąpić zniekształcenie pola magnetycznego, pogorszenie komutacji oraz zwiększone iskrzenie na komutatorze. Problem nasila się przy dużym obciążeniu maszyny.

Najpierw należy wyłączyć stycznik K1, aby odłączyć sieć główną. Dopiero potem można załączyć K2, unikając jednoczesnego połączenia dwóch źródeł zasilania.

S1 jest przyciskiem wyłączającym obwód cewki K1. Po jego naciśnięciu stycznik K1 odpada i odłącza zasilanie z sieci głównej.

S4 jest przyciskiem załączającym stycznik K2. Po jego naciśnięciu, jeśli blokada K1 jest zwolniona, układ przełącza odbiorniki na sieć awaryjną.

Zaciski 13-14 oznaczają zwykle zestyk normalnie otwarty NO. Taki zestyk zamyka się po naciśnięciu przycisku albo po zadziałaniu stycznika.

Zaciski 21-22 oznaczają zwykle zestyk normalnie zamknięty NC. Taki zestyk przewodzi w stanie spoczynku i rozwiera się po naciśnięciu przycisku albo po zadziałaniu aparatu.

Blokada elektryczna uniemożliwia jednoczesne załączenie obu styczników. W obwodzie cewki jednego stycznika znajduje się zestyk rozwierny drugiego stycznika.

S1 wyłącza stycznik K1 zasilający odbiorniki z sieci głównej. Po jego wyłączeniu można nacisnąć S4, aby załączyć stycznik K2 i przejść na sieć awaryjną.

Uzwojenie wzbudzenia jest połączone szeregowo z twornikiem, więc ten sam prąd płynie przez twornik i uzwojenie wzbudzenia. Na schemacie nie ma równoległego odgałęzienia z uzwojeniem wzbudzenia.

Uzwojenie wzbudzenia jest podłączone równolegle do twornika, czyli bezpośrednio do napięcia zasilania. Prąd twornika i prąd wzbudzenia płyną wtedy osobnymi gałęziami.

Zaciski twornika oznacza się zwykle literami A1 i A2. Prąd płynący przez twornik wpływa na kierunek momentu elektromagnetycznego.

Uzwojenie wzbudzenia szeregowego oznacza się często zaciskami D1 i D2. Jest ono włączane w ten sam obwód co twornik.

Kierunek obrotów zależy od kierunku prądu w tworniku oraz od kierunku pola magnetycznego wzbudzenia. Zmiana jednego z tych kierunków odwraca obroty.

Kierunek obrotów nie zmieni się. Zmienia się wtedy zarówno kierunek prądu w tworniku, jak i kierunek pola magnetycznego, więc zwrot momentu pozostaje taki sam.

Przy rozruchu przez twornik i uzwojenie wzbudzenia płynie duży prąd. Ponieważ strumień wzbudzenia i prąd twornika są duże, powstaje duży moment elektromagnetyczny.

Silnik szeregowy bez obciążenia może nadmiernie zwiększyć prędkość obrotową. Grozi to uszkodzeniem mechanicznym wirnika lub komutatora.

Najczęściej ma szczęki przystosowane do obejmowania przewodu oraz element regulacyjny ograniczający głębokość nacięcia izolacji. Nie jest to narzędzie przeznaczone głównie do cięcia całego przewodu.

Nóż łatwo uszkadza żyłę przewodu, szczególnie linkę lub cienki przewód jednodrutowy. Uszkodzona żyła może się łamać albo powodować grzanie połączenia.

Ściągacz izolacji usuwa izolację z przewodu. Praska służy do zaciskania tulejek lub końcówek kablowych na już odizolowanej żyle.

Zbyt krótko odizolowany przewód może nie zapewnić dobrego styku w zacisku. Zbyt długie odizolowanie grozi odsłonięciem części czynnej i zwarciem lub porażeniem.

Zmniejsza się skuteczny przekrój przewodu, co może powodować większą rezystancję i nagrzewanie. W przewodach linkowych część drucików może zostać przecięta.

Do zaciskania tulejek stosuje się praskę, najczęściej ręczną lub mechaniczną. Nie wykonuje się tego ściągaczem izolacji.

Ma śrubę centralną oraz ramiona zaczepowe, które chwytają łożysko lub inny element osadzony na wale. Dokręcanie śruby powoduje zsuwanie elementu z wału.

Ściągacz pozwala zdjąć łożysko osiowo i kontrolowanie. Zmniejsza ryzyko uszkodzenia wału, obudowy, wirnika lub samego łożyska.

Śruba opiera się o koniec wału i podczas dokręcania wywiera siłę nacisku. Ramiona ciągną wtedy łożysko w przeciwnym kierunku, powodując jego demontaż.

Najczęściej zdejmuje się łożyska z wału wirnika. Ściągacz może być też używany do demontażu kół pasowych, sprzęgieł lub tulei.

Ramiona powinny być ustawione symetrycznie i pewnie zaczepione. Należy dobrać właściwy rozmiar narzędzia oraz unikać przekoszenia demontowanego elementu.

Ściągacz służy do zdejmowania elementów z wału, a imadło do mocowania obrabianych przedmiotów. W pytaniu odpowiedź „mocowanie przedmiotów” dotyczyłaby imadła, nie ściągacza.

Pierścienie ślizgowe umożliwiają doprowadzenie prądu do wirującego uzwojenia wirnika lub odbiór prądu z wirnika. Współpracują ze szczotkami, które ślizgają się po ich powierzchni.

Pierścienie ślizgowe mają postać gładkich, ciągłych pierścieni osadzonych na wale. Komutator składa się z wielu oddzielnych działek izolowanych od siebie.

Stosuje się je m.in. w silnikach pierścieniowych, prądnicach synchronicznych i innych maszynach, w których trzeba połączyć obwód wirujący z nieruchomym.

Nierówna, zabrudzona lub przypalona powierzchnia powoduje iskrzenie, grzanie się szczotek i pogorszenie przewodzenia prądu. Może to prowadzić do awarii maszyny.

Szczotki zapewniają kontakt elektryczny między nieruchomym obwodem zewnętrznym a obracającymi się pierścieniami. Muszą mieć odpowiedni docisk i być dopasowane do materiału pierścieni.

Nie. Pierścienie ślizgowe służą głównie do przekazywania prądu między częścią nieruchomą i wirującą. Komutator dodatkowo przełącza kierunek prądu w uzwojeniach wirnika.

Należy śledzić linię przewodu od zacisku przekaźnika do miejsca, w którym dochodzi ona do listwy zaciskowej. Numer przy listwie wskazuje zacisk, z którym trzeba wykonać połączenie.

Symbol K32 oznacza konkretny przekaźnik w układzie sterowania. Litera K jest typowym oznaczeniem przekaźników lub styczników.

Na schemacie przewód wychodzący z zacisku 1 przekaźnika K32 jest opisany i prowadzony do zacisku 16 listwy zaciskowej. To wskazuje wymagane połączenie montażowe.

Zacisk przekaźnika należy do aparatu sterującego, np. K32. Zacisk listwy zaciskowej jest punktem pośrednim lub przyłączeniowym służącym do łączenia przewodów między częściami instalacji.

Numeracja pozwala jednoznacznie określić, które punkty należy połączyć przewodem. Dzięki temu monter może wykonać połączenia zgodnie z dokumentacją.

Trzeba uważać, aby nie pomylić numerów zacisków różnych elementów oraz nie wybierać odpowiedzi na podstawie położenia elementów na rysunku. Decydująca jest linia połączenia i opis zacisków.

Układ Arona służy do pomiaru mocy czynnej w trójfazowej sieci trójprzewodowej. Często stosuje się go przy pomiarze mocy pobieranej przez silnik trójfazowy.

W układzie Arona stosuje się dwa watomierze. Ich wskazania sumuje się, aby otrzymać całkowitą moc czynną odbiornika trójfazowego.

Cewki prądowe włącza się szeregowo w dwa przewody fazowe. Trzeci przewód fazowy jest wspólnym punktem odniesienia dla cewek napięciowych.

Moc całkowita jest sumą wskazań obu watomierzy: P = P1 + P2. Przy małym współczynniku mocy jedno wskazanie może być ujemne.

Metoda ta wykorzystuje napięcia międzyprzewodowe, czyli napięcia między fazami. Dlatego nadaje się do sieci trójfazowej trójprzewodowej bez przewodu neutralnego.

Należy sprawdzić, czy są dwa watomierze, ich cewki prądowe są włączone w dwa różne przewody fazowe, a cewki napięciowe są odniesione do trzeciej fazy.